Đội chó cứu hộ là những người bạn bốn chân không thể thiếu trong các chiến dịch cứu nạn. Với khứu giác siêu phàm và bản năng làm việc chăm chỉ, chúng có thể tìm thấy hy vọng trong những hoàn cảnh tuyệt vọng nhất. Từ các vùng đất bị động đất san bằng đến những khu rừng rộng lớn nơi du khách lạc đường, những chú chó anh hùng này đã cứu sống vô số sinh mạng bằng cách dấn thân vào nơi con người khó có thể đến được. Bài viết này sẽ khám phá thế giới đầy cảm hứng của đội chó cứu hộ, tìm hiểu về lịch sử, các giống chó ưu việt, quy trình huấn luyện nghiêm ngặt và những câu chuyện cảm động đằng sau các chiến dịch cứu hộ.
Có thể bạn quan tâm: Xe Lăn Cho Chó Bị Liệt 2 Chân Sau: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia
Những Chiến Binh Bốn Chân Trong Lịch Sử Cứu Hộ
Từ Những Ngày Đầu Thành Lập Đến Hiện Đại
Đội chó cứu hộ không phải là phát minh mới mẻ của thời đại công nghệ. Lịch sử ghi nhận những chú chó đã tham gia vào công tác cứu hộ từ hàng thế kỷ trước. Một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất là về chú chó Saint Bernard tên Barry, sống vào đầu thế kỷ 19 tại Tu viện Great St. Bernard ở dãy Alps. Barry được cho là đã cứu sống hơn 40 người trong suốt 12 năm làm nhiệm vụ, bằng cách đánh hơi tìm kiếm những kẻ du hành bị chôn vùi trong tuyết và dẫn đường cho các đội cứu hộ.
Sau Barry, nhiều giống chó khác đã tiếp nối truyền thống cứu hộ. Trong Thế chiến I và II, chó nghiệp vụ được sử dụng để đưa thư và tìm kiếm thương binh. Tuy nhiên, phải đến những năm 1970, khi các tổ chức cứu hộ chuyên nghiệp bắt đầu hình thành, đội chó cứu hộ mới thực sự phát triển thành lực lượng chuyên nghiệp như ngày nay. Các chương trình huấn luyện bài bản được xây dựng, tiêu chuẩn quốc tế được thiết lập, và vai trò của chó trong cứu hộ ngày càng được công nhận rộng rãi.
Những Cột Mốc Quan Trọng
Năm 1976, Hiệp hội Chó Cứu hộ Quốc tế (International Rescue Dog Organization – IRDO) được thành lập, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc chuẩn hóa các tiêu chuẩn huấn luyện và thi đấu chó cứu hộ trên toàn thế giới. Năm 1995, đội chó cứu hộ đã có mặt tại vụ sập khách sạn Saray tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, cứu sống nhiều nạn nhân bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Đây là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho thấy hiệu quả vượt trội của chó trong công tác tìm kiếm và cứu nạn.
Những Giống Chó Ưu Tú Trong Đội Cứu Hộ
German Shepherd – Chiến Binh Đa Tài
German Shepherd (Chó chăn cừu Đức) là một trong những giống chó được ưa chuộng nhất trong đội cứu hộ. Với trí thông minh vượt trội, thể lực dẻo dai và khả năng làm việc nhóm tuyệt vời, German Shepherd có thể đảm nhận nhiều vai trò khác nhau, từ tìm kiếm người mất tích đến cứu hộ tại các hiện trường tai nạn.
Đặc điểm nổi bật của German Shepherd là bản năng bảo vệ và lòng trung thành tuyệt đối với huấn luyện viên. Chúng có thể làm việc liên tục trong nhiều giờ đồng hồ mà không biết mệt mỏi. Khứu giác nhạy bén của chúng cho phép phát hiện mùi người từ khoảng cách hàng trăm mét, ngay cả khi nạn nhân bị chôn vùi dưới lớp tuyết dày hay đống đổ nát.
Tuy nhiên, để huấn luyện một chú German Shepherd trở thành chó cứu hộ chuyên nghiệp đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức. Người huấn luyện phải kiên nhẫn, kiên định và có kiến thức sâu rộng về tâm lý học động vật. Mỗi chú chó đều có cá tính riêng, và người huấn luyện cần phải điều chỉnh phương pháp phù hợp để phát huy tối đa tiềm năng của từng cá thể.
Golden Retriever – Người Bạn Đồng Hành Ân Cần
Golden Retriever là giống chó cứu hộ lý tưởng nhờ tính cách thân thiện, dễ gần và khả năng học hỏi nhanh chóng. Khác với vẻ ngoài hiền lành, Golden Retriever sở hữu thể lực tốt và khả năng chịu đựng cao, có thể làm việc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Một trong những điểm mạnh của Golden Retriever là khả năng tiếp cận nạn nhân một cách nhẹ nhàng, không gây hoảng sợ. Trong các vụ cứu hộ trẻ em hoặc người già, Golden Retriever thường được ưu tiên sử dụng vì chúng có thể an ủi và trấn an nạn nhân trong khi chờ đội cứu hộ đến.
Golden Retriever cũng rất thích hợp cho công tác cứu hộ trên tuyết. Bộ lông dày và cấu trúc cơ thể giúp chúng di chuyển dễ dàng trong điều kiện băng tuyết, đồng thời khứu giác nhạy bén cho phép chúng đánh hơi tìm kiếm nạn nhân bị chôn vùi dưới lớp tuyết dày.
Border Collie – Thiên Tài Trí Tuệ
Border Collie được coi là giống chó thông minh nhất thế giới, và điều này khiến chúng trở thành ứng cử viên lý tưởng cho đội cứu hộ. Với khả năng học hỏi nhanh chóng và sự tập trung cao độ, Border Collie có thể thực hiện các nhiệm vụ phức tạp một cách chính xác và hiệu quả.
Tuy nhiên, để huấn luyện Border Collie làm việc cứu hộ đòi hỏi người huấn luyện phải có kỹ năng cao. Border Collie cần được kích thích về mặt trí tuệ liên tục, nếu không chúng sẽ trở nên chán nản và mất tập trung. Người huấn luyện cần tạo ra các bài tập đa dạng, thay đổi thường xuyên để giữ cho Border Collie luôn hứng thú và tập trung vào nhiệm vụ.
Một điểm mạnh khác của Border Collie là khả năng làm việc độc lập. Trong các khu vực rộng lớn, khi liên lạc với huấn luyện viên bị gián đoạn, Border Collie vẫn có thể tiếp tục nhiệm vụ mà không bị mất phương hướng.
Có thể bạn quan tâm: Bị Chó Dại Cắn Tiêm Phòng Có Khỏi Không?
Labrador Retriever – Chuyên Gia Tìm Kiếm
Labrador Retriever là giống chó cứu hộ phổ biến nhất thế giới, đặc biệt là trong công tác tìm kiếm người mất tích. Với bản năng săn mồi mạnh mẽ và khứu giác siêu phàm, Labrador có thể đánh hơi tìm kiếm nạn nhân từ khoảng cách rất xa, ngay cả khi mùi người bị pha loãng trong không khí.
Labrador Retriever có đặc điểm nổi bật là tính cách vui vẻ, năng động và dễ huấn luyện. Chúng thích được làm việc và luôn cố gắng hết sức để làm hài lòng huấn luyện viên. Điều này khiến chúng trở thành người bạn đồng hành lý tưởng trong các nhiệm vụ cứu hộ kéo dài.
Tuy nhiên, Labrador Retriever cũng có nhược điểm là dễ bị phân tâm bởi các mùi khác trong môi trường. Người huấn luyện cần phải rèn luyện cho chúng khả năng tập trung cao độ, loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng để đảm bảo hiệu quả công việc.
Quy Trình Huấn Luyện Nghiêm Ngặt Của Đội Chó Cứu Hộ
Giai Đoạn 1: Đánh Giá Tiềm Năng
Trước khi bắt đầu quá trình huấn luyện, mỗi chú chó đều phải trải qua quá trình đánh giá tiềm năng nghiêm ngặt. Các chuyên gia sẽ kiểm tra các yếu tố như: sức khỏe thể chất, khả năng học hỏi, bản năng đánh hơi, mức độ tập trung và tính cách.
Tiêu chuẩn đánh giá bao gồm:
- Sức khỏe: Chó phải đủ tiêu chuẩn về thể lực, không có dị tật bẩm sinh, có khả năng chịu đựng áp lực cao.
- Khứu giác: Được kiểm tra bằng cách cho chó đánh hơi các mẫu vật khác nhau, ghi nhận thời gian phản ứng và độ chính xác.
- Tính cách: Đánh giá mức độ thân thiện, can đảm, khả năng thích nghi với môi trường mới và làm việc nhóm.
Chỉ những chú chó đạt đủ tiêu chuẩn mới được chọn vào chương trình huấn luyện chuyên sâu. Tỷ lệ “đỗ” thường rất thấp, chỉ khoảng 10-15% số chó tham gia đánh giá ban đầu.
Giai Đoạn 2: Huấn Luyện Cơ Bản
Giai đoạn huấn luyện cơ bản kéo dài từ 3-6 tháng, tập trung vào việc xây dựng nền tảng cho các kỹ năng cứu hộ. Các bài tập bao gồm:
- Lệnh cơ bản: Ngồi, nằm, đứng, đến, ở lại, đi bên cạnh… Đây là nền tảng cho mọi hoạt động cứu hộ sau này.
- Làm quen môi trường: Chó được đưa đến các địa điểm khác nhau như công viên, khu dân cư, rừng núi để làm quen với các âm thanh, mùi vị và tình huống khác nhau.
- Xây dựng mối liên kết: Người huấn luyện và chó phải xây dựng mối quan hệ tin tưởng tuyệt đối. Điều này rất quan trọng vì trong thực tế cứu hộ, chó phải hoàn toàn tin tưởng vào huấn luyện viên.
Trong giai đoạn này, người huấn luyện sử dụng phương pháp khen thưởng tích cực, tránh sử dụng bạo lực hay trừng phạt. Mục tiêu là tạo ra một chú chó tự tin, vui vẻ và sẵn sàng làm việc.
Giai Đoạn 3: Huấn Luyện Chuyên Sâu
Sau khi hoàn thành chương trình huấn luyện cơ bản, chó được chuyển sang giai đoạn huấn luyện chuyên sâu kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Các bài tập ở giai đoạn này bao gồm:
- Tìm kiếm người mất tích: Chó được huấn luyện để đánh hơi tìm kiếm người trong các môi trường khác nhau như rừng núi, khu dân cư, công trình xây dựng.
- Tìm kiếm trong đống đổ nát: Chó học cách di chuyển trên các bề mặt không ổn định, tìm kiếm khe hở để chui lọt, và phát hiện mùi người trong các lớp bê tông, gạch đá.
- Tìm kiếm dưới tuyết: Đối với các vùng có tuyết, chó được huấn luyện để phát hiện mùi người bị chôn vùi dưới lớp tuyết dày, đồng thời học cách đào bới an toàn mà không làm hại nạn nhân.
- Tìm kiếm dưới nước: Một số chó được huấn luyện để phát hiện mùi người dưới mặt nước, hỗ trợ tìm kiếm nạn nhân bị đuối nước.
Giai Đoạn 4: Thực Hành Thực Tế
Giai đoạn cuối cùng là thực hành thực tế, khi chó và huấn luyện viên tham gia vào các buổi diễn tập cùng với các đội cứu hộ chuyên nghiệp. Các tình huống giả lập được dựng lên giống như thật, bao gồm:
- Động đất: Các công trình được dàn dựng để sập đổ, chó phải tìm kiếm người bị chôn vùi.
- Lũ lụt: Mô phỏng tình huống nước lũ dâng cao, chó phải tìm kiếm người trên các khu vực cao ráo hoặc trên cây.
- Lở tuyết: Diễn tập tìm kiếm nạn nhân bị vùi lấp dưới lớp tuyết dày.
- Rừng núi: Tìm kiếm người đi lạc trong khu vực rừng núi rộng lớn.
Chó chỉ được công nhận là chó cứu hộ chính thức sau khi vượt qua kỳ thi kiểm tra cuối khóa với các tiêu chuẩn khắt khe do tổ chức quốc tế IRDO quy định.
Những Chiến Dịch Cứu Hộ Đáng Nhớ
Cứu Hộ Sau Thảm Họa Động Đất Kobe 1995
Thảm họa động đất Kobe năm 1995 là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho hiệu quả của đội chó cứu hộ. Với cường độ 7.2 độ Richter, trận động đất đã san bằng nhiều khu vực dân cư, khiến hàng ngàn người bị chôn vùi dưới đống đổ nát.
Có thể bạn quan tâm: Bình Sữa Cho Chó Con: Hướng Dẫn Chọn Và Sử Dụng An Toàn, Hiệu Quả
Trong những giờ phút đầu tiên sau thảm họa, đội chó cứu hộ đã được điều động đến hiện trường. Với khứu giác nhạy bén, chúng có thể phát hiện mùi người từ khoảng cách hàng trăm mét, ngay cả khi nạn nhân bị chôn vùi sâu dưới lớp bê tông dày.
Một trong những câu chuyện cảm động là về chú chó tên là Ken, một chú German Shepherd đã phát hiện ra một cậu bé 8 tuổi bị chôn vùi dưới lớp bê tông dày gần 2 mét. Ken đã kiên trì sủa báo hiệu cho đội cứu hộ biết vị trí chính xác của nạn nhân. Sau 6 giờ đồng hồ đào bới, cậu bé đã được cứu sống trong điều kiện sức khỏe còn tốt.
Cứu Hộ Sau Vụ Sập Nhà Ở Bangladesh 2013
Vụ sập tòa nhà Rana Plaza ở Bangladesh năm 2013 là một trong những thảm họa công nghiệp tồi tệ nhất trong lịch sử. Hơn 1100 người thiệt mạng và hàng ngàn người bị thương. Trong hoàn cảnh hỗn loạn và nguy hiểm, đội chó cứu hộ quốc tế đã được điều động đến hiện trường.
Các chú chó cứu hộ đã làm việc liên tục trong nhiều ngày, bất chấp nguy hiểm từ các cấu trúc công trình không ổn định. Chúng đã phát hiện ra nhiều nạn nhân còn sống sót, bao gồm cả những người bị chôn vùi sâu dưới lớp bê tông dày.
Một trong những chiến công đáng nhớ là về chú chó tên là Max, một chú Labrador Retriever đã phát hiện ra một phụ nữ trẻ bị chôn vùi dưới lớp bê tông dày gần 3 mét. Max đã kiên trì ở lại vị trí đó, sủa liên tục để báo hiệu cho đội cứu hộ. Sau nhiều giờ đồng hồ đào bới, người phụ nữ đã được cứu sống và nhanh chóng được đưa đến bệnh viện.
Cứu Hộ Sau Thảm Họa Sóng Thần Ấn Độ Dương 2004
Thảm họa sóng thần Ấn Độ Dương năm 2004 đã cướp đi sinh mạng của hơn 230.000 người tại 14 quốc gia. Trong hoàn cảnh hỗn loạn và tan hoang, đội chó cứu hộ đã được điều động đến các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Các chú chó cứu hộ đã làm việc trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt, từ các khu vực bị ngập nước đến những nơi chất đầy xác chết. Chúng đã giúp tìm kiếm và xác định vị trí của hàng ngàn nạn nhân, đồng thời phát hiện ra một số người còn sống sót nhưng bị mắc kẹt trong các khu vực khó tiếp cận.
Một trong những câu chuyện cảm động là về chú chó tên là Bella, một chú Golden Retriever đã phát hiện ra một em bé mới sinh còn sống sót trong đống đổ nát. Bella đã kiên trì ở lại bên cạnh em bé, sưởi ấm cho em bằng thân nhiệt của mình cho đến khi đội cứu hộ đến nơi.
Vai Trò Của Đội Chó Cứu Hộ Trong Tương Lai
Ứng Dụng Công Nghệ Mới
Trong tương lai, đội chó cứu hộ sẽ được hỗ trợ bởi các công nghệ hiện đại để tăng hiệu quả công việc. Một số xu hướng công nghệ đáng chú ý bao gồm:
- Thiết bị định vị GPS: Các chú chó sẽ được trang bị thiết bị định vị GPS để đội cứu hộ có thể theo dõi vị trí chính xác của chúng trong thời gian thực.
- Camera gắn trên người: Thiết bị camera nhỏ gọn được gắn trên yên cổ hoặc vòng cổ của chó, cho phép đội cứu hộ quan sát hình ảnh từ góc nhìn của chó, giúp đánh giá tình hình tại hiện trường một cách chính xác hơn.
- Thiết bị truyền âm thanh: Cho phép huấn luyện viên giao tiếp với chó từ xa, đặc biệt hữu ích trong các khu vực có địa hình phức tạp hoặc nguy hiểm.
- Phân tích dữ liệu lớn: Các dữ liệu về hành vi, hiệu suất làm việc của chó sẽ được thu thập và phân tích để tối ưu hóa quy trình huấn luyện và chiến thuật cứu hộ.
Mở Rộng Phạm Vi Hoạt Động
Ngoài các nhiệm vụ cứu hộ truyền thống, đội chó cứu hộ trong tương lai có thể được đào tạo để thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt hơn:
- Tìm kiếm chất nổ và chất cấm: Các chú chó có thể được huấn luyện để phát hiện chất nổ, ma túy hoặc các chất nguy hiểm khác trong các khu vực thảm họa.
- Hỗ trợ y tế: Một số chú chó có thể được huấn luyện để mang theo các thiết bị y tế cơ bản như bộ sơ cứu, thuốc men đến cho nạn nhân trong khi chờ đội cứu hộ đến.
- Tâm lý trị liệu: Sau thảm họa, nhiều nạn nhân trải qua sang chấn tâm lý. Các chú chó có thể được huấn luyện để an ủi, trị liệu tâm lý cho nạn nhân, đặc biệt là trẻ em.
Hợp Tác Quốc Tế
Việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực cứu hộ bằng chó ngày càng được coi trọng. Các tổ chức cứu hộ trên thế giới đang xây dựng mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật huấn luyện và hỗ trợ nhân lực khi có thảm họa xảy ra.
Các cuộc thi và hội thảo quốc tế về chó cứu hộ được tổ chức thường xuyên, tạo cơ hội cho các chuyên gia, huấn luyện viên và chó nghiệp vụ từ khắp nơi trên thế giới gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau.
Những Điều Cần Biết Khi Làm Việc Với Đội Chó Cứu Hộ
Có thể bạn quan tâm: Yeontan Là Giống Chó Gì? Tìm Hiểu Chi Tiết Về Loài Chó Đáng Yêu Đến Từ Hàn Quốc
Hiểu Về Hành Vi Của Chó
Khi làm việc cùng đội chó cứu hộ, điều quan trọng nhất là phải hiểu được hành vi và ngôn ngữ cơ thể của chó. Mỗi giống chó có đặc điểm tính cách riêng, và người làm việc cùng chó cần phải nắm được những đặc điểm này để phối hợp hiệu quả.
Một số dấu hiệu hành vi quan trọng cần lưu ý:
- Thái độ làm việc: Chó sẽ thể hiện sự tập trung cao độ khi đang làm nhiệm vụ, tai vểnh lên, mắt nhìn chăm chú về một hướng.
- Báo hiệu phát hiện: Khi phát hiện mùi người, chó thường sẽ sủa liên tục, dùng chân trước đào nhẹ xuống đất, hoặc ngồi xuống tại vị trí đó.
- Mệt mỏi: Khi làm việc quá sức, chó sẽ có dấu hiệu mệt mỏi như thở dốc, đi chậm lại, không còn tập trung. Lúc này cần cho chó nghỉ ngơi và补充 nước.
An Toàn Cho Chó Và Người
An toàn là yếu tố hàng đầu khi làm việc với đội chó cứu hộ. Một số nguyên tắc an toàn cần tuân thủ:
- Bảo vệ chân chó: Trên các bề mặt sắc nhọn như đống đổ nát, cần trang bị giày bảo hộ cho chó để tránh bị thương ở chân.
- Cung cấp đủ nước: Chó làm việc trong điều kiện khắc nghiệt cần được cung cấp đủ nước thường xuyên để tránh mất nước.
- Tránh tiếp xúc với chất độc: Trong các khu vực có thể chứa chất độc hại, cần trang bị dụng cụ bảo hộ cho chó và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
- Tôn trọng không gian làm việc: Khi chó đang làm nhiệm vụ, không nên đến gần hoặc làm phiền chúng, vì điều này có thể làm gián đoạn quá trình làm việc và giảm hiệu quả cứu hộ.
Xây Dựng Mối Quan Hệ Tốt Với Huấn Luyện Viên
Huấn luyện viên và chó có mối quan hệ đặc biệt, gần như một thể thống nhất. Khi làm việc cùng đội cứu hộ, cần tôn trọng và tin tưởng vào huấn luyện viên, vì họ là người hiểu rõ nhất về khả năng và giới hạn của chú chó của mình.
Nên trao đổi trước với huấn luyện viên về các kế hoạch cứu hộ, lắng nghe ý kiến và đề xuất của họ. Đồng thời, cần hỗ trợ huấn luyện viên trong việc chăm sóc và bảo vệ chó trong quá trình làm việc.
Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Đội Chó Cứu Hộ
Chó Cứu Hộ Có Thể Làm Việc Trong Bao Lâu?
Tuổi thọ làm việc của một chú chó cứu hộ thường kéo dài từ 8 đến 10 năm, tùy thuộc vào giống chó và điều kiện làm việc. Sau thời gian này, chó sẽ được nghỉ hưu và sống một cuộc đời yên bình, thường là cùng với huấn luyện viên của mình.
Làm Thế Nào Để Trở Thành Huấn Luyện Viên Chó Cứu Hộ?
Để trở thành huấn luyện viên chó cứu hộ, cần có kiến thức chuyên môn về tâm lý học động vật, kỹ năng huấn luyện chó nghiệp vụ, và kinh nghiệm trong lĩnh vực cứu hộ. Nhiều quốc gia có các khóa đào tạo chuyên nghiệp dành cho huấn luyện viên chó cứu hộ, kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm.
Chó Cứu Hộ Có Được Trả Lương Không?
Chó cứu hộ không được trả lương như con người, nhưng chúng được chăm sóc chu đáo về mặt dinh dưỡng, y tế và sinh hoạt. Nhiều tổ chức cứu hộ cũng có các chương trình khen thưởng, huân chương dành cho những chú chó có thành tích xuất sắc trong công tác cứu hộ.
Có Thể Nuôi Chó Cứu Hộ Làm Thú Cưng Không?
Sau khi nghỉ hưu, nhiều chú chó cứu hộ được nhận nuôi làm thú cưng bởi các gia đình hoặc chính huấn luyện viên của chúng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chó cứu hộ đã quen với môi trường làm việc căng thẳng và cần được chăm sóc đặc biệt để thích nghi với cuộc sống yên bình.
Kết Luận
Đội chó cứu hộ là minh chứng sống động cho tình bạn bền chặt giữa con người và loài chó. Với khứu giác siêu phàm, thể lực dẻo dai và bản năng làm việc chăm chỉ, những chú chó anh hùng này đã cứu sống vô số sinh mạng trong các thảm họa tự nhiên và tai nạn. Chúng không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là những chiến binh dũng cảm, luôn sẵn sàng dấn thân vào nơi nguy hiểm nhất để tìm kiếm và cứu giúp con người.
Qua bài viết này, Hanoi Zoo hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ hơn về vai trò quan trọng của đội chó cứu hộ, cũng như những nỗ lực to lớn đằng sau mỗi chiến dịch cứu nạn thành công. Những câu chuyện cảm động về tình bạn giữa người và chó trong hoàn cảnh hiểm nghèo luôn là minh chứng cho sự gắn bó bền chặt và lòng dũng cảm vượt qua giới hạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 3, 2025 by Thanh Thảo
