Sán chó là một trong những bệnh ký sinh trùng gây ra nhiều triệu chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về phác đồ điều trị sán chó, từ việc nhận biết triệu chứng, chẩn đoán đến phương pháp điều trị hiệu quả.
Những dấu hiệu cảnh báo bệnh sán chó cần lưu ý
Triệu chứng da liễu phổ biến
Mẩn ngứa da là dấu hiệu đầu tiên và rõ ràng nhất khi nhiễm sán chó. Người bệnh thường cảm thấy ngứa râm ran khắp cơ thể, đặc biệt là vào ban đêm. Càng gãi thì ngứa càng tăng do da bị kích thích, tạo thành vòng luẩn quẩn. Vị trí ngứa có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu: lưng, bụng, đùi hoặc toàn thân.
Ngoài ngứa, bệnh nhân còn có thể bị nổi mề đay dị ứng, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Các tổn thương da này thường được nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Rối loạn thần kinh
Đau đầu là triệu chứng cảnh báo nguy hiểm khi ấu trùng sán chó đã xâm nhập vào hệ thần kinh. Đau có thể xuất hiện một bên đầu hoặc toàn bộ đầu, và thuốc giảm đau thông thường chỉ giúp cải thiện tạm thời. Khi ấu trùng di chuyển lên não, có thể gây tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chức năng thần kinh.
Rối loạn tiêu hóa
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Nuôi Chó Con Mới Về Nhà: Khoa Học, An Toàn Và Hiệu Quả
Các triệu chứng tiêu hóa như đau bụng âm ỉ, ăn không ngon, đầy bụng khó tiêu, tức ngực cũng thường xuất hiện. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý dạ dày thông thường, làm cho việc chẩn đoán chính xác trở nên khó khăn.
Rối loạn cơ – xương – khớp
Người bệnh có thể cảm thấy đau mỏi cơ, mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, suy nhược cơ thể. Những triệu chứng này xuất hiện do mất ngủ kéo dài và ảnh hưởng của độc tố do ấu trùng tiết ra.
Tổn thương mắt
Giảm thị lực, nhìn mờ, cảm giác có dị vật trong mắt là những dấu hiệu khi ấu trùng xâm nhập vào mắt. Nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn.
Có thể bạn quan tâm: Trung Tâm Cứu Hộ Chó Mèo Tphcm: Hướng Dẫn Chi Tiết, Địa Chỉ Và Quy Trình Hỗ Trợ
Chẩn đoán bệnh sán chó chính xác
Xét nghiệm máu tìm kháng thể
Xét nghiệm máu là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất hiện nay. Xét nghiệm này giúp phát hiện kháng thể chống lại độc tố do sán chó tiết ra, đồng thời đánh giá các thay đổi trong công thức máu như:
- Tăng bạch cầu ái toan
- Tốc độ lắng máu tăng
- Các yếu tố viêm tăng cao
Chẩn đoán hình ảnh
Chụp MRI não giúp phát hiện chính xác vị trí, kích thước và mật độ của ấu trùng trong não. Siêu âm gan có thể phát hiện các ổ sán trong gan, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Phác đồ điều trị sán chó hiệu quả
Có thể bạn quan tâm: Tại Sao Chó Dính Lẹo: Cơ Chế Sinh Học, Hành Vi Giao Phối, Và Cách Xử Lý An Toàn
Nguyên tắc điều trị
Điều trị sán chó cần kết hợp giữa thuốc diệt ký sinh trùng và các thuốc hỗ trợ khác để tăng hiệu quả điều trị. Việc điều trị cần được thực hiện theo đúng phác đồ do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Các nhóm thuốc chính
1. Thuốc diệt ký sinh trùng
- Albendazole: Liều 400mg x 2 lần/ngày
- Mebendazole: Liều 100-200mg x 2 lần/ngày
- Thiabendazole: Liều 25mg/kg x 2 lần/ngày
2. Thuốc hỗ trợ
- Thuốc kháng viêm để giảm phản ứng viêm
- Thuốc bảo vệ gan khi có tổn thương gan
- Thuốc giảm đau, chống co giật khi cần thiết
- Thuốc giảm ngứa để cải thiện triệu chứng
Thời gian điều trị
Thể không triệu chứng: Điều trị 5 ngày liên tục
Thể ấu trùng di chuyển nội tạng: Điều trị 1-2 tuần, có thể lặp lại sau 1-2 tháng nếu cần
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Mua Bán Chó Mèo Ở Chợ Sài Gòn? Kinh Nghiệm Chọn Nơi Uy Tín Và Chăm Sóc Thú Cưng
Theo dõi và tái khám
Người bệnh cần tái khám sau 1 tháng điều trị để đánh giá hiệu quả. Các xét nghiệm máu cần được làm lại để kiểm tra các chỉ số đã trở về bình thường chưa. Việc tái khám định kỳ là rất quan trọng để đảm bảo khỏi hoàn toàn.
Phòng ngừa tái nhiễm sán chó
Vệ sinh cá nhân
- Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
- Không cho trẻ chơi ở nơi có đất cát bẩn
- Cắt móng tay thường xuyên để tránh tích tụ trứng giun
Vệ sinh môi trường
- Không để chó mèo phóng uế bừa bãi trong nhà
- Dọn dẹp phân chó mèo hàng ngày
- Tẩy giun định kỳ cho vật nuôi 3-6 tháng/lần
Vệ sinh thực phẩm
- Ăn chín uống sôi
- Rau sống phải được rửa sạch bằng nước muối hoặc nước rửa rau chuyên dụng
- Không ăn thịt tái, gỏi sống
Biến chứng nguy hiểm của sán chó
Tổn thương gan
Sán chó có thể gây tổn thương gan, tạo thành các khối u giả, viêm gan mạn tính. Trường hợp nặng có thể nhầm với ung thư gan.
Tổn thương não
Khi ấu trùng xâm nhập vào não, có thể gây viêm não, tạo khối u trong não, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thần kinh. Biến chứng này có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Tổn thương mắt
Sán chó có thể gây giảm thị lực, viêm màng bồ đào, bong võng mạc, thậm chí có thể gây mù vĩnh viễn.
Tổn thương tim, phổi, thận
Các cơ quan này cũng có thể bị tổn thương do ấu trùng di chuyển đến, gây viêm và rối loạn chức năng.
Khi nào cần gặp bác sĩ chuyên khoa
Bạn nên đi khám ngay nếu xuất hiện các triệu chứng sau:
- Ngứa da kéo dài không rõ nguyên nhân
- Đau đầu dai dẳng, không đáp ứng với thuốc thông thường
- Rối loạn tiêu hóa kéo dài
- Giảm thị lực đột ngột
- Mệt mỏi, suy nhược kéo dài
Đặc biệt, nếu bạn có tiền sử tiếp xúc với chó mèo hoặc sống ở khu vực có nhiều chó mèo, nguy cơ nhiễm sán chó sẽ cao hơn.
Lưu ý quan trọng khi điều trị
Tuân thủ phác đồ
Tuyệt đối không tự ý停 thuốc khi các triệu chứng đã giảm. Việc ngừng thuốc sớm có thể khiến ấu trùng chưa chết hết, dẫn đến tái phát bệnh.
Theo dõi tác dụng phụ
Các thuốc diệt ký sinh trùng có thể gây tác dụng phụ như buồn nôn, nôn, đau bụng, rối loạn men gan. Nếu xuất hiện các triệu chứng này, cần báo ngay cho bác sĩ.
Chế độ ăn uống
- Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng
- Hạn chế thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ
- Uống đủ nước (2-2.5 lít/ngày)
Nghỉ ngơi hợp lý
- Đảm bảo giấc ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày
- Tránh làm việc quá sức
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng
Sán chó là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Hanoi Zoo khuyến cáo người dân nên nâng cao nhận thức về bệnh này, đặc biệt là ở những khu vực có nhiều chó mèo. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Để tìm hiểu thêm về các bệnh ký sinh trùng và cách phòng tránh, bạn có thể truy cập website để cập nhật các thông tin hữu ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 3, 2025 by Thanh Thảo
