Chó Bắc Kinh (Pekingese) là một trong những giống chó cổ xưa và đặc trưng nhất của Trung Quốc, từng được nuôi dưỡng trong cung đình hoàng gia. Với ngoại hình độc đáo, tính cách dũng cảm và lịch sử gắn liền với tầng lớp quý tộc, loài chó này mang trong mình vẻ đẹp của một “sư tử thu nhỏ”. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về đặc điểm hình thái, hành vi, nhu cầu chăm sóc, các vấn đề sức khỏe phổ biến, cũng như vai trò và nỗ lực bảo tồn loài chó hoàng tộc này.
Có thể bạn quan tâm: Viêm Túi Hậu Môn Ở Chó: Nhận Diện, Điều Trị Và Phòng Ngừa Để Bảo Vệ Sức Khỏe Thú Cưng
Tổng quan về Chó Bắc Kinh
Nguồn gốc và lịch sử
Chó Bắc Kinh, hay còn gọi là Pekingese, có nguồn gốc từ Trung Quốc, được nuôi dưỡng trong cung điện Hoàng gia Bắc Kinh hàng nghìn năm trước Công nguyên. Chúng được coi là biểu tượng của quyền lực, sự may mắn và thịnh vượng. Theo truyền thuyết, Đức Phật đã thu nhỏ một con sư tử để làm bạn đồng hành, từ đó hình thành nên loài chó này. Trong nhiều thế kỷ, chó Bắc Kinh là biểu tượng linh thiêng và chỉ được phép nuôi trong hoàng tộc. Khi vị hoàng đế qua đời, chó cưng thường được mai táng cùng để tiếp tục bảo vệ và bầu bạn cho chủ nhân ở thế giới bên kia.
Một sự kiện nổi bật trong lịch sử hiện đại là vụ đắm tàu Titanic năm 1912, khi hai con chó Bắc Kinh là “Sun Yat Sen” và “Mei” là những sinh vật sống sót hiếm hoi, góp phần làm nên tên tuổi và sự chú ý của công chúng đối với giống chó này.
Đặc điểm hình thái
Kích thước và cấu trúc cơ thể
Chó Bắc Kinh trưởng thành có trọng lượng từ 3,5 đến 7 kg, chiều cao khoảng 15 đến 23 cm. Cơ thể chúng ngắn, chắc nịch và cơ bắp, với chiều dài thân nhỉnh hơn chiều cao. Phần cổ ngắn, chân ngắn nhưng thẳng và vững chãi, đuôi cong cao và cuộn trên lưng.
Đầu và khuôn mặt
Đặc điểm nổi bật nhất của Pekingese là khuôn mặt gãy (brachycephalic) với phần đầu to, mõm ngắn, mũi đen phẳng và hai mắt to, tròn, hơi lồi. Phần tai rủ dài xuống hai bên, che phủ phần đầu. Khuôn mặt nhiều nếp gấp, đặc biệt là quanh mắt và mũi, tạo nên vẻ ngoài dễ thương nhưng cũng tiềm ẩn các nguy cơ về hô hấp và mắt.
Bộ lông
Bộ lông kép dày gồm lớp ngoài dài, thô và lớp lót mềm mại. Lông bao phủ toàn thân, đặc biệt dày ở cổ (tạo thành “bờm sư tử”), đuôi và tai. Màu lông phổ biến gồm: vàng nâu, đỏ, kem, trắng, đen và socola. Lông đuôi xù, cong cuộn trên lưng là điểm nhấn đặc trưng.
Tính cách và hành vi
Bản năng bảo vệ và dũng cảm
Mặc dù thân hình nhỏ bé, chó Bắc Kinh lại mang bản chất của một chiến binh trung thành. Chúng có bản năng canh gác mạnh mẽ, cảnh giác cao độ và sẵn sàng sủa lớn khi phát hiện người lạ. Pekingese thể hiện sự dũng cảm vượt xa kích thước của mình, luôn sẵn sàng bảo vệ chủ nhân khi cảm nhận được nguy hiểm.
Tính tự lập và ương bướng
Có thể bạn quan tâm: Rận Chó Có Lây Sang Người Không? Câu Hỏi Của Hàng Triệu Chủ Nuôi
Pekingese nổi tiếng là giống chó có tính tự lập cao. Chúng suy nghĩ độc lập, đôi khi tỏ ra ương bướng và không dễ dàng服 tùng mệnh lệnh. Việc huấn luyện đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và phương pháp tích cực. Nên sử dụng phần thưởng và lời khen thay vì trừng phạt.
Khả năng gắn kết và biểu cảm cảm xúc
Chó Bắc Kinh rất trung thành và gắn bó sâu sắc với chủ nhân. Chúng thích được ôm ấp, vuốt ve và có thể biểu đạt cảm xúc một cách tinh tế. Khi chủ buồn, chúng thường tìm cách an ủi bằng cách cọ sát, nằm gần hoặc thực hiện các hành vi đáng yêu để làm vui.
Nhu cầu chăm sóc hàng ngày
Chế độ ăn uống
Pekingese ăn uống điều độ nhưng dễ tăng cân do bản năng tích trữ năng lượng. Cần cung cấp thức ăn giàu protein, chất xơ và hạn chế tinh bột. Định lượng thức ăn nên được kiểm soát theo trọng lượng và mức độ hoạt động. Nên chia nhỏ bữa ăn 2-3 lần/ngày, cung cấp nước sạch đầy đủ.
Vận động và thể dục
Mỗi ngày, chó Bắc Kinh cần 30-60 phút vận động nhẹ nhàng như đi bộ, chơi đuổi bóng hoặc các trò chơi trong nhà. Tránh vận động quá mức vào buổi trưa nắng nóng. Do cấu trúc mũi ngắn, chúng dễ bị nghẹt thở khi vận động mạnh hoặc thời tiết nóng ẩm.
Chăm sóc bộ lông
- Chải lông: Ít nhất 2-3 lần/tuần để ngăn rối, rụng lông và loại bỏ bụi bẩn.
- Tắm rửa: 1-2 lần/tháng, sử dụng sữa tắm dịu nhẹ dành cho chó. Làm khô lông hoàn toàn sau khi tắm.
- Làm sạch mặt: Lau nhẹ các nếp gấp quanh mắt, mũi hằng ngày bằng khăn mềm ẩm để ngăn nhiễm trùng.
- Cắt tỉa: Có thể cắt tỉa lông vào mùa hè để giúp chó thoáng mát, nhưng không nên cắt quá ngắn.
Chăm sóc sức khỏe định kỳ
- Khám sức khỏe: Ít nhất 1 lần/năm tại phòng khám thú y uy tín.
- Tiêm phòng: Đầy đủ các mũi cơ bản (Care, Parvo, Dại, Ho cũi chó…).
- Tẩy giun: 3-4 lần/năm.
- Kiểm tra mắt và mũi: Theo dõi các dấu hiệu viêm kết mạc, loét giác mạc, nghẹt mũi, thở khò khè.
Các vấn đề sức khỏe phổ biến
Hội chứng Brachycephalic (Hô hấp)
Do khuôn mặt gãy, chó Bắc Kinh thường gặp các vấn đề về đường thở như: thở khò khè, ngáy, khó thở khi nóng hoặc vận động mạnh. Nên tránh để chó trong môi trường quá nóng, không để chó chạy nhảy nhiều vào buổi trưa.
Bệnh về mắt
Mắt lồi khiến Pekingese dễ bị tổn thương: loét giác mạc, viêm kết mạc, khô mắt. Cần giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, tránh bụi và vật nhọn. Nếu chó chớp mắt nhiều, chảy nước mắt hoặc đỏ mắt, cần đưa đi khám ngay.
Có thể bạn quan tâm: Thuốc Trị Vết Thương Hở Cho Chó: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Chuyên Gia Thú Y
Bệnh da và nhiễm trùng nếp gấp
Các nếp gấp da quanh mặt là nơi dễ tích tụ vi khuẩn. Cần lau khô sau khi rửa mặt, tránh để ẩm ướt. Dấu hiệu nhiễm trùng: đỏ, mùi hôi, có dịch.
Thoái hóa khớp háng và đĩa đệm
Do cơ thể ngắn, chân ngắn, Pekingese có nguy cơ thoái hóa khớp háng và thoát vị đĩa đệm. Không nên để chó nhảy từ độ cao lớn hoặc leo cầu thang nhiều.
Béo phì
Dễ tích mỡ nếu ăn quá nhiều và vận động ít. Béo phì làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, hô hấp và khớp. Cần kiểm soát cân nặng và chế độ ăn.
Huấn luyện và dạy dỗ
Phương pháp huấn luyện tích cực
Sử dụng kỹ thuật củng cố tích cực (Positive Reinforcement): khen ngợi, thưởng đồ ăn, đồ chơi khi chó làm đúng. Tránh la mắng, đánh đập vì khiến chó sợ hãi, ương bướng hơn.
Các lệnh cơ bản cần dạy
- “Ngồi”, “Chờ”, “Đến”, “Đứng”, “Không”.
- Làm quen với dây dắt, vòng cổ, rọ mõm (nếu cần).
- Tập thói quen đi vệ sinh đúng chỗ.
Thời gian huấn luyện
Nên bắt đầu từ 8-12 tuần tuổi. Mỗi buổi 5-10 phút, lặp lại nhiều lần trong ngày. Duy trì tính nhất quán, kiên nhẫn và tạo không khí vui vẻ.
Chọn mua chó Bắc Kinh thuần chủng
Dấu hiệu chó thuần chủng, khỏe mạnh
- Khuôn mặt gãy rõ, mũi đen, mắt to tròn, cách xa nhau.
- Cơ thể chắc nịch, di chuyển linh hoạt, không lừ đừ.
- Lông dày, mượt, không có vảy gàu, rụng lông bất thường.
- Mắt sáng, không chảy nước, không ghèn.
- Hơi thở không khò khè, không nôn trớ.
Nên mua ở đâu?
Có thể bạn quan tâm: Tất Cả Các Loài Chó Trên Thế Giới: Cẩm Nang Khoa Học Từ A Đến Z
- Trại nhân giống uy tín: Có giấy tờ nguồn gốc (VKAA, CKC), sổ tiêm chủng, kiểm tra sức khỏe.
- Hỏi về cha mẹ: Tìm hiểu về sức khỏe, đặc điểm của bố mẹ để đánh giá gen di truyền.
- Yêu cầu kiểm tra sức khỏe: Trước khi nhận chó, nên yêu cầu bác sĩ thú y kiểm tra tổng quát.
Lưu ý khi mua online
- Kiểm tra hình ảnh thực tế, video chó hoạt động.
- Yêu cầu hợp đồng mua bán, chính sách bảo hành 7-15 ngày.
- Hỏi rõ về chính sách đổi trả nếu phát hiện bệnh hoặc không đúng giống.
Vai trò trong bảo tồn và giáo dục
Ý nghĩa văn hóa và lịch sử
Chó Bắc Kinh là một phần của di sản văn hóa Trung Hoa, đại diện cho sự kết hợp giữa linh vật (sư tử) và đời sống cung đình. Việc bảo tồn giống chó này giúp gìn giữ lịch sử, văn hóa và đa dạng sinh học.
Giáo dục cộng đồng
Tại các vườn thú và trung tâm giáo dục như Hanoi Zoo, chó Bắc Kinh có thể được sử dụng để giảng dạy về:
- Di truyền học và lai tạo giống.
- Các hội chứng ở chó mặt ngắn.
- Tầm quan trọng của việc chăm sóc động vật đúng cách.
Nỗ lực bảo tồn
Các câu lạc bộ nuôi chó, hội nhân giống và các tổ chức bảo vệ động vật đang nỗ lực:
- Tuyên truyền về việc nuôi chó có trách nhiệm.
- Khuyến khích kiểm tra di truyền trước khi phối giống.
- Hạn chế lai tạo vô tội vạ gây suy thoái gen.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Chó Bắc Kinh sống được bao lâu?
Trung bình 12-15 năm, có thể lên đến 18 năm nếu được chăm sóc tốt.
2. Chó Bắc Kinh có phù hợp với trẻ nhỏ không?
Chúng có thể sống hòa thuận với trẻ lớn, nhưng do thân hình nhỏ và tính ương bướng, không nên để trẻ nhỏ nghịch quá mạnh. Cần giám sát khi trẻ chơi cùng.
3. Có nên cắt lông chó Bắc Kinh vào mùa hè?
Có thể cắt tỉa vừa phải để thoáng mát, nhưng không nên cạo trọc. Lông dài giúp điều hòa nhiệt độ và bảo vệ da.
4. Chó Bắc Kinh có rụng lông nhiều không?
Có, đặc biệt vào mùa xuân và thu. Chải lông thường xuyên giúp giảm rụng và rối lông.
5. Làm sao để hạn chế hiện tượng ngáy và thở khò khè?
- Giữ cân nặng hợp lý.
- Tránh vận động mạnh vào buổi trưa.
- Không để chó trong môi trường quá nóng, thiếu oxy.
- Khám hô hấp định kỳ.
Lời kết
Chó Bắc Kinh không chỉ là một thú cưng mà còn là một phần di sản văn hóa sống động. Với vẻ ngoài độc đáo, tính cách dũng cảm và sự trung thành sâu sắc, chúng xứng đáng được chăm sóc một cách bài bản và nhân đạo. Việc nuôi dưỡng một chú chó Bắc Kinh thuần chủng đòi hỏi trách nhiệm cao về sức khỏe, dinh dưỡng và huấn luyện. Hãy tìm hiểu kỹ trước khi quyết định nuôi và cân nhắc tham quan các trung tâm giáo dục như Hanoi Zoo để hiểu hơn về loài chó đặc biệt này. Khám phá thêm nhiều kiến thức thú vị tại hanoizoo.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
