Chó vẫn nhảy đực sau khi thiến là hiện tượng khiến nhiều chủ nuôi thắc mắc. Bài viết này sẽ giải thích nguyên nhân khoa học, thời gian kéo dài của hành vi này, và đưa ra lời khuyên từ chuyên gia để xử lý phù hợp. Thông tin được tham khảo từ Hiệp hội Thú y Hoa Kỳ (AVMA) và các nghiên cứu về hành vi động vật.
Có thể bạn quan tâm: Sữa Dành Cho Chó Con 1 Tháng Tuổi: Hướng Dẫn Chọn Loại Tốt Nhất
Vì Sao Chó Vẫn Có Hành Vi Giao Phối Sau Khi Thiến?
Những Lý Do Chính
Chó vẫn nhảy đực sau khi thiến có thể do nhiều nguyên nhân. Hiểu rõ từng nguyên nhân giúp chủ nuôi có cách xử lý đúng đắn và khoa học.
1. Hành Vi Đã Được Hình Thành Trước Khi Thiến
Hành vi giao phối là một dạng thói quen. Khi chó đã từng giao phối trước khi thiến, não bộ và cơ thể chúng đã ghi nhớ hành động này. Theo các nhà ethology (chuyên gia về hành vi động vật), hành vi đã hình thành có thể tồn tại dai dẳng ngay cả khi nguyên nhân sinh học ban đầu (testosterone) đã giảm mạnh. Điều này giải thích tại sao một con chó đực đã từng giao phối có thể tiếp tục nhảy lên các vật thể hoặc con vật khác, ngay cả khi nó không còn khả năng sinh sản.
2. Nồng Độ Testosterone Không Biến Mất Ngay Lập Tức
Thiến (cắt tinh hoàn) là phương pháp phổ biến nhất để triệt sản chó đực. Tuy nhiên, testosterone không biến mất ngay sau phẫu thuật. Hormone này vẫn còn tồn tại trong máu với nồng độ đủ để duy trì một số hành vi bản năng trong một khoảng thời gian nhất định. Các nghiên cứu cho thấy nồng độ testosterone có thể mất từ vài tuần đến vài tháng để giảm xuống mức rất thấp. Vì vậy, hành vi nhảy đực có thể kéo dài trong giai đoạn này.
3. Hành Vi Do Kích Thích Tình Dục Từ Bên Ngoài
Mặc dù chó đã thiến, chúng vẫn có thể bị kích thích bởi mùi pheromone từ một con chó cái đang trong mùa động dục (đang lên giống). Mùi hương này có thể kích hoạt phản xạ bản năng, dẫn đến hành vi nhảy đực dù nồng độ testosterone đã giảm. Đây là một phản ứng tự nhiên trước kích thích môi trường.
4. Hành Vi Do Nhu Cầu Được Chú Ý Hoặc Do Căng Thẳng
Đôi khi, hành vi “nhảy” không phải xuất phát từ bản năng sinh dục mà là một hình thức chơi đùa, thể hiện sự hưng phấn, hoặc tìm kiếm sự chú ý. Chó có thể nhảy lên chủ nhân, lên đồ đạc, hoặc lên các con vật khác khi chúng vui mừng, lo lắng, hoặc muốn thể hiện sự thống trị. Trong những trường hợp này, hành vi này không liên quan đến hormone mà liên quan đến tâm lý và thói quen.
5. Các Vấn Đề Sức Khỏe Ít Gặp
Một vài rối loạn nội tiết hiếm gặp có thể khiến chó thiến vẫn tiết ra một lượng nhỏ hormone giới tính. Ngoài ra, các vấn đề về tuyến thượng thận cũng có thể là nguyên nhân. Nếu hành vi nhảy đực kéo dài quá lâu và đi kèm các dấu hiệu bất thường khác (như thay đổi tính cách, rụng lông, hoặc các vấn đề về da), chủ nuôi nên đưa chó đi khám thú y để loại trừ các nguyên nhân y học.
Khi Nào Hành Vi Này Là Bình Thường?
Chó vẫn nhảy đực sau khi thiến được coi là bình thường nếu:
- Hành vi này giảm dần theo thời gian sau phẫu thuật.
- Chó không có dấu hiệu đau đớn hay khó chịu.
- Hành vi chỉ xảy ra thỉnh thoảng, không trở thành thói quen gây phiền toái.
Khi Nào Nên Lo Ngại?
Nên lo ngại nếu:
- Hành vi không giảm sau nhiều tháng.
- Chó trở nên hung dữ, khó kiểm soát.
- Có dấu hiệu bất thường về sức khỏe kèm theo.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hành Vi Sau Khi Thiến
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Thích Ăn Gì Nhất: Cẩm Nang Dinh Dưỡng Toàn Diện Từ Chuyên Gia
1. Tuổi Khi Thiến
Chó được thiến càng sớm thì hành vi bản năng càng có xu hướng giảm nhanh hơn. Ngược lại, chó đã trưởng thành và từng giao phối thì khó “cai” hành vi này hơn.
2. Giới Tính Của Chó
Chó đực thiến vẫn có thể nhảy, nhưng chó cái thiến (mổ bao gồm cắt buồng trứng và tử cung) sẽ không còn chu kỳ động dục, do đó không tiết ra pheromone kích thích các con đực khác.
3. Môi Trường Sống
Sống trong môi trường có nhiều chó chưa thiến, đặc biệt là chó cái đang lên giống, sẽ kích thích hành vi ở chó đã thiến.
4. Huấn Luyện Và Kỷ Luật
Chó được huấn luyện bài bản, được dạy các hành vi phù hợp sẽ ít có xu hướng nhảy đực một cách thiếu kiểm soát.
Cách Xử Lý Khi Chó Vẫn Nhảy Đực Sau Khi Thiến
1. Đừng Phạt Chó Bằng Bạo Lực
Tuyệt đối không đánh đập, trừng phạt chó khi nó nhảy. Điều này chỉ khiến chó lo lắng, sợ hãi, và có thể làm trầm trọng thêm vấn đề. Hành vi này là bản năng, chó không hiểu nó đang “làm sai”.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Viêm Phổi Có Lây Không? Giải Đáp Thắc Mắc Và Hướng Dẫn Chăm Sóc
2. Dùng Lệnh Ngừng Và Khen Thưởng Khi Tuân Thủ
Khi chó bắt đầu có hành vi nhảy, hãy dùng một lệnh dõng dạc như “Ngừng!” hoặc “Xuống!”. Ngay khi chó nghe lời và dừng lại, khen thưởng ngay lập tức bằng đồ ăn, lời khen, hoặc đồ chơi. Việc củng cố tích cực này giúp chó học được rằng việc nghe lời sẽ mang lại phần thưởng.
3. Tăng Cường Vận Động Và Trí Não
Chó có quá nhiều năng lượng dư thừa sẽ dễ có các hành vi hiếu động quá mức, bao gồm cả việc nhảy. Hãy đảm bảo chó được vận động đầy đủ mỗi ngày (đi bộ, chạy, chơi đuổi bóng). Ngoài ra, các đồ chơi thông minh (puzzle toys) cũng giúp chó tiêu hao năng lượng trí não, giảm bớt các hành vi rảnh rỗi.
4. Tránh Các Kích Thích
Nếu có thể, hạn chế cho chó tiếp xúc với chó cái đang lên giống. Ngoài ra, hãy giữ vệ sinh khu vực sống sạch sẽ để giảm mùi kích thích.
5. Tìm Đến Huấn Luyện Viên Chuyên Nghiệp
Nếu hành vi quá nghiêm trọng và các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hãy tìm đến huấn luyện viên hành vi động vật. Họ có thể đưa ra chương trình huấn luyện cá nhân hóa, giúp chó thay đổi thói quen.
6. Tham Khảo Ý Kiến Bác Sĩ Thú Y
Nếu nghi ngờ có nguyên nhân y học, đừng ngần ngại đưa chó đi khám. Bác sĩ thú y có thể làm các xét nghiệm cần thiết để loại trừ các rối loạn nội tiết.
Hiểu Rõ Về Thiến Chó: Lợi Ích Và Hạn Chế
Có thể bạn quan tâm: Làm Bảng Tên Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Lợi Ích Của Việc Thiến
- Giảm nguy cơ ung thư tinh hoàn (vì tinh hoàn đã được cắt bỏ).
- Giảm hành vi lang thang, tìm kiếm bạn tình.
- Giảm nguy cơ các bệnh về tuyến tiền liệt ở chó đực.
- Giảm hành vi đánh dấu lãnh thổ bằng nước tiểu.
- Góp phần kiểm soát nạn quá tải động vật, giảm số lượng chó bị bỏ rơi.
Hạn Chế Và Điều Cần Lưu Ý
- Không phải “nút bấm” để loại bỏ hoàn toàn mọi hành vi bản năng.
- Có thể làm tăng nguy cơ tăng cân nếu không kiểm soát chế độ ăn và vận động.
- Không ảnh hưởng đến trí thông minh hay bản chất trung thành của chó.
Những Lưu Ý Khi Chăm Sóc Chó Sau Khi Thiến
Chăm Sóc Vết Mổ
- Giữ vết mổ khô ráo, sạch sẽ.
- Đeo áo Elizabeth (vòng cổ thổi) để chó không liếm vào vết thương.
- Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, đỏ, chảy dịch, mùi hôi.
Chế Độ Ăn Uống
- Điều chỉnh lượng calo để tránh tăng cân do hoạt động giảm.
- Cung cấp thức ăn cân đối dinh dưỡng.
Vận Động
- Hạn chế vận động mạnh trong 1-2 tuần đầu sau mổ.
- Dần dần tăng thời gian đi bộ khi chó đã hồi phục.
Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Các chuyên gia tại Hanoi Zoo luôn nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ hành vi động vật là nền tảng để chăm sóc chúng một cách nhân đạo và hiệu quả. Chó vẫn nhảy đực sau khi thiến không phải là một căn bệnh, mà là một hiện tượng cần được tiếp cận bằng kiến thức khoa học và sự kiên nhẫn. Chủ nuôi nên trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về hành vi và sinh lý của chó để có thể đưa ra quyết định chăm sóc tốt nhất.
Kết Luận
Chó vẫn nhảy đực sau khi thiến là hiện tượng khá phổ biến và thường không đáng lo ngại. Nguyên nhân có thể là do hành vi đã hình thành, nồng độ hormone còn sót lại, hoặc các yếu tố tâm lý, môi trường. Quan trọng là chủ nuôi cần hiểu rõ nguyên nhân, kiên nhẫn huấn luyện, và không sử dụng bạo lực. Nếu hành vi kéo dài bất thường hoặc có dấu hiệu bệnh lý, hãy đưa chó đi khám để được tư vấn kịp thời. Việc thiến chó mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và xã hội, nhưng nó đòi hỏi chủ nuôi phải có trách nhiệm và kiến thức để chăm sóc thú cưng của mình một cách toàn diện.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
