Chó đổ mồ hôi ở đâu là câu hỏi phổ biến của nhiều người nuôi thú cưng. Khác với con người, chó không đổ mồ hôi toàn thân khi trời nóng mà chỉ tiết mồ hôi ở một số bộ phận đặc biệt. Bài viết này sẽ giải thích cơ chế điều hòa thân nhiệt của chó, những dấu hiệu nhận biết chó đang quá nóng và cách giúp thú cưng luôn mát mẻ, khỏe mạnh.
Có thể bạn quan tâm: Chó Và Mèo Cắn Nhau: Nguyên Nhân, Hậu Quả Và Cách Xử Lý An Toàn
Hiểu rõ cơ chế điều hòa thân nhiệt của chó
Hệ thống điều hòa nhiệt độ tự nhiên
Chó là loài động vật có vú, có khả năng điều chỉnh thân nhiệt để thích nghi với môi trường. Tuy nhiên, cơ chế này khác biệt so với con người. Thay vì đổ mồ hôi khắp cơ thể, chó sử dụng hệ thống hô hấp và một số bộ phận đặc biệt để tỏa nhiệt. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, chó sẽ thở nhanh hơn, há miệng và thè lưỡi để làm mát cơ thể. Đây là phản xạ tự nhiên giúp hơi nóng thoát ra ngoài qua đường miệng và mũi.
Ngoài ra, chó còn có tuyến mồ hôi nằm ở các bộ phận như lòng bàn chân, mũi và tai. Những tuyến này hoạt động khi chó cảm thấy nóng hoặc căng thẳng, giúp làm mát cục bộ. Tuy nhiên, lượng mồ hôi tiết ra không nhiều như ở người, nên chó chủ yếu dựa vào việc thở để điều hòa thân nhiệt.
Các dấu hiệu chó đang quá nóng
Khi chó cảm thấy nhiệt độ cơ thể tăng cao, chúng sẽ có những biểu hiện rõ rệt. Đầu tiên là hiện tượng há miệng, thở dốc liên tục. Lưỡi của chó thường thè ra ngoài, hơi thở có thể có mùi hôi do mất nước. Ngoài ra, chó còn có thể liếm môi, lắc đầu, hoặc nằm vật ra sàn để tìm chỗ mát. Một số trường hợp chó sẽ tiết mồ hôi ở lòng bàn chân, để lại dấu vết ướt trên sàn nhà.
Nếu tình trạng quá nóng kéo dài, chó có thể bị kiệt sức do nhiệt. Các triệu chứng bao gồm: nôn mửa, tiêu chảy, tim đập nhanh, lừ đừ, thậm chí ngất xỉu. Đây là tình trạng cấp cứu, cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức để được điều trị kịp thời.
Cách giúp chó luôn mát mẻ
Để đảm bảo chó luôn khỏe mạnh trong thời tiết nóng bức, chủ nuôi cần thực hiện một số biện pháp sau. Đầu tiên là cung cấp đủ nước sạch mỗi ngày. Nên thay nước 2-3 lần để nước luôn tươi mát. Ngoài ra, có thể cho chó uống nước đá nhỏ hoặc để khay đá trong chuồng để tăng hiệu quả làm mát.
Chủ nuôi nên hạn chế cho chó vận động mạnh vào buổi trưa, khi nhiệt độ cao nhất trong ngày. Thay vào đó, hãy dắt chó đi dạo vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối. Nếu nhà có điều hòa, nên để chó ở phòng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Có thể dùng quạt hoặc máy phun sương để giảm nhiệt độ phòng.
Một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả là tắm cho chó bằng nước mát. Tuy nhiên, không nên tắm quá thường xuyên vì có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Nên tắm 1-2 lần mỗi tuần, dùng sữa tắm dành riêng cho chó. Sau khi tắm, lau khô người chó để tránh cảm lạnh.
Có thể bạn quan tâm: Chó Uống Cà Phê Có Sao Không? Những Điều Cần Biết Để Bảo Vệ Thú Cưng
Những điều cần biết về tuyến mồ hôi của chó
Vị trí và chức năng của tuyến mồ hôi
Chó có hai loại tuyến mồ hôi chính: tuyến eccrine và tuyến apocrine. Tuyến eccrine nằm ở lòng bàn chân, mũi và vành tai. Loại tuyến này có chức năng tiết mồ hôi để làm mát cơ thể khi chó vận động mạnh hoặc cảm thấy nóng. Tuy nhiên, lượng mồ hôi tiết ra rất ít, không đủ để hạ nhiệt toàn thân.
Tuyến apocrine nằm rải rác khắp cơ thể, đặc biệt nhiều ở vùng da đầu, cổ và lưng. Loại tuyến này không tham gia vào quá trình điều hòa thân nhiệt mà chủ yếu tiết ra chất lỏng có mùi đặc trưng. Mùi này giúp chó nhận biết nhau và đánh dấu lãnh thổ. Khi chó cảm thấy căng thẳng hoặc sợ hãi, tuyến apocrine hoạt động mạnh hơn, tạo ra mùi hôi khó chịu.
Vì sao chó không đổ mồ hôi như người
Sở dĩ chó không đổ mồ hôi toàn thân như con người là do cấu tạo da và lông khác biệt. Da của chó có ít tuyến mồ hôi hơn, đồng thời được phủ bởi lớp lông dày. Lớp lông này có chức năng bảo vệ cơ thể khỏi tác động của môi trường, nhưng cũng cản trở việc thoát nhiệt. Do đó, chó phải依靠 hệ hô hấp để tỏa nhiệt.
Khi chó há miệng thở, không khí nóng trong cơ thể được đẩy ra ngoài qua đường miệng và mũi. Đồng thời, nước bọt bốc hơi trên lưỡi cũng giúp làm mát máu chảy qua các mạch máu dưới lưỡi. Đây là cơ chế hiệu quả giúp chó duy trì thân nhiệt ổn định trong điều kiện nóng bức.
Tác động của thời tiết đến hoạt động của tuyến mồ hôi
Thời tiết nóng ẩm có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của tuyến mồ hôi ở chó. Khi nhiệt độ môi trường cao, chó sẽ tiết nhiều mồ hôi hơn ở lòng bàn chân. Tuy nhiên, nếu độ ẩm không khí cũng cao, mồ hôi khó bay hơi, làm giảm hiệu quả làm mát. Điều này khiến chó dễ bị quá nhiệt, đặc biệt là các giống chó lông dày như Alaska, Husky hay Golden.
Ngược lại, trong thời tiết khô nóng, mồ hôi dễ bay hơi hơn, giúp chó cảm thấy mát mẻ hơn. Tuy nhiên, điều này cũng làm tăng nguy cơ mất nước. Do đó, chủ nuôi cần đặc biệt chú ý cung cấp đủ nước cho chó trong những ngày nắng nóng.
Các biện pháp chăm sóc chó trong mùa hè
Chế độ dinh dưỡng phù hợp
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc giúp chó chống chọi với thời tiết nóng bức. Nên cho chó ăn các thực phẩm giàu nước như dưa hấu, dưa leo, cam, bưởi. Những loại trái cây này không chỉ cung cấp vitamin mà còn giúp bổ sung nước cho cơ thể. Tuy nhiên, cần lưu ý không cho chó ăn nho, quả hạch, socola hay các loại thực phẩm có chứa xylitol vì chúng có thể gây ngộ độc cho chó.
Có thể bạn quan tâm: Chó Ăn Hoài Không Mập: Nguyên Nhân Khoa Học Và Cách Chăm Sóc
Ngoài ra, nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày thay vì cho chó ăn một bữa lớn. Điều này giúp giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tránh làm tăng nhiệt độ cơ thể sau khi ăn no. Nên cho chó ăn vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, khi nhiệt độ mát mẻ hơn.
Không gian sống lý tưởng cho chó
Một không gian sống mát mẻ, thông thoáng là yếu tố then chốt giúp chó thoải mái trong mùa hè. Nếu có thể, nên để chó ở phòng có điều hòa hoặc quạt. Nhiệt độ lý tưởng cho chó là từ 24-27 độ C. Không nên để chó ở những nơi kín gió, nhiều ánh nắng chiếu trực tiếp như gác mái, tầng hầm hoặc trong xe ô tô.
Nếu chó sống ngoài sân vườn, nên làm một mái che bằng bạt hoặc lưới để tránh ánh nắng chiếu trực tiếp vào chuồng. Có thể đặt một khay nước lớn trong chuồng để chó có thể ngâm chân hoặc liếm nước làm mát. Ngoài ra, nên trải một tấm thảm ướt hoặc đá lạnh dưới đáy chuồng để tăng hiệu quả làm mát.
Các hoạt động ngoài trời an toàn
Mùa hè là thời điểm lý tưởng để dắt chó đi dạo, chơi đùa ngoài trời. Tuy nhiên, cần chọn thời điểm thích hợp để tránh làm chó quá nóng. Buổi sáng từ 5-7 giờ và buổi chiều từ 5-7 giờ là khoảng thời gian tốt nhất để đưa chó ra ngoài. Tránh dắt chó đi dạo vào buổi trưa từ 11 giờ đến 3 giờ chiều, khi nhiệt độ cao nhất.
Khi đi dạo, nên mang theo nước uống cho chó và dừng lại nghỉ ngơi thường xuyên. Không nên cho chó chạy nhảy quá sức, đặc biệt là các giống chó mũi ngắn như Pug, Bulldog vì chúng dễ bị khó thở. Nếu đi biển hoặc bơi lội, cần giám sát chó cẩn thận để tránh tai nạn đuối nước.
Các bệnh thường gặp ở chó trong thời tiết nóng
Say nắng và kiệt sức do nhiệt
Say nắng và kiệt sức do nhiệt là hai bệnh nguy hiểm thường gặp ở chó vào mùa hè. Say nắng xảy ra khi thân nhiệt của chó tăng quá cao, thường trên 40 độ C, do tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời hoặc ở trong môi trường kín nóng bức như xe ô tô. Các triệu chứng bao gồm: há miệng thở dốc, nôn mửa, tiêu chảy, tim đập nhanh, lừ đừ, co giật và có thể dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Kiệt sức do nhiệt thường xảy ra khi chó vận động quá mức trong thời tiết nóng. Dấu hiệu nhận biết là chó thở dốc, liếm môi, đi loạng choạng, yếu ớt và có thể ngất xỉu. Khi phát hiện chó có các triệu chứng này, cần nhanh chóng đưa chó vào nơi mát mẻ, cho uống nước mát và dùng khăn ướt lau người để hạ nhiệt. Sau đó, đưa chó đến cơ sở thú y để được điều trị tiếp.
Nhiễm trùng da do ẩm ướt
Thời tiết nóng ẩm là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển, gây nhiễm trùng da ở chó. Các vùng da ẩm ướt như nách, bẹn, tai và giữa các ngón chân là nơi dễ bị nhiễm trùng nhất. Dấu hiệu nhận biết là da bị ngứa, đỏ, có mùi hôi và có thể xuất hiện các vết loét hoặc vảy da.
Để phòng ngừa nhiễm trùng da, cần giữ cơ thể chó luôn sạch sẽ và khô ráo. Sau khi tắm, phải lau khô người chó kỹ lưỡng, đặc biệt là các khe da. Nên chải lông cho chó thường xuyên để loại bỏ lông rụng và bụi bẩn, giúp da thông thoáng hơn. Nếu chó bị nhiễm trùng da, cần đưa đến bác sĩ thú y để được kê đơn thuốc bôi hoặc thuốc uống phù hợp.
Bệnh truyền nhiễm do côn trùng
Mùa hè cũng là thời điểm các loại côn trùng như muỗi, bọ chét, ve chó hoạt động mạnh. Những loài côn trùng này không chỉ gây ngứa ngáy mà còn có thể truyền các bệnh nguy hiểm cho chó như bệnh tim mạch do ký sinh trùng, bệnh Lyme hay sốt xuất huyết. Các triệu chứng bao gồm: sốt, mệt mỏi, chán ăn, sưng hạch bạch huyết và có thể dẫn đến suy nội tạng nếu không được điều trị kịp thời.
Để phòng ngừa bệnh do côn trùng, cần sử dụng các sản phẩm chống bọ chét, ve chó theo chỉ định của bác sĩ thú y. Nên kiểm tra kỹ cơ thể chó sau mỗi lần đi dạo để phát hiện và loại bỏ ve kịp thời. Ngoài ra, nên vệ sinh chuồng trại, cắt tỉa cây cối xung quanh nhà để giảm nơi trú ẩn của côn trùng.
Các giống chó dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nóng
Chó lông dài và lông dày
Các giống chó có bộ lông dài và dày như Alaska, Husky, Golden Retriever hay Samoyed rất dễ bị quá nhiệt trong mùa hè. Lớp lông này tuy bảo vệ cơ thể khỏi lạnh giá nhưng lại cản trở việc thoát nhiệt khi trời nóng. Do đó, chủ nuôi cần đặc biệt chú ý chăm sóc cho những giống chó này.
Nên chải lông cho chó hàng ngày để loại bỏ lông rụng và bụi bẩn, giúp da thông thoáng hơn. Có thể cắt tỉa lông cho chó vào mùa hè, nhưng không nên cắt quá ngắn vì lớp lông vẫn có chức năng bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. Ngoài ra, cần cung cấp đủ nước và để chó ở nơi mát mẻ, tránh ánh nắng trực tiếp.
Chó mũi ngắn (Brachycephalic)
Các giống chó mũi ngắn như Pug, Bulldog, Shih Tzu hay French Bulldog có cấu tạo hô hấp đặc biệt, khiến chúng dễ bị khó thở khi trời nóng. Đường thở ngắn và hẹp làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt thông qua việc há miệng thở. Do đó, những giống chó này rất dễ bị say nắng và kiệt sức do nhiệt.
Khi chăm sóc chó mũi ngắn vào mùa hè, cần hạn chế cho chúng vận động mạnh, đặc biệt là vào buổi trưa. Nên để chó ở phòng mát, có điều hòa hoặc quạt. Khi dắt chó đi dạo, nên chọn thời điểm mát mẻ và mang theo nước uống. Nếu chó có dấu hiệu khó thở, cần đưa vào nơi mát mẻ ngay lập tức.
Chó già và chó có bệnh lý nền
Có thể bạn quan tâm: Chó Ói Ỉa Ra Máu: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Xử Lý Kịp Thời
Chó già và những chó mắc bệnh lý nền như bệnh tim, bệnh thận hay béo phì cũng rất nhạy cảm với thời tiết nóng. Hệ thống điều hòa thân nhiệt của những chú chó này đã suy yếu, khó thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ. Do đó, chủ nuôi cần theo dõi sát sao sức khỏe của chó và có biện pháp chăm sóc đặc biệt.
Nên cho chó già uống nhiều nước và để chúng ở nơi mát mẻ, tránh vận động mạnh. Nếu chó có bệnh lý nền, cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để có chế độ chăm sóc phù hợp. Không nên tự ý cho chó uống thuốc hoặc thay đổi chế độ ăn mà không có chỉ định của bác sĩ.
Bí quyết giúp chó thư giãn và thoải mái trong mùa hè
Massage và chải lông định kỳ
Massage và chải lông không chỉ giúp làm sạch cơ thể chó mà còn là cách hiệu quả để thư giãn và giải tỏa căng thẳng. Nên chải lông cho chó hàng ngày, đặc biệt là các giống chó lông dài. Việc chải lông giúp loại bỏ lông rụng, bụi bẩn và tăng cường lưu thông máu dưới da, giúp chó cảm thấy dễ chịu hơn.
Khi massage, dùng tay xoa nhẹ nhàng từ đầu đến đuôi chó, đặc biệt là các vùng như cổ, vai và lưng. Có thể dùng dầu dừa hoặc dầu oliu để massage, giúp da và lông chó mềm mượt hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý không massage quá mạnh tay hoặc massage khi chó đang bị bệnh hoặc chấn thương.
Đồ chơi và hoạt động giải trí
Đồ chơi là công cụ hữu ích giúp chó giải trí và giảm stress trong mùa hè. Có thể chọn các loại đồ chơi như bóng, gặm xương cao su, hoặc đồ chơi thông minh để chó tự chơi một mình khi chủ vắng nhà. Ngoài ra, có thể chơi các trò chơi tương tác với chó như ném bóng, kéo co hoặc dạy chó các trick mới.
Những hoạt động này không chỉ giúp chó tiêu hao năng lượng mà còn tăng cường mối quan hệ giữa chó và chủ. Tuy nhiên, cần chọn thời điểm mát mẻ để chơi cùng chó và cung cấp đủ nước trong quá trình chơi.
Tạo không gian nghỉ ngơi lý tưởng
Một không gian nghỉ ngơi thoải mái, mát mẻ sẽ giúp chó thư giãn và ngủ ngon hơn. Nên chọn loại nệm phù hợp với kích cỡ và sở thích của chó. Nệm nên được đặt ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp. Có thể đặt một tấm vải ướt hoặc túi đá dưới nệm để tăng hiệu quả làm mát.
Ngoài ra, có thể dùng tinh dầu tự nhiên như tinh dầu sả, chanh hoặc oải hương để xua đuổi côn trùng và tạo mùi thơm dễ chịu cho không gian sống của chó. Tuy nhiên, cần lưu ý không dùng quá nhiều tinh dầu vì có thể gây kích ứng đường hô hấp của chó.
Lời khuyên từ chuyên gia chăm sóc động vật
Khám sức khỏe định kỳ
Việc khám sức khỏe định kỳ cho chó là rất cần thiết, đặc biệt là vào mùa hè. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra tổng quát sức khỏe của chó, phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn và tư vấn chế độ chăm sóc phù hợp. Nên đưa chó đi khám ít nhất 1-2 lần mỗi năm, hoặc thường xuyên hơn nếu chó già hoặc có bệnh lý nền.
Trong mỗi lần khám, bác sĩ thú y cũng sẽ kiểm tra da, lông, tai và răng miệng của chó. Đây là những bộ phận dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nóng và cần được chăm sóc đặc biệt. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị kịp thời.
Tiêm phòng và phòng ngừa ký sinh trùng
Tiêm phòng là biện pháp hiệu quả để bảo vệ chó khỏi các bệnh nguy hiểm như dại, parvovirus, care hay viêm gan. Chủ nuôi cần tuân thủ lịch tiêm phòng do bác sĩ thú y chỉ định. Ngoài ra, nên dùng các sản phẩm phòng ngừa bọ chét, ve chó và ký sinh trùng đường máu theo định kỳ.
Các sản phẩm này có thể ở dạng viên uống, thuốc nhỏ lưng hoặc vòng cổ chống ve bọ chét. Tùy thuộc vào môi trường sống và thói quen của chó mà chọn sản phẩm phù hợp. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Học cách quan sát và lắng nghe chó
Mỗi chú chó đều có cách biểu đạt cảm xúc và nhu cầu riêng. Chủ nuôi cần học cách quan sát ngôn ngữ cơ thể và lắng nghe tiếng sủa của chó để hiểu được điều chúng muốn. Khi chó cảm thấy nóng, chúng sẽ há miệng thở dốc, liếm môi hoặc tìm chỗ mát để nằm. Khi chó buồn chán, chúng có thể cào cấu đồ đạc hoặc sủa liên tục.
Việc hiểu được ngôn ngữ của chó sẽ giúp chủ nuôi chăm sóc chúng tốt hơn. Nếu phát hiện chó có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như bỏ ăn, nôn mửa, tiêu chảy, lừ đừ hay khó thở, cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Đừng chủ quan với sức khỏe của thú cưng vì thời gian là yếu tố quyết định trong việc cứu chữa chó.
Hanoi Zoo luôn sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc động vật để cộng đồng có thể hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh. Việc tìm hiểu về cơ chế sinh học của các loài vật, như cách chó điều hòa thân nhiệt, không chỉ giúp chúng ta chăm sóc thú cưng tốt hơn mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ động vật và môi trường sống của chúng.
Chó đổ mồ hôi ở đâu là một chủ đề tưởng chừng đơn giản nhưng lại ẩn chứa nhiều kiến thức thú vị về sinh lý học của loài vật trung thành nhất với con người. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích để chăm sóc chó trong mùa hè. Hãy luôn quan tâm đến sức khỏe và cảm xúc của thú cưng, bởi chúng cũng như con người, cần được yêu thương, chăm sóc và bảo vệ.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
