Rụng lông là hiện tượng phổ biến ở chó, nhưng khi vùng da bị mất lông xuất hiện một cách không đều, tạo thành những mảng lốm đốm, thì đây là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe của thú cưng. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về hiện tượng chó bị rụng lông lốm đốm, từ nguyên nhân phổ biến đến phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả.
Tóm tắt nhanh các bước xử lý khi chó bị rụng lông lốm đốm
- Quan sát và ghi nhận triệu chứng: Xác định vị trí, diện tích, có ngứa, viêm da hay các dấu hiệu bất thường khác không.
- Loại trừ các tác nhân môi trường: Thay đổi thức ăn, vệ sinh chỗ ở, kiểm tra bọ chét, ve.
- Đưa chó đến bác sĩ thú y: Chẩn đoán chính xác nguyên nhân (nhiễm trùng, nấm, dị ứng, rối loạn nội tiết…).
- Tuân thủ phác đồ điều trị: Sử dụng thuốc theo chỉ định, không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm.
- Chăm sóc tại nhà: Duy trì chế độ dinh dưỡng tốt, vệ sinh da lông sạch sẽ, tránh căng thẳng.
Có thể bạn quan tâm: Chó Boo Mua Ở Đâu? Hướng Dẫn Chọn Mua Chó Boo Thuần Chủng Và Uy Tín
Nguyên Nhân Gây Rụng Lông Lốm Đốm Ở Chó
Hiện tượng chó bị rụng lông lốm đốm có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các vấn đề về da liễu đơn giản đến các rối loạn nội tiết hoặc di truyền phức tạp. Việc xác định chính xác nguyên nhân là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có phương pháp điều trị hiệu quả.
Các Bệnh Về Da Do Nhiễm Ký Sinh Trùng
Nhiễm ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây rụng lông ở chó. Các loài ký sinh trùng này tấn công da và nang lông, gây ngứa ngáy, viêm da và dẫn đến mất lông.
Bệnh ghẻ (Sarcoptic Mange)
Bệnh ghẻ do ve Sarcoptes scabiei gây ra. Loài ve này đào hang vào lớp biểu bì da của chó để đẻ trứng, gây ra phản ứng viêm nghiêm trọng. Chó bị ghẻ thường ngứa dữ dội, gãi nhiều dẫn đến trầy xước, nhiễm trùng thứ phát và rụng lông thành từng mảng, đặc biệt là ở những vùng da mỏng như tai, khuỷu tay, bụng. Bệnh có tính lây lan cao giữa các chó và có thể lây sang người.
Bệnh ghẻ Demodex (Demodectic Mange)
Khác với sarcoptic mange, demodectic mange do ve Demodex canis gây ra. Loài ve này thường sống ký sinh vô hại trong nang lông của chó khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch suy yếu (ở chó con, chó già, hoặc chó đang mắc bệnh), ve Demodex có thể sinh sôi quá mức, gây viêm nang lông và rụng lông. Triệu chứng thường là các mảng da đỏ, có vảy và mất lông, thường xuất hiện quanh mắt, miệng và các chi. Bệnh ít ngứa hơn so với sarcoptic mange.
Bệnh nấm da (Dermatophytosis)
Nấm da, thường do các loại nấm Trichophyton hoặc Microsporum, là nguyên nhân phổ biến gây rụng lông hình tròn hoặc hình bầu dục, viền da hơi đỏ và có vảy. Lông trong vùng bị nấm thường gãy ngang, tạo cảm giác như bị cắt ngắn. Bệnh nấm da có thể lây sang người, đặc biệt là trẻ em và người có hệ miễn dịch yếu.
Dị Ứng Ở Chó
Dị ứng là một phản ứng quá mức của hệ miễn dịch đối với các tác nhân mà cơ thể coi là có hại. Ở chó, dị ứng thường biểu hiện chủ yếu qua da, gây ngứa và rụng lông.
Dị ứng thức ăn
Chó có thể bị dị ứng với một hoặc nhiều thành phần trong thức ăn, phổ biến nhất là thịt bò, gà, sữa, trứng, ngô, lúa mì. Dị ứng thức ăn thường gây ngứa dữ dội, đặc biệt là ở tai, chân, bụng và hậu môn, dẫn đến gãi, cắn, liếm quá mức và rụng lông lốm đốm. Chẩn đoán xác định thường cần thực hiện chế độ ăn loại trừ (elimination diet) trong vài tuần.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Giòi Làm Tổ: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu, Cách Điều Trị Và Biện Pháp Phòng Ngừa Toàn Diện
Dị ứng do côn trùng (Flea Allergy Dermatitis – FAD)
Chó bị dị ứng với nước bọt của bọ chét là một trong những nguyên nhân gây ngứa và rụng lông phổ biến nhất. Chỉ cần một vài vết đốt của bọ chét cũng có thể khiến chó ngứa ngáy dữ dội trong nhiều ngày, đặc biệt là ở vùng đuôi, hông và lưng. Chó thường gãi, cắn và liếm dữ dội, dẫn đến rụng lông, viêm da thứ phát.
Dị ứng tiếp xúc và dị ứng hô hấp (Atopic Dermatitis)
Dị ứng tiếp xúc xảy ra khi da chó tiếp xúc trực tiếp với chất gây dị ứng như chất tẩy rửa, thảm trải sàn, nhựa… Dị ứng hô hấp (viêm da dị ứng) thường do các tác nhân trong không khí như phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc. Các loại dị ứng này gây ngứa, đặc biệt là ở mặt, tai, bàn chân, bụng và các nếp gấp da, dẫn đến rụng lông nếu không được kiểm soát.
Rối Loạn Nội Tiết
Các rối loạn nội tiết ảnh hưởng đến sự cân bằng hormone trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến chu kỳ sinh trưởng của lông.
Bệnh Cushing (Cushing’s Syndrome)
Bệnh Cushing do cơ thể sản xuất quá nhiều hormone cortisol, có thể do u tuyến yên, u tuyến thượng thận hoặc do sử dụng thuốc corticosteroid kéo dài. Chó bị Cushing thường có biểu hiện rụng lông hai bên sườn, bụng chướng to, da mỏng và dễ bị bầm tím, uống nước và đi tiểu nhiều, thay đổi tính情. Rụng lông ở bệnh Cushing thường đối xứng và không ngứa.
Suy giáp (Hypothyroidism)
Suy giáp xảy ra khi tuyến giáp không sản xuất đủ hormone thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). Điều này làm chậm quá trình trao đổi chất và ảnh hưởng đến da và lông. Chó bị suy giáp thường rụng lông, đặc biệt là ở đuôi (đuôi hình “cây chổi”), da khô, có vảy, tăng cân, mệt mỏi, ưa nằm. Rụng lông ở suy giáp cũng thường đối xứng và không ngứa.
Rối Loạn Di Truyền Và Tự Miễn Dịch
Một số giống chó có khuynh hướng di truyền bị các bệnh về da và lông.
Rụng lông chu kỳ (Alopecia X)
Rụng lông chu kỳ, còn gọi là “black skin disease”, thường gặp ở các giống chó có lông dài như Pomeranian, Samoyed, Alaskan Malamute. Bệnh gây rụng lông đối xứng hai bên sườn, da chuyển sang màu sẫm. Nguyên nhân chính xác chưa rõ ràng, có thể liên quan đến bất thường về hormone hoặc di truyền. Bệnh thường không gây ngứa và không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
Bệnh rụng lông tự miễn (Alopecia Areata)
Đây là một bệnh tự miễn dịch hiếm gặp, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào nang lông, gây rụng lông từng mảng tròn, ranh giới rõ ràng. Các mảng da bị rụng lông thường nhẵn, không có vảy hay ngứa. Bệnh có thể tự khỏi nhưng cũng có thể tái phát.
Các Yếu Tố Khác
Căng thẳng và Lo âu
Căng thẳng kéo dài, thay đổi môi trường sống, cô đơn… có thể khiến chó có hành vi liếm, cắn chân, liếm bụng quá mức, dẫn đến rụng lông khu trú. Đây được gọi là hành vi liếm lick granuloma hoặc hành vi tự làm hại bản thân (self-mutilation).
Có thể bạn quan tâm: Chó Bắc Kinh (pekingese) Thuần Chủng Giá Bao Nhiêu? Mua Ở Đâu Và Cách Chăm Sóc Hiệu Quả
Chế độ dinh dưỡng kém
Thiếu hụt các axit béo thiết yếu (Omega-3, Omega-6), protein, vitamin (đặc biệt là biotin – vitamin B7) và khoáng chất (kẽm, đồng) có thể ảnh hưởng đến sức khỏe da và lông, khiến lông dễ gãy rụng và da kém đàn hồi.
Triệu Chứng Và Cách Nhận Biết
Việc nhận biết sớm các triệu chứng của rụng lông lốm đốm giúp chủ nuôi phát hiện và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nghiêm trọng.
Biểu Hiện Ngoài Da
- Mảng da mất lông: Có thể là các mảng tròn, bầu dục, hoặc không đều, ranh giới rõ hoặc mờ.
- Da đổi màu: Da có thể chuyển sang màu đỏ (viêm), màu đen (tăng sắc tố), hoặc trắng (giảm sắc tố).
- Vảy da và đóng vảy: Da có thể xuất hiện vảy trắng, vàng hoặc đóng vảy máu.
- Ngứa ngáy: Chó gãi, cắn, liếm vùng da bị ảnh hưởng nhiều lần trong ngày. Một số bệnh như nấm da, dị ứng, ghẻ thường gây ngứa nhiều; trong khi bệnh Cushing, suy giáp, rụng lông chu kỳ thường ít ngứa hoặc không ngứa.
- Chảy dịch hoặc mủ: Nếu có nhiễm trùng thứ phát, vùng da bị tổn thương có thể chảy dịch, mủ.
Khi Nào Cần Đến Bác Sĩ Thú Y
Bạn nên đưa chó đến bác sĩ thú y ngay nếu thấy:
- Các mảng rụng lông lan rộng nhanh chóng.
- Chó ngứa dữ dội, gãi đến mức trầy xước, chảy máu.
- Da có dấu hiệu nhiễm trùng (sưng, nóng, đỏ, đau, chảy dịch).
- Rụng lông kèm theo các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, chán ăn, uống nước nhiều, đi tiểu nhiều, thay đổi tính情.
Chẩn Đoán Và Phương Pháp Điều Trị
Chẩn đoán chính xác là chìa khóa để điều trị hiệu quả. Bác sĩ thú y sẽ sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để tìm ra nguyên nhân gốc rễ.
Các Phương Pháp Chẩn Đoán
- Soi da (Skin Scraping): Cạo nhẹ bề mặt da để tìm ve ghẻ, tế bào da bất thường.
- Kiểm tra bằng đèn Wood’s Lamp: Một số loại nấm da sẽ phát huỳnh quang dưới ánh sáng này.
- Nuôi cấy nấm: Xác định chính xác loại nấm gây bệnh.
- Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng tuyến giáp, tuyến thượng thận, các chỉ số toàn thân.
- Test dị ứng: Xác định chất gây dị ứng (thường là test da hoặc xét nghiệm máu).
Phác Đồ Điều Trị Theo Từng Nguyên Nhân
Điều trị ghẻ
- Sử dụng thuốc đặc hiệu: Ivermectin, Moxidectin, Milbemycin, hoặc các loại thuốc bôi chứa Amitraz. Liều lượng và thời gian điều trị tùy thuộc vào loại ghẻ và mức độ nghiêm trọng.
- Vệ sinh môi trường: Giặt sạch chăn, thảm, đồ chơi của chó để tránh tái nhiễm.
Điều trị nấm da
- Thuốc bôi tại chỗ: Ketoconazole, Miconazole, Terbinafine.
- Thuốc uống: Griseofulvin, Itraconazole, Terbinafine. Thời gian điều trị thường kéo dài 4-8 tuần.
- Thuốc tắm: Sulfur lime, ketoconazole shampoo.
Điều trị dị ứng
- Loại trừ nguyên nhân: Thay đổi thức ăn, kiểm soát bọ chét, tránh các chất gây dị ứng.
- Thuốc chống viêm và ngứa: Corticosteroid (prednisone), Cyclosporine, Oclacitinib.
- Liệu pháp miễn dịch (Vắc-xin dị ứng): Tiêm liều lượng nhỏ chất gây dị ứng để cơ thể quen dần.
Điều trị rối loạn nội tiết
- Bệnh Cushing: Có thể dùng thuốc trilostane để ức chế sản xuất cortisol, hoặc phẫu thuật cắt bỏ u nếu có.
- Suy giáp: Bổ sung hormone levothyroxine hàng ngày.
Điều trị hành vi liếm, cắn quá mức
- Đeo vòng Elizabeth: Ngăn chó tiếp tục liếm, cắn vùng da bị tổn thương.
- Thuốc an thần, chống lo âu: Clomipramine, Fluoxetine.
- Tăng cường vận động, chơi đùa: Giảm căng thẳng và buồn chán.
Phòng Ngừa Và Chăm Sóc Tại Nhà
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dưới đây là những biện pháp chăm sóc tại nhà giúp duy trì làn da và bộ lông khỏe mạnh cho chó.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nhận Biết Chó Bắc Hà Thuần Chủng: Đặc Điểm, Tính Cách Và Hướng Dẫn Chọn Mua
Chế độ dinh dưỡng phù hợp
- Thức ăn chất lượng cao: Cung cấp đầy đủ protein, chất béo lành mạnh (Omega-3, Omega-6), vitamin và khoáng chất.
- Bổ sung dưỡng chất: Dầu cá, dầu hạt lanh, biotin, kẽm (theo chỉ định của bác sĩ thú y).
- Nước uống sạch: Đảm bảo chó luôn có nước sạch để uống.
Vệ sinh da và lông định kỳ
- Tắm rửa đúng cách: Sử dụng sữa tắm dành riêng cho chó, không tắm quá thường xuyên (1-2 lần/tháng là phù hợp với nhiều giống chó).
- Chải lông thường xuyên: Giúp loại bỏ lông chết, phân bố dầu tự nhiên, phát hiện sớm các bất thường trên da.
- Vệ sinh môi trường sống: Giữ chuồng, thảm, chăn nệm sạch sẽ, thoáng mát.
Kiểm soát ký sinh trùng
- Sử dụng thuốc phòng bọ chét, ve: Theo lịch trình định kỳ hàng tháng.
- Tẩy giun định kỳ: 3-6 tháng một lần tùy theo loại thuốc và nguy cơ nhiễm giun.
Giảm căng thẳng cho chó
- Tạo môi trường sống ổn định: Tránh thay đổi đột ngột.
- Dành thời gian chơi đùa, huấn luyện: Tăng cường tương tác, giảm lo âu.
- Cho chó tiếp xúc với các chó khác: Xã hội hóa giúp chó tự tin và giảm căng thẳng.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Hỏi: Chó bị rụng lông lốm đốm có lây sang người không?
Đáp: Một số nguyên nhân như nấm da, ghẻ sarcoptic có thể lây sang người. Tuy nhiên, rụng lông do suy giáp, bệnh Cushing, dị ứng thức ăn thì không lây.
Hỏi: Tôi có thể tự mua thuốc về bôi cho chó khi thấy rụng lông không?
Đáp: Không nên. Việc sử dụng thuốc không đúng có thể làm bệnh nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán. Hãy đưa chó đến bác sĩ thú y để được khám và điều trị đúng cách.
Hỏi: Thời gian để lông mọc lại là bao lâu?
Đáp: Thời gian mọc lại lông phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng và đáp ứng điều trị của từng chó. Có thể mất từ vài tuần đến vài tháng. Quan trọng là phải điều trị triệt để nguyên nhân gốc rễ.
Kết Luận
Chó bị rụng lông lốm đốm là một triệu chứng da liễu phổ biến nhưng có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ nhiễm ký sinh trùng đơn giản đến các rối loạn nội tiết phức tạp. Việc nhận biết sớm các triệu chứng, đưa chó đi khám thú y để chẩn đoán chính xác và tuân thủ phác đồ điều trị là yếu tố then chốt để giúp thú cưng phục hồi nhanh chóng. Bên cạnh đó, chế độ chăm sóc tại nhà đúng cách, bao gồm dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh sạch sẽ và kiểm soát ký sinh trùng định kỳ, sẽ giúp phòng ngừa hiệu quả các vấn đề về da và lông. Hãy luôn quan tâm đến làn da và bộ lông của chó, vì đó là tấm gương phản chiếu sức khỏe tổng thể của chúng. Hanoi Zoo hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người bạn bốn chân thân yêu của mình.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Thanh Thảo
