Chó Bị Sa Trực Tràng: Hiểu Rõ Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị Hiệu Quả - Công Viên Thủ Lệ - Vườn Bách Thảo Hà Nội

Chó bị sa trực tràng là một tình trạng nghiêm trọng mà bất kỳ chủ nuôi nào cũng cần phải nhận biết và xử lý kịp thời. Khi xảy ra, lớp mô bên trong trực tràng sẽ bị đẩy ra ngoài qua hậu môn, gây đau đớn, khó chịu và có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được can thiệp đúng cách. Bài viết này sẽ cung cấp toàn bộ kiến thức chuyên sâu về căn bệnh này, từ bản chất y học, các nguyên nhân sâu xa, dấu hiệu nhận biết, cho đến các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp bạn bảo vệ tốt nhất cho người bạn bốn chân của mình.

Có thể bạn quan tâm: Tiếng Chó Mèo Cắn Nhau: Những Điều Thú Vị Về Ngôn Ngữ Giao Tiếp Của Thú Cưng

Tổng Quan Về Bệnh Sa Trực Tràng Ở Chó

Bệnh sa trực tràng ở chó là tình trạng một phần hoặc toàn bộ thành trực tràng (phần cuối của đại tràng) bị lộn ngược và thò ra ngoài qua lỗ hậu môn. Đây không phải là một bệnh lý phổ biến, nhưng khi đã xảy ra, nó đòi hỏi sự can thiệp y tế nhanh chóng để tránh các hậu quả nghiêm trọng như hoại tử mô, nhiễm trùng huyết và thậm chí tử vong.

Phân Biệt Với Các Bệnh Lý Khác

Điều quan trọng là cần phân biệt rõ ràng giữa sa trực tràng và các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự ở vùng hậu môn. Bệnh trĩ ở người là một ví dụ điển hình về sự nhầm lẫn phổ biến. Chó không mắc bệnh trĩ theo cách mà con người mắc phải. Thay vào đó, các triệu chứng như sưng, đau và mô nhô ra ở khu vực hậu môn ở chó thường là dấu hiệu của sa trực tràng, viêm tuyến hậu môn, hoặc các khối u. Việc hiểu rõ sự khác biệt này là bước đầu tiên để đưa ra quyết định điều trị chính xác.

Các Dạng Sa Trực Tràng: Từ Nhẹ Đến Nặng

Sa trực tràng được phân loại thành hai dạng chính dựa trên mức độ nghiêm trọng và cấu trúc mô bị ảnh hưởng:

Sa trực tràng không hoàn chỉnh (Incomplete prolapse): Chỉ có lớp niêm mạc (lớp mô lót bên trong) của trực tràng là bị đẩy ra ngoài. Khối sa thường nhỏ, có màu hồng đỏ, bề mặt trơn nhẵn và có thể tự co vào hoặc dễ dàng được đẩy nhẹ trở lại vị trí. Dạng này thường ít nghiêm trọng hơn nhưng nếu không được điều trị nguyên nhân gốc rễ, nó có thể tái phát và tiến triển thành dạng hoàn chỉnh.
Sa trực tràng hoàn chỉnh (Complete prolapse): Toàn bộ các lớp của thành trực tràng, bao gồm niêm mạc, lớp dưới niêm mạc, cơ và thanh mạc, đều bị lộn ngược ra ngoài. Khối sa lớn hơn, dài hơn, có hình dạng giống như một ống hoặc một khối mô trụ. Dạng này rất nghiêm trọng, mô thường bị sưng, phù nề, dễ loét và không thể tự co vào được. Nếu không được điều trị khẩn cấp, mô có thể bị hoại tử do thiếu máu nuôi dưỡng.

Các Dấu Hiệu Nhận Biết Chó Bị Sa Trực Tràng

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh là yếu tố then chốt để cứu sống và giảm thiểu biến chứng cho chó. Dưới đây là những biểu hiện cụ thể mà bạn cần đặc biệt lưu ý:

Dấu Hiệu Ngoài Vi Thể

Khối mô nhô ra từ hậu môn: Đây là dấu hiệu rõ ràng và dễ nhận biết nhất. Một khối mô màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm, có hình dạng trụ hoặc vòng, sẽ xuất hiện ở lỗ hậu môn. Khối này có thể xuất hiện thường xuyên hoặc chỉ khi chó rặn để đi vệ sinh, đi tiểu hoặc trong quá trình sinh nở. Khi tình trạng tiến triển, khối mô có thể tồn tại vĩnh viễn bên ngoài.
Thay đổi màu sắc của khối sa: Màu sắc của khối mô là một chỉ báo quan trọng về tình trạng lưu thông máu. Màu đỏ tươi thường cho thấy mô còn được cung cấp máu tốt. Khi khối sa chuyển sang màu đỏ sẫm, tím đen, hoặc xám, đó là dấu hiệu cảnh báo mô đang bị thiếu máu và có nguy cơ hoại tử.
Chảy máu hoặc dịch tiết: Bề mặt khối sa có thể bị khô, nứt nẻ, loét và chảy máu. Dịch nhầy hoặc mủ có thể xuất hiện nếu mô bị nhiễm trùng.

Dấu Hiệu Hành Vi

Rặn dữ dội: Chó sẽ có xu hướng rặn liên tục và mạnh mẽ để đi đại tiện hoặc đi tiểu, ngay cả khi không có nhu cầu thực sự. Hành vi này không chỉ là triệu chứng mà còn là yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng sa.
Liếm hoặc cắn vào vùng hậu môn: Do cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và đau đớn, chó sẽ liếm, cắn hoặc chà mông xuống đất (hiện tượng “scooting”) để cố gắng làm dịu cơn đau.
Đau đớn và bồn chồn: Chó có thể trở nên bồn chồn, đi lại vòng quanh, kêu rên hoặc rít lên khi chạm vào vùng hậu môn. Nó có thể miễn cưỡng ngồi, đi bộ hoặc thay đổi tư thế.
Rối loạn đại tiện: Phân có thể có máu tươi, chất nhầy hoặc mủ. Trong các trường hợp nặng, chó có thể không thể đi đại tiện do khối sa gây tắc nghẽn.

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đặc biệt là khối mô nhô ra từ hậu môn, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Các Nguyên Nhân Gây Ra Sa Trực Tràng

Hiểu rõ nguyên nhân là chìa khóa để điều trị dứt điểm và ngăn ngừa tái phát. Sa trực tràng hiếm khi là một bệnh lý độc lập; nó thường là hệ quả của một hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác gây ra sự rặn ép quá mức hoặc làm suy yếu cấu trúc vùng chậu.

Nguyên Nhân Do Rặn Quá Mức (Straining)

Táo bón mãn tính: Khi phân quá cứng và khô, chó phải dùng rất nhiều lực để tống xuất, gây áp lực lớn lên thành trực tràng. Táo bón là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất.
Tiêu chảy cấp và mãn tính: Mặc dù nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng tiêu chảy kéo dài cũng khiến chó phải rặn nhiều lần để tống xuất phân lỏng, gây kích ứng và suy yếu niêm mạc trực tràng. Các nguyên nhân thường gặp là nhiễm ký sinh trùng (giun, sán, cầu trùng, Giardia), virus (Parvovirus, Coronavirus), hoặc vi khuẩn.
Viêm hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu: Chó bị viêm bàng quang, sỏi bàng quang hoặc sỏi niệu đạo sẽ gặp khó khăn và đau đớn khi đi tiểu, dẫn đến hành vi rặn để cố gắng tiểu tiện.
Bệnh lý tuyến tiền liệt (ở chó đực): Tuyến tiền liệt bị viêm, phì đại hoặc có khối u sẽ chèn ép vào niệu đạo và trực tràng, gây khó tiểu và đại tiện, dẫn đến rặn ép.
Khó sinh (Dystocia): Quá trình chuyển dạ kéo dài và khó khăn khiến chó mẹ phải rặn liên tục và mạnh mẽ, đây là nguyên nhân phổ biến ở chó cái chưa triệt sản.

Nguyên Nhân Do Suy Yếu Cấu Trúc

Thoát vị đáy chậu (Perineal Hernia): Đây là một tình trạng trong đó các cơ và mô liên kết ở vùng đáy chậu (xung quanh hậu môn) bị suy yếu, tạo thành một khe hở. Các cơ quan nội tạng như ruột, bàng quang hoặc mỡ có thể chui vào khe hở này, làm thay đổi cấu trúc giải phẫu và gây áp lực lên trực tràng. Bệnh này thường gặp ở chó đực chưa triệt sản, đặc biệt là các giống chó như Bulldog, Collie, và Pekingese.
Hẹp trực tràng do sẹo: Các vết thương do dị vật sắc nhọn (xương, kim, mảnh gỗ) hoặc biến chứng sau phẫu thuật có thể để lại mô sẹo, làm thu hẹp lòng trực tràng. Khi phân đi qua chỗ hẹp, chó buộc phải rặn mạnh hơn rất nhiều.
Khối u trực tràng hoặc hậu môn: Các khối u, dù là lành tính (polyp) hay ác tính (ung thư biểu mô tuyến), đều có thể gây tắc nghẽn lòng trực tràng, kích thích niêm mạc và khiến chó rặn để đi đại tiện. Các khối u ác tính còn có thể làm suy yếu thành trực tràng.

Nguyên Nhân Do Bệnh Lý Hậu Môn

Viêm, tắc hoặc áp xe tuyến hậu môn: Tuyến hậu môn là hai túi nhỏ nằm hai bên ống hậu môn, chứa chất dịch có mùi đặc trưng. Khi các tuyến này bị tắc nghẽn, viêm nhiễm hoặc hình thành áp xe, chúng sẽ gây ra sự khó chịu dữ dội, khiến chó phải rặn để giảm đau hoặc cố gắng làm sạch tuyến. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến sa trực tràng.
Lỗ rò quanh hậu môn: Là các vết thương mãn tính, chảy mủ hoặc dịch, xuất hiện ở mô xung quanh hậu môn. Bệnh này thường gặp ở một số giống chó như chó Berger Đức, gây viêm nhiễm và đau đớn kéo dài, dẫn đến hành vi rặn ép.

Các Yếu Tố Nguy Cơ Khác

Tuổi tác: Chó con và chó già đều có nguy cơ cao hơn. Chó con có hệ cơ và mô liên kết chưa hoàn thiện, trong khi chó già lại bị suy yếu cơ.
Béo phì: Chó béo phì thường có trương lực cơ kém, bao gồm cả các cơ vùng chậu, làm tăng nguy cơ sa trực tràng.
Giống chó: Một số giống chó có cấu trúc giải phẫu đặc thù hoặc có khuynh hướng di truyền khiến chúng dễ mắc bệnh hơn, ví dụ như các giống chó mặt xệ (brachycephalic) hoặc chó có khung xương chậu yếu.

Quy Trình Chẩn Đoán Bệnh Ở Phòng Khám Thú Y

Chẩn đoán sa trực tràng thường không quá khó khăn đối với các bác sĩ thú y có kinh nghiệm, nhưng thách thức lớn nhất nằm ở việc xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ. Việc chẩn đoán toàn diện bao gồm các bước sau:

Hỏi bệnh sử chi tiết: Bác sĩ sẽ hỏi về thời gian xuất hiện triệu chứng, tần suất, thói quen ăn uống, đại tiện, tiểu tiện, các bệnh lý trước đây và các loại thuốc đang sử dụng.
Khám lâm sàng tổng quát: Bao gồm kiểm tra tổng thể sức khỏe, đánh giá mức độ đau, sốt, mất nước, và đặc biệt là khám vùng hậu môn và trực tràng một cách cẩn thận.
Khám trực tràng bằng tay: Bác sĩ sẽ đeo găng, bôi trơn và nhẹ nhàng đưa ngón tay vào hậu môn để đánh giá trương lực cơ vòng hậu môn, cảm giác đau, và phát hiện các bất thường bên trong như khối u, hẹp hoặc dị vật.
Xét nghiệm phân: Để kiểm tra ký sinh trùng đường ruột (giun, sán, cầu trùng, Giardia), vi khuẩn gây bệnh hoặc máu ẩn trong phân.
Xét nghiệm máu toàn phần (CBC) và sinh hóa máu: Để đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể, phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng, viêm nhiễm hoặc các bệnh lý nội khoa tiềm ẩn.
Xét nghiệm nước tiểu: Để loại trừ các vấn đề về đường tiết niệu.
Chẩn đoán hình ảnh:
- X-quang bụng: Có thể phát hiện dị vật, đánh giá kích thước tuyến tiền liệt hoặc dấu hiệu của thoát vị đáy chậu. X-quang có thể được chụp với thuốc cản quang để đánh giá rõ hơn cấu trúc lòng trực tràng.
- Siêu âm bụng hoặc vùng đáy chậu: Giúp đánh giá các cơ quan mềm xung quanh trực tràng như tuyến tiền liệt, bàng quang và các mô mỡ.
- Nội soi trực tràng (Rectoscopy): Trong một số trường hợp nghi ngờ có khối u hoặc tổn thương niêm mạc phức tạp, bác sĩ có thể sử dụng ống nội soi để quan sát trực tiếp bên trong lòng trực tràng.

Chỉ khi đã có một chẩn đoán toàn diện, bác sĩ thú y mới có thể đưa ra kế hoạch điều trị chính xác và toàn diện nhất.

Các Phương Pháp Điều Trị Chuyên Nghiệp

Điều trị sa trực tràng phải dựa trên mức độ nghiêm trọng của tình trạng sa và, quan trọng hơn cả, là nguyên nhân gốc rễ gây ra nó. Mục tiêu là đưa trực tràng về vị trí ban đầu, ngăn ngừa tái phát và điều trị dứt điểm nguyên nhân.

Điều Trị Nguyên Nhân Cơ Bản

Đây là bước quan trọng nhất và không thể bỏ qua. Việc chỉ xử lý khối sa mà không điều trị nguyên nhân thì tái phát là điều chắc chắn xảy ra.

Có thể bạn quan tâm: Làm Thế Nào Để Chó Hết Hôi? Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Chuyên Gia

Nếu do ký sinh trùng: Sẽ được điều trị bằng thuốc tẩy giun sán phù hợp.
Nếu do nhiễm khuẩn: Sẽ sử dụng kháng sinh theo chỉ định.
Nếu do viêm tuyến tiền liệt: Cần điều trị chống viêm và có thể cần triệt sản.
Nếu do táo bón hoặc tiêu chảy: Cần điều chỉnh chế độ ăn, dùng thuốc làm mềm phân hoặc chống tiêu chảy.
Nếu do khó tiểu: Cần điều trị các bệnh lý đường tiết niệu như sỏi, viêm bàng quang.

Đẩy Trực Tràng Trở Lại Vị Trí (Manual Reduction)

Phương pháp này chỉ được áp dụng khi mô trực tràng còn tươi, chưa bị hoại tử, phù nề quá mức hoặc loét nặng.

Gây mê nhẹ hoặc gây tê cục bộ: Để giảm đau và làm cho chó thư giãn cơ hoàn toàn.
Làm sạch và bôi trơn: Vùng hậu môn và khối sa được làm sạch bằng dung dịch sát khuẩn nhẹ và bôi trơn bằng gel vô trùng (thường là gel Lidocain để giảm đau).
Đẩy nhẹ nhàng: Bác sĩ thú y sẽ dùng tay hoặc một dụng cụ hình nón mềm mại để nhẹ nhàng đẩy khối sa trở lại vị trí ban đầu.
Khâu vòng hậu môn (Purse-string Suture): Sau khi trực tràng đã được đặt lại, bác sĩ sẽ đặt một đường khâu vòng quanh hậu môn để thu hẹp lỗ hậu môn. Đường khâu này giúp cố định trực tràng trong vài ngày, ngăn không cho nó sa ra ngoài trở lại trong khi mô đang lành lại. Chó vẫn có thể đi đại tiện được, nhưng sẽ hạn chế được hành vi rặn mạnh. Đường khâu thường được cắt bỏ sau 24-48 giờ.

Phẫu Thuật

Phẫu thuật được cân nhắc khi các phương pháp điều trị bảo tồn thất bại, khi sa trực tràng tái phát nhiều lần, hoặc khi mô trực tràng đã bị hoại tử.

Cố định đại tràng (Colopexy): Đây là phương pháp phẫu thuật hiệu quả nhất để ngăn ngừa tái phát. Bác sĩ sẽ mở bụng và khâu cố định phần ruột kết (colon) vào thành bụng. Việc tạo ra một điểm neo giữ này sẽ ngăn không cho trực tràng trượt ra ngoài qua hậu môn. Tỷ lệ thành công của phương pháp này rất cao.
Cắt bỏ và nối ruột (Resection and Anastomosis): Trong trường hợp mô trực tràng đã bị hoại tử hoàn toàn hoặc tổn thương quá nặng không thể phục hồi, bác sĩ buộc phải cắt bỏ phần trực tràng bị bệnh và nối hai đầu ruột còn lại. Đây là một phẫu thuật lớn và phức tạp, thường chỉ được thực hiện như một biện pháp cuối cùng.

Chăm Sóc Tại Nhà: Khi Nào Và Làm Thế Nào

Chăm sóc tại nhà chỉ nên được thực hiện trong các trường hợp sa trực tràng nhẹ, mới xảy ra, và mô chưa bị tổn thương. Trước khi thực hiện bất kỳ biện pháp nào, bạn nhất thiết phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để được hướng dẫn cụ thể và đảm bảo an toàn.

Các Bước Cơ Bản (Dưới Sự Hướng Dẫn Của Bác Sĩ)

Vệ sinh nhẹ nhàng: Rửa sạch khối sa bằng nước muối sinh lý ấm hoặc dung dịch thuốc tím pha loãng (1%) để loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn, đồng thời giữ ẩm cho mô.
Sát khuẩn và giảm đau: Có thể sử dụng gel chứa Lidocain (theo chỉ định của bác sĩ) để bôi lên khối sa, giúp giảm đau và chống phù nề.
Đẩy nhẹ nhàng: Sau khi đã làm sạch và bôi trơn, dùng tay đã được đeo găng và bôi trơn để nhẹ nhàng đẩy khối sa trở lại vị trí. Lưu ý: Nếu gặp lực cản, đau nhiều hoặc không đẩy được, hãy dừng lại ngay và đưa chó đến bác sĩ.
Giữ cố định: Có thể dùng băng dính y tế loại nhẹ để cố định nhẹ quanh hậu môn, giúp giữ trực tràng ở vị trí, nhưng phải đảm bảo không quá chặt, gây khó chịu hoặc cản trở đại tiện.

Chế Độ Ăn Uống Và Sinh Hoạt

Thức ăn mềm, dễ tiêu: Chuyển sang thức ăn ướt hoặc trộn nước ấm vào thức ăn khô để làm mềm. Tránh thức ăn khô cứng.
Bổ sung chất xơ: Thêm bí ngô nấu chín, yến mạch hoặc men vi sinh vào khẩu phần ăn để làm mềm phân và điều hòa nhu động ruột.
Uống đủ nước: Luôn đảm bảo chó có sẵn nước sạch để uống, giúp phân mềm và dễ đào thải.
Nghỉ ngơi và hạn chế vận động: Trong vài ngày đầu, hãy để chó nghỉ ngơi, tránh chạy nhảy hoặc vận động mạnh có thể làm khối sa bị tụt ra trở lại.
Theo dõi sát: Quan sát màu sắc của khối sa, hành vi của chó và các dấu hiệu bất thường khác. Nếu thấy dấu hiệu xấu đi, hãy đưa đến bác sĩ ngay lập tức.

Phòng Ngừa Bệnh Sa Trực Tràng Hiệu Quả

Hẹp Trực Tràng Và Hậu Môn Trực Tràng (rectal And Anal Stricture)

Có thể bạn quan tâm: Cách Nhận Biết Chó Husky Thuần Chủng: Hướng Dẫn Chuyên Sâu Từ Chuyên Gia

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dưới đây là những biện pháp toàn diện giúp bạn bảo vệ chó khỏi nguy cơ mắc phải căn bệnh này:

1. Chăm Sóc Hệ Tiêu Hóa Toàn Diện

Chế độ ăn cân bằng, giàu chất xơ: Đảm bảo khẩu phần ăn của chó có đủ chất xơ từ rau củ (bí ngô, cà rốt, khoai lang đã nấu chín). Chất xơ giúp hấp thụ nước, làm mềm phân và ngăn ngừa táo bón.
Uống đủ nước: Nước là yếu tố then chốt để có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Nước giúp phân mềm và dễ di chuyển qua đường ruột.
Sử dụng men vi sinh (Probiotics): Men vi sinh giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch.
Xử lý dứt điểm táo bón và tiêu chảy: Khi chó có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa, hãy tìm ra nguyên nhân và điều trị dứt điểm, tránh để tình trạng này kéo dài.

2. Chăm Sóc Vùng Hậu Môn

Vệ sinh hậu môn sạch sẽ: Lau chùi nhẹ nhàng vùng hậu môn sau khi chó đi vệ sinh, đặc biệt là ở các giống chó có nếp gấp da nhiều.
Làm sạch tuyến hậu môn định kỳ: Nếu chó có tiền sử bị tắc nghẽn tuyến hậu môn, hãy đưa đến bác sĩ thú y để làm sạch định kỳ (thường là 3-6 tháng một lần, tùy theo nhu cầu của từng chó).
Phát hiện sớm các bệnh lý hậu môn: Như viêm, áp xe tuyến hậu môn hoặc lỗ rò quanh hậu môn. Việc điều trị sớm sẽ ngăn ngừa các biến chứng.

3. Quản Lý Sức Khỏe Tổng Thể

Khám sức khỏe định kỳ: Đưa chó đi khám thú y ít nhất một lần mỗi năm để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn như khối u, thoát vị đáy chậu hoặc các vấn đề về tuyến tiền liệt.
Kiểm soát cân nặng: Duy trì trọng lượng cơ thể lý tưởng cho chó bằng cách điều chỉnh chế độ ăn và tăng cường vận động. Béo phì làm tăng áp lực lên vùng chậu và là một yếu tố nguy cơ.
Triệt sản (Neutering/Spaying): Việc triệt sản không chỉ giúp kiểm soát sinh sản mà còn làm giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như phì đại tuyến tiền liệt (ở chó đực), viêm tử cung (ở chó cái) và thoát vị đáy chậu, từ đó giảm nguy cơ sa trực tràng.
Tẩy giun định kỳ: Thực hiện lịch tẩy giun theo khuyến cáo của bác sĩ thú y để loại bỏ các loại ký sinh trùng đường ruột – nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy mãn tính và rặn ép.

4. Chăm Sóc Khi Nuôi Dưỡng Chó Cái Mang Thai

Chuẩn bị chuồng đẻ sạch sẽ, ấm áp và yên tĩnh.
Theo dõi sát quá trình chuyển dạ. Nếu thấy dấu hiệu khó sinh (rặn kéo dài hơn 30-60 phút mà không đẻ được con nào), hãy đưa chó đến bác sĩ thú y ngay lập tức để can thiệp (có thể là mổ lấy thai), tránh để chó rặn quá mức dẫn đến sa trực tràng.

Khi Nào Cần Đến Bác Sĩ Thú Y Ngay Lập Tức?

Dưới đây là những dấu hiệu đỏ cảnh báo bạn cần đưa chó đến phòng khám thú y ngay lập tức, không được chần chừ:

Khối sa trực tràng có màu đỏ sẫm, tím đen, hoặc xám: Dấu hiệu mô đang bị thiếu máu và có nguy cơ hoại tử.
Khối sa bị sưng to, phù nề nghiêm trọng hoặc có vết loét, nứt nẻ.
Chó chảy máu nhiều từ hậu môn hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng (mủ, mùi hôi).
Chó có biểu hiện đau đớn dữ dội, không thể chịu đựng được.
Chó không thể đi đại tiện hoặc đi tiểu được.
Chó có các triệu chứng toàn thân như sốt, chán ăn, mệt mỏi, nôn mửa.
Sa trực tràng tái phát sau khi đã được điều trị.

Một khi đã xuất hiện các dấu hiệu trên, mọi phút chậm trễ đều có thể là sự khác biệt giữa sự sống và cái chết đối với chú chó của bạn.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Có thể bạn quan tâm: Cà Phê Chó Quận 7: Có Thật Sự Tồn Tại Hay Chỉ Là Tin Đồn?

Hỏi: Chó bị sa trực tràng có tự khỏi được không?

Đáp: Không thể tự khỏi. Sa trực tràng là một tình trạng y tế cần can thiệp. Trong các trường hợp nhẹ, mô có thể tự co vào, nhưng nguyên nhân gốc rễ vẫn tồn tại và chắc chắn sẽ dẫn đến tái phát. Việc tự khỏi chỉ là ảo tưởng và có thể khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Hỏi: Có thể dùng thuốc tại nhà để điều trị sa trực tràng không?

Đáp: Không thể. Thuốc chỉ có thể hỗ trợ điều trị các nguyên nhân như nhiễm trùng, ký sinh trùng hoặc làm mềm phân. Việc đẩy trực tràng trở lại vị trí và cố định nó là một thủ thuật y tế đòi hỏi kiến thức chuyên môn và điều kiện vô trùng. Tự ý dùng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ có thể làm bệnh nặng thêm.

Hỏi: Triệt sản có giúp ngăn ngừa sa trực tràng không?

Đáp: Có. Triệt sản giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như phì đại tuyến tiền liệt (chó đực) và khó sinh (chó cái), từ đó làm giảm nguy cơ sa trực tràng. Đây là một trong những biện pháp phòng ngừa hiệu quả và được khuyến nghị.

Hỏi: Sau phẫu thuật cố định đại tràng, chó có thể tái phát sa trực tràng không?

Đáp: Tỷ lệ tái phát rất thấp. Phẫu thuật cố định đại tràng (colopexy) là phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay, với tỷ lệ thành công lên đến hơn 90%. Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả tốt nhất, vẫn cần tuân thủ các biện pháp chăm sóc và phòng ngừa sau mổ.

Hỏi: Làm thế nào để biết chó có bị thoát vị đáy chậu hay không?

Đáp: Thoát vị đáy chậu thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Dấu hiệu có thể bao gồm khó đi đại tiện, sưng vùng quanh hậu môn, hoặc một khối mềm xuất hiện ở một bên hậu môn. Chẩn đoán chắc chắn cần dựa vào khám trực tràng bằng tay và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm hoặc X-quang.

Hỏi: Chó bị sa trực tràng có lây nhiễm cho chó khác hoặc người không?

Đáp: Không. Sa trực tràng không phải là một bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân gây ra sa trực tràng là một bệnh truyền nhiễm (ví dụ như Parvovirus, hoặc các ký sinh trùng), thì chính căn bệnh đó có thể lây lan. Vì vậy, việc cách ly và vệ sinh là rất quan trọng trong những trường hợp này.

Kết Luận

Chó bị sa trực tràng là một cấp cứu y tế nghiêm trọng, đòi hỏi sự nhận biết nhanh chóng và can thiệp kịp thời từ các chuyên gia thú y. Hiểu rõ bản chất của bệnh, các nguyên nhân sâu xa, dấu hiệu nhận biết và các phương pháp điều trị là hành trang không thể thiếu cho bất kỳ chủ nuôi nào. Quan trọng hơn cả, việc phòng ngừa thông qua một chế độ chăm sóc toàn diện – từ dinh dưỡng, vệ sinh đến khám sức khỏe định kỳ – chính là chìa khóa để bảo vệ người bạn bốn chân của bạn khỏi căn bệnh nguy hiểm này. Hãy luôn là một chủ nuôi tỉnh táo, chủ động và yêu thương, để chú chó của bạn có thể sống một cuộc đời khỏe mạnh, vui vẻ và hạnh phúc bên cạnh bạn.

Nguồn tham khảo:

Merck Veterinary Manual: Rectal Prolapse in Dogs.
American College of Veterinary Surgeons (ACVS): Perineal Hernia.
World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) Global Nutrition Guidelines.

Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo