Bị chó nhà cắn có sao không? Câu trả lời là có, rất nguy hiểm. Dù được nuôi dưỡng trong môi trường sạch sẽ, chó nhà hoàn toàn có thể nhiễm virus dại và lây truyền sang người qua nước bọt. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết nguy cơ, cách nhận biết chó dại, hướng dẫn xử trí vết thương và phác đồ tiêm phòng theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam.
Có thể bạn quan tâm: Dấu Hiệu Nhận Biết Chó Có Bầu: Dẫn Nhập Toàn Diện Cho Người Nuôi
Chó nhà nuôi có thể bị dại không?
Có. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy, tại Việt Nam, chó nhà nuôi là nguồn lây truyền virus dại hàng đầu, chiếm tới 99% các trường hợp lây từ chó sang người. Điều này trái ngược hoàn toàn với quan niệm sai lầm rằng chỉ chó hoang mới có nguy cơ gây bệnh.
Nguyên nhân khiến chó nhà nhiễm dại
- Tiếp xúc bên ngoài: Dù được chăm sóc cẩn thận, chó nhà vẫn có bản năng khám phá, đi dạo, tiếp xúc với chó hoang hoặc vật chủ trung gian (chồn, gấu, dơi) mang virus.
- Thời kỳ ủ bệnh: Một con chó mới mua về hoặc mới sinh đã có thể đang trong giai đoạn ủ bệnh, chưa biểu hiện triệu chứng nhưng đã có khả năng lây nhiễm.
- Tiêm phòng không đúng lịch: Việc tiêm phòng dại cho chó không đầy đủ hoặc không tiêm nhắc lại hàng năm khiến miễn dịch suy giảm, dễ bị nhiễm virus.
Nhận biết chó nhà bị bệnh dại
Bệnh dại ở chó có hai thể chính: thể điên cuồng và thể bại liệt (dại câm). Việc nhận biết sớm giúp xử lý kịp thời.
Thể dại điên cuồng
- Giai đoạn thay đổi thói quen: Chó trở nên lo lắng, bồn chồn, hung dữ hoặc ngược lại, buồn bã, ẩn mình.
- Giai đoạn kích thích: Hành vi hoảng loạn, dễ kích động, tấn công người hoặc vật khác, sốt cao, mắt đỏ, khó nuốt, chảy dãi nhiều, tiếng sủa khàn.
- Giai đoạn bại liệt: Liệt cơ, không thể nuốt, đau đớn và tử vong trong vòng 3-7 ngày.
Thể dại câm (bại liệt)
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Các Kiểu Lông Chó Poodle Đẹp Và Phổ Biến Nhất
- Hành vi buồn bã, thích nằm trong bóng tối.
- Hàm trễ xuống, lưỡi thè ra, chảy dãi không kiểm soát.
- Cơ thể suy nhược, liệt nửa thân hoặc hai chân sau.
- Chó gầy yếu, thể lực suy giảm nhanh chóng và tử vong.
Bị chó nhà cắn có nguy hiểm như thế nào?
Rất nguy hiểm. Virus dại (Rabies lyssavirus) xâm nhập qua vết cắn, cào hoặc liếm lên vết trầy xước, sau đó di chuyển dọc theo dây thần kinh đến não. Khi phát bệnh, triệu chứng bao gồm sốt, mệt mỏi, sợ nước, sợ gió, rối loạn tâm thần, co giật và tử vong gần như chắc chắn trong vòng 7-10 ngày.
Dẫn chứng từ các ca bệnh
- Vĩnh Phúc, 2023: Một phụ nữ 38 tuổi tử vong sau 3 tháng bị chó nhà cắn khi đang cho ăn.
- Đồng Nai, 2023: Người đàn ông 36 tuổi tử vong sau 6 tháng bị chó nhà cắn.
Đây là minh chứng rõ ràng rằng chó nhà không an toàn như nhiều người lầm tưởng.
Xử trí vết thương sau khi bị chó nhà cắn
Xử lý vết thương ngay lập tức là bước quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Các bước xử lý
- Rửa vết thương: Dùng xà phòng và nước sạch chảy mạnh rửa liên tục trong 15 phút.
- Sát khuẩn: Dùng cồn 70% hoặc dung dịch iodine để sát khuẩn. Nếu không có, có thể dùng nước muối sinh lý hoặc nước sạch.
- Không băng kín: Tránh khâu kín vết thương ngay lập tức để giảm nguy cơ nhiễm trùng.
- Đến cơ sở y tế: Đi ngay đến trung tâm tiêm chủng hoặc bệnh viện để được khám, đánh giá vết thương và tư vấn tiêm phòng.
Lưu ý quan trọng
- Không dùng thuốc nam, mẹo dân gian không rõ nguồn gốc.
- Không tự ý dùng kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Phác đồ tiêm phòng sau khi bị chó nhà cắn
Việc tiêm phòng được chia thành hai nhóm chính dựa trên lịch sử tiêm chủng trước đó.
Nhóm 1: Người chưa tiêm phòng dại trước đó hoặc tiêm chưa đủ liều
Có thể bạn quan tâm: Các Giống Chó Ở Việt Nam: Toàn Cảnh Từ Dân Dã Đến Cao Cấp
Tiêm bắp (IM)
- Lịch 3 mũi: Ngày 0, 3, 7 (nếu chó sống khỏe sau 10 ngày theo dõi).
- Lịch 5 mũi: Ngày 0, 3, 7, 14, 28 (nếu chó chết, bệnh hoặc không theo dõi được).
Tiêm trong da (ID)
- Lịch 3 lần: Ngày 0, 3, 7 (2 mũi mỗi lần).
- Lịch 4 lần: Ngày 0, 3, 7, 28 (2 mũi mỗi lần).
Lưu ý: Lịch tiêm đặc biệt 4 mũi (2 mũi ngày 0, 1 mũi ngày 7, 1 mũi ngày 21) được áp dụng khi không có sẵn huyết thanh kháng dại.
Nhóm 2: Người đã tiêm phòng dại đầy đủ trước đó
- Chỉ cần tiêm 2 mũi vào ngày 0 và ngày 3.
- Không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Khi nào cần tiêm huyết thanh kháng dại (RIG)?
- Vết cắn sâu, nhiều vết.
- Vết thương ở vùng đầu, mặt, cổ, bàn tay, bộ phận sinh dục.
- Niêm mạc bị nhiễm nước dãi.
- Chó có biểu hiện dại hoặc không theo dõi được.
Phòng ngừa bệnh dại ở chó và người
Đối với chó nhà
- Tiêm phòng định kỳ: Tiêm vắc xin dại cho chó từ 3 tháng tuổi, nhắc lại hàng năm.
- Kiểm soát khi ra ngoài: Đeo rọ mõm, không thả rông.
- Theo dõi sức khỏe: Nếu chó có dấu hiệu bất thường, cần cách ly và liên hệ cơ sở thú y.
Đối với người
- Tiêm phòng chủ động: Những người có nguy cơ cao (nuôi chó mèo, làm việc trong ngành thú y, y tế) nên tiêm phòng trước phơi nhiễm.
- Giáo dục cộng đồng: Nâng cao nhận thức về nguy cơ dại từ chó nhà, cách xử trí vết thương và tầm quan trọng của tiêm phòng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Có thể bạn quan tâm: Chó Ngao Tây Tạng Giá Bao Nhiêu: Phân Tích Chi Tiết, Yếu Tố Ảnh Hưởng & Hướng Dẫn Mua
1. Chó đã tiêm phòng dại có còn nguy cơ gây dại không?
Có, nhưng nguy cơ rất thấp. Việc tiêm phòng đầy đủ giúp giảm đáng kể khả năng nhiễm và lây truyền virus.
2. Bị chó cắn nhưng không chảy máu có cần tiêm phòng?
Có. Chỉ cần có vết trầy xước hoặc nước dãi tiếp xúc với niêm mạc là có nguy cơ. Cần đánh giá vết thương tại cơ sở y tế.
3. Bệnh dại có chữa khỏi không?
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phòng bệnh bằng vắc xin là biện pháp duy nhất và hiệu quả.
4. Thời gian ủ bệnh dại là bao lâu?
Thời gian ủ bệnh trung bình từ 2-3 tháng, có thể kéo dài vài năm tùy mức độ vết thương và vị trí cắn.
5. Tiêm phòng dại có an toàn không?
Vắc xin dại hiện nay rất an toàn, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kiểm định. Tác dụng phụ thường nhẹ như đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ.
Kết luận
Bị chó nhà cắn rất nguy hiểm và có thể dẫn đến tử vong do bệnh dại. Không nên chủ quan cho rằng chó nhà là an toàn. Việc xử trí vết thương đúng cách, tiêm phòng vắc xin dại đầy đủ cho cả chó và người, cùng với theo dõi sát sao là những biện pháp then chốt để ngăn ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Hãy đến Hanoi Zoo để tìm hiểu thêm về hành vi của các loài thú và nâng cao kiến thức bảo vệ bản thân khi tiếp xúc với động vật.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
