Viêm loét dạ dày ở chó là một vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Những chú chó mắc bệnh thường có biểu hiện chán ăn, nôn mửa, đau bụng và sụt cân. Việc tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp trị viêm loét dạ dày ở chó là điều cần thiết để chủ nuôi có thể chăm sóc tốt cho thú cưng của mình. Bài viết này sẽ cung cấp kiến thức toàn diện, khoa học và đáng tin cậy về cách điều trị, chăm sóc và phòng ngừa bệnh lý này, giúp chủ nuôi nắm được các giải pháp hiệu quả từ y học hiện đại đến các biện pháp hỗ trợ tại nhà.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Chó Bull Pháp: Cẩm Nang Chi Tiết Về Ngoại Hình, Đặc Điểm Và Hình Ảnh Minh Họa
Hiểu về bệnh viêm loét dạ dày ở chó
Giải phẫu dạ dày chó và cơ chế hình thành vết loét
Dạ dày của chó là một cơ quan nằm giữa thực quản và ruột non, có chức năng chính là chứa và tiêu hóa thức ăn. Thành dạ dày gồm nhiều lớp mô khác nhau, trong đó lớp niêm mạc dạ dày là lớp trong cùng, tiếp xúc trực tiếp với thức ăn và dịch vị. Dịch vị chứa axit clohydric (HCl) và men pepsin, đóng vai trò quan trọng trong việc phá vỡ protein và tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, chính axit này cũng có thể gây tổn thương cho lớp niêm mạc nếu hệ thống bảo vệ tự nhiên của dạ dày bị suy yếu.
Bình thường, dạ dày có một lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc khỏi tác động của axit. Ngoài ra, các tế bào niêm mạc cũng có khả năng tự tái tạo và sửa chữa. Khi các yếu tố bảo vệ này bị suy yếu hoặc khi lượng axit tiết ra quá mức, lớp niêm mạc sẽ bị bào mòn, dẫn đến hình thành các vết viêm và sau đó là các vết loét. Vết loét là những tổn thương sâu hơn, có thể ăn mòn đến các lớp dưới niêm mạc, gây đau đớn và có nguy cơ xuất huyết hoặc thủng dạ dày nếu không được điều trị.
Nguyên nhân phổ biến gây viêm loét dạ dày ở chó
Viêm loét dạ dày ở chó có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những yếu tố bên ngoài đến các bệnh lý tiềm ẩn bên trong cơ thể. Việc xác định nguyên nhân là bước quan trọng để có phương pháp trị viêm loét dạ dày ở chó hiệu quả và ngăn ngừa tái phát.
Sử dụng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs)
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là việc sử dụng dài hạn hoặc quá liều các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như carprofen, meloxicam, firocoxib… Những loại thuốc này được dùng để giảm đau và viêm trong các bệnh về xương khớp, nhưng chúng cũng có tác dụng phụ là ức chế một enzyme (COX-1) có vai trò sản sinh chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. Khi lớp bảo vệ này bị suy yếu, axit dạ dày dễ dàng tấn công và gây loét.
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter
Vi khuẩn Helicobacter pylori, nổi tiếng là nguyên nhân hàng đầu gây loét dạ dày ở người, cũng được tìm thấy ở một tỷ lệ đáng kể chó mắc bệnh viêm loét dạ dày. Vi khuẩn này có khả năng sống sót trong môi trường axit khắc nghiệt của dạ dày và gây viêm mãn tính, làm suy yếu lớp bảo vệ niêm mạc.
Căng thẳng và stress
Chó cũng có thể bị loét dạ dày do stress. Những tình huống như thay đổi môi trường sống, du lịch, phẫu thuật, hoặc bệnh lý nặng kéo dài đều có thể làm tăng tiết axit dạ dày và giảm lưu lượng máu đến niêm mạc, tạo điều kiện cho vết loét hình thành.
Các bệnh lý nền
Một số bệnh lý nội khoa khác có thể làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày ở chó. Ví dụ, suy thận mãn tính có thể làm thay đổi cách cơ thể xử lý và bài tiết các chất, dẫn đến kích ứng niêm mạc dạ dày. Hội chứng Cushing (tăng sản tuyến thượng thận) làm tăng nồng độ cortisol trong máu, cũng là một yếu tố nguy cơ. Ngoài ra, các khối u dạ dày, dù hiếm gặp, cũng có thể gây loét.
Chế độ ăn uống không phù hợp
Cho chó ăn thức ăn khó tiêu, quá nhiều chất béo, xương hoặc các vật lạ có thể gây kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày. Thói quen ăn quá nhanh hoặc ăn quá no cũng làm tăng áp lực trong dạ dày và tiết nhiều axit hơn.
Triệu chứng điển hình của viêm loét dạ dày ở chó
Triệu chứng của viêm loét dạ dày ở chó có thể từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương của niêm mạc. Nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp chủ nuôi đưa ra quyết định điều trị kịp thời.
Có thể bạn quan tâm: Trại Huấn Luyện Chó Thanh Hóa: Hướng Dẫn Chọn Trung Tâm Tốt Nhất
Biểu hiện về đường tiêu hóa
Triệu chứng phổ biến nhất là nôn mửa. Chó có thể nôn ra thức ăn, dịch nhầy, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng, nôn ra máu (màu đen như bã cà phê). Chán ăn là một dấu hiệu khác, do việc ăn uống gây đau đớn. Một số chó có thể ăn một chút rồi bỏ dở, hoặc chỉ liếm thức ăn. Ngoài ra, chó có thể bị tiêu chảy, đôi khi có máu. Đau bụng cũng là một triệu chứng điển hình; chó có thể có tư thế “cầu vồng” (cúi thấp người, hai chân trước duỗi thẳng) để giảm cảm giác khó chịu.
Dấu hiệu toàn thân
Khi bệnh kéo dài, chó có thể bị sụt cân do không hấp thu đủ chất dinh dưỡng. Chúng cũng có thể显得 uể oải, mệt mỏi, và ít hoạt động hơn bình thường. Trong các trường hợp loét nặng gây xuất huyết, chó có thể bị thiếu máu, biểu hiện bằng niêm mạc mắt và nướu răng nhợt nhạt, thở nhanh và tim đập nhanh.
Những trường hợp khẩn cấp
Nếu vết loét tiến triển đến mức thủng dạ dày, chó sẽ có các dấu hiệu cấp tính như đau bụng dữ dội, sốc và có thể tử vong nếu không được phẫu thuật cấp cứu. Đây là một cấp cứu y tế cần được đưa đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Cách chẩn đoán viêm loét dạ dày ở chó
Khám lâm sàng và hỏi病 sử
Bước đầu tiên trong quá trình chẩn đoán là một cuộc khám lâm sàng toàn diện. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra tổng quát tình trạng sức khỏe của chó, đặc biệt là niêm mạc mắt và nướu để đánh giá dấu hiệu thiếu máu. Họ cũng sẽ ấn nhẹ vào bụng để kiểm tra xem có dấu hiệu đau hay căng cứng không. Việc hỏi病 sử (lịch sử bệnh) rất quan trọng; chủ nuôi cần cung cấp thông tin về các triệu chứng, thời gian khởi phát, loại thuốc đang dùng (đặc biệt là NSAIDs), chế độ ăn uống và bất kỳ thay đổi nào gần đây trong lối sống của chó.
Các xét nghiệm cận lâm sàng hỗ trợ
Các xét nghiệm máu, nước tiểu và phân có thể giúp bác sĩ đánh giá tình trạng chung của chó và loại trừ các nguyên nhân khác gây ra các triệu chứng tương tự. Xét nghiệm máu có thể cho thấy dấu hiệu nhiễm trùng, thiếu máu hoặc các bất thường về chức năng gan, thận. Xét nghiệm phân có thể phát hiện máu ẩn, một dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa. Siêu âm bụng là một công cụ hình ảnh học không xâm lấn, có thể giúp bác sĩ quan sát hình dạng và cấu trúc của dạ dày, cũng như phát hiện các bất thường khác trong ổ bụng.
Nội soi dạ dày: Phương pháp chẩn đoán chính xác nhất
Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất để xác định viêm loét dạ dày ở chó. Trong thủ thuật này, bác sĩ thú y sẽ gây mê nhẹ cho chó và đưa một ống nội soi (một ống mỏng có gắn camera) qua miệng, thực quản và vào dạ dày. Hình ảnh từ camera được truyền trực tiếp lên màn hình, cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp lớp niêm mạc dạ dày, xác định vị trí, kích thước và mức độ nghiêm trọng của các vết loét. Ngoài ra, trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết (một mảnh nhỏ niêm mạc) để kiểm tra dưới kính hiển vi, giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây loét (ví dụ: nhiễm Helicobacter, u ác tính…).
Phương pháp trị viêm loét dạ dày ở chó
Điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thú y
Điều trị viêm loét dạ dày ở chó cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y. Mục tiêu của điều trị là giảm tiết axit, bảo vệ niêm mạc dạ dày, điều trị nguyên nhân cơ bản và làm lành các vết loét.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Con Chó Bị Ghẻ: Nhận Biết, Chẩn Đoán Và Cách Xử Lý Hiệu Quả
Thuốc ức chế bơm proton (PPIs)
Thuốc ức chế bơm proton (Proton Pump Inhibitors – PPIs) là nhóm thuốc mạnh nhất để giảm tiết axit dạ dày. Chúng hoạt động bằng cách ức chế enzyme H+/K+ ATPase, còn được gọi là “bơm proton”, nằm ở tế bào thành dạ dày. Khi enzyme này bị ức chế, quá trình bài tiết ion H+ (tạo thành axit) vào lòng dạ dày bị giảm đáng kể. Các loại PPIs thường dùng cho chó bao gồm omeprazole và pantoprazole. Chúng được dùng đường uống, thường là một lần mỗi ngày, và có hiệu quả cao trong việc làm lành vết loét.
Chất bảo vệ niêm mạcdòng
Sucralfate là một chất bảo vệ niêm mạc dạ dày phổ biến. Khi gặp môi trường axit trong dạ dày, sucralfate tạo thành một lớp gel dính bao phủ lên vết loét, bảo vệ nó khỏi tác động của axit và pepsin, tạo điều kiện cho quá trình lành thương. Ngoài ra, sucralfate còn có thể hấp thụ các yếu tố gây độc hại và kích thích sản xuất các chất bảo vệ niêm mạc tự nhiên như prostaglandin E2.
Kháng sinh (nếu cần)
Nếu kết quả sinh thiết hoặc các xét nghiệm khác xác định vi khuẩn Helicobacter là nguyên nhân gây loét, bác sĩ thú y sẽ kê đơn một phác đồ kháng sinh. Thường thì việc điều trị cần kết hợp hai loại kháng sinh khác nhau để tránh vi khuẩn kháng thuốc, và có thể được dùng kèm với một PPI để tăng hiệu quả.
Ngừng hoặc thay đổi thuốc NSAIDs
Nếu chó đang dùng NSAIDs và nghi ngờ là nguyên nhân gây loét, bác sĩ thú y có thể yêu cầu ngừng thuốc hoặc chuyển sang một loại thuốc giảm đau khác ít gây kích ứng dạ dày hơn. Trong một số trường hợp, có thể cần dùng thêm thuốc bảo vệ dạ dày khi bắt buộc phải dùng NSAIDs.
Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị
Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa tái phát viêm loét dạ dày ở chó. Một chế độ ăn phù hợp có thể giúp giảm kích ứng niêm mạc,促进 quá trình lành thương và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Nguyên tắc xây dựng thực đơn
Thức ăn cho chó bị viêm loét dạ dày nên dễ tiêu hóa, ít chất béo và không gây kích ứng. Nên chọn các loại thức ăn mềm, dạng pate hoặc cơm nhão. Tránh cho chó ăn thức ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng, xương hoặc các vật lạ. Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày (3-4 bữa) thay vì cho ăn một hoặc hai bữa lớn để giảm áp lực lên dạ dày và duy trì mức độ axit ổn định.
Các loại thực phẩm nên và không nên cho chó ăn
Thực phẩm nên cho chó ăn bao gồm thịt nạc (gà, bò, cá), cơm trắng, khoai lang, bí đỏ, cà rốt và một số loại rau củ đã được nấu chín. Những thực phẩm này dễ tiêu hóa và cung cấp đủ năng lượng. Sữa và các sản phẩm từ sữa nên được cho ăn cẩn trọng; một số chó có thể không dung nạp lactose và sẽ bị tiêu chảy. Nên tránh các loại thực phẩm như socola, nho, nho khô, hành, tỏi, caffeine và các loại hạt macadamia vì chúng có thể gây độc cho chó. Ngoài ra, nên cung cấp đủ nước sạch cho chó để giúp làm loãng dịch vị và hỗ trợ tiêu hóa.
Thời gian và cách cho chó ăn
Nên cho chó ăn vào những thời điểm cố định trong ngày để dạ dày có thể điều tiết việc tiết axit một cách đều đặn. Sau khi cho chó ăn, nên để chó nghỉ ngơi nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh hoặc nô đùa quá mức vì điều này có thể làm tăng áp lực trong bụng và gây trào ngược dịch vị. Ngoài ra, không nên cho chó ăn quá no; cảm giác no căng có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, tạo điều kiện cho axit trào ngược lên thực quản.
Các biện pháp hỗ trợ và chăm sóc tại nhà
Ngoài việc dùng thuốc và điều chỉnh chế độ ăn, có một số biện pháp hỗ trợ tại nhà có thể giúp chó mau lành bệnh và cảm thấy thoải mái hơn.
Quản lý stress cho chó
Stress là một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh có thể làm trầm trọng thêm viêm loét dạ dày. Chủ nuôi nên tạo cho chó một môi trường sống yên tĩnh, thoải mái, tránh những thay đổi đột ngột. Việc duy trì một chế độ sinh hoạt đều đặn, bao gồm thời gian ăn uống, vận động và nghỉ ngơi, có thể giúp ổn định hệ thần kinh của chó. Ngoài ra, cho chó chơi các trò chơi nhẹ nhàng, massage hoặc dắt chó đi dạo cũng có thể giúp giảm căng thẳng.
Theo dõi triệu chứng và tái khám định kỳ
Việc theo dõi sát các triệu chứng của chó là rất quan trọng. Chủ nuôi nên ghi chú lại tần suất và mức độ nôn mửa, tình trạng ăn uống, phân và nước tiểu của chó. Nếu thấy chó có dấu hiệu nôn ra máu, đau bụng dữ dội, bỏ ăn hoàn toàn hoặc có các dấu hiệu sốc, cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Ngoài ra, cần tuân thủ lịch tái khám theo chỉ định của bác sĩ để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh thuốc nếu cần.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Chó Pitbull Con: Toàn Cảnh Về Ngoại Hình, Tính Cách Và Chăm Sóc
Không tự ý dùng thuốc
Một nguyên tắc quan trọng là không bao giờ tự ý cho chó dùng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc giảm đau, kháng sinh hay thuốc nam, mà không có chỉ định của bác sĩ thú y. Việc dùng thuốc sai cách có thể làm bệnh nặng hơn hoặc gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng.
Phòng ngừa viêm loét dạ dày ở chó
Quản lý việc sử dụng thuốc
Một trong những cách hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm loét dạ dày ở chó là quản lý chặt chẽ việc sử dụng thuốc, đặc biệt là các thuốc NSAIDs. Khi chó cần dùng thuốc để điều trị các bệnh về xương khớp hoặc giảm đau sau phẫu thuật, chủ nuôi nên thảo luận với bác sĩ thú y về nguy cơ và các biện pháp phòng ngừa. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn kèm theo thuốc bảo vệ dạ dày hoặc chọn một loại NSAIDs có tính an toàn cao hơn cho dạ dày. Ngoài ra, cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian dùng thuốc, không tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc kéo dài.
Cung cấp chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh
Một chế độ ăn uống cân bằng, phù hợp với nhu cầu sinh lý của từng giống, lứa tuổi và mức độ hoạt động của chó là nền tảng để duy trì sức khỏe hệ tiêu hóa. Nên chọn các loại thức ăn chất lượng cao, có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với độ tuổi của chó. Tránh cho chó ăn thức ăn thừa của con người, đặc biệt là những món nhiều dầu mỡ, gia vị hoặc có chứa các thành phần độc hại cho chó. Ngoài ra, nên tập cho chó thói quen ăn uống điều độ, không ăn quá no hoặc để bụng quá đói.
Tạo môi trường sống thoải mái, giảm stress
Một môi trường sống yên tĩnh, an toàn và được chăm sóc đúng cách có thể giúp giảm stress cho chó, từ đó giảm nguy cơ viêm loét dạ dày. Chủ nuôi nên dành thời gian chơi đùa, vận động và tương tác với chó mỗi ngày. Việc huấn luyện các kỹ năng cơ bản và tạo cho chó một không gian riêng để nghỉ ngơi cũng góp phần làm tăng cảm giác an toàn và hạnh phúc cho chó.
Khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ cho chó là một phần quan trọng trong việc phòng ngừa và phát hiện sớm các bệnh lý, bao gồm cả viêm loét dạ dày. Bác sĩ thú y có thể phát hiện những dấu hiệu bất thường ngay cả khi chó chưa có triệu chứng rõ rệt và đưa ra các khuyến nghị về chăm sóc, dinh dưỡng hoặc tiêm phòng phù hợp.
Hanoi Zoo – Nơi chia sẻ kiến thức chăm sóc thú cưng
Việc hiểu rõ về các bệnh lý phổ biến ở chó như viêm loét dạ dày không chỉ giúp chủ nuôi chăm sóc tốt hơn cho thú cưng của mình mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về sức khỏe động vật. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các vấn đề sức khỏe khác ở chó mèo, hoặc cần tư vấn về chế độ dinh dưỡng và chăm sóc, hãy truy cập website của Hanoi Zoo. Tại đây, bạn sẽ tìm thấy nhiều bài viết hữu ích được viết bởi đội ngũ chuyên gia có chuyên môn sâu rộng, cung cấp thông tin chính xác, đáng tin cậy và cập nhật nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
