Hà Nội đang vào những ngày giao mùa, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường. Đây là thời điểm mà hệ miễn dịch của thú cưng, đặc biệt là những chú chó cảnh, trở nên suy yếu hơn bao giờ hết. Một trong những biểu hiện phổ biến nhất mà các bậc phụ huynh thú cưng lo lắng là tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn. Hiện tượng này không chỉ khiến cho vật nuôi cảm thấy mệt mỏi, khó chịu mà còn là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe của chúng đang có vấn đề. Bài viết này của Hanoi Zoo sẽ cùng bạn đi sâu phân tích nguyên nhân, cách nhận biết và phương pháp điều trị tại nhà hiệu quả, an toàn cho tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn.
Có thể bạn quan tâm: Những Chú Chó Tinh Nghịch: Hành Vi, Nguyên Nhân Và Cách Hiểu Ngôn Ngữ Cơ Thể Của Thú Cưng
Tóm tắt các bước chính để xử lý chó bỏ ăn mắt đổ ghèn
Chó bỏ ăn mắt đổ ghèn là một hội chứng thường gặp ở cả chó con và chó trưởng thành. Dưới đây là các bước xử lý cơ bản mà bạn có thể áp dụng ngay tại nhà:
- Đánh giá tình trạng tổng quát: Quan sát nhiệt độ cơ thể, tình trạng ghèn mắt (màu sắc, lượng ghèn), các triệu chứng đi kèm như nôn, tiêu chảy, sổ mũi…
- Vệ sinh mắt nhẹ nhàng: Sử dụng nước muối sinh lý 0.9% để làm sạch ghèn mắt, lau nhẹ nhàng từ trong ra ngoài.
- Tăng cường dinh dưỡng: Thay đổi khẩu phần ăn, nấu cháo thịt bằm, cơm trộn nước dùng gà để kích thích vị giác.
- Tạo môi trường thoải mái: Giữ chuồng trại sạch sẽ, yên tĩnh, đủ ấm (đặc biệt với chó con).
- Theo dõi sát sao: Nếu sau 2-3 ngày tình trạng không cải thiện, cần đưa chó đến cơ sở thú y uy tín để được chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Nguyên nhân phổ biến gây ra hiện tượng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn
Hiện tượng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn là kết quả của nhiều yếu tố khác nhau, từ những nguyên nhân sinh lý đơn giản đến các bệnh lý nghiêm trọng. Việc xác định chính xác nguyên nhân là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có thể đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Nhiễm trùng đường hô hấp trên (Upper Respiratory Infection)
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn, đặc biệt là ở chó con. Các tác nhân gây bệnh thường là virus (như Canine Distemper Virus – CDV, Canine Adenovirus) hoặc vi khuẩn (như Bordetella bronchiseptica – nguyên nhân gây bệnh ho cũi). Khi hệ hô hấp bị tấn công, niêm mạc mắt cũng bị viêm theo, dẫn đến hiện tượng chảy ghèn. Đồng thời, chó cảm thấy mệt mỏi, sổ mũi, ho và mất cảm giác ngon miệng.
Bệnh lý về mắt
Các bệnh lý trực tiếp ảnh hưởng đến mắt cũng là thủ phạm hàng đầu. Viêm kết mạc (conjunctivitis) là bệnh thường gặp nhất, gây ra hiện tượng mắt đỏ, sưng, chảy ghèn màu vàng hoặc xanh. Ngoài ra, các vấn đề khác như loét giác mạc, dị vật trong mắt, hoặc dị ứng cũng có thể dẫn đến triệu chứng tương tự.
Dị ứng
Chó có thể bị dị ứng với nhiều thứ trong môi trường sống: bụi bẩn, lông động vật, bọ chét, ve, hóa chất trong thuốc tẩy, nước hoa, thậm chí là một số loại thức ăn. Dị ứng thường đi kèm với các biểu hiện ngứa ngáy, gãi, đỏ da, và đôi khi là viêm mắt chảy ghèn.
Bệnh Parvovirus và Care (viêm não)
Đây là hai căn bệnh nguy hiểm và có thể gây tử vong cao ở chó, đặc biệt là chó con chưa được tiêm phòng đầy đủ. Ngoài triệu chứng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn, bệnh Care còn gây ra sốt cao, viêm phế quản, viêm phổi, viêm bàng quang, viêm ruột. Bệnh Parvo gây nôn mửa dữ dội, tiêu chảy ra máu, mất nước nhanh chóng. Nếu nghi ngờ chó mắc một trong hai bệnh này, bắt buộc phải đưa đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Các nguyên nhân khác
- Stress: Thay đổi môi trường sống, du lịch, hoặc tiếp xúc với động vật lạ có thể khiến chó bị stress, dẫn đến biếng ăn và suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus tấn công.
- Răng miệng không tốt: Viêm nướu, sâu răng cũng khiến chó khó khăn khi ăn, dẫn đến bỏ ăn.
- Ký sinh trùng nội sinh: Giun sán trong đường ruột khiến chó suy nhược, chán ăn.
Cách nhận biết và chẩn đoán tại nhà
Có thể bạn quan tâm: Chó Có Chấm Trắng Ở Đuôi: Những Loài Chó Nổi Tiếng Và Ý Nghĩa
Việc chẩn đoán tại nhà không thể thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ thú y, nhưng nó giúp bạn có cái nhìn tổng quan và đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn.
Đo nhiệt độ cơ thể
Nhiệt độ cơ thể là chỉ số quan trọng để đánh giá chó có đang bị sốt hay không. Nhiệt độ bình thường của chó dao động từ 38.3°C đến 39.2°C. Bạn cần sử dụng nhiệt kế hậu môn để đo chính xác. Nếu nhiệt độ vượt quá 39.5°C, chó của bạn đang bị sốt, đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang chống lại một tác nhân gây bệnh.
Quan sát đặc điểm của ghèn mắt
Đặc điểm của ghèn mắt có thể giúp bạn phần nào đoán được nguyên nhân:
- Ghèn màu trắng trong, loãng: Thường là do dị ứng nhẹ hoặc kích ứng mắt.
- Ghèn màu vàng hoặc xanh, đặc: Cảnh báo nhiễm trùng vi khuẩn, cần dùng thuốc kháng sinh.
- Ghèn dính chặt hai mí mắt: Đây là dấu hiệu điển hình của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Care hoặc Parvo.
Kiểm tra các triệu chứng đi kèm
- Ho, sổ mũi: Hướng đến nguyên nhân là nhiễm trùng đường hô hấp.
- Nôn, tiêu chảy: Cần nghi ngờ đến bệnh Parvo hoặc các bệnh về đường tiêu hóa.
- Co giật, đi loạng choạng: Là dấu hiệu của bệnh Care ở giai đoạn muộn, cần cấp cứu ngay.
Các biện pháp điều trị tại nhà an toàn và hiệu quả
Sau khi đã đánh giá sơ bộ, nếu tình trạng của chó không quá nghiêm trọng (không sốt cao, không nôn mửa, không tiêu chảy), bạn có thể thử áp dụng các biện pháp điều trị tại nhà dưới đây.
Vệ sinh mắt đúng cách
Vật dụng cần chuẩn bị:
- Nước muối sinh lý 0.9% (có thể mua tại các hiệu thuốc)
- Bông y tế hoặc gạc không dính
- Khăn sạch
Cách thực hiện:
- Nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý vào khóe mắt bị ghèn.
- Dùng bông/gạc sạch nhẹ nhàng lau sạch ghèn mắt, lau từ trong ra ngoài (từ mũi ra tai).
- Lau khô nhẹ nhàng bằng khăn sạch.
- Thực hiện 2-3 lần mỗi ngày cho đến khi ghèn mắt giảm hẳn.
Lưu ý: Tuyệt đối không sử dụng nước máy, nước đun sôi để nguội, hoặc bất kỳ loại thuốc nhỏ mắt nào dành cho người khi chưa có chỉ định của bác sĩ thú y.
Tăng cường hệ miễn dịch
Một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng là “lá chắn” tốt nhất giúp chó chống lại bệnh tật.
- Nấu cháo thịt bằm: Gạo nấu nhừ, thịt heo hoặc thịt gà xay nhuyễn, có thể thêm chút rau củ nghiền (bí đỏ, cà rốt). Nấu loãng hơn bình thường một chút để chó dễ nuốt.
- Cơm trộn nước dùng gà: Luộc ức gà, lọc lấy nước dùng, trộn với cơm trắng. Mùi thơm của nước dùng sẽ kích thích chó ăn.
- Bổ sung men vi sinh: Có thể mua men vi sinh dành riêng cho chó tại các cửa hàng thú cưng để cải thiện hệ tiêu hóa, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng.
Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thú y
CẢNH BÁO: Không tự ý mua và cho chó uống bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là kháng sinh. Việc lạm dụng kháng sinh không chỉ không khỏi bệnh mà còn có thể khiến vi khuẩn đề kháng, làm bệnh trở nên phức tạp hơn.
Nếu sau 2-3 ngày điều trị tại nhà, chó không có dấu hiệu cải thiện (vẫn bỏ ăn, ghèn mắt nhiều, có thể kèm sốt), bắt buộc phải đưa chó đến cơ sở thú y. Bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm (như xét nghiệm máu, test nhanh Care/Parvo) để chẩn đoán chính xác nguyên nhân và kê đơn thuốc phù hợp.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh: Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ thú cưng của bạn khỏi nguy cơ mắc bệnh và tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn.
Có thể bạn quan tâm: Chó Alaska Mang Thai Bao Lâu?
Tiêm phòng định kỳ
Đây là biện pháp quan trọng nhất và hiệu quả nhất. Lịch tiêm phòng cơ bản cho chó bao gồm:
- Care, Parvo: Tiêm 3 mũi cách nhau 21 ngày, bắt đầu từ 6-8 tuần tuổi. Sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.
- Dại: Tiêm 1 mũi khi chó được 3 tháng tuổi, sau đó tiêm nhắc lại hàng năm.
Việc tiêm phòng đầy đủ giúp chó có miễn dịch chống lại các bệnh nguy hiểm, giảm tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối.
Vệ sinh môi trường sống
- Dọn dẹp chuồng trại hàng ngày: Loại bỏ phân, nước tiểu, thay rơm (nếu có).
- Khử trùng định kỳ: Sử dụng các loại thuốc khử trùng chuyên dụng dành cho thú y (như Javel, Glutaraldehyde) để lau sàn, khử trùng đồ dùng ăn uống của chó.
- Tắm rửa định kỳ: Tắm cho chó 1-2 lần/tháng bằng sữa tắm dành riêng cho thú cưng. Tránh tắm quá thường xuyên vì sẽ làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da.
Kiểm soát bọ chét, ve
Bọ chét và ve không chỉ gây ngứa mà còn là vector truyền bệnh (như bệnh Care). Bạn nên sử dụng các sản phẩm phòng bọ chét, ve dạng vòng cổ, xịt lông, hoặc pipet (nhỏ lưng) theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Việc kiểm soát ký sinh trùng ngoại sinh này cần được thực hiện định kỳ hàng tháng.
Cung cấp chế độ ăn uống cân bằng
- Thức ăn chất lượng cao: Chọn các loại thức ăn hạt (dry food) hoặc thức ăn ướt (wet food) có nguồn gốc rõ ràng, giàu protein.
- Không cho ăn thức ăn thừa của người: Thức ăn của người thường có nhiều muối, gia vị, dầu mỡ, không tốt cho hệ tiêu hóa của chó.
- Nước uống sạch: Luôn cung cấp nước sạch, mát cho chó uống.
Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y?
Mặc dù các biện pháp tại nhà có thể giúp cải thiện triệu chứng nhẹ, nhưng có những dấu hiệu cảnh báo cho thấy chó của bạn cần được chăm sóc y tế chuyên nghiệp ngay lập tức:
- Sốt cao trên 40°C hoặc sốt kéo dài trên 2 ngày.
- Liên tục bỏ ăn trong 2-3 ngày, cơ thể suy nhược, lừ đừ.
- Ghèn mắt đặc, màu vàng/xanh, dính chặt hai mí mắt vào buổi sáng.
- Xuất hiện các triệu chứng đường hô hấp: Ho khan, ho có đờm, sổ mũi, thở khò khè.
- Nôn mửa và/hoặc tiêu chảy, đặc biệt là tiêu chảy ra máu.
- Co giật, đi đứng loạng choạng, mất phương hướng.
Khi gặp bất kỳ một trong các dấu hiệu trên, đừng chần chừ, hãy lập tức đưa chó đến cơ sở thú y gần nhất. Việc chẩn đoán và điều trị sớm là yếu tố then chốt quyết định đến khả năng sống sót của chó, đặc biệt là với các bệnh như Care và Parvo.
Những sai lầm phổ biến khi chăm sóc chó bị bỏ ăn và chảy ghèn mắt
Trong quá trình chăm sóc, nhiều chủ nuôi thường mắc phải một số sai lầm có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt cho người
Nhiều người nghĩ rằng thuốc nhỏ mắt cho người cũng có thể dùng cho chó. Đây là một quan niệm HOÀN TOÀN SAI LẦM. Thành phần và nồng độ hoạt chất trong thuốc nhỏ mắt người có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến giác mạc và kết mạc của chó. Tuyệt đối không sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ thú y.
Cho chó ăn quá nhiều đồ tanh
Khi thấy chó bỏ ăn, một số người thường nấu rất nhiều đồ ăn ngon, nhiều đạm (như thịt, cá, xương) để dụ chó ăn. Tuy nhiên, trong lúc bị bệnh, hệ tiêu hóa của chó rất yếu. Việc ép ăn đồ tanh, nhiều dầu mỡ có thể khiến chó bị nặng hơn, dẫn đến nôn mửa, tiêu chảy.
Không隔li cách ly chó bệnh với các thú cưng khác
Có thể bạn quan tâm: Năm 2018 Là Năm Con Chó Vàng: Ý Nghĩa, Tính Cách Và Vận Mệnh Trong Tử Vi Phương Đông
Nếu chó của bạn mắc bệnh truyền nhiễm (Care, Parvo, ho cũi…), việc không隔li cách ly sẽ khiến mầm bệnh lây lan nhanh chóng sang các thú cưng khác trong nhà. Luôn隔li chó bệnh ở một khu vực riêng biệt, sử dụng đồ dùng ăn uống riêng, và vệ sinh tay kỹ sau khi tiếp xúc.
Chủ quan, nghĩ rằng chó sẽ tự khỏi
Một số trường hợp nhẹ có thể tự khỏi, nhưng rất nhiều trường hợp do chủ quan, để lâu ngày khiến bệnh chuyển biến nặng, tỷ lệ tử vong cao. Hãy luôn quan sát và theo dõi sát sao tình trạng của chó, đặc biệt là trong 48 giờ đầu tiên khi xuất hiện triệu chứng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về hiện tượng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn
Bệnh Care và Parvo có lây sang người không?
May mắn là bệnh Care và Parvo ở chó KHÔNG lây sang người. Tuy nhiên, hai căn bệnh này lại lây nhiễm cực kỳ mạnh giữa các loài chó với nhau, kể cả qua phân, nước tiểu, nước bọt, hoặc đồ dùng bị nhiễm bệnh. Vì vậy,隔li và vệ sinh là vô cùng cần thiết.
Chó đã tiêm phòng đầy đủ có còn nguy cơ mắc bệnh không?
Tiêm phòng đầy đủ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn 100%. Một số trường hợp hiếm gặp, chó đã tiêm phòng vẫn có thể mắc bệnh, đặc biệt là khi gặp phải chủng virus có độc lực mạnh hoặc hệ miễn dịch của chó bị suy yếu. Tuy nhiên, chó đã tiêm phòng nếu có mắc bệnh thì triệu chứng thường nhẹ hơn và tỷ lệ khỏi cao hơn rất nhiều.
Có thể phòng bệnh Care và Parvo bằng cách nào ngoài tiêm phòng?
Tiêm phòng là biện pháp hiệu quả nhất. Ngoài ra, bạn có thể kết hợp các biện pháp sau để giảm nguy cơ:
- Hạn chế cho chó tiếp xúc với phân, nước tiểu của chó lạ.
- Không dắt chó đi chơi ở những nơi có nhiều chó thả rông, đặc biệt là khu vực công viên, ven hồ.
- Vệ sinh chân chó kỹ sau mỗi lần đi ra ngoài.
- Giữ ấm cơ thể cho chó vào mùa đông, đặc biệt là chó con.
Tôi nên cho chó ăn gì trong thời gian bị bệnh?
Nguyên tắc là ăn nhạt, dễ tiêu, nhiều nước.
- Cháo gà/ thịt heo bằm: Nấu nhừ, lọc bỏ xương.
- Cơm trộn nước dùng gà: Mùi thơm kích thích vị giác.
- Sữa chua: Bổ sung men vi sinh có lợi cho đường ruột (cho lượng ít).
- Trứng gà luộc: Chỉ cho ăn lòng đỏ, tránh lòng trắng vì khó tiêu.
Tránh cho chó ăn: xương (dễ hóc, tổn thương đường tiêu hóa), đồ ăn dầu mỡ, đồ ăn cay, thức ăn thừa của người.
Kết luận
Tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn là một triệu chứng phổ biến nhưng lại ẩn chứa nhiều nguy cơ tiềm tàng về sức khỏe cho thú cưng của bạn. Việc nhận biết sớm, tìm ra nguyên nhân và có phương pháp điều trị kịp thời là chìa khóa để giúp chó nhanh chóng hồi phục. Các biện pháp tại nhà như vệ sinh mắt, điều chỉnh chế độ ăn uống có thể hiệu quả với những trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao, nôn mửa, tiêu chảy, co giật… đừng ngần ngại, hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Phòng bệnh luôn là biện pháp tối ưu. Hãy đảm bảo rằng chú chó của bạn được tiêm phòng đầy đủ, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, và được cung cấp một chế độ ăn uống cân bằng, khoa học. Chỉ cần một chút quan tâm và chăm sóc đúng cách, bạn hoàn toàn có thể ngăn chặn được tình trạng chó bỏ ăn mắt đổ ghèn và giúp thú cưng của mình có một cuộc sống khỏe mạnh, vui vẻ bên gia đình. Đừng quên ghé thăm Hanoi Zoo để tìm hiểu thêm nhiều kiến thức bổ ích về chăm sóc và bảo vệ động vật hoang dã cũng như thú cưng của bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
