Sán chó (toxocara) là một trong những ký sinh trùng phổ biến ở Việt Nam, đặc biệt ở trẻ em. Khi bị nhiễm, người bệnh thường có các triệu chứng như ngứa da, nổi mề đay, mệt mỏi. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc: “Tại sao đã uống thuốc trị sán chó mà vẫn bị ngứa?” Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cách xử lý và phòng ngừa hiệu quả.
Có thể bạn quan tâm: Khay Vệ Sinh Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chọn Mua Đến Huấn Luyện Hiệu Quả
Tổng quan về bệnh sán chó
Sán chó là gì?
Sán chó (tên khoa học: Toxocara canis) là một loại giun tròn ký sinh phổ biến ở chó, đặc biệt là chó con. Trứng của chúng được thải ra môi trường qua phân và có thể lây nhiễm sang người khi nuốt phải.
Khi xâm nhập vào cơ thể người, ấu trùng sán chó không thể phát triển thành giun trưởng thành, nhưng chúng có thể di chuyển khắp các cơ quan như gan, phổi, mắt, não… gây ra các triệu chứng đa dạng. Tình trạng này được gọi là hội chứng ấu trùng di chuyển nội tạng (visceral larva migrans).
Các dạng lâm sàng của nhiễm sán chó
- Dạng nội tạng: ấu trùng di chuyển trong các cơ quan nội tạng
- Dạng da: gây ngứa, nổi mề đay, tổn thương da
- Dạng mắt: ấu trùng ký sinh ở mắt gây viêm nội nhãn
- Dạng thần kinh: hiếm gặp, ấu trùng xâm nhập hệ thần kinh trung ương
Vì sao uống thuốc trị sán chó vẫn bị ngứa?
Cơ chế gây ngứa do sán chó
Khi ấu trùng sán chó di chuyển trong da, chúng kích thích phản ứng miễn dịch của cơ thể, giải phóng histamine và các chất trung gian hóa học khác. Điều này dẫn đến:
- Nổi mề đay: các mảng đỏ, sưng phù trên da
- Ngứa dữ dội: thường xuất hiện vào buổi tối
- Xuất hiện u cục di chuyển: do ấu trùng di chuyển dưới da
Thời gian điều trị và đáp ứng thuốc
Có thể bạn quan tâm: Thức Ăn Cho Chó Mèo: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia Dinh Dưỡng
Thuốc điều trị chính: Albendazole hoặc Mebendazole
Thời gian điều trị: thường kéo dài từ 10-28 ngày tùy mức độ nhiễm bệnh
Lưu ý quan trọng: Ngứa có thể không biến mất ngay lập tức sau khi bắt đầu dùng thuốc vì:
- Phản ứng miễn dịch vẫn tiếp diễn: Cơ thể vẫn đang phản ứng với các ấu trùng chết hoặc đang chết
- Tác dụng của thuốc không tức thì: Cần thời gian để thuốc tiêu diệt hoàn toàn ấu trùng
- Tổn thương da chưa hồi phục: Da bị viêm cần thời gian để lành lại
Các nguyên nhân khác gây ngứa khi đang điều trị sán chó
1. Dị ứng thức ăn
Nhiều người nhầm lẫn giữa ngứa do sán chó và ngứa do dị ứng thực phẩm:
- Hải sản: tôm, cua, cá biển
- Thịt đỏ: thịt bò, thịt cừu
- Trứng và sữa: đặc biệt ở trẻ em
2. Dị ứng môi trường
- Bụi nhà: chứa nhiều mạt bụi, nấm mốc
- Lông thú cưng: chó, mèo
- Hóa chất: nước giặt, nước xả vải
3. Các bệnh da liễu khác
- Viêm da cơ địa
- Chàm
- Nấm da
- Viêm da tiếp xúc
4. Tác dụng phụ của thuốc
Một số người có thể bị ngứa do phản ứng phụ của thuốc albendazole hoặc do cơ thể nhạy cảm với thuốc.
Cách xử lý khi bị ngứa trong quá trình điều trị
1. Theo dõi triệu chứng
Ghi chép các thông tin sau:
- Thời gian ngứa xuất hiện
- Vị trí ngứa
- Mức độ ngứa (nhẹ, vừa, nặng)
- Có nổi mề đay không?
- Có sốt, mệt mỏi không?
2. Sử dụng thuốc chống dị ứng
Có thể bạn quan tâm: Những Điều Cấm Kỵ Khi Nuôi Chó: Hướng Dẫn Toàn Diện Để Chăm Sóc Thú Cưng Khỏe Mạnh
Thuốc kháng histamine thế hệ 2:
- Cetirizine 10mg/ngày
- Loratadine 10mg/ngày
- Fexofenadine 180mg/ngày
Lưu ý: Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ, không tự ý dùng kéo dài.
3. Chăm sóc da
- Tắm nước mát: giúp giảm ngứa tạm thời
- Sử dụng kem dưỡng ẩm: như cetaphil, cetaphil
- Tránh gãi: có thể gây trầy xước, nhiễm trùng da
- Mặc quần áo rộng rãi: bằng vải cotton, thấm hút mồ hôi
4. Điều chỉnh chế độ ăn
- Uống nhiều nước: 2-2.5 lít/ngày
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi
- Hạn chế: hải sản, thịt đỏ, đồ chiên xào, rượu bia
- Tăng cường: thực phẩm giàu vitamin C, kẽm
Khi nào cần đi khám lại?
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu sau:
- Ngứa kéo dài hơn 2 tuần sau khi bắt đầu điều trị
- Triệu chứng ngày càng nặng dù đang dùng thuốc
- Xuất hiện sốt, mệt mỏi, đau bụng
- Mề đay lan rộng khắp người
- Khó thở, tim đập nhanh (dấu hiệu sốc phản vệ)
Phòng ngừa tái nhiễm sán chó
1. Vệ sinh cá nhân
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
- Cắt ngắn móng tay để tránh tích tụ trứng giun
- Tắm rửa sạch sẽ hàng ngày
2. Vệ sinh môi trường
- Xử lý phân chó mèo đúng cách
- Vệ sinh chuồng trại định kỳ
- Che đậy thức ăn cẩn thận
- Diệt ruồi, nhặng – có thể mang trứng giun
3. Quản lý vật nuôi
- Tẩy giun định kỳ cho chó mèo (3-6 tháng/lần)
- Không để trẻ chơi với phân chó mèo
- Rửa tay sau khi tiếp xúc với vật nuôi
4. An toàn thực phẩm
- Nấu chín thức ăn, đặc biệt là thịt
- Rửa sạch rau củ quả trước khi ăn
- Uống nước đun sôi
Chẩn đoán và điều trị sán chó tại Hanoi Zoo
Có thể bạn quan tâm: 10+ Giống Chó Chihuahua: Giá Bán, Đặc Điểm Và Kinh Nghiệm Chọn Mua
Nếu bạn nghi ngờ mình hoặc người thân bị nhiễm sán chó, hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hanoi Zoo cung cấp các dịch vụ tư vấn về sức khỏe động vật và phòng ngừa bệnh zoonosis (bệnh lây từ động vật sang người).
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Uống thuốc trị sán chó bao lâu thì khỏi hoàn toàn?
Đáp: Thời gian điều trị từ 10-28 ngày, nhưng cơ thể cần 2-3 tháng để đào thải hoàn toàn ấu trùng.
Hỏi: Có cần xét nghiệm lại sau điều trị không?
Đáp: Có, nên xét nghiệm lại sau 3 tháng để kiểm tra hiệu quả điều trị.
Hỏi: Trẻ em bị sán chó có nguy hiểm không?
Đáp: Có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời, đặc biệt là dạng mắt và thần kinh.
Hỏi: Có thể phòng ngừa sán chó bằng vaccine không?
Đáp: Hiện chưa có vaccine phòng sán chó ở người, chỉ có thể phòng bằng các biện pháp vệ sinh.
Kết luận
Việc uống thuốc trị sán chó mà vẫn bị ngứa là hiện tượng khá phổ biến và thường không phải là dấu hiệu đáng lo ngại. Tuy nhiên, bạn cần theo dõi triệu chứng cẩn thận và tuân thủ điều trị. Nếu ngứa kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám và xử lý kịp thời.
Quan trọng nhất là phòng bệnh hơn chữa bệnh. Hãy thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, quản lý tốt vật nuôi và ăn chín uống sôi để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình. Khám phá thêm nhiều kiến thức thú vị về thế giới động vật và sức khỏe tại hanoizoo.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
