Trào lưu chụp ảnh với chó cưng đang ngày càng phổ biến tại nhiều điểm du lịch, đặc biệt là ở các khu vực công cộng như quảng trường, công viên và các công trình kiến trúc nổi bật. Tuy nhiên,背後 tiềm ẩn nhiều vấn đề về đạo đức và phúc lợi động vật khi những chú chó bị buộc phải ngồi yên trong thời gian dài dưới thời tiết nắng nóng, chỉ để phục vụ nhu cầu chụp ảnh của du khách. Bài viết này sẽ phân tích sâu về hiện tượng này, từ góc độ sinh học, tâm lý học động vật, đến trách nhiệm xã hội và các giải pháp thay thế nhân đạo hơn.
Có thể bạn quan tâm: Chế Độ Ăn Cho Chó Con: Hướng Dẫn Dinh Dưỡng Toàn Diện Từ 2 Tuần Đến 12 Tháng Tuổi
Tổng quan về trào lưu chụp ảnh với chó cưng
Có thể bạn quan tâm: Chụp X-quang Cho Chó Tphcm: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia Thú Y
Chụp ảnh với chó cưng là hình thức cho thuê các chú chó (thường là những giống lớn, ngoại hình ấn tượng như Husky, Alaska) để du khách có thể chụp ảnh lưu niệm. Dịch vụ này xuất hiện chủ yếu tại các điểm du lịch, công viên hoặc khu vực tập trung đông người. Mỗi lượt chụp thường có giá từ vài chục đến hơn trăm nghìn đồng, tùy thuộc vào giống chó, thời gian và địa điểm.
Ban đầu, hoạt động này mang tính tự phát khi các chủ nuôi đưa thú cưng đến các khu vực công cộng để chụp ảnh vui vẻ. Tuy nhiên, nó nhanh chóng biến tướng thành dịch vụ thương mại, dẫn đến những lo ngại nghiêm trọng về phúc lợi động vật.
Những hệ lụy đối với sức khỏe và tâm lý của chó
Ảnh hưởng sinh lý do thời gian làm việc kéo dài
Những chú chó tham gia dịch vụ chụp ảnh với chó cưng thường phải ngồi im trong nhiều giờ liên tục, bất kể thời tiết. Tại TP.HCM hay Đà Lạt, nhiệt độ ban ngày có thể lên tới 30–35°C, trong khi các chú chó không có nơi tránh nắng, nước uống đầy đủ hay khoảng nghỉ ngơi hợp lý.
Theo Tổ chức Bảo vệ Động vật Hoang dã (World Animal Protection), chó là loài động vật điều hòa nhiệt độ chủ yếu qua lưỡi và lòng bàn chân. Khi bị buộc phải ngồi lâu dưới nắng, chúng dễ mắc các bệnh như say nắng, mất nước, suy hô hấp và thậm chí đột tử. Một nghiên cứu từ Đại học California, Davis (2020) cho thấy chó làm việc trong môi trường công cộng hơn 4 giờ/ngày có nguy cơ mắc các vấn đề về tim mạch và thần kinh cao hơn 40% so với chó được chăm sóc tại nhà.
Tổn thương tâm lý do căng thẳng kéo dài
Chó là loài động vật xã hội, nhạy cảm với môi trường và âm thanh. Việc buộc chúng phải tiếp xúc liên tục với đám đông, tiếng ồn, ánh đèn flash và những người lạ chạm vào cơ thể có thể gây ra căng thẳng mãn tính.
Tiến sĩ Ian Dunbar, chuyên gia về hành vi động vật, giải thích: “Chó không hiểu rằng việc ngồi để con người chụp ảnh là một ‘công việc’. Chúng chỉ cảm nhận được sự mệt mỏi, sợ hãi và mất kiểm soát. Khi căng thẳng tích tụ, chó có thể biểu hiện các hành vi bất thường như liếm chân liên tục, gầm gừ, hoặc thậm chí tấn công phòng vệ.”
Phân tích từ góc độ đạo đức và pháp lý
Hành vi ngược đãi động vật theo quy định hiện hành
Tại Việt Nam, Luật Thú y (2015) và Nghị định 14/2017/NĐ-CP quy định rõ các hành vi ngược đãi động vật, bao gồm: buộc động vật làm việc quá sức, để động vật trong điều kiện thiếu thức ăn, nước uống, nơi nghỉ ngơi, hoặc gây đau đớn, sợ hãi kéo dài.
Việc để chó ngồi suốt vài giờ dưới nắng, không được nghỉ ngơi, không có bóng râm, rõ ràng vi phạm các quy định này. Ông Tôn Thất Thanh Vũ, nguyên Chủ tịch UBND phường 10, TP. Đà Lạt, từng khẳng định: “Dịch vụ cho thuê thú cưng chụp ảnh là hành vi ngược đãi động vật.”
Trách nhiệm của chính quyền và cộng đồng
Mặc dù có quy định pháp luật, việc xử phạt các trường hợp vi phạm vẫn còn hạn chế do thiếu nhân lực giám sát và nhận thức của một bộ phận người dân chưa đầy đủ. Nhiều người coi đây chỉ là “dịch vụ giải trí” mà không nhận ra hậu quả nghiêm trọng đối với động vật.
Có thể bạn quan tâm: Chọc Chó Bị Chó Cắn: Trách Nhiệm Bồi Thường Và Quy Định Pháp Luật Liên Quan
Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời phối hợp với các tổ chức bảo vệ động vật để tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng.
So sánh với các mô hình nhân đạo ở nước ngoài
Mô hình “Chó trị liệu” tại Nhật Bản
Tại Nhật Bản, thay vì cho thuê chó để chụp ảnh, nhiều địa điểm du lịch phát triển mô hình “Chó trị liệu” (Therapy Dogs). Các chú chó được huấn luyện bài bản, làm việc theo ca (tối đa 2 giờ/ca), có khu vực nghỉ ngơi riêng, được theo dõi sức khỏe thường xuyên và chỉ tiếp xúc với số lượng người hạn chế.
Khách tham quan có thể ngồi cạnh, vuốt ve chó trong không gian yên tĩnh, được hướng dẫn cách tương tác đúng cách. Mô hình này không chỉ đảm bảo phúc lợi động vật mà còn mang lại lợi ích tâm lý cho con người.
Trải nghiệm “Gặp gỡ động vật” có kiểm soát tại Singapore
Công viên sinh thái Gardens by the Bay (Singapore) từng tổ chức triển lãm “Meet the Animals” với sự tham gia của các loài động vật được chăm sóc bởi đội ngũ chuyên gia. Các buổi gặp gỡ được giới hạn thời gian, số lượng người tham gia, và có nhân viên hướng dẫn cách tiếp xúc an toàn, nhẹ nhàng.
Mô hình này cho thấy: việc con người tương tác với động vật là có thể thực hiện được, nhưng phải đặt phúc lợi động vật lên hàng đầu.
Giải pháp thay thế: Tương tác với chó một cách nhân đạo
1. Tổ chức các buổi “Ngày hội chó” có kiểm soát
Thay vì để chó ngồi chờ chụp ảnh bất cứ lúc nào, các địa phương có thể tổ chức các “Ngày hội chó” định kỳ, với sự tham gia của các câu lạc bộ nuôi chó, trung tâm huấn luyện và tổ chức bảo vệ động vật.
Trong các sự kiện này:
- Chó được nghỉ ngơi giữa các lượt tương tác
- Có khu vực bóng râm, nước uống, thức ăn
- Có nhân viên y tế thú y túc trực
- Khách tham quan được hướng dẫn cách vuốt ve, tương tác đúng cách
2. Phát triển không gian “Chụp ảnh chó nhân tạo”
Các điểm du lịch có thể đầu tư vào các mô hình chó giả (mannequin) hoặc tượng chó lớn được thiết kế giống thật, để du khách chụp ảnh mà không cần sử dụng động vật sống. Đây là xu hướng đang được áp dụng tại nhiều thành phố lớn như Seoul, Bangkok.
3. Hợp tác với các trung tâm cứu hộ động vật
Thay vì khai thác chó vì mục đích lợi nhuận, các địa phương có thể hợp tác với các trung tâm cứu hộ động vật để tổ chức các chương trình “Ngày mở cửa trung tâm”, nơi du khách có thể tham quan, tìm hiểu về các chú chó được cứu hộ, đồng thời đóng góp vào công tác bảo vệ động vật.
Vai trò của người tiêu dùng trong việc thay đổi thực trạng
Có thể bạn quan tâm: Chi Phí Phẫu Thuật Đục Thủy Tinh Thể Ở Chó: Toàn Cảnh Từ A-z
Nói không với dịch vụ chụp ảnh phản cảm
Mỗi du khách khi chứng kiến cảnh chó ngồi chờ chụp ảnh dưới nắng đều có quyền lựa chọn: tiếp tục tham gia hay từ chối. Việc từ chối không chỉ là hành động cá nhân, mà còn là thông điệp mạnh mẽ đến những người kinh doanh: “Chúng tôi không chấp nhận việc lợi dụng động vật vì lợi nhuận.”
Lên tiếng và chia sẻ thông tin
Khi chứng kiến hành vi ngược đãi, người dân nên ghi lại hình ảnh, video và báo cáo đến các cơ quan chức năng hoặc các tổ chức bảo vệ động vật như: Tổ chức phúc lợi động vật Việt Nam (VAWO), Four Paws, hoặc World Animal Protection.
Hành động cụ thể để bảo vệ chó khỏi exploitation
1. Tuân thủ nguyên tắc “5 tự do” của động vật
Tổ chức phúc lợi động vật quốc tế đề cao “5 tự do” mà mọi động vật nuôi nhốt hoặc sử dụng vì mục đích thương mại đều phải được đảm bảo:
- Tự do khỏi đói và khát
- Tự do khỏi khó chịu về môi trường
- Tự do khỏi đau đớn, chấn thương và bệnh tật
- Tự do thể hiện hành vi tự nhiên
- Tự do khỏi sợ hãi và căng thẳng
2. Ưu tiên các điểm tham quan có chính sách bảo vệ động vật
Khi du lịch, hãy lựa chọn những điểm đến có chính sách rõ ràng về bảo vệ động vật. Ví dụ: Hanoi Zoo luôn tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về phúc lợi động vật, không tổ chức các dịch vụ chụp ảnh phản cảm, và thường xuyên phối hợp với các chuyên gia để nâng cao chất lượng chăm sóc.
3. Giáo dục trẻ em về cách đối xử nhân đạo với động vật
Trẻ em là thế hệ tương lai. Việc dạy các em hiểu rằng động vật không phải là “đồ chơi” hay “phông nền chụp ảnh” mà là những sinh linh có cảm xúc, sẽ góp phần thay đổi nhận thức xã hội lâu dài.
Kết luận
Hiện tượng chụp ảnh với chó cưng phản ánh một thực trạng đáng buồn: việc coi động vật như công cụ kiếm tiền thay vì sinh vật sống cần được bảo vệ. Dù mang lại lợi nhuận ngắn hạn, mô hình này gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe, tâm lý của chó và làm xấu đi hình ảnh du lịch của địa phương.
Chúng ta hoàn toàn có thể vừa thỏa mãn nhu cầu chụp ảnh, vừa đảm bảo phúc lợi động vật – nếu chọn các giải pháp nhân đạo, có trách nhiệm. Hãy là du khách thông thái, nói không với exploitation, và cùng nhau xây dựng một môi trường du lịch bền vững, tử tế với mọi sinh linh.
Hanoi Zoo tin rằng tình yêu động vật phải bắt đầu từ sự tôn trọng. Khám phá thế giới tự nhiên một cách nhân văn chính là cách tốt nhất để nuôi dưỡng lòng trắc ẩn và trách nhiệm với hành tinh chúng ta đang sống.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 25, 2025 by Thanh Thảo
