Giun đỏ trong mắt chó là một hiện tượng khiến nhiều chủ nuôi hoang mang, lo lắng. Những sợi giun màu đỏ xuất hiện bất thường trong mắt thú cưng không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là các bệnh về mắt và nhiễm ký sinh trùng. Việc nhận biết sớm, tìm hiểu rõ nguyên nhân và có biện pháp xử lý kịp thời là vô cùng quan trọng để bảo vệ thị lực và sức khỏe tổng thể cho chó cưng.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Co Thắt Bụng: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Xử Lý Khoa Học
Tóm tắt các bước xử lý khi phát hiện giun đỏ trong mắt chó
- Quan sát và ghi nhận: Xác định vị trí chính xác của sợi giun (màng mắt, kết mạc, giác mạc), số lượng và các triệu chứng đi kèm như ngứa, đỏ, chảy nước mắt.
- Đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức: Không tự ý dùng thuốc hoặc cố gắng gắp bỏ giun tại nhà vì có thể gây tổn thương mắt nghiêm trọng.
- Chẩn đoán chuyên sâu: Bác sĩ thú y sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để kiểm tra mắt và có thể lấy mẫu xét nghiệm để xác định loại giun ký sinh.
- Điều trị theo phác đồ: Tùy thuộc vào loại giun, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc nhỏ mắt, thuốc bôi hoặc thuốc uống (thuốc chống ký sinh trùng).
- Vệ sinh và theo dõi: Vệ sinh mắt cho chó đúng cách theo hướng dẫn, theo dõi tiến triển và tái khám đúng hẹn để đảm bảo khỏi hoàn toàn.
Nguyên nhân gây ra giun đỏ trong mắt chó
Nhiễm ký sinh trùng giun mắt (Thelazia callipaeda)
Loài giun đỏ trong mắt chó phổ biến nhất là Thelazia callipaeda, còn được gọi là giun mắt. Đây là một loại ký sinh trùng đường mắt có thể lây nhiễm cho nhiều loài động vật có vú, trong đó có chó, mèo và cả con người.
Chu kỳ phát triển và lây truyền
Giun mắt không tự lây truyền từ con vật này sang con vật khác. Chúng cần một vật chủ trung gian để hoàn thành chu kỳ phát triển, đó chính là ruồi.
- Ruồi hút dịch mắt: Khi ruồi đậu vào mắt chó để hút dịch, nếu chó đang nhiễm giun mắt, ruồi sẽ nuốt phải các ấu trùng giun (gọi là ấu trùng giai đoạn 1 – L1) có trong dịch mắt.
- Phát triển trong ruồi: Trong cơ thể ruồi, ấu trùng phát triển thành dạng ấu trùng có thể lây nhiễm (ấu trùng giai đoạn 3 – L3) sau khoảng 2-4 tuần.
- Lây nhiễm sang vật chủ mới: Khi ruồi mang mầm bệnh đậu vào mắt một con chó khác để hút dịch, ấu trùng L3 sẽ chui ra từ ống miệng của ruồi và xâm nhập vào mắt vật chủ mới, phát triển thành giun trưởng thành.
Điều kiện môi trường thuận lợi
- Mùa hè và mùa thu: Là thời điểm ruồi hoạt động mạnh nhất, do đó tỷ lệ lây nhiễm giun mắt cũng cao hơn.
- Vùng nông thôn, gần nguồn nước: Môi trường ẩm ướt, nhiều ruồi muỗi là điều kiện lý tưởng cho giun mắt phát triển.
- Chó sống ngoài trời: Có nguy cơ cao hơn so với chó nuôi trong nhà.
Các loại giun ký sinh khác có thể ảnh hưởng đến mắt
Mặc dù giun mắt (Thelazia) là nguyên nhân phổ biến nhất, một số loại giun ký sinh khác cũng có thể di chuyển đến mắt và gây tổn thương.
Giun tim (Dirofilaria immitis)
Giun tim thường ký sinh trong tim và động mạch phổi của chó. Trong một số trường hợp hiếm gặp, giun trưởng thành hoặc các ấu trùng có thể di chuyển đến các mạch máu ở mắt, gây xuất huyết, viêm màng bồ đào hoặc thậm chí gây mù.
ấu trùng giun đũa (Toxocara canis)
Ấu trùng giun đũa có thể di chuyển đến nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả mắt. Khi ấu trùng ký sinh trong mắt, chúng có thể gây viêm nội nhãn (ophthalmitis), u hạt ở mắt (ocular larva migrans), dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù vĩnh viễn, đặc biệt ở chó con.
Dấu hiệu nhận biết chó bị giun đỏ trong mắt
Triệu chứng điển hình
Dấu hiệu rõ ràng nhất là quan sát thấy sợi giun màu đỏ hoặc trắng đục di chuyển trong mắt. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng nhìn thấy giun, và các triệu chứng khác có thể xuất hiện trước khi giun trưởng thành.
Các biểu hiện lâm sàng
- Chảy nước mắt quá mức (lưu thông dịch mắt): Mắt chó thường xuyên ướt át, có dử mắt nhiều hơn bình thường.
- Đỏ mắt: Màng kết mạc bị viêm, khiến mắt có màu hồng hoặc đỏ.
- Ngứa mắt: Chó có xu hướng dụi mắt vào đồ vật, cào cấu mí mắt.
- Nhạy cảm với ánh sáng (quáng mắt): Chó sợ ánh sáng, hay nheo mắt hoặc tránh ánh sáng mạnh.
- Giảm thị lực: Trong trường hợp nặng, giun ký sinh làm mờ giác mạc hoặc gây tổn thương võng mạc, dẫn đến giảm thị lực.
- Liếm mắt: Hành vi liếm mắt liên tục do cảm giác khó chịu.
- Mắt bị mờ hoặc có màng che phủ: Giác mạc có thể bị mờ do viêm hoặc sẹo.
Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y
Bạn nên đưa chó đến bác sĩ thú y ngay lập tức nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Quan sát thấy sợi giun hoặc vật thể lạ di chuyển trong mắt.
- Mắt đỏ, sưng nề kéo dài hơn 24 giờ.
- Chảy nước mắt hoặc dử mắt quá nhiều, đặc biệt nếu có màu vàng hoặc xanh.
- Chó liên tục dụi mắt, cào cấu hoặc biểu hiện đau đớn.
- Mắt bị mờ, có màng che phủ hoặc chó có dấu hiệu giảm thị lực.
- Các triệu chứng không cải thiện sau khi sử dụng nước muối sinh lý để rửa mắt nhẹ nhàng.
Biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời
Tổn thương giác mạc
Giun ký sinh di chuyển và bám vào giác mạc có thể gây xước, loét giác mạc. Nếu không được điều trị, vết loét có thể lan rộng, dẫn đến thủng giác mạc và mất mắt.
Viêm màng bồ đào
Giun mắt hoặc các loại ký sinh trùng khác có thể gây viêm màng bồ đào (uveitis), một tình trạng viêm nghiêm trọng ở lớp mô giữa của mắt. Viêm màng bồ đào có thể gây đau đớn, quáng mắt, giảm thị lực và có thể dẫn đến các biến chứng như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp.
Mù vĩnh viễn
Trong trường hợp nhiễm giun nặng hoặc điều trị muộn, giun có thể gây tổn thương vĩnh viễn đến các cấu trúc quan trọng của mắt như võng mạc, dây thần kinh thị giác, dẫn đến mù lòa.
Có thể bạn quan tâm: Chó Chân Ngắn Mình Dài: Cẩm Nang Toàn Diện Về Đặc Điểm, Giống & Chăm Sóc
Nhiễm trùng thứ cấp
Vết thương do giun gây ra tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng thứ cấp, làm cho tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn và khó điều trị hơn.
Chẩn đoán giun đỏ trong mắt chó như thế nào?
Khám lâm sàng
Bác sĩ thú y sẽ tiến hành khám mắt kỹ lưỡng, sử dụng đèn soi để kiểm tra các cấu trúc bên trong mắt, đặc biệt là màng kết mạc, giác mạc và tiền phòng.
Soi tươi dịch mắt
Dịch mắt có thể được lấy để soi dưới kính hiển vi nhằm phát hiện ấu trùng giun (L1) nếu có. Đây là phương pháp chẩn đoán gián tiếp nhưng rất hữu ích.
Gắp giun để xác định loài
Trong một số trường hợp, bác sĩ thú y có thể nhẹ nhàng gắp giun ra khỏi mắt để xác định chính xác loài giun gây bệnh. Việc này cần được thực hiện bởi người có chuyên môn để tránh làm tổn thương mắt.
Các xét nghiệm bổ sung
Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm như xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng nhiễm giun tim hoặc các loại ký sinh trùng khác.
Phương pháp điều trị giun đỏ trong mắt chó
Loại bỏ giun vật lý
Nếu giun còn sống và di chuyển trong mắt, bác sĩ thú y có thể dùng kềm vô trùng nhẹ nhàng gắp bỏ giun. Thao tác này cần thực hiện cẩn thận để không làm đứt giun, vì giun đứt có thể để lại mảnh giun trong mắt gây viêm nhiễm.
Thuốc nhỏ mắt và thuốc bôi
Sau khi loại bỏ giun, bác sĩ thường kê đơn thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh và/hoặc corticosteroid để điều trị viêm và phòng ngừa nhiễm trùng thứ cấp.
Thuốc chống ký sinh trùng
Để tiêu diệt hoàn toàn giun ký sinh và ngăn ngừa tái nhiễm, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống ký sinh trùng dạng uống, chẳng hạn như:
- Milbemycin oxime
- Moxidectin
- Imidacloprid/Moxidectin
Liều lượng và thời gian điều trị tùy thuộc vào loại thuốc và mức độ nhiễm bệnh.
Điều trị các biến chứng
Nếu chó đã xuất hiện các biến chứng như loét giác mạc, viêm màng bồ đào, bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị riêng, có thể bao gồm thuốc giảm đau, thuốc giãn đồng tử, hoặc thậm chí phẫu thuật trong trường hợp nghiêm trọng.
Cách phòng ngừa giun đỏ trong mắt chó hiệu quả
Có thể bạn quan tâm: Chế Độ Ăn Trị Nấm Da Hiệu Quả Cho Chó: Kiêng Gì Và Nên Bổ Sung Gì?
Kiểm soát ruồi và côn trùng
Vì ruồi là vật chủ trung gian truyền bệnh, việc kiểm soát ruồi là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất.
- Giữ vệ sinh khu vực sống: Dọn dẹp chuồng trại, bãi phân, thức ăn thừa để giảm nơi sinh sản của ruồi.
- Sử dụng màn che, lưới chống ruồi: Che chắn khu vực chó nằm, đặc biệt vào mùa hè.
- Sử dụng thuốc xua côn trùng an toàn cho chó: Có thể tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về các sản phẩm xua ruồi an toàn.
Vệ sinh mắt hàng ngày
- Lau mắt nhẹ nhàng: Dùng khăn mềm, sạch, thấm nước ấm hoặc nước muối sinh lý để lau nhẹ mí mắt, loại bỏ dử mắt.
- Rửa mắt định kỳ: Có thể rửa mắt cho chó 2-3 lần/tuần bằng nước muối sinh lý 0,9% để làm sạch bụi bẩn và dịch tiết.
Tẩy giun định kỳ
Tẩy giun định kỳ giúp loại bỏ các loại ký sinh trùng nội sinh, giảm nguy cơ giun di chuyển đến các cơ quan khác như mắt. Nên tẩy giun cho chó ít nhất 3-4 lần/năm.
Khám sức khỏe định kỳ
Đưa chó đi khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 1 lần/năm) để phát hiện sớm các vấn đề về mắt và sức khỏe nói chung.
Chăm sóc chó sau điều trị giun đỏ trong mắt
Vệ sinh mắt theo hướng dẫn
Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ thú y về cách nhỏ thuốc, bôi thuốc và vệ sinh mắt cho chó. Không tự ý停药 khi thấy triệu chứng đã cải thiện.
Theo dõi tiến triển
Quan sát mắt chó hàng ngày để đảm bảo các triệu chứng như đỏ, chảy nước mắt, ngứa đã thuyên giảm. Nếu thấy triệu chứng tái phát hoặc không cải thiện, cần tái khám ngay.
Hạn chế tiếp xúc với môi trường có ruồi
Trong thời gian chó đang điều trị và mới khỏi,尽量 hạn chế để chó tiếp xúc với môi trường nhiều ruồi, đặc biệt là vào buổi sáng và chiều tối.
Dinh dưỡng và tăng sức đề kháng
Cung cấp chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E để hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức khỏe mắt cho chó.
Những sai lầm thường gặp khi xử lý giun đỏ trong mắt chó
Tự ý gắp giun tại nhà
Nhiều chủ nuôi thấy giun trong mắt chó nên cố gắng dùng kềm hoặc tăm gắp bỏ giun. Hành động này cực kỳ nguy hiểm vì có thể làm tổn thương giác mạc, làm đứt giun, để lại mảnh giun trong mắt gây viêm nhiễm nặng.
Chỉ dùng nước muối sinh lý mà không đi khám
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Nôn Cho Ăn Gì: Hướng Dẫn Chăm Sóc Và Chế Độ Dinh Dưỡng Phù Hợp
Nước muối sinh lý chỉ có tác dụng làm sạch, không thể tiêu diệt giun. Nếu chỉ rửa mắt mà không điều trị bằng thuốc, giun vẫn sẽ tiếp tục ký sinh và gây tổn thương.
Không tuân thủ phác đồ điều trị
Một số trường hợp sau khi nhỏ thuốc vài ngày, triệu chứng giảm nên chủ nuôi ngừng thuốc. Việc停 thuốc sớm có thể khiến giun chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dẫn đến tái nhiễm.
Không vệ sinh môi trường sống
Chỉ điều trị cho chó mà không vệ sinh, diệt ruồi trong môi trường sống thì nguy cơ tái nhiễm là rất cao.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Giun đỏ trong mắt chó có lây sang người không?
Có. Thelazia callipaeda có thể lây sang người nếu ruồi mang ấu trùng đậu vào mắt. Tuy nhiên, trường hợp này khá hiếm gặp. Dù vậy, khi chăm sóc chó bị nhiễm giun mắt, nên rửa tay sạch sẽ và tránh để dịch mắt chó tiếp xúc với mắt người.
Làm thế nào để phân biệt giun đỏ trong mắt với các bệnh mắt khác?
Chỉ có bác sĩ thú y mới có thể chẩn đoán chính xác. Tuy nhiên, nếu bạn nhìn thấy rõ sợi giun di chuyển trong mắt, đó gần như chắc chắn là nhiễm giun. Các bệnh mắt khác như viêm kết mạc, loét giác mạc thường không thấy vật thể lạ di chuyển.
Chó bị giun đỏ trong mắt có tự khỏi được không?
Không. Giun mắt không tự khỏi. Chúng có thể sống trong mắt chó từ vài tháng đến vài năm. Nếu không điều trị, giun sẽ tiếp tục gây tổn thương, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.
Có vaccine phòng giun đỏ trong mắt chó không?
Hiện chưa có vaccine phòng giun mắt. Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là kiểm soát ruồi, vệ sinh mắt hàng ngày và tẩy giun định kỳ.
Thời gian điều trị giun đỏ trong mắt chó mất bao lâu?
Thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ nhiễm bệnh và loại thuốc sử dụng. Thông thường, sau 1-2 tuần điều trị, các triệu chứng sẽ cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cần tái khám để đảm bảo giun đã được loại bỏ hoàn toàn.
Tầm quan trọng của việc chăm sóc mắt cho chó
Mắt là cơ quan cảm giác quan trọng giúp chó định hướng, di chuyển và tương tác với môi trường xung quanh. Việc chăm sóc mắt đúng cách không chỉ giúp phát hiện sớm các bệnh về mắt mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó cưng. Hanoi Zoo luôn khuyến khích các chủ nuôi quan tâm đến sức khỏe mắt của thú cưng bằng cách khám sức khỏe định kỳ và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Kết luận
Giun đỏ trong mắt chó là một bệnh lý nghiêm trọng cần được phát hiện và điều trị kịp thời. Nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm ký sinh trùng giun mắt (Thelazia callipaeda), lây truyền qua ruồi. Các dấu hiệu như chảy nước mắt, đỏ mắt, ngứa và đặc biệt là nhìn thấy sợi giun di chuyển trong mắt là những cảnh báo cần đưa chó đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Việc tự ý điều trị tại nhà có thể gây nguy hiểm, trong khi điều trị đúng cách sẽ giúp chó phục hồi nhanh chóng. Phòng ngừa bằng cách kiểm soát ruồi, vệ sinh mắt hàng ngày và tẩy giun định kỳ là những biện pháp hiệu quả để bảo vệ thị lực và sức khỏe cho chó cưng. Đừng chủ quan với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở mắt chó, vì sức khỏe của chúng một phần nằm trong sự quan tâm và chăm sóc của bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
