Chó lè lưỡi là một hành vi quen thuộc mà bất kỳ ai nuôi chó đều đã từng chứng kiến. Tuy nhiên, hành động tưởng chừng đơn giản này lại ẩn chứa nhiều thông tin thú vị về bản năng sinh tồn, sức khỏe và cảm xúc của loài vật trung thành này. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích nguyên nhân khiến chó lè lưỡi, từ những lý do sinh lý tự nhiên đến các dấu hiệu tiềm ẩn về vấn đề sức khỏe, giúp bạn trở thành một chủ nuôi thông thái và biết cách chăm sóc chó cưng một cách tốt nhất.
Tóm tắt nhanh thông minh
Những lý do phổ biến khiến chó lè lưỡi
Chó lè lưỡi chủ yếu là một cơ chế điều hòa nhiệt độ tự nhiên. Khác với con người, chó không có tuyến mồ hôi trên da, nên việc thở hổn hển và thè lưỡi ra là cách hiệu quả nhất để chúng làm mát cơ thể. Ngoài ra, hành vi này còn có thể xuất phát từ cảm xúc vui mừng, phấn khích, hoặc sự căng thẳng, lo lắng. Trong một số trường hợp, lè lưỡi có thể là dấu hiệu của các vấn đề về sức khỏe như mất nước, nhiễm độc, hoặc các bệnh lý về hô hấp, tim mạch.
Tại sao chó lè lưỡi: Cơ chế sinh lý học của một loài động vật không biết đổ mồ hôi
Có thể bạn quan tâm: Chó Lông Xoáy Nam Phi Giá Bao Nhiêu? Bảng Giá & Kinh Nghiệm Mua
Hệ thống điều hòa nhiệt độ độc đáo của loài chó
Loài chó là một trong những loài động vật có vú có hệ thống điều hòa nhiệt độ cơ thể khá đặc biệt. Khác với con người, có hàng triệu tuyến mồ hôi trên da giúp tản nhiệt, chó chỉ có một lượng rất ít tuyến mồ hôi tập trung ở các đệm thịt ở chân.
Chính vì vậy, khi cơ thể chó tăng nhiệt, chúng phải dựa vào một cơ chế thay thế: thở hổn hển. Khi chó thở nhanh và lè lưỡi, nước bọt trên lưỡi và niêm mạc miệng sẽ bay hơi. Quá trình bay hơi này sẽ hấp thụ nhiệt từ cơ thể chó, làm giảm nhiệt độ lõi một cách hiệu quả. Đây là một ví dụ điển hình về quá trình làm mát bằng bay hơi trong tự nhiên.
Ngôn ngữ cơ thể: Lưỡi là một phần của hệ thống giao tiếp phi lời
Ngoài chức năng sinh lý, lưỡi của chó còn đóng một vai trò quan trọng trong ngôn ngữ cơ thể. Một cái liếm nhẹ nhàng có thể là lời chào hỏi, một dấu hiệu thể hiện sự phục tùng, hoặc đơn giản là cách để chó thể hiện tình cảm với chủ nhân. Khi chó lè lưỡi ra trong một tư thế thư giãn, đó thường là biểu hiện của sự thoải mái và tin tưởng. Ngược lại, nếu chó lè lưỡi kèm theo các dấu hiệu căng thẳng khác như tai cụp về phía sau, đuôi cụp thấp, đó có thể là dấu hiệu của sự sợ hãi hoặc lo lắng.
Những cảm xúc đằng sau cái lè lưỡi
Có thể bạn quan tâm: Chữa Ghẻ Cho Chó Bằng Lá Trầu Không: Hướng Dẫn Khoa Học & An Toàn
Phấn khích và vui mừng: Khi cái lè lưỡi là lời chào hạnh phúc
Một trong những khoảnh khắc dễ thương nhất là khi bạn vừa trở về nhà và chú chó cưng của mình lập tức chạy ra cửa, lưỡi thè ra, đuôi vẫy tít. Trong trường hợp này, hành vi lè lưỡi là một phần của phản xạ tự nhiên khi chó cảm thấy vui mừng và phấn khích. Nó thường đi kèm với nhịp tim và nhịp thở tăng lên do cảm xúc dâng cao.
Căng thẳng và lo lắng: Khi cái lè lưỡi là dấu hiệu của sự bất an
Ngược lại, chó cũng có thể lè lưỡi khi chúng cảm thấy căng thẳng hoặc lo lắng. Những tình huống như có khách lạ đến nhà, tiếng ồn lớn (pháo, sấm sét), hoặc khi phải đi đến một nơi mới (như phòng khám thú y) đều có thể khiến chó cảm thấy bất an. Trong những trường hợp này, lè lưỡi thường là một phần của “phản xạ lo lắng”, một cơ chế mà cơ thể sử dụng để đối phó với stress. Bạn có thể nhận biết điều này qua ánh mắt của chó, thường là “ánh mắt sợ hãi” hoặc “ánh mắt trắng dã”.
Có thể bạn quan tâm: Chó Ngao Con Giá Bao Nhiêu? Bảng Giá Mới Nhất Và Kinh Nghiệm Mua
Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến hành vi lè lưỡi
Nhiệt độ và độ ẩm: Kẻ thù số một của sự thoải mái ở chó
Yếu tố môi trường có ảnh hưởng lớn nhất đến việc chó có cần phải lè lưỡi để làm mát hay không. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, đặc biệt là vào mùa hè, chó sẽ phải làm việc “cật lực” hơn để duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định. Độ ẩm không khí cũng là một yếu tố then chốt. Trong điều kiện độ ẩm cao, quá trình bay hơi nước bọt trên lưỡi sẽ diễn ra chậm hơn, khiến việc làm mát kém hiệu quả. Điều này giải thích tại sao chó thường lè lưỡi nhiều hơn và thở hổn hển trong những ngày oi bức, ẩm ướt.
Cường độ hoạt động: Khi vận động quá mức khiến chó phải “thở như máy bơm”
Chó là loài động vật ưa vận động, nhưng nếu cường độ hoạt động quá cao, đặc biệt là trong thời tiết nóng, cơ thể chúng sẽ sinh ra một lượng lớn nhiệt. Lúc này, hệ thống điều hòa nhiệt độ của chó phải hoạt động hết công suất, dẫn đến hiện tượng thở hổn hển và lè lưỡi kéo dài. Đây là lý do tại sao các chuyên gia luôn khuyên chủ nuôi nên hạn chế cho chó vận động mạnh vào buổi trưa và luôn cung cấp đủ nước trong và sau khi chơi.
Khi lè lưỡi là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe
Mất nước: Khi cái lè lưỡi trở thành tiếng kêu cứu
Mất nước là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến chó lè lưỡi. Khi cơ thể chó không có đủ nước, quá trình bay hơi để làm mát sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chó sẽ lè lưỡi nhiều hơn, thở hổn hển, nhưng lại không thể làm mát cơ thể hiệu quả. Các dấu hiệu khác của mất nước bao gồm niêm mạc khô, da kém đàn hồi, và mệt mỏi. Nếu không được cấp nước kịp thời, chó có thể bị say nắng hoặc kiệt sức do nhiệt, những tình trạng có thể đe dọa đến tính mạng.
Các bệnh lý về hô hấp và tim mạch: Khi lưỡi là “cái phao cứu sinh”
Một số bệnh lý về đường hô hấp (như viêm phế quản, hen suyễn ở chó) hoặc bệnh tim mạch (suy tim) có thể khiến chó gặp khó khăn trong việc hô hấp. Khi phổi hoặc tim không thể cung cấp đủ oxy cho cơ thể, chó sẽ cố gắng tăng cường hô hấp bằng cách thở hổn hển và lè lưỡi để lấy thêm oxy. Trong những trường hợp này, lưỡi của chó có thể có màu tím tái hoặc xanh do thiếu oxy, đây là một dấu hiệu cấp cứu y tế cần được đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức.
Các bệnh lý khác: Từ nhiễm độc đến rối loạn tiêu hóa
Ngoài các vấn đề về hô hấp và tim mạch, còn có một số nguyên nhân sức khỏe khác có thể dẫn đến hành vi lè lưỡi ở chó:
- Nhiễm độc: Khi chó nuốt phải chất độc, cơ thể sẽ cố gắng đào thải chất độc và làm mát, dẫn đến thở hổn hển và lè lưỡi.
- Rối loạn tiêu hóa: Các vấn đề như đau bụng, viêm tụy cũng có thể khiến chó cảm thấy khó chịu và thở hổn hển.
- Một số loại thuốc: Một số loại thuốc có thể gây tác dụng phụ là làm tăng nhịp thở và nhịp tim, dẫn đến chó lè lưỡi.
Cách phân biệt lè lưỡi bình thường và bất thường
Dấu hiệu nhận biết chó lè lưỡi do sinh lý bình thường
- Thời gian: Chỉ xảy ra trong thời gian ngắn (vài phút) sau khi vận động hoặc khi trời nóng.
- Tình trạng chung: Chó vẫn tỉnh táo, vui vẻ, có thể chơi đùa hoặc đáp lại chủ nhân.
- Niêm mạc: Lưỡi và nướu có màu hồng nhạt khỏe mạnh.
- Khắc phục: Chó sẽ ngừng lè lưỡi khi được nghỉ ngơi, làm mát, hoặc uống nước.
Dấu hiệu nhận biết chó lè lưỡi do bất thường, cần đưa đi khám
Có thể bạn quan tâm: Thức Ăn Bổ Sung Canxi Cho Chó Con: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia Dinh Dưỡng
- Thời gian: Lè lưỡi kéo dài, không ngừng dù đã được nghỉ ngơi và làm mát.
- Tình trạng chung: Chó có vẻ mệt mỏi, uể oải, yếu ớt, hoặc bồn chồn, lo lắng.
- Niêm mạc: Lưỡi và nướu có màu tím tái, xanh, hoặc quá đỏ.
- Các triệu chứng đi kèm: Nôn mửa, tiêu chảy, ho, khó thở, chảy dãi quá nhiều, mất định hướng.
- Không đáp ứng: Không có dấu hiệu cải thiện sau khi đã được cấp nước và làm mát.
Hướng dẫn chăm sóc chó khi trời nóng và phòng ngừa say nắng
1. Cung cấp nước mát và thường xuyên thay nước
Đây là điều cơ bản và quan trọng nhất. Luôn đảm bảo rằng chó của bạn có truy cập dễ dàng đến nước sạch và mát mọi lúc, mọi nơi, đặc biệt là khi ra ngoài trời nắng.
2. Hạn chế vận động vào buổi trưa
Nếu có thể, hãy cho chó vận động vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, khi nhiệt độ đã giảm. Tránh đi dạo hoặc chơi đùa với chó trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
3. Tạo không gian mát mẻ tại nhà
Sử dụng quạt, điều hòa, hoặc các tấm làm mát để tạo ra một “ốc đảo” mát mẻ trong nhà cho chó. Có thể cho chó nằm trên gạch men mát hoặc sử dụng các loại giường làm mát có bán trên thị trường.
4. Nhận biết và xử lý say nắng
- Dấu hiệu: Thở hổn hển dữ dội, lè lưỡi, nướu tím tái, nôn mửa, tiêu chảy, ngất xỉu.
- Xử lý cấp cứu: Di chuyển chó đến nơi mát mẻ, nhẹ nhàng làm ướt cơ thể bằng nước mát (không dùng nước đá), cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, và đưa ngay đến cơ sở thú y.
Kết luận
Hành vi chó lè lưỡi là một hiện tượng tự nhiên và thường là lành tính, phản ánh bản năng sinh tồn mạnh mẽ của loài vật này. Tuy nhiên, nó cũng có thể là một “cảnh báo sớm” về các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Bằng cách hiểu rõ các nguyên nhân đằng sau hành vi này, bạn có thể phân biệt được khi nào là bình thường và khi nào cần sự can thiệp của chuyên gia. Hãy luôn là một chủ nuôi quan tâm, theo dõi sát sao các thay đổi trong hành vi của chó cưng, và đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ Hanoi Zoo hoặc các bác sĩ thú y khi cần thiết. Sự quan tâm và chăm sóc đúng cách sẽ là chìa khóa giúp chó của bạn luôn khỏe mạnh, vui vẻ và tận hưởng trọn vẹn cuộc sống bên cạnh bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Thanh Thảo
