Chó nuôi bao lâu thì đẻ là câu hỏi phổ biến của những người mới nuôi chó, đặc biệt là khi lần đầu tiên chứng kiến chó cái trong nhà bước vào thời kỳ sinh sản. Việc hiểu rõ về chu kỳ sinh sản của chó không chỉ giúp bạn chuẩn bị tâm lý mà còn là nền tảng quan trọng để chăm sóc chó mẹ và lũ chó con một cách toàn diện, từ giai đoạn mang thai cho đến khi chúng chào đời và phát triển khỏe mạnh.
Chu kỳ sinh sản của chó: Khi nào chó cái bắt đầu có khả năng sinh sản?
Tuổi dậy thì và lần động dục đầu tiên
Chó cái bắt đầu bước vào tuổi dậy thì, hay còn gọi là lần động dục (heat cycle) đầu tiên, trong khoảng từ 6 đến 24 tháng tuổi. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là giống chó và kích cỡ.
- Chó nhỏ (Toy và nhỏ): Các giống như Chihuahua, Poodle toy, Yorkshire Terrier thường dậy thì sớm, có thể có lần động dục đầu tiên khi mới 6 tháng tuổi.
- Chó trung bình: Các giống như Beagle, Cocker Spaniel, Poodle chuẩn thường có chu kỳ đầu tiên trong khoảng 9-12 tháng.
- Chó lớn và đại bự: Các giống như Labrador, Golden Retriever, Rottweiler, Great Dane thường dậy thì muộn hơn, từ 12 đến 24 tháng.
Lưu ý quan trọng: Việc chó cái có thai ở lần động dục đầu tiên là không khuyến khích. Cơ thể chúng chưa thực sự trưởng thành hoàn toàn về mặt thể chất, điều này có thể dẫn đến nguy cơ sinh non, thai khó, và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của chó mẹ cũng như chất lượng lông giống.
Chu kỳ động dục kéo dài bao lâu?
Chu kỳ động dục của chó cái trung bình kéo dài khoảng 21 ngày (3 tuần), nhưng có thể dao động từ 18 đến 24 ngày. Chu kỳ này được chia thành 4 giai đoạn chính:
- Proestrus (Giai đoạn tiền động dục – khoảng 7-10 ngày): Đây là giai đoạn chó mẹ bắt đầu rụng máu. Âm hộ sẽ sưng to và có dịch tiết màu hồng hoặc đỏ. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, chó cái chưa sẵn sàng giao phối và thường từ chối sự tiếp cận của chó đực.
- Estrus (Giai đoạn động dục – khoảng 5-9 ngày): Đây là “thời kỳ rụng trứng” và cũng là thời điểm chó cái có thể mang thai. Máu tiết ra sẽ nhạt màu dần và chuyển sang màu hồng nhạt hoặc vàng. Chó cái sẽ chủ động tiếp nhận chó đực, biểu hiện bằng cách vẫy đuôi sang một bên và cong mông.
- Diestrus (Giai đoạn hậu động dục – khoảng 60-90 ngày): Dù có mang thai hay không, cơ thể chó cái cũng bước vào giai đoạn này. Nếu không có thai, cơ thể sẽ tự điều chỉnh trở lại trạng thái bình thường. Nếu có thai, thì đây chính là thời gian mang thai.
- Anestrus (Giai đoạn nghỉ ngơi – khoảng 3-4 tháng): Đây là quãng thời gian giữa hai chu kỳ động dục, buồng trứng ở trạng thái nghỉ ngơi.
Thời gian mang thai của chó: Chó nuôi bao lâu thì đẻ?
Thai kỳ kéo dài bao lâu?
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Viêm Bàng Quang: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị
Trung bình, thời gian mang thai của chó là 63 ngày, tính từ ngày rụng trứng. Tuy nhiên, con số này có thể dao động trong khoảng 58 đến 68 ngày. Việc xác định chính xác ngày rụng trứng là rất quan trọng để dự đoán ngày sinh, đặc biệt nếu bạn muốn can thiệp y tế hoặc chuẩn bị kỹ lưỡng cho quá trình sinh nở.
Làm thế nào để biết chính xác ngày rụng trứng?
Việc đoán ngày rụng trứng chỉ dựa vào ngày thấy máu là không chính xác. Có một số phương pháp khoa học được các bác sĩ thú y sử dụng:
- Xét nghiệm máu (Progesterone test): Đo nồng độ hormone progesterone trong máu. Nồng độ hormone này tăng vọt ngay trước khi rụng trứng.
- Soi cổ tử cung: Quan sát sự thay đổi của cổ tử cung để xác định thời điểm rụng trứng.
- Siêu âm: Có thể phát hiện phôi thai sau khoảng 21-25 ngày mang thai, giúp xác nhận thai kỳ và ước lượng số lượng thai nhi.
Dấu hiệu nhận biết chó sắp đẻ
Khi chó mẹ bước vào những ngày cuối thai kỳ, cơ thể sẽ có nhiều thay đổi rõ rệt để chuẩn bị cho việc sinh nở:
Có thể bạn quan tâm: Chó Thiếu Canxi Co Giật: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Xử Lý Hiệu Quả
- Thay đổi hành vi: Chó mẹ trở nên bồn chồn, lo lắng, tìm kiếm chỗ kín đáo để làm ổ (gọi là “nesting instinct” – bản năng làm ổ). Chúng có thể cào cấu, cắn xé chăn, ga trải để tạo tổ.
- Thay đổi thân nhiệt: Nhiệt độ cơ thể sẽ giảm xuống khoảng 1-2 độ C (từ ~38.5°C xuống còn ~37.5°C hoặc thấp hơn) trong vòng 24 giờ trước khi chuyển dạ. Đo体温 bằng nhiệt kế hậu môn là cách theo dõi phổ biến nhất.
- Chán ăn và nôn: Chó mẹ có thể bỏ bữa hoặc nôn nhẹ.
- Co thắt và rò rỉ dịch: Bạn có thể quan sát thấy những cơn co thắt nhẹ ở bụng và có dịch nhầy trong hoặc hơi hồng chảy ra từ âm hộ.
Chăm sóc chó mẹ trong thai kỳ: Những điều cần biết
Chế độ dinh dưỡng cho chó mang thai
Dinh dưỡng là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sức khỏe của chó mẹ và sự phát triển của thai nhi.
- 3 tuần đầu: Thai kỳ còn non, không cần thay đổi chế độ ăn quá nhiều. Tiếp tục cho chó mẹ ăn thức ăn chất lượng cao, đảm bảo vệ sinh.
- Từ tuần thứ 4 trở đi: Nhu cầu năng lượng và chất dinh dưỡng tăng mạnh. Bạn nên:
- Chuyển sang thức ăn cho chó con (puppy food) hoặc chó mang thai, vì những loại này giàu protein, chất béo, canxi và phốt pho hơn.
- Tăng khẩu phần ăn dần dần, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày (3-4 bữa) để tránh tình trạng no quá gây khó chịu cho chó mẹ.
- Bổ sung nước sạch đầy đủ, thay nước thường xuyên.
Chăm sóc sức khỏe và vận động
- Khám thai định kỳ: Đưa chó mẹ đi khám thai tại phòng khám thú y sau 25-30 ngày mang thai để xác nhận thai kỳ, kiểm tra sức khỏe và ước lượng số lượng thai nhi.
- Vận động nhẹ nhàng: Cho chó mẹ đi dạo nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh, leo cao, chạy nhảy quá sức trong 2 tuần cuối thai kỳ.
- Tẩy giun: Nếu chó mẹ chưa được tẩy giun trước khi mang thai, bác sĩ thú y có thể chỉ định loại thuốc an toàn để tẩy giun trong thai kỳ, tránh giun truyền sang chó con.
Làm ổ cho chó mẹ
- Chọn vị trí: Làm ổ ở nơi kín đáo, yên tĩnh, tránh gió lùa, ấm áp và dễ dàng quan sát.
- Vật liệu: Sử dụng thùng carton lớn, lồng sắt có lót tấm lót, chăn bông mềm, giấy báo sạch. Đảm bảo vật liệu sạch sẽ, không có mùi hóa chất.
- Kích thước: Ổ phải đủ rộng để chó mẹ nằm thoải mái và cho đàn con bú. Chuẩn bị sẵn khăn giấy, khăn bông sạch để lau dọn.
Quá trình sinh đẻ và chăm sóc chó con sau sinh
Các giai đoạn của quá trình sinh nở
Có thể bạn quan tâm: Gợi Ý 100 Tên Gọi Dễ Thương Cho Chó Becgie Cái
- Chuyển dạ (Stage 1): Kéo dài từ 6-12 giờ. Chó mẹ bồn chồn, co thắt nhẹ, có thể rụng nước miếng, nôn. Đây là giai đoạn tử cung co bóp để mở cổ tử cung.
- Sinh con (Stage 2): Các cơn co thắt mạnh và rõ rệt hơn, chó con lần lượt được sinh ra. Khoảng cách giữa các con có thể từ 10 phút đến 1 giờ. Trung bình mỗi con được bao bọc trong túi ối, chó mẹ sẽ tự cắn đứt dây rốn và liếm sạch dịch nhầy.
- Đẻ nhau (Stage 3): Nhau thai được đẩy ra khỏi cơ thể. Thông thường, mỗi con sẽ đi kèm một nhau thai.
Khi nào cần can thiệp y tế?
Hãy đưa chó mẹ đến cơ sở thú y ngay lập tức nếu gặp các dấu hiệu sau:
- Chuyển dạ kéo dài hơn 24 giờ mà chưa thấy con nào.
- Các cơn co thắt mạnh kéo dài hơn 30-60 phút mà không sinh được con nào.
- Chó mẹ có dấu hiệu sốt cao, ra máu tươi nhiều, nôn mửa dữ dội, hoặc biểu hiện đau đớn quá mức.
- Có dịch ối màu xanh, nâu hoặc có mùi hôi.
Chăm sóc chó con mới sinh
- Sữa đầu (colostrum): Đảm bảo tất cả chó con đều được bú sữa đầu trong vòng 24 giờ sau sinh. Sữa đầu chứa kháng thể quan trọng giúp tăng sức đề kháng.
- Giữ ấm: Chó con sơ sinh chưa tự điều tiết được thân nhiệt, cần giữ ấm cho ổ, đặc biệt vào ban đêm và mùa đông.
- Theo dõi tăng trưởng: Cân nặng của chó con nên tăng đều đặn mỗi ngày. Nếu chó con yếu ớt, không chịu bú, cần can thiệp kịp thời.
- Vệ sinh: Thay ga, giấy báo ướt thường xuyên để ổ luôn sạch sẽ, tránh nhiễm trùng.
Chó có thể sinh bao nhiêu lứa trong đời? Những điều cần cân nhắc
Sức khỏe của chó mẹ và tần suất sinh sản
Một con chó cái có thể động dục 2 lần mỗi năm, điều này về lý thuyết có nghĩa là chúng có thể sinh 2 lứa mỗi năm. Tuy nhiên, điều này là không tốt cho sức khỏe của chó mẹ. Việc mang thai và sinh nở là một quá trình tốn kém rất nhiều năng lượng và chất dinh dưỡng.
- Hậu quả của việc sinh dày: Gây suy nhược cơ thể, rụng răng, thiếu hụt canxi (có thể dẫn đến tiền sản giật), và làm giảm tuổi thọ.
- Lời khuyên của chuyên gia: Nên để chó mẹ nghỉ ngơi ít nhất 1-2 năm sau mỗi 2-3 lứa sinh. Điều này giúp cơ thể chó mẹ phục hồi hoàn toàn, chuẩn bị tốt hơn cho những lần mang thai tiếp theo.
Khi nào nên cho chó sinh sản?
- Độ tuổi lý tưởng: Nên cho chó cái sinh lứa đầu tiên khi chúng đã trưởng thành hoàn toàn, thường là sau 2 năm tuổi.
- Sức khỏe: Chó mẹ phải được tiêm phòng đầy đủ, tẩy giun sạch sẽ, và không mắc các bệnh di truyền (nếu có thể kiểm tra).
- Mục đích: Việc sinh sản nên có mục đích rõ ràng, ví dụ như giữ nòi, cải thiện giống, hoặc là kết quả của một quá trình phối giống có kiểm soát. Tránh để chó sinh con “vô tội vạ” dẫn đến tình trạng chó bị bỏ rơi, không ai nhận nuôi.
Tóm tắt nhanh thông tin
Có thể bạn quan tâm: Chó Poodle Xám Giá Bao Nhiêu? Bảng Giá & Kinh Nghiệm Mua
Chó nuôi bao lâu thì đẻ? Câu trả lời phụ thuộc vào hai yếu tố chính: tuổi dậy thì và thời gian mang thai.
- Tuổi dậy thì: 6-24 tháng tuổi (tùy giống).
- Thời gian mang thai: Trung bình 63 ngày (58-68 ngày).
Để chó mẹ sinh đẻ an toàn và khỏe mạnh, bạn cần:
- Theo dõi chu kỳ động dục và xác định ngày rụng trứng chính xác.
- Cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối trong suốt thai kỳ.
- Cho chó mẹ đi khám thai định kỳ.
- Làm ổ ấm áp, yên tĩnh và sạch sẽ cho chó mẹ.
- Theo dõi sát sao các dấu hiệu sắp sinh và biết khi nào cần can thiệp y tế.
- Chăm sóc chó con ngay sau khi sinh, đặc biệt là đảm bảo chúng được bú sữa đầu.
- Hạn chế tần suất sinh sản để bảo vệ sức khỏe lâu dài của chó mẹ.
Việc nuôi chó và chứng kiến chúng sinh con là một trải nghiệm thú vị và đầy tính nhân văn, nhưng cũng đòi hỏi trách nhiệm rất lớn. Hy vọng những kiến thức trên đây từ Hanoi Zoo sẽ giúp bạn trở thành một “bậc phụ huynh” tận tâm và chu đáo cho những người bạn bốn chân của mình.
Lưu ý: Bài viết này mang tính chất tham khảo. Trong mọi trường hợp, đặc biệt là khi có dấu hiệu bất thường trong thai kỳ hay quá trình sinh nở, hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
