Chở thú cưng bằng xe máy là một thói quen phổ biến ở Việt Nam, đặc biệt là với những người yêu chó. Tuy nhiên, việc này có tuân thủ pháp luật giao thông hay không luôn là chủ đề gây tranh cãi. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, dựa trên các quy định pháp luật mới nhất, để trả lời câu hỏi: “Chở chó bằng xe máy có bị phạt không?”.
Có thể bạn quan tâm: Chú Chó Đỏ Khổng Lồ: Huyền Thoại Và Khoa Học Đằng Sau Một Nhân Vật
Tổng quan về tình trạng chở chó bằng xe máy hiện nay
Chó là một trong những vật nuôi phổ biến nhất ở Việt Nam. Chúng được nuôi trong nhà như một thành viên của gia đình, hoặc đôi khi được sử dụng cho các mục đích như canh gác, hỗ trợ người khuyết tật, hoặc thậm chí là làm việc trong các lực lượng chức năng. Việc đưa chó ra khỏi nhà, đặc biệt là bằng phương tiện giao thông cá nhân như xe máy, là điều hoàn toàn bình thường và cần thiết.
Tuy nhiên, hình ảnh một người điều khiển xe máy chở theo một con chó bằng dây xích hoặc thậm chí để chó tự do ngồi trên yên xe là điều dễ bắt gặp trên đường phố. Điều này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông mà còn đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý của người chủ nuôi.
Cơ sở pháp lý: Luật Chăn nuôi & các văn bản hướng dẫn
Để hiểu rõ vị trí pháp lý của chó trong hệ thống pháp luật Việt Nam, chúng ta cần dựa vào các văn bản pháp luật quan trọng sau:
1. Luật Chăn nuôi 2018
Điều 2 của Luật này định nghĩa rõ ràng về vật nuôi: “Vật nuôi bao gồm gia súc, gia cầm và động vật khác trong chăn nuôi.”
2. Thông tư 18/2023/TT-BNNPTNT
Phụ lục II của Thông tư này liệt kê các loài vật nuôi được phép chăn nuôi. Trong đó, chó được xác định rõ ràng là một loại vật nuôi, với đơn vị tính là “con” và số lượng được phép chăn nuôi là 01 con/hộ gia đình.
Kết luận: Dựa trên các quy định trên, chó hoàn toàn được công nhận là một vật nuôi hợp pháp. Điều này có nghĩa là việc sở hữu và chăn nuôi chó là hành vi được pháp luật cho phép.
Quy định xử phạt vi phạm giao thông liên quan đến vật nuôi
Câu hỏi then chốt là liệu có văn bản nào cấm việc chở chó bằng xe máy hay không. Câu trả lời nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Có thể bạn quan tâm: Siro Paburon Kids S: Thành Phần, Công Dụng Và Hướng Dẫn Sử Dụng An Toàn Cho Trẻ
Điều 7, Khoản 3, Điểm e của Nghị định này quy định cụ thể:
“Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
…
e) Người đang điều khiển xe hoặc chở người ngồi trên xe bám, kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang vác vật cồng kềnh; chở người đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái của xe;”
Phân tích:
- Từ khóa quan trọng: “Dẫn dắt vật nuôi”. Đây là hành vi bị cấm. Hành vi này thường được hiểu là người điều khiển xe máy dùng dây xích để dắt chó đi bộ theo bên cạnh xe, hoặc để chó chạy tự do gần đó.
- Hành vi chở chó: Việc chở chó lên xe máy (ví dụ: để trong lồng, trong balo, hoặc ngồi trên yên xe phía sau người lái) không nằm trong định nghĩa “dẫn dắt vật nuôi” như được nêu trong điểm e. Do đó, về mặt pháp lý, hành vi này hiện không bị cấm và không bị xử phạt.
Tóm lại: Dựa trên Nghị định 168/2024/NĐ-CP, việc chở chó bằng xe máy không bị phạt. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn có thể chở chó một cách tùy tiện mà không cần tuân thủ bất kỳ nguyên tắc an toàn nào.
Các hình thức chở chó phổ biến và mức độ rủi ro
Việc chở chó bằng xe máy có thể được thực hiện theo nhiều cách khác nhau, và mỗi cách đều có những rủi ro riêng biệt về an toàn giao thông:
1. Chở chó trong lồng nhựa hoặc túi vận chuyển chuyên dụng
- Ưu điểm: An toàn nhất. Vật nuôi được cố định, không thể di chuyển tự do, giảm thiểu nguy cơ gây mất thăng bằng cho xe và làm phiền các phương tiện khác.
- Rủi ro: Nếu lồng không được cố định chắc chắn, có thể bị văng ra khi phanh gấp hoặc gặp sự cố.
- Khuyến nghị: Luôn sử dụng dây đai hoặc khung cố định để buộc lồng vào xe.
2. Đeo dây xích và buộc vào xe
- Ưu điểm: Đơn giản, nhanh chóng.
- Rủi ro: Cao. Chó có thể giật mạnh dây xích, gây mất lái. Dây xích có thể vướng vào bánh xe, gây tai nạn. Chó dễ bị giật, ngạt thở hoặc bị thương.
- Khuyến nghị: Không khuyến khích sử dụng hình thức này. Nếu buộc phải dùng, hãy chọn dây xích ngắn, chắc chắn và luôn quan sát chó.
3. Để chó ngồi tự do trên yên xe
- Ưu điểm: Không cần dụng cụ hỗ trợ.
- Rủi ro: Rất cao. Chó có thể bị ngã xuống đường bất cứ lúc nào, đặc biệt khi xe phanh gấp hoặc chuyển hướng đột ngột. Hành vi này cũng có thể làm ảnh hưởng đến thăng bằng của xe.
- Khuyến nghị: Tuyệt đối không khuyến khích. Đây là hình thức kém an toàn nhất.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi chó gây tai nạn
Một khía cạnh pháp lý quan trọng khác là trách nhiệm dân sự khi vật nuôi gây ra tai nạn. Điều này được quy định rõ ràng trong Luật Chăn nuôi 2018 và Bộ luật Dân sự 2015.
1. Luật Chăn nuôi 2018, Khoản 4, Điều 66
“Chó, mèo tấn công, gây thiệt hại thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.”
2. Bộ luật Dân sự 2015, Điều 603
Điều luật này quy định cụ thể về việc bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra:
- Nguyên tắc chung: Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra.
- Người chiếm hữu, sử dụng: Nếu người khác đang chiếm hữu, sử dụng chó (ví dụ: người được nhờ chở chó), thì người đó phải bồi thường trong thời gian chiếm hữu, sử dụng, trừ khi có thỏa thuận khác.
- Lỗi của người thứ ba: Nếu có người thứ ba hoàn toàn có lỗi (ví dụ: trêu chọc chó khiến nó tấn công), thì người thứ ba phải bồi thường. Nếu cả chủ sở hữu và người thứ ba đều có lỗi, họ phải liên đới bồi thường.
- Trường hợp đặc biệt: Nếu chó bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật (ví dụ: bị trộm) và gây thiệt hại, thì người chiếm hữu trái phép phải bồi thường. Tuy nhiên, nếu chủ sở hữu có lỗi trong việc để chó bị mất (ví dụ: không đóng cửa chuồng), thì chủ sở hữu cũng phải liên đới bồi thường.
Kết luận pháp lý: Nếu trong quá trình chở chó bằng xe máy, chó nhảy ra khỏi xe, cắn hoặc va chạm vào người đi đường khác gây tai nạn, thì bạn (người đang chở chó) sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Đây là một rủi ro pháp lý rất lớn mà bất kỳ ai có ý định chở chó đều cần lưu ý.
Hướng dẫn chở chó bằng xe máy an toàn và đúng cách
Dù pháp luật không cấm, nhưng để đảm bảo an toàn cho bản thân, cho chó và cho những người tham gia giao thông khác, bạn nên tuân thủ các nguyên tắc sau:
Có thể bạn quan tâm: Tại Sao Chó Cái Nhảy Đực? Giải Mã Hành Vi Giao Phối Trong Thế Giới Chó
1. Chuẩn bị dụng cụ chuyên dụng
- Lồng vận chuyển: Chọn lồng có kích thước phù hợp với chó. Lồng phải có độ thông thoáng tốt và được làm từ vật liệu chắc chắn.
- Túi vận chuyển (bao vận chuyển): Phù hợp với các giống chó nhỏ. Túi phải có dây đai cố định và lỗ thông khí.
- Dây an toàn cho chó: Một số loại dây an toàn có thể được móc vào yên xe hoặc khung xe, giúp cố định chó mà vẫn cho phép nó di chuyển nhẹ nhàng.
2. Cố định vật nuôi chắc chắn
- Dù sử dụng lồng hay túi, hãy luôn dùng dây đai để buộc chặt vào xe. Kiểm tra kỹ xem dây có bị chùng hay bị vướng vào bánh xe hay không.
- Đảm bảo chó không thể tự mở cửa lồng hoặc túi từ bên trong.
3. Chọn vị trí chở phù hợp
- Vị trí tốt nhất: Sau yên xe, ngay phía sau người lái. Đây là vị trí ổn định nhất, ít bị ảnh hưởng bởi gió và các phương tiện đi ngược chiều.
- Tránh chở trước tay lái hoặc trên yên xe phía trước: Việc này làm tăng nguy cơ mất thăng bằng và gây khó khăn trong việc điều khiển xe.
4. Quan sát hành vi của chó
- Trước khi khởi hành, hãy đảm bảo chó của bạn không quá lo lắng hoặc kích động.
- Trong quá trình di chuyển, hãy quan sát biểu hiện của chó qua gương chiếu hậu. Nếu thấy chó có dấu hiệu bất thường, hãy tìm chỗ an toàn để dừng xe.
5. Tuân thủ luật giao thông
- Tốc độ: Giữ tốc độ vừa phải, tránh tăng tốc hoặc phanh gấp đột ngột.
- Quan sát: Luôn bật xi-nhan khi chuyển hướng và quan sát kỹ các phương tiện xung quanh.
- Không sử dụng điện thoại: Việc này càng trở nên nguy hiểm hơn khi bạn đang chở theo một vật nuôi.
6. Chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp
- Mang theo nước uống cho chó, đặc biệt trong những ngày nắng nóng.
- Mang theo giấy tờ tùy thân của chó (nếu có) và số điện thoại của bác sĩ thú y gần nhất.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q1: Có bắt buộc phải tiêm phòng dại cho chó khi chở ra ngoài không?
A: Theo Luật Chăn nuôi 2018, chủ nuôi chó bắt buộc phải tiêm phòng bệnh dại cho chó. Việc tiêm phòng không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm với cộng đồng để ngăn ngừa nguy cơ lây lan bệnh dại.
Q2: Có thể chở chó trên xe buýt hay xe khách không?
A: Quy định về việc này phụ thuộc vào chính sách của từng hãng xe buýt hoặc xe khách. Một số hãng cho phép chở chó trong túi vận chuyển, một số khác thì không. Bạn nên kiểm tra trước với nhà xe.
Q3: Chó cưng có được vào các khu vực công cộng như công viên không?
A: Điều này tùy thuộc vào quy định của từng địa phương và từng khu vực. Một số công viên có khu vực dành riêng cho chó, trong khi một số nơi lại cấm hoàn toàn. Luôn mang theo dây xích và dọn dẹp phân của chó là một hành vi văn minh cần thiết.
Q4: Nếu chó gây nguy hiểm cho người khác (cắn, sủa lớn), tôi có bị xử phạt không?
A: Có. Ngoài trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự, hành vi của vật nuôi có thể khiến chủ sở hữu bị xử phạt hành chính về hành vi “gây mất trật tự công cộng” hoặc “cố ý gây thương tích” nếu có dấu hiệu phạm tội.
Q5: Có cách nào để chó không bị say xe khi đi xe máy?
A: Một số cách giúp chó thoải mái hơn trên xe:
- Cho chó ăn nhẹ trước khi đi, tránh để bụng quá no hoặc quá đói.
- Cho chó làm quen từ từ với tiếng ồn của xe máy ở tốc độ chậm.
- Sử dụng túi vận chuyển có thành cao, giúp chó cảm thấy an toàn hơn.
- Trong một số trường hợp, có thể tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về việc sử dụng thuốc chống say xe.
Kết luận: An toàn và trách nhiệm là trên hết
Tóm lại, việc chở chó bằng xe máy không bị cấm theo quy định pháp luật hiện hành (Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn có thể làm bất cứ điều gì mình muốn. Việc chở chó tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về an toàn giao thông và trách nhiệm pháp lý.
Lời khuyên cuối cùng:
- Ưu tiên an toàn: Luôn sử dụng các dụng cụ chuyên dụng như lồng, túi vận chuyển hoặc dây an toàn để cố định chó.
- Tuân thủ luật lệ: Dù không bị cấm, hãy luôn lái xe cẩn thận, tuân thủ tốc độ và các quy tắc giao thông khác.
- Chịu trách nhiệm: Hãy luôn ý thức được rằng bạn là người chịu trách nhiệm cho hành vi và sự an toàn của con vật nuôi của mình. Nếu chó gây ra tai nạn, bạn sẽ phải bồi thường thiệt hại.
Hãy đến tham quan và tìm hiểu thêm về thế giới động vật tại Hanoi Zoo để có thêm kiến thức về chăm sóc và bảo vệ các loài vật nuôi một cách an toàn và nhân đạo. Khám phá thêm nhiều kiến thức thú vị tại hanoizoo.com.
Có thể bạn quan tâm: Hachiko: Câu Chuyện Về Lòng Trung Thành Vượt Thời Gian Của Chú Chó Akita
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
