Chó Nhật thuần chủng đã trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều gia đình Việt Nam nhờ vẻ ngoài đáng yêu, tính cách thông minh và sự trung thành tuyệt đối. Trong số các giống chó Nhật phổ biến, Shiba Inu nổi bật như một trong những đại diện tiêu biểu nhất, mang trong mình vẻ đẹp tinh tế và bản chất kiên cường của “quốc khuyển” Nhật Bản. Việc sở hữu một chú chó Nhật thuần chủng không chỉ đơn thuần là mua một vật nuôi, mà còn là đầu tư vào một người bạn bốn chân với giá trị tinh thần và kinh tế lâu dài. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về thế giới chó Nhật, từ lịch sử, đặc điểm, đến quy trình mua bán và chăm sóc chuyên sâu, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt và chuẩn bị tốt nhất cho hành trình làm cha mẹ thú cưng.
Tổng quan về chó Nhật thuần chủng
Chó Nhật thuần chủng là tập hợp các giống chó có nguồn gốc từ quần đảo Nhật Bản, được hình thành và phát triển qua hàng nghìn năm lịch sử. Những giống chó này không chỉ là vật nuôi mà còn là một phần không thể tách rời của văn hóa, nghệ thuật và đời sống tinh thần người Nhật. Trong số đó, Shiba Inu được công nhận là giống chó nhỏ cổ xưa nhất và là biểu tượng quốc gia, bên cạnh các giống lớn hơn như Akita Inu hay Hokkaido. Các đặc điểm chung dễ nhận biết của chó Nhật bao gồm bộ lông kép dày, đuôi cuộn tròn đặc trưng, đôi mắt hình hạnh nhân thông minh và vóc dáng cân đối, linh hoạt. Chúng nổi tiếng với sự sạch sẽ, ít mùi và khả năng tự vệ sinh cá nhân tốt, khiến chúng trở thành lựa chọn lý tưởng cho cả không gian sống đô thị.
Những giống chó Nhật phổ biến nhất tại Việt Nam
Có thể bạn quan tâm: Lớp Học Huấn Luyện Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z Cho Người Mới Bắt Đầu
Shiba Inu – Quốc khuyển nhỏ nhắn và kiêu hãnh
Shiba Inu là giống chó nhỏ nhất trong sáu giống chó bản địa Nhật Bản, cao từ 35-41 cm và nặng khoảng 8-10 kg. Chúng có lịch sử săn bắn trong rừng núi, được lai tạo để trở nên nhanh nhẹn, dũng cảm và có khả năng đánh hơi tuyệt vời. Bộ lông kép của Shiba Inu gồm lớp ngoài cứng, thẳng và lớp lông tơ dày, mềm mại bên trong, giúp chúng thích nghi với khí hậu lạnh giá. Màu lông phổ biến nhất là đỏ (sesame), đen và nâu (black & tan), cùng với màu trắng (cream) và đặc biệt là màu “urajiro” – các mảng lông trắng ở ngực, bụng và mặt trong tai. Tính cách của Shiba Inu thường được mô tả là “mèo trong hình dạng chó”: độc lập, sạch sẽ, đôi khi bướng bỉnh nhưng vô cùng trung thành với chủ nhân. Chúng rất cảnh giác, thích hợp làm chó canh gác, và có thể hơi dè dặt với người lạ, do đó việc xã hội hóa từ sớm là cực kỳ quan trọng.
Akita Inu – Chiến binh trung thành và dũng cảm
Akita Inu là giống chó lớn, hùng vĩ, với chiều cao có thể lên tới 70 cm và cân nặng từ 35-50 kg. Chúng nổi tiếng toàn cầu qua câu chuyện về Hachiko – chú chó trung thành chờ đợi chủ nhân tại nhà ga Shibuya suốt 9 năm sau khi ông qua đời. Akita Inu có bộ lông dày, đuôi cuộn tròn lớn và khuôn mặt toát lên vẻ oai nghiêm. Khác với vẻ ngoài to lớn, chúng lại là những người bạn hiền lành, trung thành và rất nhẹ nhàng với trẻ em trong gia đình. Tuy nhiên, bản năng bảo vệ và lãnh thổ mạnh mẽ của chúng đòi hỏi phải được huấn luyện bài bản từ khi còn nhỏ. Akita Inu cần không gian sống rộng rãi và chế độ vận động cường độ cao để duy trì sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần.
Chó Nhật khác (Hokkaido, Kai Ken, Shikoku)
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Cắt Tỉa Lông Chó Phốc Sóc An Toàn Và Hiệu Quả
Ngoài hai “ngôi sao” trên, còn có nhiều giống chó Nhật khác đang được yêu thích tại Việt Nam như Hokkaido (mạnh mẽ, thích nghi với tuyết), Kai Ken (hiếm, được gọi là “hổ chó” vì vằn lông), và Shikoku (nhanh nhẹn, thích hợp cho săn mồi). Mỗi giống đều có những đặc điểm riêng biệt, nhưng tựu chung lại, chúng đều mang bản sắc riêng của chó Nhật: thông minh, trung thành và có bản năng săn mồi cao.
Cách nhận biết chó Nhật thuần chủng chính xác
Dựa vào đặc điểm hình thể chuẩn
Để xác định một chú chó Nhật có phải thuần chủng hay không, cần dựa vào các tiêu chuẩn nghiêm ngặt do các hiệp hội như Fédération Cynologique Internationale (FCI) hay Japan Kennel Club (JKC) đề ra. Đối với Shiba Inu, tỷ lệ cơ thể là 10:11 (dài hơn chiều cao), đầu nhỏ, mõm hình nêm, tai nhỏ dựng đứng hình tam giác, và đuôi cuộn tròn nằm gọn trên lưng. Bộ lông phải dày, cứng ở lớp ngoài và mềm ở lớp lót. Akita Inu thì có thân hình vuông vức, ngực sâu, cơ bắp săn chắc, và khuôn mặt “hổ” đặc trưng với nếp nhăn trán khi tập trung. Việc kiểm tra kỹ lưỡng các đặc điểm này, đặc biệt là khi so sánh với hình ảnh của chó đạt chuẩn tại các triển lãm quốc tế, sẽ giúp bạn có đánh giá ban đầu chính xác.
Kiểm tra giấy tờ chứng nhận và phả hệ
Yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo tính thuần chủng là giấy tờ chứng nhận từ các tổ chức uy tín. Một chú chó Nhật thuần chủng phải có giấy khai sinh (pedigree) thể hiện rõ ràng tổ tiên qua ít nhất 3-4 đời, do các hiệp hội giống quốc tế cấp. Ngoài ra, cần yêu cầu xem sổ khám sức khỏe, lịch tiêm phòng và các xét nghiệm di truyền (nếu có) để phát hiện sớm các bệnh lý di truyền như loạn sản xương hông (HD) hay teo võng mạc tiến triển (PRA) – những vấn đề phổ biến ở một số giống chó Nhật. Việc kiểm tra hồ sơ y tế này không chỉ đảm bảo bạn mua được chó khỏe mạnh mà còn thể hiện uy tín và trách nhiệm của người bán.
Thị trường mua bán chó Nhật thuần chủng tại Việt Nam
Phân tích xu hướng và nhu cầu hiện nay
Thị trường chó Nhật thuần chủng tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM. Nhu cầu tăng cao không chỉ đến từ người yêu chó trong nước mà còn từ các khách hàng nước ngoài và người Việt kiều. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó là nguy cơ về buôn bán tràn lan, không rõ nguồn gốc, dẫn đến nhiều trường hợp mua phải chó lai, bị bệnh hoặc không đúng chuẩn. Người mua cần tỉnh táo, tìm hiểu kỹ lưỡng và ưu tiên các trại giống có đăng ký kinh doanh, có trang trại nuôi dưỡng minh bạch và có chính sách bảo hành rõ ràng. Việc tham gia các hội nhóm yêu chó Nhật trên mạng xã hội cũng là cách hữu ích để học hỏi kinh nghiệm và nhận được lời khuyên từ những người đã có kinh nghiệm.
Các trại giống uy tín và tiêu chí đánh giá
Khi lựa chọn trại giống, hãy đặt câu hỏi: “Họ có thực sự am hiểu và yêu quý giống chó này không?”. Một trại giống uy tín sẽ không ngần ngại chia sẻ thông tin về chế độ dinh dưỡng, lịch sử tiêm phòng, hình ảnh bố mẹ của chó con, và thậm chí là các khó khăn, thách thức trong quá trình nuôi dưỡng. Họ sẽ có quy trình kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt, cung cấp hỗ trợ sau bán hàng và sẵn sàng nhận lại chó nếu chủ không thể nuôi được. Một số trại giống được đánh giá cao tại Hà Nội thường có thời gian hoạt động lâu năm, có chó bố mẹ đạt giải tại các triển lãm trong và ngoài nước, và luôn minh bạch về giá cả cũng như chính sách bảo hành. Hãy coi việc mua chó như một cuộc phỏng vấn hai chiều: bạn cũng đang được “phỏng vấn” xem có phải là chủ nhân phù hợp hay không.
Kinh nghiệm chọn mua chó Nhật thuần chủng lần đầu
Chuẩn bị tâm lý và điều kiện nuôi dưỡng
Trước khi quyết định mua một chú chó Nhật thuần chủng, hãy tự hỏi bản thân: “Tôi đã sẵn sàng cho một cam kết 12-16 năm (hoặc hơn) chưa?”. Chó Nhật, đặc biệt là Shiba Inu, là giống chó có nhu cầu vận động cao, cần được đi dạo hàng ngày, chơi các trò chơi trí tuệ và được huấn luyện định kỳ. Chúng không thích hợp với lối sống ít vận động hoặc gia đình không có thời gian dành cho thú cưng. Ngoài ra, hãy chuẩn bị không gian sống phù hợp, chế độ dinh dưỡng chất lượng cao, và ngân sách cho chi phí y tế định kỳ. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tâm lý và vật chất sẽ giúp bạn và chú chó tương lai có một khởi đầu suôn sẻ.
Quy trình mua bán minh bạch và an toàn
Một quy trình mua bán minh bạch bao gồm các bước: tham quan trại, kiểm tra sức khỏe chó con, xem xét giấy tờ, ký hợp đồng mua bán và thanh toán. Hợp đồng cần nêu rõ các điều khoản về bảo hành sức khỏe (thường từ 15-30 ngày), chính sách đổi trả (nếu phát hiện bệnh di truyền hoặc không đúng chuẩn), và trách nhiệm của hai bên. Tuyệt đối không nên mua chó qua các quảng cáo trên mạng xã hội không rõ ràng, không có hình ảnh thực tế của trại và chó bố mẹ. Nếu có thể, hãy nhờ một người có kinh nghiệm đi cùng để hỗ trợ đánh giá.
Chế độ dinh dưỡng khoa học cho chó Nhật
Thức ăn phù hợp theo từng giai đoạn phát triển
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe và vẻ đẹp của chó Nhật. Ở giai đoạn puppy (0-12 tháng), chó cần thức ăn giàu protein (từ 28-32%), chất béo (12-18%) và canxi để hỗ trợ phát triển xương, răng và cơ bắp. Thức ăn dạng hạt cho chó con nên được ngâm mềm trong nước ấm nếu chó còn nhỏ. Giai đoạn trưởng thành (1-7 tuổi), lượng protein có thể giảm nhẹ (22-28%) nhưng cần đảm bảo cân đối với vitamin và khoáng chất. Đối với chó già (trên 7 tuổi), nên chuyển sang thức ăn ít calo, nhiều chất xơ và bổ sung glucosamine để hỗ trợ khớp. Ngoài thức ăn công nghiệp, có thể bổ sung thực phẩm tươi như thịt nạc, rau củ luộc, trứng luộc chín, nhưng phải đảm bảo không cho ăn các thực phẩm độc hại như socola, nho, nho khô, hành tây, tỏi, bơ…
Các loại thực phẩm chức năng cần thiết
Để hỗ trợ các vấn đề sức khỏe phổ biến ở chó Nhật, đặc biệt là Shiba Inu, có thể bổ sung các thực phẩm chức năng như: dầu cá (omega-3,6) để cải thiện lông và da, glucosamine và chondroitin cho khớp, và men vi sinh để hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, trước khi bổ sung bất kỳ sản phẩm nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để có liều lượng phù hợp.
Chăm sóc lông và da cho chó Nhật đúng cách
Có thể bạn quan tâm: Cách Phá Thai Cho Chó: Những Điều Cần Biết Và Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Lịch chải lông và tắm rửa định kỳ
Bộ lông kép dày của chó Nhật đòi hỏi chế độ chăm sóc đều đặn. Với Shiba Inu, nên chải lông 2-3 lần mỗi tuần để loại bỏ lông chết, kích thích lưu thông máu và phân bố dầu tự nhiên. Trong mùa rụng lông (xuân và thu), tần suất chải có thể tăng lên hàng ngày. Việc tắm rửa không nên quá thường xuyên (2-4 tuần/lần) để tránh làm mất lớp dầu bảo vệ da tự nhiên. Nên sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, không chứa paraben và sulfate, phù hợp với pH da chó. Sau khi tắm, hãy lau khô lông bằng khăn mềm và sấy ở chế độ ấm (không quá nóng) để đảm bảo lông và da được khô hoàn toàn, tránh viêm da.
Phòng ngừa và xử lý các bệnh về da
Các bệnh về da phổ biến ở chó Nhật bao gồm viêm da tiếp xúc, nấm da và dị ứng. Để phòng ngừa, hãy luôn giữ vệ sinh sạch sẽ, tránh để chó nằm trên bề mặt ẩm ướt lâu, và kiểm tra da thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như mẩn đỏ, rụng lông từng mảng, hoặc ngứa ngáy. Nếu phát hiện các triệu chứng, cần đưa chó đến bác sĩ thú y để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời. Không tự ý sử dụng thuốc human cho chó vì có thể gây ngộ độc.
Hoạt động thể chất và kích thích trí tuệ
Lịch vận động hàng ngày
Chó Nhật, đặc biệt là Shiba Inu và Akita Inu, là những giống chó năng động, cần ít nhất 60-90 phút vận động mỗi ngày. Buổi sáng có thể là một cuộc đi dạo kéo dài 30-45 phút, buổi chiều là thời gian chơi các trò chơi như bắt bóng, kéo co, hoặc huấn luyện các bài tập obedience. Việc vận động không chỉ giúp duy trì cân nặng lý tưởng mà còn ngăn ngừa các hành vi tiêu cực như cắn phá, sủa bậy do buồn chán. Với Akita Inu, nên cho chạy ở không gian rộng như công viên (có rào chắn hoặc dây dắt) để chúng được thỏa sức vận động.
Các trò chơi và bài tập trí tuệ
Ngoài vận động thể chất, chó Nhật cần được kích thích trí tuệ để tránh nhàm chán. Các trò chơi như tìm đồ vật ẩn, giải đố (puzzle toy), học lệnh mới mỗi tuần, hoặc tham gia lớp học agility là những cách tuyệt vời để rèn luyện trí não. Shiba Inu đặc biệt thích các trò chơi có yếu tố thử thách và phần thưởng, điều này giúp củng cố mối quan hệ giữa chủ và chó, đồng thời giảm bớt tính bướng bỉnh.
Huấn luyện cơ bản và nâng cao cho chó Nhật
Xây dựng nền tảng nghe lời từ sớm
Huấn luyện chó Nhật cần sự kiên nhẫn, nhất quán và phương pháp tích cực. Bắt đầu từ các lệnh cơ bản như “ngồi”, “nằm”, “đến”, “ở” và “đi vệ sinh đúng chỗ”. Sử dụng phần thưởng (thức ăn, đồ chơi, lời khen) để củng cố hành vi tốt, và tránh la mắng, đánh đập vì sẽ khiến chó sợ hãi và mất trust. Với Shiba Inu, do tính cách độc lập, nên chia nhỏ bài học thành các phiên 5-10 phút, lặp lại nhiều lần trong ngày. Việc huấn luyện nên bắt đầu từ lúc 8-10 tuần tuổi, khi chó còn đang trong giai đoạn vàng của việc học hỏi và xã hội hóa.
Xã hội hóa và giải quyết hành vi khó bảo
Xã hội hóa là quá trình cho chó tiếp xúc với nhiều người, vật nuôi, âm thanh và môi trường khác nhau một cách an toàn và tích cực. Điều này giúp chó trở nên tự tin, giảm lo lắng và tránh các hành vi hung hăng hoặc nhút nhát. Nên cho chó tiếp xúc với trẻ em, người lớn, chó khác, xe cộ, tiếng ồn… từ từ và có kiểm soát. Nếu chó có hành vi khó bảo như sủa nhiều, cắn bừa bãi, hoặc không chịu nghe lời, hãy tìm hiểu nguyên nhân (buồn chán, lo lắng, thiếu vận động) và điều chỉnh phương pháp huấn luyện cho phù hợp. Trong một số trường hợp, việc nhờ đến chuyên gia huấn luyện là cần thiết.
Các bệnh lý thường gặp ở chó Nhật và cách phòng tránh
Bệnh di truyền và vấn đề về khớp
Một số bệnh di truyền phổ biến ở chó Nhật bao gồm: loạn sản xương hông (HD), loạn sản khuỷu tay (ED), teo võng mạc tiến triển (PRA), và suy giáp. Các bệnh này có thể được phát hiện sớm thông qua xét nghiệm ADN hoặc chụp X-quang. Để phòng ngừa, hãy chọn mua chó từ bố mẹ đã được kiểm tra gen, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, không để chó béo phì, và cho chó vận động phù hợp với lứa tuổi và thể trạng. Bổ sung glucosamine và chondroitin từ sớm (từ 1 tuổi) cũng giúp làm chậm quá trình thoái hóa khớp.
Chăm sóc y tế định kỳ và tiêm phòng
Chó Nhật cần được tiêm phòng đầy đủ các bệnh cơ bản như Care, Parvo, Viêm gan truyền nhiễm, Parainfluenza, và Dại (theo quy định của Việt Nam). Lịch tiêm phòng cơ bản cho puppy là 6-8 tuần, 10-12 tuần và 14-16 tuần, sau đó tiêm nhắc lại hàng năm. Ngoài ra, nên tẩy giun định kỳ 3-6 tháng/lần và kiểm tra sức khỏe tổng quát 6 tháng một lần. Việc chăm sóc răng miệng cũng rất quan trọng: nên chải răng cho chó 2-3 lần mỗi tuần để ngừa cao răng và bệnh nha chu.
Lợi ích tinh thần và kinh tế khi nuôi chó Nhật thuần chủng
Giá trị tinh thần: Người bạn trung thành và liệu pháp tâm lý
Nuôi một chú chó Nhật thuần chủng mang lại vô vàn lợi ích về mặt tinh thần. Chúng là người bạn trung thành, luôn đồng hành và mang lại niềm vui mỗi ngày. Việc chăm sóc, vuốt ve chó giúp giải phóng hormone oxytocin – “hormone hạnh phúc”, làm giảm stress, huyết áp và nguy cơ trầm cảm. Với trẻ em, nuôi chó dạy cho chúng lòng trắc ẩn, trách nhiệm và kỷ luật. Với người già, chó là nguồn động viên tinh thần, giúp họ vận động nhiều hơn và cảm thấy được yêu thương, cần thiết. Đặc biệt, Shiba Inu và Akita Inu còn được sử dụng trong các chương trình trị liệu động vật (Animal-assisted therapy) tại nhiều quốc gia phát triển.
Giá trị kinh tế: Đầu tư dài hạn và tiềm năng sinh sản
Về mặt kinh tế, mua một chú chó Nhật thuần chủng từ trại giống uy tín là một khoản đầu tư dài hạn. Mặc dù chi phí ban đầu có thể cao (từ vài chục đến vài trăm triệu đồng tùy giống và chất lượng), nhưng bù lại, bạn nhận được một chú chó khỏe mạnh, có giấy tờ rõ ràng, giảm thiểu rủi ro bệnh tật và chi phí chữa trị về sau. Hơn nữa, nếu bạn có kiến thức và điều kiện, việc nhân giống có chọn lọc (chỉ với những cá thể đạt chuẩn, đã kiểm tra gen) có thể mang lại nguồn thu nhập ổn định. Tuy nhiên, hãy luôn đặt sức khỏe và phúc lợi của chó lên hàng đầu, thay vì chạy theo lợi nhuận.
Chó Nhật thuần chủng không chỉ là một thú cưng, mà là một phần của gia đình, là biểu tượng của sự trung thành, dũng cảm và vẻ đẹp tinh tế. Việc mua và nuôi một chú chó Nhật là một hành trình dài, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tình yêu thương và trách nhiệm. Hy vọng rằng với những kiến thức toàn diện được chia sẻ trong bài viết này, bạn đã có đủ tự tin và hành trang để bắt đầu cuộc hành trình ý nghĩa đó. Hãy luôn là một chủ nhân thông thái, chọn mua từ nơi uy tín, chăm sóc đúng cách và dành trọn tình yêu cho người bạn bốn chân của mình. Và đừng quên, Hanoi Zoo luôn là điểm đến lý tưởng để bạn và gia đình tìm hiểu thêm về thế giới động vật kỳ diệu, từ đó càng thêm trân trọng và yêu thương những người bạn lông xù của chúng ta.
Có thể bạn quan tâm: Phụ Kiện Chó Mèo Trường Chinh: Cẩm Nang Chọn Đồ Cho Chuyến Đi Dài
Cập Nhật Lúc Tháng 12 4, 2025 by Thanh Thảo
