Chúng tôi đã không bắt được một con cá nào trong chuyến đi dã ngoại lần ấy. Hay lần tiếp theo, và lần tiếp theo nữa cũng vậy. Suốt mùa hè năm đó, ngồi trong một chiếc xe hơi F-150 màu đỏ rỉ sét, chúng tôi đã lượn vòng trên những cung đường bụi bặm ở miền đồng quê, băng qua các thung lũng và rặng núi của Vùng Driftless để tìm kiếm những dòng suối có cá hồi, hầu hết trong số đó hóa ra là nơi mà cây cối mọc um tùm, không có chút hy vọng. Và khi chúng tôi tìm thấy địa điểm thích hợp để câu cá, thì cá hồi vẫn rất khó bắt được. Câu chuyện về một người cha và cậu con trai vọc nước với chiếc cần câu và cuộn dây suốt những ngày dài chậm rãi của mùa hè gần như là một hình mẫu điển hình. Dẫu phải rong ruổi trên những bờ hồ lấp lánh ánh nắng hay khi xoay sở vượt qua dòng chảy của con sông lầy lội cùng bộ dụng cụ câu cá, thì những người đàn ông và các cậu bé luôn dành thời gian rảnh rỗi — và đôi khi là sự nghiệp của mình — để theo đuổi những đối thủ có vây này. Có lẽ lý do này là đủ để khuyến nghị những người cha nên dẫn con trai của mình đi câu cá. Câu cá cũng [là một hoạt động] lâu đời như chính nền văn minh của nhân loại vậy. Vào năm 2016, người ta đã phát hiện những chiếc lưỡi câu cá thời tiền sử được chạm từ vỏ ốc biển trong một hang động trên hòn đảo Okinawa của Nhật Bản. Nhưng ngoài việc kết nối chúng ta với những cội nguồn và truyền thống đã có tuổi đời hàng ngàn năm, thì tại sao những người cha nên đưa con trai mình đi câu cá? Hãy để tôi nêu ra một vài lý do chính.
Có thể bạn quan tâm: Những Hồ Cá Đẹp Nhất Việt Nam Khiến Bạn Phải Trầm Trồ
Kết nối với thiên nhiên và rèn luyện sức khỏe
Trong một thời đại mà thanh thiếu niên dành trung bình hơn bảy tiếng mỗi ngày trước màn hình, thì việc câu cá mang lại sự tiếp xúc rất cần thiết với thế giới thực, tách các em khỏi thế giới kỹ thuật số. Mặt khác, thời gian hòa mình vào thiên nhiên cũng mang đến những lợi ích sức khỏe đã được ghi nhận, gồm cải thiện trí nhớ ngắn hạn, khả năng giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo, giảm bớt áp lực cuộc sống, và tăng cảm giác hạnh phúc.
Có thể bạn quan tâm: Những Con Cá Vàng: Khám Phá Cuộc Sống, Môi Trường Sống Và Vai Trò Của Chúng
Nuôi dưỡng tâm hồn qua vẻ đẹp của thiên nhiên
Bên cạnh những lợi ích về thể chất đơn thuần, việc tiếp xúc với vẻ đẹp nguyên sơ và sức mạnh của thế giới tự nhiên còn giúp định hình tâm trí và óc tưởng tượng của chúng ta theo một góc độ sâu sắc. Những trải nghiệm như vậy khiến chúng ta trở nên nhân văn và cao thượng hơn. Nhà giáo dục John Senior cho rằng cần phải nuôi dưỡng óc thán thưởng này trong cuộc sống, điều mà ông đã định nghĩa là “sự kính sợ khi vẻ đẹp chạm vào chúng ta.”
Không gì có thể thay thế được cảm giác yên bình, thán phục, và bí ẩn bao trùm lên bạn khi bầu trời bắt đầu có dấu hiệu chuyển sang màu xanh lam sẫm, những vì sao dần ló ra, và các sinh vật về đêm bắt đầu xướng ca — và dẫu rằng trời quá tối để giăng câu thêm nữa, thì bạn vẫn khát khao được nán lại. Đây là những cảm xúc sẽ nuôi dưỡng trái tim và tâm hồn chúng ta. Theo lời của ông Leon Bean thì, những trải nghiệm với không gian rộng mở tuyệt vời này “dạy chúng ta quên đi những điều vụn vặt và tầm thường trong cuộc sống.”
Có thể bạn quan tâm: Nibblers: Trò Chơi Xếp Hình Cùng Những Chú Cá Đáng Yêu
Rèn luyện bản lĩnh và kỹ năng sống
Vai trò của người cha trong việc truyền dạy cho con trai mình khí chất nam nhi đúng đắn chính là chủ đề của vô số bài báo và sách. Đối với mục đích hiện tại của chúng ta, điều quan trọng cần ghi nhớ là câu cá sẽ mang đến khoảng thời gian để những cậu bé học hỏi và bắt chước hành xử nam tính của cha mình. Cụ thể là, việc câu cá là một phương thức tuyệt vời cho việc rèn luyện này vì hành động tìm kiếm thức ăn nơi hoang dã vốn là một hành động thuộc bản năng của phái mạnh. Nam nhân nên chu cấp [thực phẩm] cho những người khác, và câu cá là một hành động thực tế, cụ thể để thể hiện điều đó.
Học cách kiên nhẫn và chấp nhận thất bại
Những người câu cá hiểu rằng chiến thắng không phải là điều chắc chắn. Họ học cách kiên nhẫn chờ đợi, chấp nhận thất bại và tiếp tục cố gắng. Đây là bài học quý giá cho cuộc sống, khi không phải lúc nào nỗ lực cũng mang lại kết quả ngay lập tức. Việc kiên trì theo đuổi mục tiêu, dù có thất bại, sẽ rèn luyện cho con trai tinh thần không bỏ cuộc.
Giá trị dinh dưỡng và tự cung tự cấp
Chúng ta không thể bỏ qua những lợi ích rõ ràng, thực tế của việc câu cá: thịt cá tươi ngon được nướng trên ngọn lửa trại hoặc được chiên trên bếp lò tại gia. Thịt cá chứa nhiều chất dinh dưỡng chẳng hạn như chất đạm, các loại acid béo omega-3, các loại vitamin D và B2, calcium, sắt, kẽm, iốt, magnesium, và potassium. Thịt cá giúp cho chức năng của não bộ và tim khỏe mạnh. Bạn sẽ vô cùng mãn nguyện khi thưởng thức món gì đó do chính tay mình bắt được, và bạn biết món ăn đó lành mạnh và bổ dưỡng cho cơ thể của bạn cũng như những người thân yêu.
Giao tiếp và xây dựng mối quan hệ
Các hoạt động chung đầy ý nghĩa và những kỷ niệm từ những hoạt động đó giúp xây dựng các mối quan hệ giữa người với người, đặc biệt là nam giới. Theo kinh nghiệm của tôi, nam giới hiếm khi muốn trò chuyện trực tiếp với người khác cũng như không muốn thổ lộ những suy nghĩ, nỗi lo sợ, và niềm hy vọng sâu thẳm nhất của họ khi đi uống cà phê. Nhưng nam giới thực sự thấu hiểu và tôn trọng nhau khi họ kề vai sát cánh để thực hiện những mục tiêu đáng giá. Trong trường hợp như vậy, mối quan hệ [giữa họ] không phải là tâm điểm chú ý, khiến nhiều người đàn ông cảm thấy dễ chịu hơn với tình huống này.
Tuy nhiên, kỳ thực thì [xây dựng] mối quan hệ vẫn là mục tiêu chính trong khoảng thời gian câu cá này (chỉ là đừng nói điều đó cho những người khác biết). Và trong khi câu cá (hoặc làm việc khác) khiến cả tay lẫn mắt luôn bận rộn, thì những cuộc trò chuyện — chân thành, đầy ý nghĩa, và cởi mở — thường sẽ theo sau đó.
Những cuộc trò chuyện sâu sắc
Một số cuộc trò chuyện thân mật và mang tính xây dựng nhất với cha tôi đã diễn ra trong những chuyến bộ hành băng qua các khe núi và lên thượng nguồn để tìm kiếm cá hồi suối và cá hồi nâu này. So với bất kỳ mối quan hệ nam giới nào khác, thì mối quan hệ giữa con trai và người cha cần cơ hội này để những cuộc trò chuyện chân thành, và quan trọng diễn ra — những cuộc trò chuyện về hy vọng và nỗi sợ hãi về tương lai, về sự nghiệp và công việc, về bạn gái, về những lỗi lầm trong quá khứ, về những bất đồng và sự tha thứ, về việc làm một đấng nam nhi trong thế giới hiện đại này.
Có thể bạn quan tâm: Những Loài Cá Khổng Lồ: Huyền Thoại Dưới Dòng Sông Mekong
Kỹ năng thực tế và kiến thức về sinh thái
Câu cá không chỉ là việc thả cần và chờ đợi. Những người câu cá cần hiểu về hành vi của cá, các loại mồi, thời tiết, và hệ sinh thái. Đây là cơ hội để cha dạy con về khoa học tự nhiên, về sự cân bằng của môi trường, và về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên.
Tạo dựng truyền thống gia đình
Mỗi lần đi câu là một cơ hội để tạo dựng truyền thống gia đình. Những kỷ niệm này sẽ theo con trai suốt đời, trở thành một phần của bản sắc cá nhân và gia đình. Truyền thống câu cá có thể được duy trì qua nhiều thế hệ, tạo nên sợi dây gắn kết vô hình nhưng mạnh mẽ.
Bài học về đạo đức và trách nhiệm
Những người câu cá thường tuân theo các quy tắc về bảo tồn, như giới hạn số lượng cá bắt được, kích thước tối thiểu, và mùa câu. Đây là cơ hội để cha dạy con về trách nhiệm với môi trường, về đạo đức trong việc săn bắt, và về tầm quan trọng của việc duy trì nguồn tài nguyên cho thế hệ tương lai.
Kết luận
Tôi không chắc điều gì đã khiến cha tôi và tôi tiếp tục cuộc hành trình câu cá trong suốt mùa hè đầu tiên đó, khi chúng tôi đối diện với hết thất bại này đến thất bại khác trên mặt nước. Tôi đoán đó là sự kết hợp của một vài lý do đã nêu ở trên. Nhưng tôi rất vui vì chúng tôi vẫn kiên trì đi câu — và không chỉ vì, cuối cùng thì, chúng tôi đã câu được con cá hồi đầu tiên vào năm đó. Chúng tôi đã phải đổ mồ hôi, chiến đấu với những bầy muỗi bù mắt (gnats) dày đặc cũng như nỗi thất vọng của chúng tôi, và thậm chí đã đổ chút máu. Nhưng điều đó thật xứng đáng. Chúng tôi đang học cách để yêu thích một môn thể thao hữu ích trọn đời và hình thành một mối quan hệ bền chặt sau tất cả những thăng trầm trong cuộc sống. Chúng tôi đã nhận được nhiều giá trị quý báu. Các cặp cha con khác cũng có thể nhận được những điều tuyệt vời như vậy.
Hành trình cùng những người câu cá không chỉ đơn thuần là việc tìm kiếm những con cá, mà đó là cuộc hành trình tìm kiếm bản thân, tìm kiếm sự gắn kết, và tìm kiếm những giá trị bền vững trong cuộc sống. Nếu bạn là một người cha, hãy cân nhắc việc đưa con trai mình đi câu cá. Bạn có thể ngạc nhiên trước những điều mà cả hai cha con sẽ học được từ nhau. Hãy tham khảo thêm các bài viết khác tại hanoizoo.com để khám phá thêm nhiều giá trị sống ý nghĩa.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 27, 2025 by Thanh Thảo
