Chó phốc sóc (Pomeranian) là một trong những giống chó cảnh nhỏ được yêu thích nhất tại Việt Nam nhờ vẻ ngoài đáng yêu, tính cách nhanh nhẹn và khả năng thích nghi tốt. Tuy nhiên, việc nuôi chó phốc sóc sinh sản đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và chó con. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về quy trình sinh sản của giống chó này, từ chuẩn bị trước khi phối giống đến chăm sóc sau sinh.
Có thể bạn quan tâm: Tại Sao Phải Triệt Sản Chó Để Bảo Vệ Sức Khỏe Và Cộng Đồng
Những điều kiện cần thiết trước khi cho phốc sóc sinh sản
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Nổi Mụn Ở Lưng: Hướng Dẫn Chẩn Đoán, Điều Trị & Phòng Ngừa Toàn Diện
Độ tuổi và sức khỏe chuẩn bị cho việc sinh sản
Chó phốc sóc cái cần đạt độ tuổi tối thiểu 12-15 tháng trước khi cho phối giống. Đây là thời điểm hệ sinh sản đã phát triển hoàn thiện và cơ thể đủ trưởng thành để chịu đựng quá trình mang thai và sinh nở. Việc cho phối giống quá sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
Tiêu chuẩn sức khỏe cần đạt được:
- Cân nặng đạt chuẩn (3-7kg đối với chó trưởng thành)
- Không có tiền sử bệnh di truyền
- Hệ miễn dịch khỏe mạnh
- Đã hoàn thành đầy đủ lịch tiêm phòng
- Không nhiễm ký sinh trùng
Chuẩn bị dinh dưỡng trước khi phối giống
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị sinh sản. Trước khi phối giống 1-2 tháng, bạn cần:
- Tăng cường protein: Cá hồi, thịt nạc, trứng luộc
- Bổ sung vitamin và khoáng chất: Đặc biệt là canxi, vitamin D và acid folic
- Duy trì cân nặng hợp lý: Tránh béo phì vì ảnh hưởng đến khả năng thụ thai
- Cung cấp đủ nước: Nước sạch và tươi mát 24/24 giờ
Quá trình mang thai ở chó phốc sóc: Dấu hiệu và diễn biến
Giai đoạn đầu thai kỳ (Tuần 1-3)
Trong giai đoạn này, rất khó để nhận biết chó mẹ có thai hay không. Tuy nhiên, một số dấu hiệu có thể xuất hiện:
- Thay đổi hành vi: Chó mẹ có thể trở nên uể oải, ngủ nhiều hơn bình thường
- Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Có thể bị nôn nhẹ hoặc chán ăn trong vài ngày
- Thay đổi núm vú: Bắt đầu hồng hào và căng hơn
Lưu ý quan trọng: Không tự ý cho chó uống thuốc nếu thấy có biểu hiện bất thường. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
Giai đoạn giữa thai kỳ (Tuần 4-6)
Đây là thời điểm thai kỳ bắt đầu rõ ràng hơn:
- Tăng cân rõ rệt: Bụng bắt đầu to ra, đặc biệt từ tuần thứ 5
- Tăng nhu cầu dinh dưỡng: Chó mẹ ăn nhiều hơn để nuôi dưỡng thai nhi
- Xuất hiện lông mới: Một lớp lông mềm xuất hiện quanh núm vú
- Di chuyển chậm chạp: Do bụng to nên vận động kém linh hoạt
Giai đoạn cuối thai kỳ (Tuần 7-9)
Chó mẹ chuẩn bị sinh với các dấu hiệu đặc trưng:
- Tạo ổ: Chó mẹ sẽ tha vật dụng để làm tổ
- Giảm ăn: Do thai nhi chèn ép dạ dày
- Tăng đi tiểu: Do bàng quang bị chèn ép
- Sốt nhẹ: Nhiệt độ cơ thể giảm 1-2°C trước khi sinh 24 giờ
Chăm sóc dinh dưỡng theo từng giai đoạn thai kỳ
Giai đoạn 20 ngày đầu: Duy trì chế độ ăn ổn định
Trong giai đoạn này, không cần tăng lượng thức ăn vì thai nhi còn nhỏ. Việc cho ăn quá nhiều có thể dẫn đến béo phì và gây khó khăn trong quá trình sinh nở sau này.
Có thể bạn quan tâm: Sữa Royal Canin Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Dinh Dưỡng Và Lựa Chọn
Nguyên tắc chăm sóc:
- Duy trì chế độ ăn như bình thường
- Theo dõi sát sao các dấu hiệu sức khỏe
- Tránh các tác động mạnh lên bụng
- Tạo không gian yên tĩnh để chó mẹ nghỉ ngơi
Giai đoạn 20 ngày giữa: Tăng cường dinh dưỡng
Đây là thời kỳ thai nhi phát triển nhanh chóng, đòi hỏi nhiều dưỡng chất hơn:
Chế độ ăn cần được điều chỉnh:
- Tăng 20-30% lượng thức ăn so với bình thường
- Chia nhỏ bữa ăn: Từ 2-3 bữa/ngày thành 4-5 bữa để dễ tiêu hóa
- Bổ sung protein chất lượng cao: Thịt nạc, cá, trứng
- Tăng cường canxi: Sữa canxi, xương nghiền nhỏ
- Bổ sung vitamin tổng hợp: Theo chỉ định của bác sĩ thú y
Giai đoạn 20 ngày cuối: Chuẩn bị cho quá trình sinh nở
Chế độ dinh dưỡng:
- Tập trung vào chất lượng thay vì số lượng
- Tăng cường thực phẩm dễ tiêu: Cháo thịt, súp dinh dưỡng
- Bổ sung sắt: Ngăn ngừa thiếu máu sau sinh
- Hạn chế muối: Tránh phù nề và tăng huyết áp
Chuẩn bị nơi sinh đẻ an toàn và tiện nghi
Thiết kế khu vực sinh nở
Yêu cầu cơ bản:
- Kín gió, ấm áp: Nhiệt độ lý tưởng 24-27°C
- Yên tĩnh: Tránh tiếng ồn làm chó mẹ hoảng sợ
- Dễ vệ sinh: Nền phẳng, không trơn trượt
- An toàn: Không có vật sắc nhọn, dây điện lộ ra
Vật liệu làm ổ:
- Lót bằng vải mềm: Khăn bông, vải cotton
- Có thành cao: Ngăn chó con bò ra ngoài
- Kích thước phù hợp: Đủ rộng để chó mẹ nằm thoải mái
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Bông gòn, băng y tế: Để cắt và buộc dây rốn
- Kéo vô trùng: Cắt dây rốn nếu chó mẹ không tự làm
- Bình sữa ấm: Cho chó con bú nếu cần
- Nhiệt kế: Theo dõi nhiệt độ cơ thể
- Bình xịt khử trùng: Vệ sinh khu vực sinh nở
Quá trình sinh nở và chăm sóc ngay sau khi sinh
Dấu hiệu sắp sinh
- Chuyển động bụng: Có thể nhìn thấy thai nhi chuyển động
- Rụng lông quanh vú: Chuẩn bị cho việc cho con bú
- Tiết dịch âm đạo: Chất nhầy trong suốt hoặc hồng nhạt
- Hôn mê, bồn chồn: Chó mẹ đi lại liên tục, không yên chỗ
Diễn biến quá trình sinh
Giai đoạn 1 (4-24 giờ):
- Chó mẹ biểu hiện bồn chồn, tìm chỗ kín đáo
- Co thắt tử cung nhẹ, chưa nhìn thấy rõ ràng
- Có thể bỏ ăn, nôn nhẹ
Giai đoạn 2 (15 phút – 2 giờ):
- Co thắt mạnh và rõ rệt
- Xuất hiện nước ối
- Chó con lần lượt được sinh ra
Giai đoạn 3:
- Sinh nhau
- Chó mẹ liếm sạch nước ối cho con
Xử lý khi có biến chứng
Các dấu hiệu nguy hiểm cần báo bác sĩ thú y ngay:
- Co thắt hơn 2 giờ mà không sinh được
- Xuất hiện máu tươi nhiều
- Chó mẹ kiệt sức, không thể rặn
- Thai nhi chết lưu
Chăm sóc chó mẹ sau sinh
Chế độ dinh dưỡng phục hồi
Ngày đầu tiên sau sinh:
- Chỉ cho uống nước ấm: Tránh cho ăn ngay để hệ tiêu hóa phục hồi
- Bổ sung đường gluco: Phục hồi năng lượng đã mất
Từ ngày thứ 2 trở đi:
- Tăng 40-50% lượng thức ăn so với bình thường
- Chia làm 4-5 bữa nhỏ trong ngày
- Tăng cường protein và canxi: Để sản xuất sữa
- Bổ sung vitamin tổng hợp: Hồi phục sức khỏe
Chăm sóc vệ sinh
- Thay ổ thường xuyên: Giữ vệ sinh sạch sẽ
- Vệ sinh vùng kín: Bằng nước ấm pha muối loãng
- Tắm nhẹ nhàng: Sau 5-7 ngày nếu cần thiết
- Kiểm tra vú: Phát hiện viêm vú kịp thời
Chăm sóc chó con sơ sinh
24 giờ đầu tiên
Có thể bạn quan tâm: Chó Có 4 Bàn Chân Trắng: Những Điều Thú Vị Về Đặc Điểm Di Truyền Và Ý Nghĩa Sinh Học
- Đảm bảo chó con được bú sữa đầu: Chứa kháng thể quan trọng
- Giữ ấm: Nhiệt độ phòng 28-30°C
- Theo dõi hô hấp: Đảm bảo chó con thở đều đặn
- Cân nặng: Theo dõi sự tăng trưởng hàng ngày
Tuần đầu tiên
- Cho bú thường xuyên: 6-8 lần/ngày
- Vệ sinh sau khi bú: Dùng khăn ấm lau nhẹ nhàng
- Kích thích排便: Dùng khăn mềm massage bụng nhẹ nhàng
- Theo dõi cân nặng: Tăng ít nhất 5-10g mỗi ngày
Từ tuần thứ 2 đến khi cai sữa
- Bắt đầu cho ăn dặm: Từ tuần thứ 3-4
- Thức ăn mềm, dễ tiêu: Cháo thịt xay nhuyễn
- Tiêm phòng mũi đầu tiên: Khi được 6 tuần tuổi
- Tẩy giun định kỳ: Theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y
Phòng ngừa và xử lý các bệnh thường gặp
Đối với chó mẹ
Viêm tử cung:
- Nguyên nhân: Nhiễm trùng sau sinh
- Triệu chứng: Sốt, chán ăn, tiết dịch hôi
- Phòng ngừa: Vệ sinh sạch sẽ, theo dõi sát sao
Viêm vú:
- Nguyên nhân: Vi khuẩn xâm nhập qua núm vú
- Triệu chứng: Vú sưng, đỏ, đau
- Xử lý: Chườm ấm, mát xa nhẹ nhàng
Đối với chó con
Suy yếu bẩm sinh:
- Nguyên nhân: Dinh dưỡng trong thai kỳ không đủ
- Xử lý: Cho bú sữa mẹ, giữ ấm, theo dõi sát
Tiêu chảy:
- Nguyên nhân: Nhiễm khuẩn, thay đổi thức ăn
- Xử lý: Bù nước, dùng men vi sinh, tham khảo bác sĩ thú y
Lịch tiêm phòng và tẩy giun cho chó phốc sóc sinh sản
Trước khi phối giống
- Vắc xin phòng bệnh Care, Parvo, Viêm gan truyền nhiễm
- Tẩy giun định kỳ: 3 tháng/lần
- Kiểm tra sức khỏe tổng quát: Xét nghiệm máu, siêu âm
Trong thai kỳ
- Không tiêm vắc xin: Tránh ảnh hưởng đến thai nhi
- Tẩy giun nhẹ: Theo chỉ định của bác sĩ thú y
- Bổ sung vitamin: Đặc biệt là canxi và sắt
Sau khi sinh
- Tiêm phòng lại sau 1 tháng: Khi sức khỏe đã ổn định
- Tẩy giun sau 2 tuần: Loại bỏ ký sinh trùng có thể lây cho con
- Chó con tiêm phòng: Mũi đầu tiên lúc 6 tuần tuổi
Lời khuyên từ chuyên gia về nuôi chó phốc sóc sinh sản
Quản lý việc phối giống
- Chọn giống tốt: Cả chó bố và mẹ đều khỏe mạnh, không dị tật
- Ghi chép lịch sử: Theo dõi chu kỳ động dục, ngày phối giống
- Hạn chế sinh sản: Tối đa 2 lứa/năm để bảo vệ sức khỏe chó mẹ
Theo dõi sức khỏe định kỳ
- Khám thai định kỳ: Siêu âm theo dõi sự phát triển của thai nhi
- Xét nghiệm máu: Kiểm tra thiếu máu, nhiễm trùng
- Cân nặng định kỳ: Theo dõi sự tăng trưởng hợp lý
Chuẩn bị tài chính
- Chi phí khám chữa bệnh: Đặc biệt khi có biến chứng
- Chi phí dinh dưỡng: Thức ăn cao cấp, vitamin bổ sung
- Chi phí chăm sóc chó con: Tiêm phòng, tẩy giun, thức ăn dặm
Quá trình nuôi chó phốc sóc sinh sản đòi hỏi sự kiên nhẫn, kiến thức và chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ đảm bảo sức khỏe cho chó mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của chó con. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ thú y chuyên khoa để có được lời khuyên chính xác và kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
