Sự việc chó dại cắn chó nhà là một trong những tình huống khẩn cấp và đáng lo ngại nhất đối với bất kỳ người chủ nuôi nào. Bệnh dại, gây ra bởi virus Lyssavirus, là một bệnh truyền nhiễm thần kinh cực kỳ nguy hiểm với tỷ lệ tử vong gần như 100% khi các triệu chứng đã khởi phát ở cả động vật và người. Do đó, việc hiểu rõ các bước cần thực hiện ngay lập tức không chỉ là cách bảo vệ tính mạng cho thú cưng mà còn là trách nhiệm quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của mầm bệnh nguy hiểm này trong cộng đồng.
Tổng quan nguy cơ khi chó nhà bị chó dại cắn
Có thể bạn quan tâm: Cho Chó Uống Canxi Vào Lúc Nào Là Tốt Nhất?
Khi một con chó nhà bị chó dại cắn, virus dại từ nước bọt của con vật nhiễm bệnh sẽ xâm nhập vào cơ thể qua vết thương. Từ đó, virus bắt đầu nhân lên trong các mô cơ trước khi di chuyển theo các dây thần kinh đến hệ thần kinh trung ương, gây ra tình trạng viêm não tủy cấp tính và dẫn đến cái chết không thể tránh khỏi khi đã phát bệnh. Phản ứng nhanh chóng và xử lý đúng cách trong những giờ đầu tiên sau khi phơi nhiễm là yếu tố quyết định để cứu sống vật nuôi.
Nhận biết dấu hiệu của một con chó bị bệnh dại
Có thể bạn quan tâm: Bọ Chét Chó Cắn Người Có Sao Không? Dấu Hiệu Và Cách Xử Lý
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh dại ở chó là kỹ năng quan trọng giúp bạn bảo vệ bản thân và vật nuôi khỏi nguy cơ lây nhiễm. Bệnh dại thường tiến triển qua các giai đoạn với những biểu hiện đặc trưng.
Giai đoạn tiền triệu chứng
Đây là giai đoạn đầu, các dấu hiệu thường khó nhận biết và dễ bị bỏ qua. Chó có thể có những thay đổi nhẹ trong hành vi, chẳng hạn như trở nên rụt rè, lo lắng hơn bình thường hoặc ngược lại, tỏ ra thân thiện một cách bất thường. Một số con có thể bị sốt nhẹ, bỏ ăn và liếm hoặc gặm liên tục vào vị trí vết cắn ban đầu.
Giai đoạn kích động (thể điên cuồng)
Đây là giai đoạn mà các triệu chứng của bệnh dại trở nên rõ ràng và nguy hiểm nhất. Chó trở nên cực kỳ hung dữ, dễ bị kích động và tấn công mọi thứ xung quanh, kể cả chủ nhân. Các dấu hiệu đặc trưng bao gồm:
- Chảy nước dãi nhiều, sùi bọt mép: Do liệt cơ hàm và họng, chó không thể nuốt nước bọt.
- Sợ nước (Hydrophobia): Chó tỏ ra hoảng sợ khi thấy hoặc nghe tiếng nước chảy.
- Sợ ánh sáng và tiếng động: Con vật trở nên nhạy cảm quá mức với các kích thích từ môi trường.
- Mất phương hướng: Chó có thể chạy không mục đích, sủa khàn giọng hoặc tru lên những tiếng bất thường.
Giai đoạn bại liệt (thể câm)
Sau giai đoạn điên cuồng, chó sẽ chuyển sang giai đoạn bại liệt. Đây là giai đoạn cuối cùng của bệnh. Con vật trở nên lờ đờ, yếu ớt, hàm trễ xuống, lưỡi thè ra ngoài. Tình trạng liệt sẽ lan dần từ chân sau lên toàn bộ cơ thể, cuối cùng dẫn đến suy hô hấp, hôn mê và tử vong. Thể dại này tiến triển rất nhanh, con vật thường chết chỉ sau 2-3 ngày kể từ khi có triệu chứng.
Quy trình xử lý khẩn cấp khi chó nhà bị chó dại cắn
Có thể bạn quan tâm: Làm Gì Khi Cần Cứu Hộ Chó Mèo Hcm?
Nếu bạn chứng kiến hoặc nghi ngờ chó nhà của mình vừa bị một con chó nghi dại cắn, hãy giữ bình tĩnh và thực hiện nghiêm ngặt các bước sau đây. Hành động của bạn phải cẩn trọng để đảm bảo an toàn cho chính mình và những người xung quanh.
Bước 1: Cách ly an toàn ngay lập tức
Việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải cách ly an toàn chú chó của bạn. Sử dụng các dụng cụ bảo hộ như găng tay dày, không tiếp xúc trực tiếp với con vật. Nhốt chó vào một khu vực an toàn, chắc chắn như chuồng hoặc một phòng riêng biệt, nơi nó không thể tiếp xúc với người hay vật nuôi khác. Virus dại có thể tồn tại trong nước bọt của chó bị cắn, do đó mọi sự tiếp xúc đều tiềm ẩn rủi ro.
Bước 2: Sơ cứu vết thương đúng cách
Nếu có thể tiếp cận an toàn, hãy tiến hành sơ cứu vết thương cho chó. Đeo găng tay bảo hộ và rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch chảy liên tục trong khoảng 15 phút. Sử dụng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn nhẹ để làm sạch, nhằm loại bỏ tối đa lượng virus có trong nước bọt của con chó dại. Tuyệt đối không băng bó kín vết thương ngay lập tức vì điều này có thể tạo điều kiện cho virus phát triển.
Bước 3: Liên hệ với cơ quan thú y
Ngay sau khi đã cách ly và sơ cứu ban đầu, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y hoặc cơ quan thú y địa phương gần nhất. Cung cấp đầy đủ thông tin về tình huống, mô tả về con chó đã cắn (nếu có thể), và tình trạng tiêm phòng dại trước đó của chó nhà bạn. Các chuyên gia thú y sẽ đưa ra hướng dẫn cụ thể và phác đồ xử lý phù hợp nhất.
Phác đồ theo dõi và tiêm phòng sau phơi nhiễm cho chó
Việc xử lý tiếp theo sẽ phụ thuộc rất nhiều vào lịch sử tiêm phòng dại của chó nhà bạn. Bác sĩ thú y sẽ đưa ra quyết định dựa trên đánh giá nguy cơ.
Đối với chó đã được tiêm phòng dại đầy đủ và đúng hạn
Nếu chó của bạn đã được tiêm phòng dại định kỳ và mũi tiêm gần nhất vẫn còn hiệu lực, nguy cơ mắc bệnh sẽ thấp hơn đáng kể. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, bác sĩ thú y thường sẽ chỉ định tiêm ngay một mũi vắc xin dại tăng cường. Con vật sẽ cần được cách ly và theo dõi chặt chẽ trong khoảng 45 ngày để phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Đối với chó chưa được tiêm phòng dại hoặc tiêm không đúng lịch
Đây là trường hợp có nguy cơ rất cao. Virus dại gần như chắc chắn sẽ gây bệnh và dẫn đến tử vong. Theo khuyến cáo của các tổ chức y tế, trong tình huống này, phương pháp nhân đạo nhất có thể được cân nhắc là an tử để ngăn chặn sự đau đớn cho con vật và loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây lan virus cho các động vật khác và con người.
Nếu người chủ không đồng ý với phương pháp an tử, con vật phải được cách ly nghiêm ngặt trong một thời gian dài, thường là 6 tháng, dưới sự giám sát của cơ quan thú y. Đây là một quá trình tốn kém và đầy rủi ro. Nếu con vật sống sót qua thời gian cách ly, nó sẽ được tiêm phòng dại một tháng trước khi được thả ra.
Vai trò của việc tiêm phòng dại chủ động cho vật nuôi
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, và điều này đặc biệt đúng với bệnh dại. Tiêm phòng dại định kỳ là biện pháp duy nhất và hiệu quả nhất để bảo vệ chó của bạn khỏi căn bệnh chết người này.
Xây dựng miễn dịch cộng đồng cho vật nuôi
Khi phần lớn chó, mèo trong một khu vực được tiêm phòng đầy đủ, nó sẽ tạo ra một “hàng rào” miễn dịch, hay còn gọi là miễn dịch cộng đồng. Điều này làm giảm đáng kể khả năng virus dại có thể tồn tại và lây lan, bảo vệ cả những con vật chưa được tiêm phòng và cộng đồng dân cư.
Tầm quan trọng của việc tiêm nhắc lại hàng năm
Một mũi vắc xin dại không có tác dụng bảo vệ vĩnh viễn. Hiệu lực của vắc xin sẽ giảm dần theo thời gian. Do đó, việc tuân thủ lịch tiêm phòng nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của bác sĩ thú y là vô cùng quan trọng để duy trì mức độ kháng thể bảo vệ ổn định cho thú cưng. Theo quy định tại Việt Nam, chủ vật nuôi phải thực hiện tiêm phòng dại định kỳ cho chó, mèo.
Rủi ro lây nhiễm bệnh dại sang người
Tình huống chó dại cắn chó nhà không chỉ là mối đe dọa với vật nuôi mà còn là nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe của con người. Virus dại có thể lây từ chó nhà đã bị nhiễm bệnh sang người thông qua vết cắn, cào hoặc thậm chí là khi nước bọt của nó tiếp xúc với vết thương hở hay niêm mạc của bạn. Nếu bạn bị cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó nghi dại (kể cả chó nhà của bạn trong thời gian theo dõi), cần phải rửa kỹ vết thương ngay lập tức và đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn tiêm phòng dại dự phòng.
Tóm lại, sự việc chó dại cắn chó nhà là một tình huống khẩn cấp đòi hỏi sự hiểu biết và hành động quyết đoán. Việc cách ly an toàn, sơ cứu đúng cách và liên hệ ngay với cơ quan thú y là những bước sống còn. Tuy nhiên, biện pháp quan trọng và bền vững nhất vẫn là tiêm phòng dại đầy đủ và định kỳ cho tất cả vật nuôi, đây là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ chúng khỏi bệnh dại và góp phần xây dựng một cộng đồng an toàn hơn tại Hanoi Zoo và xa hơn nữa.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 16, 2025 by Thanh Thảo
