Chó Shih Tzu, với bộ lông dài thướt tha và dáng vẻ hoàng gia, là một trong những giống chó cảnh được yêu thích nhất trên thế giới. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài kiêu kỳ đó là một người bạn đồng hành tình cảm và trung thành. Việc tìm hiểu cách nuôi chó Shih Tzu đúng đắn là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đảm bảo bé cưng của bạn có một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và trở thành một thành viên tuyệt vời trong gia đình. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, từ việc chuẩn bị môi trường sống đến chăm sóc sức khỏe chuyên sâu.
Tóm tắt 7 bước cốt lõi nuôi chó Shih Tzu
Có thể bạn quan tâm: Cách Nuôi Chó Pug Sinh Sản An Toàn Và Đúng Kỹ Thuật
- Chuẩn bị không gian sống: Thiết lập một khu vực an toàn, ấm cúng và thoải mái với đầy đủ các vật dụng cần thiết như giường nệm, bát ăn, đồ chơi.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng: Lựa chọn thức ăn chất lượng cao, phân chia khẩu phần ăn hợp lý theo từng độ tuổi và theo dõi cân nặng thường xuyên.
- Chăm sóc bộ lông: Chải lông hàng ngày để chống rối, tắm rửa định kỳ bằng sữa tắm chuyên dụng và cắt tỉa lông khi cần thiết.
- Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên làm sạch mắt, tai, răng miệng và cắt móng chân để ngăn ngừa nhiễm trùng và các vấn đề sức khỏe khác.
- Huấn luyện cơ bản: Dạy các lệnh cơ bản và huấn luyện đi vệ sinh đúng chỗ bằng phương pháp tích cực, kiên nhẫn và nhất quán.
- Chăm sóc sức khỏe: Đảm bảo lịch tiêm phòng và tẩy giun đầy đủ, đồng thời đưa cún đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.
- Xã hội hóa: Cho Shih Tzu tiếp xúc với người, vật nuôi khác và môi trường mới từ sớm để phát triển tính cách thân thiện, tự tin.
Hiểu rõ về giống chó Shih Tzu trước khi nuôi
Có thể bạn quan tâm: Cách Nuôi Chó Poodle Lai Nhật Chi Tiết Cho Người Mới
Trước khi bắt đầu hành trình chăm sóc một chú chó Shih Tzu, việc hiểu rõ về nguồn gốc, đặc điểm và tính cách của chúng là vô cùng cần thiết. Kiến thức này không chỉ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn mà còn tạo ra một mối liên kết sâu sắc hơn với người bạn bốn chân của mình.
Nguồn gốc và lịch sử hoàng gia
Shih Tzu, có nghĩa là “Sư tử nhỏ” trong tiếng Quan Thoại, là một giống chó cổ xưa có nguồn gốc từ Tây Tạng. Chúng được các nhà sư Tây Tạng vô cùng trân quý và xem như những linh vật thiêng liêng. Sau đó, chúng được dâng tặng cho các vị hoàng đế Trung Hoa và trở thành vật nuôi yêu thích trong cung đình suốt nhiều thế kỷ, đặc biệt là dưới thời nhà Minh và nhà Thanh.
Sống trong sự xa hoa của hoàng cung, Shih Tzu được chăm sóc cẩn thận và không bao giờ phải rời khỏi những bức tường thành. Mãi đến đầu thế kỷ 20, chúng mới được biết đến ở thế giới phương Tây và nhanh chóng chinh phục trái tim của những người yêu chó trên toàn cầu. Lịch sử hoàng gia này đã định hình nên tính cách vừa kiêu hãnh, vừa thân thiện của chúng ngày nay.
Đặc điểm ngoại hình đặc trưng
Điểm nổi bật nhất của Shih Tzu chính là bộ lông kép dài, dày và mượt mà, có thể có nhiều màu sắc khác nhau. Bộ lông này đòi hỏi sự chăm sóc tỉ mỉ để luôn giữ được vẻ đẹp và không bị rối.
Chúng có một khuôn mặt phẳng đặc trưng của các giống chó mũi ngắn (brachycephalic), đôi mắt to tròn, đen láy và một chiếc đuôi cong vút lên lưng. Thân hình nhỏ gọn nhưng chắc nịch, với dáng đi uyển chuyển và có phần kiêu hãnh. Chính những đặc điểm này đã tạo nên vẻ ngoài đáng yêu, độc đáo không thể nhầm lẫn của Shih Tzu.
Tính cách: Người bạn đồng hành đáng yêu
Shih Tzu được lai tạo với mục đích duy nhất là làm bạn đồng hành, vì vậy chúng sở hữu một tính cách vô cùng thân thiện, hướng ngoại và tình cảm. Chúng thích được ở cạnh con người, thích được âu yếm và sẽ vui vẻ theo chân bạn đi khắp nhà. Đây không phải là một giống chó săn hay chó canh gác, chúng chỉ đơn giản là muốn được yêu thương và mang lại niềm vui.
Mặc dù có vẻ ngoài nhỏ nhắn, Shih Tzu lại khá dũng cảm và tự tin. Chúng hòa đồng tốt với trẻ em và các vật nuôi khác nếu được xã hội hóa từ sớm. Tuy nhiên, đôi khi chúng cũng có thể tỏ ra bướng bỉnh, đây là một nét tính cách thừa hưởng từ tổ tiên hoàng tộc của mình.
Chuẩn bị môi trường sống lý tưởng cho Shih Tzu
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cách Nuôi Chó Phốc Sóc Lai Bắc Kinh Khỏe Mạnh
Việc tạo ra một không gian sống an toàn và tiện nghi là nền tảng cho cách nuôi chó Shih Tzu thành công. Một môi trường tốt sẽ giúp cún cưng của bạn cảm thấy an tâm, dễ dàng thích nghi và phát triển khỏe mạnh.
Không gian an toàn và thoải mái
Shih Tzu là giống chó phù hợp để nuôi trong nhà, dù là căn hộ chung cư hay nhà có sân vườn. Chúng không yêu cầu không gian quá rộng lớn nhưng cần một môi trường sạch sẽ và an toàn. Bạn cần đảm bảo loại bỏ các mối nguy hiểm tiềm tàng như dây điện, hóa chất tẩy rửa, cây cảnh độc hại khỏi tầm với của chúng.
Hãy dành cho Shih Tzu một góc riêng với giường hoặc nệm êm ái, đặt ở nơi ấm cúng, không có gió lùa và ít người qua lại. Điều này sẽ tạo cho chúng một “lãnh thổ” riêng, nơi chúng có thể nghỉ ngơi và cảm thấy an toàn tuyệt đối.
Các vật dụng cần thiết
Trước khi đón một chú Shih Tzu về nhà, bạn cần chuẩn bị sẵn sàng các vật dụng sau:
- Bát ăn và bát uống: Chọn loại bát làm từ thép không gỉ hoặc gốm sứ để dễ vệ sinh và bền.
- Giường hoặc nệm: Một chiếc giường êm ái là rất quan trọng cho giấc ngủ của chúng.
- Đồ chơi: Cung cấp nhiều loại đồ chơi an toàn để chúng giải trí, giảm căng thẳng và tránh cắn phá đồ đạc.
- Dụng cụ chải lông: Bao gồm lược gỡ rối, lược chải lông và kéo nhỏ để tỉa lông quanh mắt.
- Sữa tắm chuyên dụng: Sử dụng sữa tắm dành riêng cho chó có độ pH phù hợp để bảo vệ da và lông.
- Dây dắt và vòng cổ: Chọn loại có kích thước vừa vặn, thoải mái để dắt chúng đi dạo hàng ngày.
- Tã lót hoặc khay vệ sinh: Rất hữu ích trong giai đoạn đầu huấn luyện Shih Tzu đi vệ sinh.
Chế độ dinh dưỡng khoa học và cân bằng
Dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến sức khỏe, sự phát triển và tuổi thọ của Shih Tzu. Một chế độ ăn uống khoa học không chỉ giúp chúng có đủ năng lượng mà còn hỗ trợ bộ lông óng mượt và hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Lựa chọn thức ăn phù hợp
Bạn có thể lựa chọn giữa thức ăn khô (hạt), thức ăn ướt (pate) hoặc tự nấu thức ăn tại nhà. Mỗi loại đều có ưu nhược điểm riêng:
- Thức ăn khô: Tiện lợi, dễ bảo quản và tốt cho sức khỏe răng miệng. Hãy chọn các thương hiệu uy tín, có công thức dành riêng cho các giống chó nhỏ, với thành phần chính là protein động vật chất lượng cao (thịt gà, cá hồi, thịt cừu).
- Thức ăn ướt: Mềm, thơm và cung cấp nhiều độ ẩm, phù hợp với những chú chó kén ăn hoặc có vấn đề về răng miệng.
- Thức ăn tự nấu (BARF/Raw): Cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn thành phần, nhưng đòi hỏi kiến thức sâu về dinh dưỡng để đảm bảo cân bằng các chất. Nếu chọn phương pháp này, bạn nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia thú y.
Dù lựa chọn loại nào, hãy luôn đọc kỹ bảng thành phần và tránh các sản phẩm chứa nhiều chất độn, phẩm màu và hương liệu nhân tạo.
Lượng thức ăn theo từng giai đoạn phát triển
Nhu cầu dinh dưỡng của Shih Tzu thay đổi theo độ tuổi. Việc điều chỉnh khẩu phần ăn là rất quan trọng để tránh tình trạng suy dinh dưỡng hoặc béo phì.
- Giai đoạn chó con (dưới 12 tháng tuổi): Cần nhiều protein và calo để phát triển. Chia thành 3-4 bữa nhỏ mỗi ngày.
- Giai đoạn trưởng thành (từ 1 đến 8 tuổi): Nhu cầu năng lượng ổn định hơn. Cho ăn 2 bữa mỗi ngày.
- Giai đoạn chó già (trên 8 tuổi): Cần ít calo hơn để tránh tăng cân nhưng lại cần nhiều chất xơ và các dưỡng chất hỗ trợ xương khớp.
Luôn cung cấp nước sạch và tươi cho cún cưng của bạn. Theo dõi cân nặng và điều chỉnh lượng thức ăn nếu cần thiết để duy trì thể trạng lý tưởng.
Những thực phẩm cần tránh tuyệt đối
Một số loại thực phẩm của con người có thể gây độc cho chó và cần phải tránh xa tầm với của chúng. Danh sách này bao gồm:
- Sô cô la và caffeine
- Hành, tỏi, hẹ
- Nho tươi và nho khô
- Quả bơ
- Rượu bia và các chất có cồn
- Các loại hạt Macadamia
- Xylitol (chất làm ngọt nhân tạo)
Việc nắm vững danh sách này là một phần không thể thiếu trong cách nuôi chó Shih Tzu an toàn. Nếu nghi ngờ cún cưng đã ăn phải thực phẩm độc hại, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y.
Quy trình chăm sóc bộ lông hoàng gia
Bộ lông dài và dày là niềm tự hào của Shih Tzu, nhưng cũng là phần đòi hỏi sự chăm sóc công phu nhất. Bỏ qua việc chăm sóc lông có thể dẫn đến tình trạng lông rối, vón cục, gây đau đớn và các bệnh về da.
Chải lông hàng ngày: Chìa khóa chống rối
Đây là công việc quan trọng nhất. Bạn cần dành khoảng 10-15 phút mỗi ngày để chải lông cho Shih Tzu. Sử dụng lược gỡ rối để xử lý các phần lông bị vón cục một cách nhẹ nhàng, sau đó dùng lược chải chuyên dụng để chải toàn bộ cơ thể.
Việc chải lông thường xuyên không chỉ giúp loại bỏ lông rụng, bụi bẩn mà còn kích thích tuần hoàn máu dưới da, giúp lông mọc khỏe và bóng mượt hơn. Hãy biến việc này thành một thói quen tích cực để cún cưng cảm thấy thoải mái và hợp tác.
Tắm đúng cách cho Shih Tzu
Shih Tzu không cần tắm quá thường xuyên, khoảng 2-3 tuần một lần là đủ, trừ khi chúng quá bẩn. Tắm quá nhiều có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da và lông, gây khô da và kích ứng.
Luôn sử dụng sữa tắm và dầu xả dành riêng cho chó. Làm ướt toàn bộ cơ thể, thoa sữa tắm và massage nhẹ nhàng, tránh để xà phòng dính vào mắt và tai. Xả thật kỹ bằng nước ấm cho đến khi hết sạch xà phòng và lau khô bằng khăn mềm. Có thể dùng máy sấy ở chế độ mát để sấy khô hoàn toàn, đặc biệt là lớp lông tơ bên trong.
Cắt tỉa lông và tạo kiểu
Để bộ lông dễ quản lý hơn, nhiều chủ nuôi lựa chọn cắt tỉa ngắn cho Shih Tzu, kiểu cắt này thường được gọi là “puppy cut”. Kiểu cắt này giúp giữ cho cún cưng sạch sẽ, mát mẻ và giảm đáng kể thời gian chải chuốt hàng ngày.
Bạn cũng cần thường xuyên cắt tỉa lông ở một số khu vực nhạy cảm như quanh mắt để tránh lông chọc vào mắt gây kích ứng, quanh miệng để giữ vệ sinh sau khi ăn, và quanh hậu môn. Nếu không tự tin, hãy đưa cún đến các spa thú cưng chuyên nghiệp để được chăm sóc bởi các chuyên gia.
Vệ sinh cá nhân và chăm sóc sức khỏe toàn diện
Bên cạnh việc chăm sóc lông, việc vệ sinh các bộ phận khác cũng rất quan trọng để duy trì sức khỏe tổng thể cho Shih Tzu. Đây là những công việc cần được thực hiện thường xuyên.
Chăm sóc mắt và tai
Do cấu trúc khuôn mặt phẳng và đôi mắt to, lồi, Shih Tzu rất dễ gặp các vấn đề về mắt. Bạn cần dùng bông gòn hoặc khăn mềm ẩm lau nhẹ nhàng ghèn và bụi bẩn ở khóe mắt hàng ngày. Nếu thấy mắt đỏ, chảy nước mắt nhiều hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy đưa cún đi khám thú y ngay lập tức.
Kiểm tra tai của chúng hàng tuần để phát hiện bụi bẩn, ráy tai tích tụ hoặc dấu hiệu nhiễm trùng (mùi hôi, sưng đỏ). Dùng dung dịch vệ sinh tai chuyên dụng và bông gòn để làm sạch tai một cách nhẹ nhàng.
Vệ sinh răng miệng
Các giống chó nhỏ như Shih Tzu rất dễ bị các bệnh về nha chu. Bạn nên tập cho chúng thói quen đánh răng hàng ngày bằng bàn chải và kem đánh răng dành cho chó. Điều này giúp ngăn ngừa mảng bám, cao răng và hôi miệng, bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.
Cắt móng và chăm sóc bàn chân
Khi móng chân quá dài, chúng có thể gây khó khăn khi di chuyển và làm biến dạng bàn chân. Hãy cắt móng cho Shih Tzu khoảng 3-4 tuần một lần. Nếu bạn nghe thấy tiếng móng chân của chúng lách cách trên sàn nhà, đó là dấu hiệu móng đã quá dài.
Đồng thời, kiểm tra đệm chân để đảm bảo không có vết nứt, vết cắt hay dị vật. Cắt tỉa gọn gàng phần lông mọc giữa các kẽ chân để giữ vệ sinh.
Lịch tiêm phòng và tẩy giun định kỳ
Đây là yếu tố cốt lõi trong cách nuôi chó Shih Tzu khỏe mạnh. Hãy tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng do bác sĩ thú y đề ra để bảo vệ cún cưng khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Care, Parvo. Tẩy giun định kỳ (thường là 3-6 tháng một lần) cũng rất cần thiết để loại bỏ ký sinh trùng đường ruột. Tại Hanoi Zoo, chúng tôi luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng bệnh hơn chữa bệnh.
Huấn luyện Shih Tzu: Kiên nhẫn và tích cực
Shih Tzu thông minh nhưng đôi khi khá bướng bỉnh. Quá trình huấn luyện đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và sử dụng các phương pháp khen thưởng tích cực.
Huấn luyện đi vệ sinh đúng chỗ
Đây thường là thử thách lớn nhất khi huấn luyện Shih Tzu. Hãy bắt đầu ngay khi cún con về nhà. Thiết lập một lịch trình đi vệ sinh cố định, đưa chúng ra ngoài hoặc đến khay vệ sinh vào những thời điểm quan trọng (sau khi thức dậy, sau khi ăn, trước khi đi ngủ).
Khi chúng đi vệ sinh đúng chỗ, hãy khen ngợi nhiệt tình và thưởng cho chúng. Nếu xảy ra “tai nạn” trong nhà, đừng la mắng mà hãy dọn dẹp sạch sẽ bằng dung dịch khử mùi chuyên dụng và kiên trì với lịch trình đã đặt ra.
Các lệnh cơ bản cần thiết
Dạy Shih Tzu các lệnh cơ bản như “ngồi”, “nằm”, “ở yên” không chỉ giúp chúng trở nên ngoan ngoãn hơn mà còn tăng cường sự gắn kết giữa bạn và cún cưng. Hãy giữ các buổi tập ngắn gọn và vui vẻ (khoảng 5-10 phút mỗi lần). Sử dụng đồ ăn vặt hoặc đồ chơi làm phần thưởng để khuyến khích chúng.
Xã hội hóa sớm: Nền tảng cho một chú chó thân thiện
Xã hội hóa là quá trình cho cún con tiếp xúc với nhiều người, âm thanh, địa điểm và các loài động vật khác một cách tích cực và an toàn. Giai đoạn quan trọng nhất để xã hội hóa là từ 3 đến 16 tuần tuổi.
Việc xã hội hóa tốt sẽ giúp Shih Tzu lớn lên trở thành một chú chó tự tin, thân thiện và không sợ hãi hay hung dữ khi gặp tình huống mới. Đây là một bước không thể bỏ qua để chúng có một cuộc sống cân bằng và hạnh phúc.
Các vấn đề sức khỏe thường gặp ở chó Shih Tzu
Mặc dù là một giống chó tương đối khỏe mạnh, Shih Tzu vẫn có nguy cơ mắc một số bệnh di truyền hoặc các vấn đề sức khỏe liên quan đến đặc điểm hình thái của chúng.
Các bệnh về mắt và hô hấp
Do cấu trúc đầu ngắn (brachycephalic), Shih Tzu dễ bị các vấn đề như khô mắt, đục thủy tinh thể, lông mi quặm và lồi mắt. Hội chứng tắc nghẽn đường thở do đầu ngắn (BOAS) cũng có thể xảy ra, gây ra các triệu chứng như thở khò khè, ngáy to và dễ bị sốc nhiệt. Bạn cần hạn chế cho chúng vận động mạnh trong thời tiết nóng ẩm.
Các vấn đề về da và dị ứng
Bộ lông dày có thể khiến Shih Tzu dễ bị các bệnh về da nếu không được chăm sóc đúng cách. Dị ứng (với thức ăn, phấn hoa, bọ chét) cũng khá phổ biến, biểu hiện qua các triệu chứng như ngứa ngáy, gãi nhiều, rụng lông và viêm da.
Các bệnh về xương khớp
Các vấn đề như trật khớp xương bánh chè và bệnh đĩa đệm liên đốt sống có thể xảy ra ở các giống chó nhỏ như Shih Tzu. Duy trì cân nặng hợp lý và tránh để chúng nhảy từ trên cao xuống có thể giúp giảm thiểu nguy cơ này.
Nuôi dưỡng một chú chó Shih Tzu là một hành trình đầy niềm vui nhưng cũng đòi hỏi trách nhiệm và sự cam kết. Bằng cách áp dụng đúng cách nuôi chó Shih Tzu được trình bày trong bài viết này, từ việc chuẩn bị, dinh dưỡng, chăm sóc đến huấn luyện, bạn sẽ tạo ra một môi trường tốt nhất cho người bạn nhỏ của mình. Sự quan tâm và tình yêu thương của bạn sẽ được đền đáp bằng một tình bạn trung thành và những khoảnh khắc đáng nhớ trong nhiều năm tới.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 19, 2025 by Thanh Thảo
