Khi hai con chó cắn nhau, đây là một tình huống nguy hiểm có thể dẫn đến thương tích nghiêm trọng cho cả chó và con người can thiệp. Việc hiểu rõ nguyên nhân, cách can thiệp an toàn, và xử lý hậu quả là điều cần thiết để bảo vệ tính mạng và sức khỏe cho thú cưng của bạn. Bài viết này cung cấp hướng dẫn toàn diện, dựa trên kiến thức chuyên môn về hành vi động vật, nhằm giúp bạn xử lý tình huống này một cách bình tĩnh, an toàn và hiệu quả nhất có thể.
Có thể bạn quan tâm: Chữa Ghẻ Demodex Ở Chó: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Nguyên Nhân Đến Điều Trị
Các bước chính để tách hai con chó đang cắn nhau
1. Giữ bình tĩnh và đánh giá tình hình. Cơn hoảng loạn có thể khiến tình hình tồi tệ hơn. Xác định nhanh chóng mức độ nghiêm trọng của vụ việc: đây có phải là một cuộc chiến tranh giành vật chơi hay một cuộc tấn công nghiêm trọng? Điều này sẽ quyết định chiến lược can thiệp của bạn.
2. Sử dụng các phương pháp tiếp cận từ xa trước. Cố gắng tách hai con chó bằng các phương pháp không cần dùng tay. Những cách phổ biến bao gồm: Hét to và dứt khoát để gây tiếng ồn, vỗ tay mạnh, hoặc dùng nước để xua đuổi chúng. Một bình xịt nước hoặc một xô nước lạnh có thể là công cụ hữu hiệu để chấm dứt cuộc chiến mà không cần tiếp xúc trực tiếp.
3. Nếu cần thiết, tách chó bằng tay theo phương pháp an toàn. Nếu các phương pháp từ xa không hiệu quả, bạn buộc phải can thiệp trực tiếp. Cấm tuyệt đối dùng tay để tách miệng chó. Thay vào đó, hãy sử dụng phương pháp “cầm đuôi”. Cầm chặt đuôi của từng con chó, vặn nhẹ theo hướng ngược lại so với thân người (giống như vặn khăn). Cảm giác khó chịu này có thể khiến chó buông ra để tự vệ. Kéo từng con chó ra xa nhau một cách dứt khoát.
4. Cách ly và kiểm tra vết thương. Ngay sau khi tách được hai con chó, hãy cách ly chúng ở hai khu vực riêng biệt. Kiểm tra nhanh các vết thương. Đối với vết thương nhẹ, sơ cứu bằng cách rửa sạch bằng nước muối sinh lý. Đối với vết thương nghiêm trọng, chảy máu nhiều, hãy băng ép cầm máu và đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.
5. Xử lý nguyên nhân gốc rễ. Sau khi tình huống khẩn cấp đã qua, điều quan trọng là phải tìm hiểu lý do tại sao vụ việc xảy ra. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm: lãnh thổ, vật chơi, thức ăn, hoặc mâu thuẫn về thứ bậc. Làm việc với chuyên gia huấn luyện để điều chỉnh hành vi và ngăn chặn các vụ việc tương tự trong tương lai là bước cần thiết để đảm bảo sự an toàn lâu dài.
Khi nào chó thường có nguy cơ cắn nhau?
Hiểu được các tình huống có nguy cơ cao là chìa khóa để phòng ngừa. Dưới đây là một số nguyên nhân chính khiến chó có thể cắn nhau.
Lãnh thổ và không gian sống
Chó là loài động vật có bản năng bảo vệ lãnh thổ mạnh mẽ. Việc xâm phạm vào không gian sống của chúng, đặc biệt là khu vực ăn uống, ngủ nghỉ, hoặc nơi chúng để đồ chơi, có thể là nguyên nhân dẫn đến xung đột. Một con chó lạ đi vào sân nhà, hoặc một con chó mới được đưa về nhà mà không được giới thiệu đúng cách, đều có thể bị coi là mối đe dọa. Bản năng này đặc biệt rõ rệt ở những giống chó được lai tạo để canh gác, như chó chăn cừu Đức hay Rottweiler. Hanoi Zoo luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu bản năng tự nhiên của động vật để có thể chung sống hòa thuận.
Xung đột về vật sở hữu
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là tranh giành đồ chơi, thức ăn, hoặc bất kỳ vật dụng nào mà chó coi là “của riêng”. Bản năng sở hữu này rất mạnh, đặc biệt là ở những con chó chưa được huấn luyện tốt. Việc để hai con chó ăn cùng một bát, hoặc để một món đồ chơi hấp dẫn nằm giữa chúng, đều có thể là mồi lửa cho một cuộc chiến. Việc thiết lập các quy tắc rõ ràng về quyền sở hữu và dạy chó biết chia sẻ là điều cần thiết để giảm thiểu nguy cơ này.
Thứ bậc trong đàn
Có thể bạn quan tâm: Chó Đẻ Trong Bao Lâu: Hướng Dẫn Cho Người Nuôi Lần Đầu
Chó là loài sống theo bầy đàn, và trong đàn luôn có một thứ tự nhất định. Khi có sự thay đổi (ví dụ: một con chó mới đến), các thành viên trong đàn có thể phải “đấu tranh” để xác định vị trí của mình. Những cuộc chiến tranh giành thứ bậc thường xảy ra giữa các con chó cùng giới tính, đặc biệt là khi chúng chưa được triệt sản. Việc triệt sản có thể giúp giảm bớt các hành vi hung hăng liên quan đến bản năng sinh sản và thiết lập lãnh thổ.
Yếu tố sinh học và sức khỏe
Một con chó đang cảm thấy đau đớn, khó chịu, hoặc bị bệnh có thể trở nên cáu kỉnh và dễ phản ứng hơn. Chúng có thể cắn bất kỳ con chó nào lại gần, ngay cả khi trước đây chúng đã từng hòa thuận. Ngoài ra, những con chó bị khiếm khuyết về thính giác hoặc thị lực cũng có thể dễ bị kích động hơn do chúng không thể nhận biết đầy đủ các tín hiệu từ môi trường xung quanh. Luôn đảm bảo chó của bạn được chăm sóc sức khỏe định kỳ để loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn này.
Phương pháp tách chó an toàn: Những gì nên và không nên làm
Việc can thiệp vào một cuộc chiến giữa hai con chó là một hành động nguy hiểm. Một sai lầm nhỏ có thể dẫn đến thương tích nghiêm trọng cho người can thiệp. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về những việc nên và không nên làm.
Những phương pháp “không nên” làm
Tuyệt đối không dùng tay để tách miệng chó. Đây là điều nguy hiểm nhất. Khi đang trong cơn giận dữ hoặc sợ hãi, chó có thể cắn bất kỳ thứ gì ở gần miệng chúng, bao gồm cả tay của bạn. Nguy cơ bị cắn sâu, rách gân, hoặc thậm chí gãy xương là rất cao. Không kéo đuôi chó một cách thô bạo. Mặc dù kéo đuôi là một phần của phương pháp “cầm đuôi”, nhưng việc kéo mạnh, giật mạnh có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho cột sống và dây thần kinh đuôi của chó. Không lao vào giữa hai con chó. Hành động này khiến bạn trở thành mục tiêu bị tấn công. Chó có thể cắn nhầm bạn khi đang cố gắng tấn công đối thủ.
Những phương pháp “nên” làm
Sử dụng tiếng ồn lớn để gây mất tập trung. Tiếng hét, tiếng huýt sáo, hoặc tiếng vỗ tay mạnh có thể làm gián đoạn cuộc chiến. Một số người thậm chí còn sử dụng tiếng còi để tách chó. Tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả, đặc biệt là khi hai con chó đã quá tập trung vào cuộc chiến. Dùng nước để xua đuổi. Một bình xịt nước hoặc một xô nước lạnh đổ lên người hai con chó có thể khiến chúng giật mình và buông ra. Nước là một công cụ can thiệp an toàn và hiệu quả. Áp dụng phương pháp “cầm đuôi” một cách chính xác. Đây là phương pháp được nhiều chuyên gia huấn luyện khuyên dùng. Bạn cần cầm chắc đuôi của từng con chó, sau đó vặn nhẹ theo hướng ngược lại so với thân người. Cảm giác khó chịu sẽ khiến chó buông ra để tự vệ. Điều quan trọng là phải thực hiện nhanh chóng, dứt khoát, và kéo từng con chó ra xa nhau.
Khi nào cần nhờ đến sự trợ giúp
Nếu hai con chó quá lớn, quá hung dữ, hoặc quá tập trung vào cuộc chiến đến mức các phương pháp trên không hiệu quả, bạn bắt buộc phải tìm kiếm sự trợ giúp. Gọi điện cho người có kinh nghiệm, một chuyên gia huấn luyện chó, hoặc dịch vụ cứu hộ động vật nếu cần thiết. Đừng cố gắng làm anh hùng một cách liều lĩnh. An toàn của bạn và của những con chó là ưu tiên hàng đầu. Trong một số trường hợp cực đoan, có thể cần sử dụng các công cụ chuyên dụng như áo lưới tách chó, nhưng việc này nên để cho những người có chuyên môn thực hiện.
Các bước sơ cứu khi chó bị thương do cắn
Sau khi tách được hai con chó, bước tiếp theo là kiểm tra và sơ cứu cho những con bị thương. Hành động nhanh chóng và đúng cách có thể cứu sống một con chó.
Đánh giá mức độ nghiêm trọng của vết thương
Có thể bạn quan tâm: Cách Xử Lý Keo Dính Chuột Dính Vào Lông Chó An Toàn Và Hiệu Quả
Vết cắn nhẹ thường chỉ gây rách da, chảy máu ít, và không ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng. Vết cắn nghiêm trọng có thể gây vết thương sâu, rách toạc da thịt, tổn thương cơ bắp, gãy xương, hoặc đe dọa đến các cơ quan nội tạng. Nếu chó bị chảy máu nhiều, có dấu hiệu sốc (như thở nhanh, tim đập nhanh, nướu nhợt nhạt), hoặc có vết thương ở vùng đầu, cổ, hoặc bụng, đó là trường hợp khẩn cấp y tế và cần được đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức.
Các bước sơ cứu tại nhà cho vết thương nhẹ
Bước 1: Làm dịu và cố định chó. Hạn chế di chuyển của chó để tránh làm vết thương nặng thêm. Bước 2: Rửa sạch vết thương. Dùng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) hoặc nước sạch để rửa trôi bụi bẩn và vi khuẩn. Bước 3: Cầm máu. Dùng gạc sạch hoặc vải mềm ấn nhẹ lên vết thương để cầm máu. Đối với vết thương chảy máu nhiều, có thể dùng băng ép. Bước 4: Sát trùng. Dùng dung dịch sát trùng dịu nhẹ (như povidine) để sát trùng xung quanh vết thương. KHÔNG đổ trực tiếp dung dịch sát trùng vào vết thương hở. Bước 5: Băng bó. Dùng băng gạc vô trùng để băng bó vết thương, giúp bảo vệ và giữ vệ sinh. Bước 6: Theo dõi. Quan sát chó trong 24-48 giờ tiếp theo để phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đỏ, đau, hoặc có mủ.
Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y
Bắt buộc phải đưa chó đến bác sĩ thú y trong các trường hợp sau: Vết cắn sâu hoặc rách toạc da thịt, chảy máu nhiều không cầm được, vết thương ở vùng đầu, cổ, ngực, bụng, có dấu hiệu sốc, chó trở nên ủ rũ, biếng ăn, nôn mửa, hoặc sốt. Ngoài ra, nếu chó chưa được tiêm phòng dại đầy đủ, việc đến bác sĩ thú y là điều cần thiết để được tư vấn về việc tiêm phòng dại và uốn ván. Bác sĩ thú y sẽ tiến hành kiểm tra tổng quát, làm sạch vết thương chuyên sâu, khâu nếu cần, và kê đơn thuốc kháng sinh, giảm đau, hoặc tiêm phòng.
Phòng ngừa chó cắn nhau: Chiến lược từ chuyên gia
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc đầu tư thời gian và công sức vào việc phòng ngừa sẽ giúp bạn tránh được những tình huống nguy hiểm và tốn kém trong tương lai.
Xã hội hóa chó từ khi còn nhỏ
Xã hội hóa là quá trình cho phép chó tiếp xúc với nhiều người, động vật, âm thanh, và môi trường khác nhau một cách an toàn và tích cực. Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong cuộc đời một con chó, thường diễn ra từ 3 đến 14 tuần tuổi. Những con chó được xã hội hóa tốt sẽ ít có khả năng trở nên sợ hãi hoặc hung hăng khi trưởng thành. Hãy đưa chó của bạn đến các lớp học vâng lời, công viên dành cho chó, hoặc tổ chức các buổi gặp gỡ với những con chó khác được kiểm soát.
Huấn luyện cơ bản và kiểm soát hành vi
Dạy chó của bạn các lệnh cơ bản như “ngồi”, “chờ”, “đến đây”, và “buông” là nền tảng cho việc kiểm soát hành vi. Lệnh “buông” đặc biệt quan trọng trong việc ngăn chặn chó cắn hoặc giữ đồ vật không phù hợp. Khi chó học được rằng việc buông đồ vật theo lệnh sẽ được thưởng, chúng sẽ ít có khả năng giữ chặt và chiến đấu để bảo vệ nó. Luôn sử dụng phương pháp huấn luyện tích cực, dựa trên phần thưởng, thay vì trừng phạt, để xây dựng mối quan hệ tin cậy và tôn trọng.
Thiết lập môi trường sống an toàn
Tại nhà, hãy tạo ra một môi trường mà trong đó các nguồn gây căng thẳng được giảm thiểu. Cung cấp đủ đồ chơi, thực hiện chế độ ăn uống và luyện tập đều đặn, và đảm bảo chó có không gian riêng để nghỉ ngơi. Khi có nhiều hơn một con chó trong nhà, hãy cho chúng ăn ở các khu vực riêng biệt và thu dọn đồ chơi khi không sử dụng để tránh tranh chấp. Việc triệt sản cũng là một biện pháp hiệu quả để giảm các hành vi hung hăng liên quan đến bản năng sinh sản.
Nhận biết và tránh các tình huống nguy cơ cao
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Nhận Nuôi Chó Tại Hà Nội: Từ A-z
Học cách đọc ngôn ngữ cơ thể của chó là một kỹ năng sống còn. Những dấu hiệu như tai cụp về phía sau, nhe răng, gầm gừ, thân người cứng đờ, hoặc đuôi cụp xuống có thể là những cảnh báo trước khi xảy ra xung đột. Khi bạn nhận thấy những dấu hiệu này, hãy can thiệp ngay lập tức bằng cách tách các con chó ra hoặc thay đổi môi trường (ví dụ: dắt chó đi dạo). Đừng bao giờ để chó của bạn trong tình trạng căng thẳng kéo dài, vì điều đó có thể làm tăng nguy cơ bùng phát hành vi hung hăng.
Câu hỏi thường gặp về chó cắn nhau
Dưới đây là câu trả lời cho một số câu hỏi phổ biến nhất mà chủ nuôi thường gặp phải khi chó của họ có hành vi cắn nhau.
Liệu chó của tôi có bị “xấu tính” vĩnh viễn sau khi cắn nhau?
Không. Hành vi cắn nhau không nhất thiết phản ánh “tính cách xấu” của một con chó. Nó thường là kết quả của sự lo lắng, thiếu xã hội hóa, hoặc các yếu tố kích thích môi trường. Với sự huấn luyện và điều chỉnh hành vi phù hợp, hầu hết các con chó đều có thể học cách cư xử tốt hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số giống chó có khuynh hướng bảo vệ hoặc canh gác cao hơn, vì vậy việc huấn luyện từ nhỏ là rất quan trọng.
Tôi nên làm gì nếu chó nhà tôi bị chó khác cắn?
Điều đầu tiên là tách hai con chó ra một cách an toàn. Sau đó, kiểm tra mức độ nghiêm trọng của vết thương. Nếu vết thương nhẹ, bạn có thể sơ cứu tại nhà như hướng dẫn ở phần trước. Nếu vết thương nghiêm trọng, chảy máu nhiều, hoặc chó có dấu hiệu sốc, hãy đưa nó đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Ngoài ra, hãy cố gắng ghi nhớ thông tin về con chó đã cắn (nếu có thể), vì điều này có thể hữu ích cho việc truy xuất nguồn gốc tiêm phòng dại.
Việc nuôi nhiều chó trong một nhà có an toàn không?
Việc nuôi nhiều chó có thể an toàn nếu được thực hiện đúng cách. Điều quan trọng là phải giới thiệu các con chó với nhau một cách từ từ và dưới sự kiểm soát. Hãy đảm bảo có đủ tài nguyên (đồ chơi, bát ăn, không gian ngủ) cho tất cả các con chó để tránh tranh giành. Ngoài ra, việc huấn luyện các con chó để chúng tuân theo cùng một bộ quy tắc cũng giúp duy trì trật tự trong “đàn”.
Triệt sản có thực sự giúp giảm hành vi hung hăng?
Triệt sản có thể giúp giảm một số hành vi hung hăng liên quan đến bản năng sinh sản, chẳng hạn như chiến đấu để thu hút bạn tình hoặc bảo vệ lãnh thổ. Tuy nhiên, nó không phải là “thuốc chữa bách bệnh”. Hành vi hung hăng có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố môi trường và trải nghiệm cá nhân. Vì vậy, triệt sản nên được xem là một phần của chiến lược tổng thể, bao gồm cả huấn luyện và xã hội hóa, chứ không phải là giải pháp duy nhất.
Kết luận: Bình tĩnh, an toàn, và kiên nhẫn là chìa khóa
Chó cắn nhau là một tình huống nguy hiểm nhưng có thể được xử lý hiệu quả nếu bạn chuẩn bị sẵn kiến thức và giữ được bình tĩnh. Việc hiểu rõ nguyên nhân, áp dụng các phương pháp tách chó an toàn, và sơ cứu đúng cách là những kỹ năng thiết yếu mà bất kỳ chủ nuôi nào cũng nên có. Quan trọng hơn, việc đầu tư vào phòng ngừa thông qua xã hội hóa, huấn luyện, và tạo dựng một môi trường sống tích cực sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra xung đột trong tương lai. Hãy luôn nhớ rằng hành vi của chó là một phần của bản năng tự nhiên, và nhiệm vụ của chúng ta là hướng dẫn chúng sống hòa thuận trong thế giới của con người.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
