Chó Becgie là một trong những giống chó thông minh và năng động nhất, rất phổ biến tại Việt Nam. Việc huấn luyện chó Becgie tại nhà đòi hỏi sự kiên nhẫn, phương pháp phù hợp và hiểu biết về đặc điểm của giống chó này. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn chi tiết, khoa học để huấn luyện chó Becgie hiệu quả ngay tại nhà.
Tóm tắt các bước chính
- Chuẩn bị môi trường huấn luyện: Tạo không gian yên tĩnh, loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng
- Huấn luyện cơ bản: Dạy các lệnh cơ bản như ngồi, nằm, đứng, đến khi gọi
- Huấn luyện vệ sinh: Xác định khu vực đi vệ sinh cố định và duy trì thói quen
- Huấn luyện nâng cao: Các bài tập phát triển thể chất và trí tuệ
- Duy trì và củng cố: Lặp lại thường xuyên để củng cố hành vi tích cực
Hiểu rõ chó Becgie trước khi huấn luyện
Đặc điểm giống loài
Có thể bạn quan tâm: Giống Chó Peru Giá Bao Nhiêu? Bảng Giá Mới Nhất & Kinh Nghiệm Mua
Chó Becgie (hay còn gọi là chó chăn cừu Bỉ) là một trong những giống chó thông minh và làm việc chăm chỉ nhất thế giới. Được lai tạo ban đầu để chăn dắt gia súc, chúng sở hữu những đặc điểm nổi bật:
Về thể chất: Becgie có thân hình cao to, cơ bắp phát triển, với chiều cao trung bình từ 56-66 cm và cân nặng từ 25-35 kg. Chúng có sức bền tuyệt vời và khả năng vận động liên tục trong thời gian dài.
Về tính cách: Đây là giống chó trung thành, cảnh giác và có bản năng bảo vệ rất mạnh. Chúng thường gắn bó sâu sắc với chủ nhân và có thể trở thành người bạn đồng hành tuyệt vời nếu được huấn luyện đúng cách.
Về trí tuệ: Becgie xếp hạng trong top 3 những giống chó thông minh nhất thế giới theo bảng xếp hạng của Stanley Coren. Chúng học lệnh nhanh chóng, chỉ cần 1-5 lần lặp lại để hiểu và tuân thủ mệnh lệnh với tỷ lệ thành công trên 95%.
Thời điểm lý tưởng để bắt đầu huấn luyện
Theo các chuyên gia động vật học, thời điểm tốt nhất để bắt đầu huấn luyện chó Becgie là khi chúng còn nhỏ, từ 8-16 tuần tuổi. Đây là giai đoạn “cửa sổ học hỏi” của chó, khi não bộ đang phát triển mạnh mẽ và tiếp thu nhanh nhất.
Tuy nhiên, ngay cả khi Becgie đã trưởng thành, việc huấn luyện vẫn có thể thực hiện được. Điều quan trọng là phải kiên nhẫn và sử dụng phương pháp tích cực.
Chuẩn bị cho quá trình huấn luyện
Tạo môi trường huấn luyện lý tưởng
Không gian yên tĩnh: Chọn một khu vực trong nhà hoặc sân vườn ít tiếng ồn, ít người qua lại để tránh làm chó bị xao nhãng.
Có thể bạn quan tâm: Giống Chó Alaska Khổng Lồ: Toàn Cảnh Về Loài Chó Kéo Xe Bắc Cực
Loại bỏ yếu tố gây mất tập trung: Cất điện thoại, tắt TV, và đảm bảo không có vật nuôi khác trong khu vực huấn luyện.
Công cụ hỗ trợ: Chuẩn bị sẵn:
- Dây dắt chất lượng
- Thức ăn thưởng nhỏ (kích thước hạt đậu)
- Đồ chơi yêu thích của chó
- Đồng hồ bấm giờ để kiểm soát thời gian
Xác định phương pháp huấn luyện
Phương pháp tích cực (Positive Reinforcement): Đây là phương pháp được các chuyên gia huấn luyện chó hàng đầu thế giới khuyên dùng. Khi chó thực hiện đúng hành vi, bạn sẽ thưởng cho chúng bằng thức ăn, đồ chơi hoặc lời khen ngợi.
Tránh sử dụng trừng phạt: Các hình thức trừng phạt thể chất hoặc la hét có thể gây ra:
- Sợ hãi và lo lắng
- Hành vi hung hăng
- Mất niềm tin vào chủ nhân
- Hiệu quả huấn luyện kém
Huấn luyện các lệnh cơ bản
Dạy lệnh “Ngồi” (Sit)
Bước 1: Chuẩn bị thức ăn thưởng và đứng đối diện chó ở khoảng cách gần.
Bước 2: Đưa thức ăn thưởng lên cao, ngay phía trên mũi chó để chúng ngước nhìn lên.
Bước 3: Từ từ di chuyển thức ăn thưởng về phía sau đầu chó. Khi chó ngước nhìn theo, mông chúng sẽ tự động hạ xuống tư thế ngồi.
Có thể bạn quan tâm: Phân Tích Giá Chó Ngao Tây Ban Nha: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Người Yêu Chó
Bước 4: Ngay khi chó ngồi xuống, nói rõ ràng “Ngồi” và thưởng cho chúng.
Bước 5: Lặp lại 5-10 lần mỗi buổi, 2-3 buổi mỗi ngày.
Mẹo thành công:
- Luôn sử dụng cùng một từ lệnh
- Thưởng ngay lập tức sau khi chó thực hiện đúng
- Dần dần giảm dần thức ăn thưởng, thay bằng lời khen và vuốt ve
Dạy lệnh “Nằm” (Down)
Bước 1: Bắt đầu từ tư thế ngồi của chó.
Bước 2: Đưa thức ăn thưởng từ mũi chó hướng xuống sàn nhà.
Bước 3: Từ từ di chuyển thức ăn thưởng ra phía trước, cách cơ thể chó khoảng 30cm.
Bước 4: Khi chó cúi đầu và duỗi người ra trước, chúng sẽ tự nhiên chuyển sang tư thế nằm.
Bước 5: Ngay khi chó nằm xuống, nói rõ ràng “Nằm” và thưởng cho chúng.
Lưu ý quan trọng: Không ấn ép cơ thể chó xuống. Hãy để chúng tự nguyện thực hiện hành động.
Có thể bạn quan tâm: Cách Chữa Bệnh Chó Không Ăn: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia Thú Y
Dạy lệnh “Đến” (Come)
Bước 1: Trong khu vực an toàn, có rào chắn, gọi tên chó kèm theo lệnh “Đến” hoặc “Lại đây”.
Bước 2: Lùi lại vài bước để khuyến khích chó di chuyển về phía bạn.
Bước 3: Khi chó đến gần, khen ngợi và thưởng cho chúng.
Bước 4: Lặp lại nhiều lần ở các khoảng cách khác nhau.
An toàn: Luôn đảm bảo khu vực huấn luyện an toàn, tránh để chó chạy ra đường hoặc khu vực nguy hiểm.
Dạy lệnh “Đứng im” (Stay)
Bước 1: Bắt đầu từ tư thế ngồi hoặc nằm của chó.
Bước 2: Đưa lòng bàn tay ra trước mặt chó như hiệu lệnh “dừng lại”.
Bước 3: Nói rõ ràng “Đứng im” hoặc “Ở đây”.
Bước 4: Lùi lại một bước, nếu chó giữ nguyên vị trí, quay lại và thưởng cho chúng.
Bước 5: Dần dần tăng khoảng cách và thời gian đứng im.
Huấn luyện vệ sinh đúng chỗ
Xác định khu vực vệ sinh cố định
Vị trí lý tưởng: Chọn một góc sân hoặc khu vực dễ lau dọn trong nhà. Ưu tiên nơi thoáng mát, có ánh sáng tự nhiên.
Đánh dấu mùi: Sử dụng bình xịt khử trùng có mùi đặc trưng hoặc trải báo/báo cũ để đánh dấu khu vực.
Tính nhất quán: Cực kỳ quan trọng – không thay đổi vị trí sau khi đã chọn. Becgie có trí nhớ tuyệt vời về mùi và không gian.
Quy trình huấn luyện
Bước 1: Theo dõi các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh:
- Đánh hơi liên tục
- Đi lòng vòng
- Cào, đào地面
- Bồn chồn, không yên
Bước 2: Ngay khi nhận thấy dấu hiệu, dắt chó đến khu vực đã định.
Bước 3: Đợi chó đi vệ sinh. Có thể dùng lệnh “Đi vệ sinh” để tạo phản xạ.
Bước 4: Khi chó đi xong, khen ngợi và thưởng ngay lập tức.
Bước 5: Dọn dẹp khu vực, nhưng giữ lại một chút mùi để chó nhận biết đây là nơi dành cho chúng.
Thời gian biểu lý tưởng
Chó con (2-6 tháng): Cần đi vệ sinh sau:
- Ăn xong 15-30 phút
- Uống nước nhiều
- Thức dậy sau khi ngủ
- Chơi đùa xong
- Trước và sau khi vào chuồng
Chó trưởng thành: Thường cần đi vệ sinh 3-5 lần mỗi ngày.
Huấn luyện nâng cao
Bài tập tìm và mang đồ vật trở về
Chuẩn bị: Một món đồ chơi hoặc vật dụng cá nhân có mùi của bạn.
Quy trình:
Bước 1: Cho chó đánh hơi đồ vật để nhận biết mùi.
Bước 2: Trong khu vực an toàn, ném đồ vật ra xa tầm 2-5 mét.
Bước 3: Khuyến khích chó chạy đi lấy đồ vật.
Bước 4: Khi chó mang về, thưởng cho chúng và khen ngợi.
Bước 5: Dần dần tăng độ khó bằng cách:
- Ném xa hơn
- Giấu đồ vật
- Sử dụng vật có mùi nhẹ hơn
Lợi ích: Phát triển khả năng đánh hơi, tăng cường trí tuệ và thể lực.
Bài tập vượt chướng ngại vật
Chuẩn bị: Các vật dụng an toàn như:
- Thùng carton
- Gỗ, thanh tre
- Dây thừng
- Ghế nhựa
Bài tập cơ bản:
1. Nhảy qua thanh ngang:
- Đặt một thanh ngang ở độ cao vừa phải
- Dùng thức ăn thưởng dụ chó nhảy qua
- Dần dần tăng chiều cao
2. Chui qua vòng:
- Tạo vòng tròn từ ống nhựa hoặc dây thừng
- Dẫn chó đi qua vòng, thưởng khi thành công
3. Leo thùng/carton:
- Xếp các thùng carton thành bậc thang
- Dẫn chó leo lên từng bậc
Lưu ý an toàn: Luôn giám sát chó trong quá trình tập, đảm bảo các vật dụng chắc chắn, không có cạnh sắc nhọn.
Bài tập kéo vật nặng
Lợi ích: Phát triển cơ hàm, tăng lực cắn và sức mạnh toàn thân.
Chuẩn bị:
- Lốp xe máy cũ (đã làm sạch)
- Dây thừng chắc chắn
- Không gian rộng rãi
Thực hiện:
- Buộc dây vào lốp xe
- Cho chó cắn vào dây và kéo lốp di chuyển
- Bắt đầu với khoảng cách ngắn, tăng dần theo thời gian
Phát triển thể chất toàn diện
Chế độ vận động hàng ngày
Chó Becgie trưởng thành cần ít nhất 1-2 giờ vận động mạnh mỗi ngày để duy trì sức khỏe và tinh thần ổn định.
Các hoạt động đề xuất:
1. Chạy bộ cùng chủ:
- Bắt đầu từ 15-30 phút
- Dần tăng lên 45 phút – 1 giờ
- Tốc độ vừa phải, đảm bảo chó không bị đuối
2. Đi bộ đường dài:
- 2-3 lần mỗi ngày
- Mỗi lần 30-60 phút
- Thay đổi lộ trình để kích thích trí tò mò
3. Chơi đùa tích cực:
- Bóng, đồ chơi tương tác
- Trò chơi tìm đồ vật
- Tương tác với chó khác (nếu phù hợp)
Dinh dưỡng phù hợp cho chó đang huấn luyện
Nhu cầu năng lượng: Chó Becgie hoạt động nhiều cần lượng calo cao hơn chó ít vận động.
Thành phần dinh dưỡng quan trọng:
- Protein: 25-30% (thịt, cá, trứng)
- Chất béo: 10-15% (dầu cá, dầu thực vật)
- Carbohydrate: 40-50% (gạo, khoai, rau củ)
- Vitamin & khoáng chất: Rau xanh, thực phẩm bổ sung
Chế độ ăn đề xuất:
- Chó con: 3-4 bữa/ngày
- Chó trưởng thành: 2 bữa/ngày
- Uống nước sạch: Luôn sẵn có
Những sai lầm cần tránh khi huấn luyện
1. Trừng phạt quá mức
Hậu quả:
- Gây sợ hãi và lo lắng
- Làm giảm hiệu quả học tập
- Có thể dẫn đến hành vi hung hăng
- Phá vỡ mối quan hệ tin tưởng giữa chó và chủ
Giải pháp:
- Bỏ qua hành vi xấu (không cho chó sự chú ý)
- Hướng dẫn hành vi thay thế tích cực
- Sử dụng thời gian yên lặng (time-out) nếu cần
2. Huấn luyện quá lâu trong một buổi
Vấn đề: Chó Becgie, đặc biệt là chó con, có thời gian tập trung ngắn.
Giải pháp:
- Mỗi buổi huấn luyện: 5-15 phút
- 2-3 buổi mỗi ngày
- Luôn kết thúc khi chó còn hào hứng
3. Không nhất quán trong mệnh lệnh
Vấn đề: Sử dụng nhiều từ khác nhau cho cùng một hành động gây nhầm lẫn.
Giải pháp:
- Dùng cùng một từ lệnh cho mỗi hành động
- Cả gia đình sử dụng cùng từ ngữ
- Luôn thưởng khi chó làm đúng
4. So sánh với chó khác
Vấn đề: Mỗi chó có tốc độ học tập khác nhau.
Giải pháp:
- Tập trung vào tiến bộ của riêng chó bạn
- Khen ngợi mọi nỗ lực, dù nhỏ
- Kiên nhẫn và động viên thường xuyên
Duy trì và củng cố hành vi
Lặp lại thường xuyên
Lệnh cơ bản: Luyện tập 2-3 lần mỗi tuần, ngay cả khi chó đã thành thạo.
Lệnh phức tạp: Cần luyện tập thường xuyên hơn để duy trì.
Mẹo: Lồng ghép huấn luyện vào sinh hoạt hàng ngày:
- Trước khi ăn: “Ngồi” và “Đợi”
- Trước khi ra ngoài: “Đến” và “Đi bên cạnh”
- Khi có khách: “Đứng im” và “Không sủa”
Tăng dần độ khó
1. Thay đổi môi trường: Huấn luyện ở nhiều địa điểm khác nhau (sân vườn, công viên, khu dân cư).
2. Tăng yếu tố xao nhãng: Huấn luyện khi có người qua lại, tiếng ồn, hoặc vật nuôi khác.
3. Khoảng cách và thời gian: Tăng dần khoảng cách trong lệnh “Đến” và thời gian trong lệnh “Đứng im”.
Huấn luyện định kỳ
Mỗi tháng một lần: Ôn lại tất cả các lệnh đã học.
Mỗi quý một lần: Học thêm một lệnh hoặc kỹ năng mới.
Theo dõi tiến bộ: Ghi chú lại những gì chó làm được và chưa làm được để điều chỉnh phương pháp.
Khi nào cần nhờ chuyên gia
Dấu hiệu nên tìm huấn luyện viên chuyên nghiệp
1. Hành vi hung hăng: Cắn, sủa dữ dội, tấn công người hoặc vật nuôi khác.
2. Sợ hãi quá mức: Run rẩy, tiểu tiện khi sợ, trốn chạy liên tục.
3. Không phản ứng với phương pháp tích cực: Không học được lệnh cơ bản sau 2-3 tháng luyện tập đều đặn.
4. Hành vi lặp đi lặp lại: Đi vòng tròn, liếm chân liên tục, cắn đuôi.
Cách chọn huấn luyện viên uy tín
Chứng chỉ chuyên môn: Ưu tiên các huấn luyện viên có chứng chỉ từ các tổ chức uy tín (CPDT, IAABC).
Phương pháp huấn luyện: Chọn huấn luyện viên sử dụng phương pháp tích cực, không dùng bạo lực.
Kinh nghiệm với Becgie: Tìm người có kinh nghiệm huấn luyện giống chó chăn dắt.
Tham khảo ý kiến: Hỏi ý kiến bác sĩ thú y hoặc câu lạc bộ yêu chó Becgie.
Lời kết
Huấn luyện chó Becgie tại nhà là một hành trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và tình yêu thương. Bằng cách áp dụng các phương pháp khoa học, tích cực và hiểu rõ đặc điểm của giống chó này, bạn hoàn toàn có thể nuôi dạy một chú Becgie ngoan ngoãn, nghe lời và trung thành.
Hanoi Zoo luôn sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc, huấn luyện động vật. Hãy đến tham quan và tìm hiểu thêm về thế giới động vật phong phú tại vườn thú để có thêm cảm hứng và kiến thức trong việc chăm sóc thú cưng của bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
