Từ khóa chính: chó đi ngoài ra máu có mùi tanh
Tổng quan về hiện tượng tiêu chảy ra máu ở chó
Hiện tượng chó đi ngoài ra máu có mùi tanh là một dấu hiệu lâm sàng nghiêm trọng, đòi hỏi sự can thiệp y tế nhanh chóng. Máu trong phân có thể xuất hiện dưới hai dạng chính: phân có máu đỏ tươi (chỉ điểm tổn thương ở đại tràng hoặc trực tràng) và phân màu đen như bã cà phê (chỉ điểm tổn thương ở dạ dày hoặc ruột non). Mùi tanh đặc trưng thường liên quan đến sự hiện diện của máu tươi hoặc máu đã bị phân hủy một phần. Đây là một triệu chứng cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm, từ nhiễm ký sinh trùng đơn giản đến các bệnh virus cấp tính hoặc khối u ác tính. Việc nhận biết sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt quyết định tiên lượng cho thú cưng.
Tóm tắt các dấu hiệu chính
Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến và các bước xử lý khẩn cấp khi phát hiện chó có hiện tượng đi ngoài ra máu có mùi tanh:
- Nhiễm trùng đường ruột: Virus Parvovirus, Coronavirus, vi khuẩn Salmonella, E. coli.
- Ký sinh trùng: Giun móc, giun đũa, sán dây, đơn bào Giardia, Coccidia.
- Ngộ độc thực phẩm/hóa chất: Thức ăn ôi thiu, hóa chất tẩy rửa, thuốc trừ sâu.
- Dị vật hoặc chấn thương: Xương, đồ chơi, vật sắc nhọn gây tổn thương niêm mạc.
- Viêm loét tiêu hóa: Viêm đại tràng, loét dạ dày, viêm ruột.
- Bệnh lý nghiêm trọng: Ung thư đường tiêu hóa, polyp, suy gan, suy thận.
Nguyên nhân bệnh lý chi tiết
Nhiễm virus và vi khuẩn đường ruột
Virus Parvovirus (Parvo)
Có thể bạn quan tâm: Chó Có Thể Ăn Bơ Được Không? Dấu Hiệu Ngộ Độc Và Chế Độ Ăn An Toàn
Parvovirus là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy ra máu ở chó, đặc biệt là chó con chưa tiêm phòng đầy đủ. Virus này tấn công mạnh vào các tế bào biểu mô ruột non, phá hủy nhanh chóng lớp niêm mạc, dẫn đến xuất huyết ồ ạt và mất nước nghiêm trọng. Triệu chứng điển hình bao gồm nôn mửa dữ dội, sốt cao, mệt mỏi, chán ăn và phân lỏng có máu tươi, thường có mùi tanh rất nặng. Bệnh tiến triển nhanh, có thể dẫn đến tử vong trong vòng 48-72 giờ nếu không được điều trị tích cực.
Virus Coronavirus (Corona)
Khác với Parvo, Coronavirus thường gây bệnh nhẹ hơn nhưng cũng có thể dẫn đến tiêu chảy ra máu, đặc biệt khi nhiễm trùng hỗn hợp với Parvo. Dấu hiệu lâm sàng bao gồm tiêu chảy, nôn mửa, sốt nhẹ và mất nước. Việc phân biệt hai virus này đòi hỏi các xét nghiệm chẩn đoán chuyên biệt như xét nghiệm phân nhanh hoặc PCR.
Nhiễm vi khuẩn Salmonella và E. coli
Các chủng vi khuẩn Salmonella và E. coli gây bệnh có thể xâm nhập vào đường ruột khi chó ăn phải thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm khuẩn. Chúng sản xuất độc tố gây viêm niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy cấp tính, đôi khi có máu và chất nhầy. Vi khuẩn E. coli tiết ra độc tố Shiga có thể gây tổn thương nghiêm trọng ở ruột già, làm xuất hiện phân có máu tươi và mùi hôi tanh đặc trưng.
Ký sinh trùng đường ruột
Ký sinh trùng đơn bào: Giardia và Coccidia
Giardia là một ký sinh trùng đơn bào sống ký sinh trong ruột non của chó. Chúng bám vào niêm mạc ruột, cản trở quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng và gây viêm loét, dẫn đến tiêu chảy có bọt, đôi khi lẫn máu và có mùi tanh. Coccidia cũng là một ký sinh trùng phổ biến, đặc biệt ở chó con, gây viêm đại tràng với các triệu chứng tương tự.
Ký sinh trùng giun sán: Giun móc, giun đũa, sán dây
Giun móc (Ancylostoma caninum) là một trong những loại giun nguy hiểm nhất. Chúng ký sinh tại ruột non, bám vào niêm mạc và hút máu, gây thiếu máu và xuất huyết tiêu hóa. Phân của chó nhiễm giun móc thường có máu tươi, màu đen hoặc có chất nhầy, mùi hôi tanh rõ rệt. Giun đũa (Toxocara canis) và sán dây (Dipylidium caninum) cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa, nhưng ít khi dẫn đến xuất huyết nghiêm trọng.
Có thể bạn quan tâm: Chó Poodle Giá 2 Triệu: Những Điều Bạn Cần Biết Về Mức Giá Và Rủi Ro Tiềm Ẩn
Ngộ độc thực phẩm và hóa chất
Thực phẩm ôi thiu và xác động vật
Chó là loài ăn tạp, có xu hướng ăn mọi thứ kể cả đồ ăn đã bị ôi thiu hoặc xác động vật chết. Những thực phẩm này chứa nhiều vi khuẩn và độc tố nguy hiểm như Clostridium perfringens và Staphylococcus aureus, gây viêm dạ dày ruột cấp, nôn mửa, tiêu chảy ra máu và sốt. Mùi tanh trong phân lúc này là kết quả của quá trình phân hủy protein và máu trong ruột.
Hóa chất độc hại
Các hóa chất gia đình như thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, nước tẩy rửa, và chất chống đông (ethylene glycol) có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa khi chó vô tình liếm phải. Tổn thương niêm mạc dẫn đến viêm loét và xuất huyết, khiến chó đi ngoài ra máu có mùi tanh. Ngoài ra, một số hóa chất còn gây tổn thương gan, thận, làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn tiêu hóa.
Dị vật và chấn thương đường tiêu hóa
Dị vật sắc nhọn: Xương, gỗ, thủy tinh
Khi chó nuốt phải các dị vật sắc nhọn như xương gà, mảnh gỗ, hoặc mảnh thủy tinh, những vật này có thể cắm vào thành ruột, gây rách, viêm nhiễm và xuất huyết. Dị vật ở đại tràng thường gây ra máu tươi trong phân, trong khi dị vật ở dạ dày hoặc ruột non có thể gây ra máu đen do bị tiêu hóa một phần. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến thủng ruột, viêm phúc mạc và tử vong nhanh chóng nếu không được phẫu thuật cấp cứu.
Chấn thương hậu môn và trực tràng
Các chấn thương ở vùng hậu môn và trực tràng do tai nạn giao thông, rơi từ trên cao, hoặc bị chó khác cắn cũng là nguyên nhân phổ biến gây đi ngoài ra máu. Máu thường là màu đỏ tươi, dính bên ngoài phân hoặc chảy thành tia. Chó thường biểu hiện đau đớn khi đi vệ sinh, rên rỉ, liếm nhiều ở vùng hậu môn.
Có thể bạn quan tâm: Cách Xử Lý Khi Chó Nôn Ra Thức Ăn Chưa Tiêu Hóa
Viêm và loét đường tiêu hóa
Viêm đại tràng xuất huyết (Hemorrhagic Gastroenteritis – HGE)
HGE là một hội chứng cấp tính đặc trưng bởi tiêu chảy ra máu tươi ồ ạt, thường không kèm nôn. Bệnh thường gặp ở các giống chó nhỏ như Poodle, Chihuahua, hoặc Miniature Schnauzer. Nguyên nhân chính xác chưa rõ ràng nhưng có liên quan đến nhiễm độc tố của Clostridium perfringens. Chó bị HGE cần được điều trị tích cực bằng truyền dịch, kháng sinh, và thuốc cầm máu để tránh mất máu quá nhiều và sốc.
Viêm loét dạ dày tá tràng
Viêm loét dạ dày có thể do dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), stress, hoặc nhiễm vi khuẩn Helicobacter. Khi vết loét ăn sâu vào lớp cơ và mạch máu, nó có thể gây chảy máu tiêu hóa. Máu từ dạ dày khi ra đến phân thường đã bị chuyển thành màu đen do tác động của acid dịch vị và enzyme tiêu hóa, tạo thành hiện tượng phân đen như bã cà phê (melena). Tuy nhiên, nếu lượng máu chảy nhiều và nhanh, máu có thể vẫn còn màu đỏ tươi và có mùi tanh.
Bệnh lý nghiêm trọng: Ung thư và khối u
Ung thư đường tiêu hóa
Ung thư đại tràng, ung thư trực tràng, hoặc ung thư dạ dày là những nguyên nhân nghiêm trọng nhưng ít phổ biến hơn gây tiêu chảy ra máu ở chó già. Các khối u có thể gây loét, xâm lấn mạch máu và dẫn đến chảy máu mạn tính hoặc cấp tính. Máu trong phân thường có màu đỏ tươi hoặc đỏ thẫm, đôi khi kèm theo chất nhầy và có mùi hôi thối. Ngoài ra, chó có thể sụt cân nhanh, chán ăn, và mệt mỏi.
Polyp và u lành tính
Các polyp đại tràng hoặc u mỡ cũng có thể gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến chảy máu nhẹ và thay đổi thói quen đi vệ sinh. Mặc dù là u lành tính, nhưng polyp có nguy cơ chuyển thành ác tính nếu không được cắt bỏ sớm.
Có thể bạn quan tâm: Tìm Hiểu Về Chó Mông Cộc Bắc Hà: Đặc Điểm, Tập Tính Và Bảo Tồn
Suy gan và suy thận
Suy gan làm giảm khả năng giải độc của cơ thể, khiến các chất độc hại tích tụ trong máu và ảnh hưởng đến đường tiêu hóa, gây viêm loét và xuất huyết. Suy thận cũng có thể dẫn đến nhiễm độc máu, rối loạn đông máu và làm tăng nguy cơ chảy máu tiêu hóa. Trong các trường hợp này, máu trong phân thường đi kèm với các triệu chứng toàn thân như vàng da, buồn nôn, và suy nhược.
Chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng
Khám lâm sàng toàn diện
Khi chó có biểu hiện đi ngoài ra máu có mùi tanh, bác sĩ thú y sẽ tiến hành một cuộc khám lâm sàng toàn diện để đánh giá trạng thái sức khỏe tổng thể. Các bước khám bao gồm:
- Đo nhiệt độ, nhịp tim, nhịp thở.
- Kiểm tra dấu hiệu mất nước (mắt trũng, da mất tính đàn hồi, niêm mạc khô).
- Sờ nắn bụng để phát hiện đau, chướng hơi, hoặc khối u.
- Soi hậu môn để tìm dấu hiệu nứt kẽ, polyp, hoặc dị vật.
Xét nghiệm cận lâm sàng
Xét nghiệm máu toàn phần (CBC)
Xét nghiệm CBC giúp đánh giá tình trạng thiếu máu (do mất máu), tăng bạch cầu (do nhiễm trùng), hoặc giảm tiểu cầu (do rối loạn đông máu). Đây là xét nghiệm cơ bản nhưng rất quan trọng để định hướng chẩn đoán ban đầu.
Xét nghiệm sinh hóa máu
Các chỉ số như ALT, AST, BUN, Creatinine giúp đánh giá chức năng gan và thận. Mức độ albumin huyết tương cũng phản ánh tình trạng mất protein qua đường tiêu hóa.
Xét nghiệm phân
Soi phân tìm ký sinh trùng, xét nghiệm phân nhanh tìm virus Parvo và Corona, cấy phân tìm vi khuẩn là các bước thiết yếu để xác định tác nhân gây bệnh. Phân có máu tươi cần được kiểm tra kỹ để phân biệt giữa máu do viêm đại tràng và máu do dị vật.
Chẩn đoán hình ảnh
Siêu âm bụng giúp phát hiện dị vật, dày thành ruột, khối u, hoặc dịch trong ổ bụng. Chụp X-quang có thể thấy dị vật không cản quang, hơi trong ruột bất thường, hoặc khối u lớn. Trong một số trường hợp, có thể cần nội soi tiêu hóa để quan sát trực tiếp niêm mạc và lấy sinh thiết.
Phương pháp điều trị chuyên sâu
Điều trị triệu chứng và hỗ trợ
Bù nước và điện giải
Truyền dịch tĩnh mạch là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong điều trị chó bị mất nước và mất máu. Dung dịch Lactated Ringer hoặc NaCl 0.9% được sử dụng để khôi phục thể tích tuần hoàn, ổn định huyết áp và cải thiện chức năng thận.
Cầm máu và chống sốc
Các thuốc cầm máu như Vitamin K1, Calcium Gluconate, hoặc Aminocaproic Acid được sử dụng trong trường hợp chảy máu nhiều. Nếu chó bị sốc do mất máu, có thể cần dùng corticosteroid hoặc dopamine để duy trì huyết áp.
Kháng sinh và chống viêm
Kháng sinh phổ rộng như Enrofloxacin, Metronidazole được dùng để điều trị nhiễm khuẩn đường ruột. Thuốc chống viêm như Meloxicam giúp giảm đau và viêm, nhưng cần thận trọng ở chó suy gan hoặc suy thận.
Điều trị đặc hiệu theo nguyên nhân
Nhiễm virus
Điều trị Parvo và Corona chủ yếu là hỗ trợ, vì không có thuốc kháng virus đặc hiệu. Chó cần được cách ly, điều trị tích cực bằng truyền dịch, kháng sinh phòng bội nhiễm, và dinh dưỡng qua ống thông nếu cần. Huyết thanh kháng Parvo có thể được dùng ở giai đoạn sớm để tăng cơ hội sống sót.
Nhiễm ký sinh trùng
Thuốc tẩy giun như Fenbendazole, Pyrantel Pamoate dùng cho giun móc và giun đũa. Metronidazole hoặc Fenbendazole liều cao dùng cho Giardia. Sulfadimethoxine dùng cho Coccidia. Việc tẩy giun cần được lặp lại theo lịch trình để đảm bảo diệt hết ký sinh trùng ở mọi giai đoạn phát triển.
Dị vật đường tiêu hóa
Dị vật ở dạ dày có thể được lấy ra bằng nội soi, trong khi dị vật ở ruột thường cần phẫu thuật mở bụng. Sau phẫu thuật, chó cần được theo dõi sát để phát hiện biến chứng như rò rỉ tại vị trí khâu nối hoặc nhiễm trùng.
Ung thư
Phẫu thuật cắt bỏ khối u là phương pháp điều trị首选 nếu khối u còn khu trú. Sau phẫu thuật, có thể kết hợp hóa trị hoặc xạ trị tùy vào loại ung thư. Các khối u đại tràng biểu mô tuyến có tiên lượng xấu nếu không được phát hiện sớm.
Phòng ngừa toàn diện và chăm sóc lâu dài
Chế độ dinh dưỡng khoa học
Một chế độ ăn cân đối, giàu chất xơ, và dễ tiêu hóa giúp duy trì sức khỏe đường ruột. Nên chọn thức ăn thương mại uy tín hoặc chế độ ăn tươi theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Tránh cho chó ăn xương gà, xương cá, hoặc thức ăn thừa để giảm nguy cơ dị vật và nhiễm khuẩn.
Vệ sinh môi trường sống
Vệ sinh chuồng trại, khu vực sinh hoạt, và đồ chơi hàng ngày giúp loại bỏ mầm bệnh. Thức ăn và nước uống cần được bảo quản kín, thay nước sạch mỗi ngày. Hạn chế để chó tiếp xúc với phân của động vật khác hoặc môi trường ô nhiễm.
Tiêm phòng và tẩy giun định kỳ
Tiêm phòng đầy đủ các vacxin cơ bản (PHCR, Parvo, Care) và vacxin tùy chọn (Bordetella, Leptospirosis) giúp phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tẩy giun định kỳ 3-6 tháng/lần cho chó trưởng thành và 1 tháng/lần cho chó con để kiểm soát ký sinh trùng.
Khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, đặc biệt ở chó già. Các xét nghiệm máu, nước tiểu, và siêu âm định kỳ là công cụ hữu ích để theo dõi chức năng gan, thận và phát hiện khối u sớm.
Khi nào cần đưa chó đến cơ sở thú y
Bạn cần đưa chó đến bác sĩ thú y ngay lập tức nếu thấy các dấu hiệu sau:
- Phân có máu tươi hoặc máu đen kéo dài hơn 24 giờ.
- Nôn mửa liên tục, không thể giữ thức ăn hoặc nước.
- Mất nước rõ rệt: mắt trũng, da mất đàn hồi, niêm mạc khô.
- Sốt cao, yếu ớt, không muốn vận động.
- Bụng chướng cứng và chó biểu hiện đau đớn.
- Chán ăn kéo dài hơn 2 ngày.
Lời kết
Hiện tượng chó đi ngoài ra máu có mùi tanh là một triệu chứng lâm sàng phức tạp, có thể khởi phát từ các nguyên nhân nhẹ như nhiễm ký sinh trùng đến các bệnh lý nghiêm trọng như ung thư hoặc nhiễm virus cấp tính. Việc nhận biết sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để cứu sống thú cưng. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng ngừa toàn diện như tiêm phòng, tẩy giun, và chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe đường ruột lâu dài cho chó. Nếu bạn phát hiện chó có dấu hiệu bất thường, hãy đưa ngay đến Hanoi Zoo để được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn phương án điều trị tối ưu. Đừng ngần ngại truy cập hanoizoo.com để tìm hiểu thêm về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thú cưng toàn diện.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
