Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chọn Mua Phụ Kiện Chó Mèo Chất Lượng: Từ A Đến Z Cho Sen Mới
Giới thiệu
Có bao giờ bạn nhìn thấy chú chó của mình thở nhanh khi đang ngủ và tự hỏi điều đó có bình thường không? Hiện tượng chó thở nhanh khi ngủ là một trong những biểu hiện thường gặp ở loài chó, nhưng không phải lúc nào nó cũng vô hại. Hiểu rõ về hiện tượng này không chỉ giúp bạn an tâm hơn khi chăm sóc thú cưng mà còn có thể phát hiện sớm những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về hiện tượng chó thở nhanh khi ngủ, từ nguyên nhân sinh lý đến các bệnh lý nguy hiểm, cũng như cách theo dõi và xử lý kịp thời.
Tóm tắt nhanh các dấu hiệu cần lưu ý
Dưới đây là những dấu hiệu quan trọng mà bạn cần đặc biệt chú ý khi thấy chó thở nhanh khi ngủ:
- Nhịp thở quá nhanh: Trên 30-35 nhịp mỗi phút ở chó trưởng thành khi nghỉ ngơi.
- Thở gấp, khò khè hoặc thở bằng miệng: Đặc biệt nếu kèm theo tiếng rít.
- Thay đổi màu sắc lưỡi và nướu: Chuyển sang màu xanh, tím hoặc trắng nhợt.
- Chó trở nên bồn chồn, vật vã: Không thể nằm yên, liên tục thay đổi tư thế.
- Sốt cao hoặc hạ thân nhiệt: Nhiệt độ cơ thể bất thường.
- Nôn mửa, tiêu chảy hoặc bỏ ăn: Kèm theo hiện tượng thở nhanh.
- Các triệu chứng thần kinh: Co giật, mất định hướng hoặc hôn mê.
Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, hãy đưa chó đến Hanoi Zoo hoặc cơ sở thú y uy tín ngay lập tức.
Các nguyên nhân sinh lý phổ biến
1. Giấc ngủ mơ
Chó, giống như con người, trải qua các giai đoạn ngủ khác nhau, bao gồm cả giấc ngủ mắt chuyển động nhanh (REM). Trong giai đoạn này, chó có thể đang mơ và cơ thể phản ứng lại giấc mơ bằng cách:
- Co giật nhẹ các cơ bắp, đặc biệt là chân.
- Thở nhanh và gấp hơn bình thường.
- Một số tiếng kêu nhỏ như sủa hoặc gầm gừ.
Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường và không đáng lo ngại. Tuy nhiên, không nên đánh thức chó khi chúng đang trong giai đoạn này, vì có thể khiến chúng hoảng loạn và cắn trả.
2. Điều hòa thân nhiệt
Chó không có tuyến mồ hôi như con người, nên chúng phải điều hòa thân nhiệt chủ yếu qua hơi thở. Khi thời tiết nóng bức hoặc chó vừa vận động mạnh, bạn sẽ thấy:
- Chó thở nhanh, thè lưỡi ngay cả khi đang nằm nghỉ.
- Mũi ướt hơn bình thường.
- Tìm chỗ râm mát để nằm.
Đây là cách chó hạ thân nhiệt tự nhiên. Tuy nhiên, nếu không được làm mát kịp thời, chó có thể bị say nắng hoặc kiệt sức do nhiệt, một cấp cứu y tế nguy hiểm đến tính mạng.
3. Tuổi tác và kích cỡ
- Chó con thường có nhịp thở nhanh hơn chó trưởng thành, có thể lên tới 15-40 nhịp/phút.
- Chó giống nhỏ như Chihuahua, Poodle cũng có xu hướng thở nhanh hơn các giống lớn như Labrador, Golden Retriever.
- Chó già có thể thở nhanh hơn do chức năng tim phổi suy giảm.
4. Căng thẳng và lo lắng
Môi trường ồn ào, lạ lẫm hoặc những thay đổi trong cuộc sống (như chuyển nhà, có thêm thú cưng mới) có thể khiến chó cảm thấy lo lắng. Dấu hiệu bao gồm:
- Thở nhanh, gấp.
- Co rúm người.
- Tè dầm.
- Cào bới hoặc tìm chỗ ẩn nấp.
Các bệnh lý nguy hiểm cần cảnh giác
1. Bệnh tim mạch
Bệnh tim là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây chó thở nhanh khi ngủ. Khi tim không bơm máu hiệu quả, phổi phải làm việc nhiều hơn để cung cấp oxy, dẫn đến thở nhanh.
Các dấu hiệu đi kèm:
- Ho khan kéo dài, đặc biệt về đêm.
- Mệt mỏi, ngại vận động.
- Suyễn, khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi.
- Ngất xỉu do thiếu máu lên não.
Các bệnh tim thường gặp:
- Hội chứng van hai lá (MMVD): Phổ biến ở chó nhỏ, có thể dẫn đến suy tim sung huyết.
- Bệnh cơ tim phì đại (HCM): Thường gặp ở giống Mèo, nhưng cũng có thể xảy ra ở chó.
- Bệnh tim do giun tim: Khi ký sinh trùng giun tim (Dirofilaria immitis) cư trú trong tim và động mạch phổi.
2. Bệnh hô hấp
Các bệnh về phổi và đường thở cũng là nguyên nhân hàng đầu.
Có thể bạn quan tâm: Mặt Chó Bị Ong Đốt: Nhận Biết, Xử Lý Và Phòng Ngừa Hiệu Quả
Các bệnh thường gặp:
- Viêm phổi: Nhiễm trùng phổi do vi khuẩn, virus hoặc nấm.
- Viêm phế quản: Viêm đường dẫn khí, gây ho và khó thở.
- Tràn dịch màng phổi: Dịch tích tụ quanh phổi, chèn ép và làm giảm chức năng hô hấp.
- Khó thở do dị vật: Dị vật kẹt trong đường thở gây tắc nghẽn.
Dấu hiệu nhận biết:
- Ho có đờm.
- Thở khò khè.
- Chó ngồi thẳng người để thở (không nằm xuống được).
- Mũi có dịch chảy ra (mủ, máu).
3. Bệnh về máu và tuần hoàn
- Thiếu máu: Do mất máu, nhiễm trùng hoặc bệnh lý tủy xương. Chó phải thở nhanh để bù đắp lượng oxy vận chuyển đến các mô.
- Nhiễm trùng huyết: Toàn thân nhiễm trùng, gây sốc và suy hô hấp.
- Tràn khí màng phổi: Không khí lọt vào khoang màng phổi, làm phổi xẹp lại.
4. Bệnh về thần kinh và cơ
- Hội chứng đè ép tủy sống: Ảnh hưởng đến các dây thần kinh điều khiển cơ hô hấp.
- Bệnh cơ nhược: Làm yếu các cơ hô hấp, khiến chó phải thở nhanh và nông để duy trì oxy.
5. Hội chứng Cushing
Hội chứng này do tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều cortisol, gây ra nhiều triệu chứng, trong đó có thở nhanh.
Dấu hiệu khác:
- Uống nước và đi tiểu nhiều.
- Tăng cân, bụng phình to.
- Rụng lông.
6. Ngộ độc
Có thể bạn quan tâm: Mắt Chó Bị Đổ Ghèn: Nguyên Nhân, Cách Nhận Biết Và Hướng Dẫn Xử Lý Tại Nhà
Một số chất độc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và thần kinh trung ương:
- Chất kích thích (như caffeine, chocolate).
- Thuốc diệt chuột.
- Chất tẩy rửa.
- Các loại nấm độc.
Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y?
Dưới đây là các trường hợp bạn nên đưa chó đến gặp bác sĩ thú y ngay lập tức:
- Thở nhanh kéo dài hơn 10-15 phút mà không có dấu hiệu cải thiện.
- Kèm theo sốt cao trên 39.5°C.
- Chó bỏ ăn, bỏ nước trong nhiều giờ.
- Ho khan hoặc ho có đờm kéo dài.
- Mệt mỏi, lừ đừ, không muốn vận động.
- Nôn mửa, tiêu chảy.
- Mất định hướng, co giật.
Các xét nghiệm chẩn đoán thường được sử dụng
Khi đưa chó đến cơ sở thú y uy tín như Hanoi Zoo, bác sĩ có thể đề nghị một số xét nghiệm để tìm ra nguyên nhân:
- Xét nghiệm máu toàn phần (CBC): Đánh giá tình trạng nhiễm trùng, thiếu máu.
- Sinh hóa máu: Kiểm tra chức năng gan, thận, điện giải.
- Chụp X-quang ngực: Quan sát hình dạng tim, phổi, phát hiện dị vật, tràn dịch.
- Siêu âm tim (Echocardiogram): Đánh giá cấu trúc và chức năng tim.
- Đo điện tim (ECG): Phát hiện rối loạn nhịp tim.
- Xét nghiệm giun tim: Xác định có nhiễm giun tim hay không.
- Chụp CT hoặc MRI: Trong các trường hợp bệnh lý thần kinh phức tạp.
Cách xử lý và điều trị tại nhà (dành cho trường hợp nhẹ)
1. Tạo môi trường thoải mái
- Giữ nhiệt độ phòng mát mẻ, thoáng khí.
- Tránh tiếng ồn lớn, ánh sáng chói.
- Cho chó nằm trên bề mặt mềm, có thể kê gối để nâng cao đầu nếu chó khó thở.
2. Cung cấp nước đầy đủ
- Luôn để sẵn nước sạch cho chó uống.
- Có thể thêm một ít đường hoặc muối vào nước để bù điện giải nếu chó bị mất nước nhẹ.
3. Theo dõi sát sao
- Đếm nhịp thở mỗi 15-30 phút. Cách đếm: Quan sát bụng chó phồng lên xẹp xuống trong 15 giây, sau đó nhân 4 để ra nhịp/phút.
- Ghi chú các triệu chứng khác kèm theo.
4. Không tự ý dùng thuốc
- Tuyệt đối không cho chó uống thuốc giảm đau, hạ sốt của người như Paracetamol, Ibuprofen. Những thuốc này cực độc với chó và có thể gây tử vong.
Phòng ngừa hiện tượng chó thở nhanh khi ngủ
1. Chăm sóc sức khỏe định kỳ
- Tẩy giun định kỳ 3-6 tháng/lần.
- Tiêm phòng đầy đủ các bệnh nguy hiểm (Care, Parvo, Dại, Ho cũi chó…).
- Khám sức khỏe tổng quát 6 tháng/lần, đặc biệt với chó già hoặc có bệnh mãn tính.
2. Dinh dưỡng cân bằng
- Cho chó ăn thức ăn chất lượng cao, giàu protein, ít chất béo.
- Hạn chế thức ăn thừa, đồ ngọt.
- Bổ sung Omega-3 cho tim mạch khỏe mạnh (theo hướng dẫn của bác sĩ thú y).
3. Tập thể dục điều độ
- Cho chó vận động vừa sức mỗi ngày.
- Tránh vận động quá sức vào buổi trưa nắng gắt.
- Dành thời gian chơi đùa để giảm căng thẳng.
4. Kiểm soát cân nặng
- Béo phì là yếu tố nguy cơ lớn cho bệnh tim và hô hấp.
- Theo dõi cân nặng định kỳ và điều chỉnh chế độ ăn nếu cần.
5. Bảo vệ chó khỏi stress
- Tạo thói quen sinh hoạt đều đặn.
- Dành thời gian vuốt ve, âu yếm chó.
- Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ an thần (như vòng cổ chứa pheromone) nếu chó hay lo lắng.
Các giống chó có nguy cơ cao bị thở nhanh khi ngủ
Một số giống chó có nguy cơ cao bị các bệnh lý gây chó thở nhanh khi ngủ:
- Chó mặt xệ (Brachycephalic): Pug, French Bulldog, Bulldog, Pekingese. Do cấu trúc mũi và vòm họng bất thường, dễ bị Hội chứng đường thở chó mặt xệ (BOAS).
- Chó nhỏ: Cavalier King Charles Spaniel (dễ bị bệnh van hai lá), Chihuahua.
- Chó lông xoăn: Poodle (dễ bị bệnh tim).
- Chó săn: Greyhound (dễ bị bệnh tim, đặc biệt là bệnh cơ tim).
Nếu bạn đang nuôi một trong những giống chó này, hãy đặc biệt chú ý đến nhịp thở của chúng và đưa đi khám định kỳ.
Những điều cần lưu ý khi chăm sóc chó bị bệnh tim hoặc hô hấp
1. Chế độ ăn uống
- Ăn nhạt, ít muối để giảm gánh nặng cho tim.
- Chia nhỏ bữa ăn để tránh chèn ép dạ dày lên cơ hoành.
- Không cho ăn quá no vào buổi tối.
2. Vận động
- Tập thể dục nhẹ nhàng, tránh chạy nhảy mạnh.
- Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh làm việc quá sức.
- Tránh leo cầu thang cao hoặc chạy lên dốc.
3. Theo dõi triệu chứng
- Ghi chép nhật ký về nhịp thở, nhịp tim, lượng nước uống, lượng nước tiểu.
- Chú ý đến màu sắc nướu: Phải hồng hào, không nhợt hoặc tím tái.
- Theo dõi cân nặng: Tăng cân nhanh có thể là dấu hiệu tích nước do suy tim.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Chó thở nhanh khi ngủ có nguy hiểm không?
- Không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Nếu chỉ xảy ra ngắn, không kèm triệu chứng khác và chó vẫn tỉnh táo, vui vẻ, thì có thể là hiện tượng sinh lý. Tuy nhiên, nếu thở nhanh kéo dài, kèm các dấu hiệu bất thường, cần đưa chó đi khám ngay.
2. Làm thế nào để biết chó có bị bệnh tim không?
- Dấu hiệu sớm: Ho khan về đêm, mệt khi vận động nhẹ, thở nhanh khi nghỉ ngơi. Chẩn đoán chính xác cần siêu âm tim và điện tim.
3. Có nên cho chó nằm điều hòa khi thở nhanh?
- Được, điều hòa giúp làm mát, nhưng không để nhiệt độ quá thấp (dưới 22°C) và tránh để gió thổi trực tiếp vào chó.
4. Chó bị giun tim có thể gây thở nhanh không?
Có thể bạn quan tâm: Chó Cứu Hộ: Người Hùng Thầm Lặng Cứu Rỗi Đời Chó
- Có. Giun tim làm tắc nghẽn động mạch phổi, gây suy tim phải và suy hô hấp. Cần xét nghiệm và điều trị sớm.
5. Có thể phòng bệnh tim ở chó bằng cách nào?
- Dinh dưỡng cân bằng, vận động điều độ, kiểm soát cân nặng, khám sức khỏe định kỳ, và điều trị sớm các bệnh răng miệng (vì vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây viêm nội tâm mạc).
Kết luận
Hiện tượng chó thở nhanh khi ngủ có thể là một biểu hiện sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo của những bệnh lý nghiêm trọng về tim, phổi, thần kinh hoặc nhiễm độc. Việc quan sát kỹ lưỡng, hiểu rõ các dấu hiệu đi kèm và đưa ra quyết định đúng đắn khi nào nên theo dõi tại nhà và khi nào cần đưa chó đi khám là vô cùng quan trọng. Hãy luôn là một người chủ thông thái, biết lắng nghe cơ thể của thú cưng, để kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề sức khỏe, giúp chú chó của bạn luôn khỏe mạnh và hạnh phúc. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia tại Hanoi Zoo để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
