Thị trấn ven biển Wada của Nhật Bản đã trở thành biểu tượng cho một di sản hàng hải đồ sộ, nơi nghề săn cá voi được gìn giữ qua 400 năm lịch sử. Khi Nhật Bản chính thức rút khỏi Ủy ban Săn bắn Cá voi Quốc tế (IWC) vào năm 2019, người dân địa phương kỳ vọng sẽ khôi phục lại ngành công nghiệp truyền thống này. Tuy nhiên, thực tế lại phũ phàng hơn nhiều khi nhu cầu tiêu dùng trong nước sụt giảm và những thách thức từ tự nhiên đang dần nhấn chìm một thời đại đã qua.
Những bằng chứng không thể chối cãi của một thời đại
Du khách đặt chân đến thị trấn Wada ven bờ biển Thái Bình Dương sẽ không thể bỏ qua hình ảnh một bộ xương cá voi xanh khổng lồ được tái hiện ngay trước lối vào bảo tàng. Đó là lời chào mời rõ ràng nhất về mối liên hệ bền chặt giữa con người và “người khổng lồ đại dương”. Trong quá khứ, Wada từng là cảng cá voi nhộn nhịp, nơi những con cá voi săn mồi được đưa lên các boong gỗ để xử lý và phân phối cho các tay buôn lẫn nhà hàng địa phương.
Thực đơn ở Wada ngày nay vẫn còn đó những miếng cốt lết cá voi chiên giòn, và các cửa hàng quà tặng vẫn bán những sản phẩm lưu niệm lấy cảm hứng từ động vật có vú biển. Dường như mọi thứ đều gợi nhớ về một ngành công nghiệp đã nuôi sống cộng đồng ven biển bền vững trong suốt 4 thế kỷ. Niềm tin rằng việc quay trở lại săn bắt cá voi thương mại sẽ vực dậy nền kinh tế địa phương đã được thắp lên khi Nhật Bản rời IWC. Nhưng hy vọng ấy nhanh chóng bị dập tắt bởi những khó khăn thực tế.
Thách thức hiện tại: Con người và khí hậu
Tại Wada và các thị trấn săn cá voi khác, việc giết cá voi để kiếm sống sau hơn ba thập kỷ gián đoạn không còn là lý do để ăn mừng. Dù sự lên án từ các tổ chức bảo tồn đã giảm bớt, những người thợ săn vẫn phải đối mặt với rào cản lớn hơn: tuổi tác của ngư dân và sự lạc hậu của tàu thuyền.
Một yếu tố quan trọng khác gây ảnh hưởng không nhỏ đến ngành công nghiệp này là sự thay đổi bí ẩn trong hành vi di cư của cá voi, rất có thể do biến đổi khí hậu. Các dòng biển ấm lên khiến cá voi di chuyển xa hơn về phía bắc, trong khi những cơn bão mạnh xuất hiện thường xuyên hơn khiến các chuyến ra khơi phải liên tục hoãn lại.
Điều quan trọng nhất dẫn đến sự thất bại của ngành công nghiệp này lại nằm ở nhu cầu tiêu dùng nội địa. Người Nhật Bản đơn giản là đã không còn ưa chuộng thịt cá voi như trước đây. Dù chính phủ Nhật Bản lập luận rằng việc săn bắt thương mại sẽ đảm bảo nguồn cung ổn định và kích thích tiêu dùng, nhưng thực tế cho thấy thịt cá voi chỉ chiếm vỏn vẹn 0,1% tổng lượng thịt tiêu thụ của cả nước vào năm 2016.
Một tương lai phụ thuộc vào du lịch sinh thái?
Theo các chuyên gia kinh tế, ngành công nghiệp cá voi tại Wada sẽ không thể tồn tại nếu không có sự trợ cấp của chính phủ. Khoản tiền 5,1 tỷ yên/năm (khoảng 44,5 triệu USD) là lifeline duy nhất giữ cho ngành nghề này tồn tại. Tuy nhiên, theo ông Patrick Ramage, Giám đốc cấp cao tại Quỹ Quốc tế về Phúc lợi Động vật, hoạt động săn bắt cá voi thương mại ở Nhật Bản vẫn là “kẻ thua cuộc đối với nền kinh tế”.
Ông Ramage cho rằng tương lai của các thị trấn săn cá voi già cỗi tại Nhật Bản nên phụ thuộc vào du lịch sinh thái thay vì giết mổ. “Trải nghiệm ngắm cá voi đang đóng góp ngày càng lớn cho các nền kinh tế địa phương trên toàn thế giới”, ông chia sẻ. Thay vì người dân Nhật Bản đóng thuế để hỗ trợ việc săn bắt, hãy để khách du lịch chi trả cho việc ngắm nhìn chúng.
Cái nhìn sâu sắc về văn hóa ẩm thực cá voi
Mặc dù các tranh cãi quốc tế về vấn đề đạo đức đã lắng xuống, người Nhật Bản đang dần quên đi món thịt cá voi truyền thống. Yoshinori Shoji, Chủ tịch Gaibo Hogei – một công ty đánh bắt cá voi có tuổi đời hơn 70 năm, vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm: “Đối với chúng tôi, cá voi chỉ đơn giản là một nguồn thực phẩm”.
Để gìn giữ phong tục, thịt cá voi vẫn được phục vụ hai lần một năm tại các trường học địa phương và trẻ em được mời đến xem các thợ săn làm việc. “Vì sao lại không được ăn thịt cá voi? Con người luôn săn bắt động vật hoang dã tùy theo môi trường sống”, Shoji nhấn mạnh. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này đang gặp khó khăn thực sự. Trong mùa săn năm ngoái, họ chỉ bắt được 9 con cá voi, và năm nay con số cũng không khá khẩm hơn.
Có thể bạn quan tâm: 10 Mẫu Hồ Cá Trong Nhà Đẹp: Cẩm Nang Từ A-z Cho Người Mới Bắt Đầu
Câu hỏi thường gặp
Tại sao Nhật Bản lại quay trở lại săn cá voi thương mại?
Chính phủ và các công ty cá voi lập luận rằng đây là cách duy nhất để đảm bảo nguồn cung cấp thịt ổn định và khôi phục lại văn hóa ẩm thực địa phương.
Người dân địa phương nghĩ gì về việc này?
Đa số những người làm nghề săn cá voi coi đây là một phần truyền thống không thể bỏ qua, dù họ đang gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế và kỹ thuật.
Có thể bạn quan tâm: Đái Ra Máu: Triệu Chứng, Nguyên Nhân & Cách Xử Trí Hiệu Quả
Du lịch ngắm cá voi có phải là giải pháp thay thế tốt hơn không?
Theo các chuyên gia, du lịch sinh thái đang là xu hướng toàn cầu và mang lại lợi ích kinh tế cao hơn so với việc đánh bắt thương mại.
Lời kết
Sự thật về “nhật săn cá voi” tại thị trấn Wada không chỉ là câu chuyện về một ngành công nghiệp khai thác, mà còn là bức tranh về sự giao thoa giữa truyền thống và hiện thực kinh tế khắc nghiệt. Khi nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh và tự nhiên trở nên khó lường hơn, ngay cả những di sản 400 năm cũng có thể bị xóa nhòa. Để tìm hiểu thêm về các chủ đề văn hóa và xã hội độc đáo khác, hãy truy cập hanoizoo.com.
Có thể bạn quan tâm: Kích Thước Bể Nuôi Cá Betta: Cẩm Nang Chi Tiết Từ Tối Thiểu Đến Lý Tưởng
Có thể bạn quan tâm: Cá Neon Sinh Sản Như Thế Nào? Cẩm Nang Chi Tiết Dành Cho Người Nuôi
Cập Nhật Lúc Tháng 12 21, 2025 by Thanh Thảo
