Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Nuôi Chó Dogo Argentino: Kỹ Thuật Chuyên Gia, Sức Khỏe, Và Giáo Dục

Dogo Argentino là một giống chó chiến binh đến từ vùng đất Argentina, nổi bật với ngoại hình vạm vỡ, bản năng bảo vệ mạnh mẽ và sự trung thành tuyệt đối. Mặc dù được lai tạo ban đầu để săn bắt các loài thú lớn như lợn rừng hay báo sư tử, ngày nay, Dogo Argentino đã và đang trở thành một người bạn đồng hành đáng tin cậy trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, để nuôi dưỡng và phát triển một chú Dogo Argentino khỏe mạnh, hạnh phúc, người chủ cần có kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm huấn luyện và một lối sống năng động. Bài viết này của Hanoi Zoo sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, chi tiết và có căn cứ khoa học về cách nuôi chó Dogo Argentino một cách hiệu quả và nhân văn nhất.

Smart Quick Summary

Tổng hợp các bước chính để nuôi chó Dogo Argentino

Có thể bạn quan tâm: Chích Ngừa Chó Cắn Cho Bé: Hướng Dẫn Bảo Vệ Sức Khỏe Toàn Diện Cho Trẻ Nhỏ

1. Chuẩn bị môi trường sống: Cung cấp không gian rộng rãi, sân vườn an toàn với hàng rào chắc chắn, cao ít nhất 1,8 mét.
2. Xây dựng chế độ dinh dưỡng: Cho ăn thức ăn cao cấp dành cho chó lớn, điều chỉnh khẩu phần theo độ tuổi và mức độ hoạt động; chia nhỏ bữa ăn để phòng ngừa xoắn dạ dày.
3. Đảm bảo vận động và kích thích tinh thần: Dành ít nhất 60-90 phút mỗi ngày cho các hoạt động cường độ cao như chạy bộ, kéo xe, hoặc các môn thể thao trí tuệ.
4. Bắt đầu huấn luyện và xã hội hóa sớm: Bắt đầu từ 8 tuần tuổi với các lệnh cơ bản, sử dụng phương pháp củng cố tích cực; tiếp xúc đa dạng với người, vật nuôi và môi trường.
5. Chăm sóc sức khỏe định kỳ: Tiêm phòng đầy đủ, kiểm tra sức khỏe 6 tháng một lần, đặc biệt chú ý đến các vấn đề về xương khớp và thính giác.
6. Chăm sóc vệ sinh cơ bản: Chải lông hàng tuần, vệ sinh răng miệng hàng ngày, cắt móng 2-3 tuần một lần.
7. Tạo dựng mối quan hệ gắn bó: Dành thời gian chất lượng, chơi đùa và huấn luyện để xây dựng lòng tin và sự trung thành.

1. Tổng Quan Về Giống Chó Dogo Argentino

1.1. Nguồn Gốc Lịch Sử Và Bối Cảnh Lai Tạo

Giống chó Dogo Argentino được sinh ra từ một tầm nhìn chiến lược và một tình yêu sâu sắc dành cho loài chó. Vào năm 1928, bác sĩ Antonio Nores Martinez, một người dân bản địa của tỉnh Córdoba, Argentina, đã khởi xướng một dự án lai tạo nhằm tạo ra một giống chó săn hoàn hảo cho những cánh đồng và khu rừng rộng lớn của đất nước ông. Nores Martinez mong muốn một con chó có thể săn bắt những loài mồi lớn và nguy hiểm như lợn rừng hoang dã (wild boar) và thậm chí là báo sư tử (puma), đồng thời phải có bản tính trung thành và dễ kiểm soát.

Có thể bạn quan tâm: Hình Nền Con Chó 2018: Tổng Hợp Hình Ảnh Đẹp Nhất Cho Người Yêu Thú Cưng

Để đạt được mục tiêu này, ông đã bắt đầu một chương trình lai tạo phức tạp, sử dụng Viejo Perro de Pelea Cordobés (Chó chiến đấu cổ của Córdoba) làm nền tảng. Tuy nhiên, giống chó nền này có bản tính quá hung hăng, đặc biệt là với các chó khác, điều này không phù hợp với việc săn mồi theo đàn. Vì vậy, bác sĩ Nores Martinez đã kiên nhẫn lai tạo với nhiều giống chó khác nhau để cân bằng các đặc điểm mong muốn. Các giống chó được cho là đã góp phần tạo nên Dogo Argentino bao gồm Great Dane (cho kích thước và sức mạnh), Dogue de Bordeaux (cho sự kiên cường và hàm cắn mạnh), Pointer (cho tốc độ và bản năng săn mồi), Irish Wolfhound (cho sự dũng cảm và thể hình cao lớn), và Boxer (cho tính cách vui vẻ và sự linh hoạt).

Quá trình lai tạo kéo dài hàng thập kỷ, trải qua nhiều thất bại và thử thách. Đến năm 1964, Dogo Argentino chính thức được Fédération Cynologique Internationale (FCI) công nhận, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của giống chó này. Tuy nhiên, phải đến năm 2020, American Kennel Club (AKC) mới chính thức công nhận Dogo Argentino, điều này cho thấy sự dè dặt của cộng đồng quốc tế đối với một giống chó có nguồn gốc chiến đấu và săn mồi như vậy.

1.2. Đặc Điểm Sinh Học Cơ Bản (Taxonomy)

• Tên khoa học: Canis lupus familiaris
• Tên gọi khác: Argentinian Mastiff, Argentine Dogo
• Nguồn gốc: Córdoba, Argentina
• Nhóm giống: Chó lao động (Working Group) theo FCI; thuộc nhóm săn mồi và bảo vệ theo tiêu chuẩn chung.
• Tuổi thọ: Trung bình từ 9 đến 15 năm. Tuổi thọ cụ thể phụ thuộc rất lớn vào chế độ chăm sóc, dinh dưỡng và các yếu tố di truyền.
• Phân loại theo kích thước: Chó cỡ lớn (Giant Breed). Đây là một yếu tố cực kỳ quan trọng cần được lưu ý trong suốt quá trình nuôi dưỡng, đặc biệt là về dinh dưỡng và vận động trong giai đoạn trưởng thành.

1.3. Đặc Điểm Ngoại Hình Chi Tiết

Việc hiểu rõ đặc điểm ngoại hình của Dogo Argentino không chỉ giúp bạn nhận biết một chú chó thuần chủng mà còn là cơ sở để theo dõi sự phát triển và phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.

• Kích thước và cân nặng:

  

  Có thể bạn quan tâm: Chó Phú Quốc Chửa Bao Lâu Thì Đẻ? Tìm Hiểu Về Thời Gian Mang Thai Và Chăm Sóc

  • Con đực: Chiều cao lý tưởng tại vai dao động từ 61 đến 69 cm (24-27 inch). Cân nặng tiêu chuẩn nằm trong khoảng 40-45 kg (88-100 pounds).
  • Con cái: Chiều cao lý tưởng tại vai từ 56 đến 64 cm (22-25 inch). Cân nặng tiêu chuẩn từ 34-41 kg (75-90 pounds).
  • Tỷ lệ cơ thể: Cơ thể có dạng hình chữ nhật, chiều dài cơ thể (từ xương bả vai đến mông) dài hơn chiều cao tại vai một chút, tạo nên dáng đi uyển chuyển và mạnh mẽ.

• Đầu và mặt:

  • Hộp sọ: Rộng, lớn và hơi dẹt ở hai bên, thể hiện sự mạnh mẽ.
  • Mõm: Mạnh mẽ, sâu và có chiều dài trung bình. Hàm răng khỏe, cắn kiểu “scissors” (răng nanh trên khít vào răng nanh dưới).
  • Mắt: Hình quả hạnh, có màu nâu từ nhạt đến sẫm hoặc hổ phách. Ánh mắt luôn toát lên vẻ thông minh, cảnh giác và dũng cảm.
  • Tai: Hình tam giác, thường cụp về phía trước. Trong một số quốc gia, tai có thể được cắt để dựng đứng, nhưng xu hướng hiện nay là giữ nguyên hình dạng tự nhiên để đảm bảo phúc lợi động vật.
  • Đốm đen (Pirate Patch): Một đặc điểm thú vị của Dogo Argentino là một số cá thể có một đốm đen nhỏ (không quá 10% diện tích đầu) quanh mắt, được gọi là “vết cướp biển”. Điều này được chấp nhận trong tiêu chuẩn giống nhưng không được khuyến khích trong nhân giống chuyên nghiệp.

• Bộ lông:

  • Kết cấu: Lông ngắn, dày, trơn mượt và bám sát cơ thể.
  • Màu sắc: Màu trắng tinh khiết là tiêu chuẩn duy nhất được công nhận. Bộ lông trắng giúp các thợ săn dễ dàng phân biệt Dogo Argentino với con mồi trong môi trường tự nhiên.
  • Chăm sóc: Rất dễ chăm sóc, chỉ cần chải lông hàng tuần để loại bỏ lông chết và tắm rửa khi cần thiết.

• Cơ thể và tứ chi:

  

  Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Chó Cười Nhe Răng: Khoa Học, Hành Vi Và Ý Nghĩa Thật Sự

  • Cổ: Dài, khỏe và hơi cong, không có yết hầu.
  • Ngực: Rộng và sâu, cho phép phổi phát triển tối đa, hỗ trợ khả năng chịu đựng trong các cuộc săn dài.
  • Chân: Dài, thẳng, cơ bắp cuồn cuộn. Bàn chân to, chắc chắn với các ngón chân khép kín như “bàn chân mèo”, giúp tăng lực đẩy và sự nhanh nhẹn.
  • Đuôi: Hình lưỡi liềm, dày ở gốc và thon dần về phía cuối, khi vui vẻ có thể vẫy mạnh nhưng không cuộn tròn lên lưng.

2. Tính Cách Và Hành Vi: Hiểu Để Yêu Thương

2.1. Bản Năng Săn Mồi Và Bảo Vệ

Dogo Argentino sở hữu một bản năng săn mồi mạnh mẽ, được củng cố qua hàng thập kỷ lai tạo. Điều này thể hiện ở việc chúng có xu hướng “đuổi theo” các vật thể chuyển động nhanh, như xe đạp, xe máy, hoặc các loài vật nhỏ như sóc, mèo hoang. Bản năng này không phải là “tính hung dữ” mà là một đặc điểm sinh học cần được định hướng đúng cách. Nếu không được giải phóng năng lượng và định hướng bản năng, Dogo có thể trở nên phá phách, cắn xé đồ đạc hoặc biểu hiện hành vi tiêu cực khác.

Bên cạnh đó, bản năng bảo vệ gia đình và lãnh thổ của Dogo Argentino là vô cùng mãnh liệt. Chúng không phải là giống chó sủa vặt, nhưng khi cảm nhận được mối đe dọa, chúng sẽ không ngần ngại can thiệp để bảo vệ chủ nhân. Đây là lý do vì sao Dogo Argentino là một trong những giống chó bảo vệ gia đình xuất sắc nhất thế giới. Tuy nhiên, để bản năng này không biến thành sự hung hăng quá mức, việc xã hội hóa từ khi còn nhỏ là bắt buộc.

2.2. Mối Quan Hệ Với Gia Đình Và Trẻ Em

Trong môi trường gia đình mà chúng được nuôi dưỡng và huấn luyện đúng cách, Dogo Argentino thể hiện một tình cảm sâu sắc và sự trung thành tuyệt đối. Chúng coi mọi thành viên trong gia đình là “bầy đàn” của mình và luôn tìm cách ở gần, bảo vệ. Với trẻ em, Dogo có thể rất dịu dàng và kiên nhẫn, đặc biệt nếu chúng được lớn lên cùng nhau. Tuy nhiên, do kích thước và sức mạnh lớn, những trò đùa nghịch của Dogo có thể vô tình làm ngã hoặc va chạm mạnh với trẻ nhỏ. Vì vậy, luôn luôn giám sát khi Dogo và trẻ em chơi đùa cùng nhau là một quy tắc an toàn bắt buộc.

2.3. Mối Quan Hệ Với Người Lạ Và Động Vật Khác

Dogo Argentino có tính cảnh giác cao với người lạ. Chúng không phải là giống chó “thân thiện với tất cả mọi người” ngay từ lần gặp đầu tiên. Chúng sẽ quan sát, đánh giá và chỉ tiếp cận khi cảm nhận được sự an toàn hoặc khi có sự cho phép của chủ nhân. Đây là một đặc điểm tích cực đối với một giống chó bảo vệ.

Tuy nhiên, mối quan hệ với các động vật khác, đặc biệt là cùng loài hoặc các loài vật nhỏ, lại là một thách thức. Dogo Argentino có xu hướng thống trị, đặc biệt là với các chó cùng giới. Việc nuôi hai Dogo đực trong cùng một nhà thường không được khuyến khích nếu không có kinh nghiệm huấn luyện. Với mèo hoặc các vật nuôi nhỏ, nguy cơ kích hoạt bản năng săn mồi là rất cao. Giải pháp duy nhất là xã hội hóa bắt buộc từ khi chúng còn là chó con (từ 8 đến 16 tuần tuổi).

2.4. Mức Độ Thông Minh Và Khả Năng Học Hỏi

Dogo Argentino nằm trong top đầu các giống chó thông minh và có khả năng học hỏi nhanh. Chúng tiếp thu lệnh một cách nhanh chóng, đặc biệt là khi được huấn luyện bằng phương pháp tích cực. Tuy nhiên, sự “độc lập” và “bướng bỉnh” tiềm ẩn trong bản năng của chúng có thể khiến việc huấn luyện trở nên thử thách. Chúng không phải là một “cỗ máy nghe lời” mà là một đối tác thông minh, cần được thuyết phục và tôn trọng. Người chủ cần kiên nhẫn, nhất quán và tự tin để giành được sự phục tùng từ Dogo Argentino.

3. Môi Trường Sống Lý Tưởng Cho Dogo Argentino

3.1. Nhà Ở Và Không Gian Sống

Chó Dogo Argentino KHÔNG PHÙ HỢP với cuộc sống trong căn hộ chung cư nhỏ. Đây là một thực tế cần được thừa nhận trước khi quyết định nuôi giống chó này. Chúng cần một không gian sống rộng rãi để có thể vận động tự do, giải phóng năng lượng và phát triển cơ bắp một cách tự nhiên.

• Lý tưởng nhất: Một ngôi nhà có sân vườn rộng, an toàn. Diện tích sân vườn tối thiểu nên từ 50 mét vuông trở lên, nhưng càng lớn càng tốt.
• Hàng rào: Là yếu tố then chốt. Hàng rào phải cao ít nhất 1,8 mét, được làm từ vật liệu chắc chắn như kim loại hoặc gỗ cứng. Dogo Argentino có thể nhảy cao và đào bới, vì vậy hàng rào cần được chôn sâu xuống đất ít nhất 30-50 cm để ngăn chúng “đào tẩu”.
• Mái che: Cung cấp một chỗ ở ngoài trời kín gió, tránh mưa, nắng gắt. Nhà gỗ hoặc nhà nhựa composite có lớp cách nhiệt là lựa chọn tốt.

3.2. Nhiệt Độ Và Khí Hậu

Bộ lông ngắn của Dogo Argentino giúp chúng chịu nóng khá tốt, nhưng lại khiến chúng dễ bị lạnh vào mùa đông. Ngoài ra, màu lông trắng làm tăng nguy cơ bị cháy nắng, đặc biệt là ở những vùng da mũi và bụng ít lông.

• Mùa hè: Cung cấp nhiều nước uống, bóng mát và tránh để chó vận động mạnh vào giờ cao điểm (10h-16h). Có thể cắt lông ngắn (nhưng không cạo trọc) để giúp chó mát hơn.
• Mùa đông: Cung cấp áo khoác cho chó khi thời tiết dưới 15 độ C, đặc biệt là vào buổi tối và sáng sớm. Đảm bảo chỗ nằm không bị gió lùa và ẩm ướt.
• Bảo vệ da: Đối với những chú chó có da nhạy cảm, có thể thoa kem chống nắng dành cho chó lên vùng mũi và bụng khi ra ngoài trời nắng.

3.3. An Toàn Trong Và Ngoài Nhà

• Trong nhà: Dọn dẹp các vật dụng nhỏ, dây điện, hóa chất và thực phẩm có hại cho chó (socola, nho, hành tây, rượu bia…). Dogo khi còn nhỏ rất tò mò và có thể gặm nhấm mọi thứ.
• Ngoài vườn: Kiểm tra hàng rào thường xuyên, loại bỏ các vật sắc nhọn, hố sâu hoặc các khu vực nguy hiểm. Không để thức ăn hoặc đồ ăn thừa ngoài vườn vì sẽ thu hút chuột, rắn và các động vật hoang dã khác.

4. Chế Độ Dinh Dưỡng Cân Bằng Và Khoa Học

4.1. Nguyên Tắc Dinh Dưỡng Cơ Bản Cho Chó Cỡ Lớn

Dinh dưỡng là yếu tố then chốt quyết định đến sự phát triển xương khớp, hệ miễn dịch và tuổi thọ của Dogo Argentino. Các chú chó cỡ lớn như Dogo có tốc độ phát triển rất nhanh trong 18 tháng đầu đời, điều này đặt ra những thách thức lớn về mặt dinh dưỡng.

• Kiểm soát tốc độ tăng trưởng: Nhiều người chủ có quan niệm “càng béo càng khỏe”, nhưng điều này là cực kỳ nguy hiểm. Tăng trưởng quá nhanh do dư thừa calo và canxi sẽ gây ra các bệnh về xương khớp như loạn sản xương hông (HD) và loạn sản khuỷu tay (ED). Thay vì cố gắng làm chó tăng cân nhanh, hãy tập trung vào việc phát triển cơ bắp thông qua chế độ ăn giàu protein chất lượng cao và vận động hợp lý.
• Cân bằng Canxi-Phốt pho: Tỷ lệ Canxi/Phốt pho lý tưởng trong khẩu phần ăn của chó con cỡ lớn là 1,2:1 đến 1,4:1. Việc bổ sung quá nhiều canxi dưới dạng xương.raw hoặc viên canxi là không cần thiết và có hại.
• Chất béo lành mạnh: Các axit béo Omega-3 (EPA/DHA) từ dầu cá hồi, dầu cá tuyết có vai trò chống viêm, hỗ trợ phát triển trí não và bảo vệ tim mạch. Omega-6 cũng cần thiết nhưng cần được cân bằng với Omega-3.

4.2. Giai Đoạn Chó Con (0-18 Tháng)

• Thức ăn: Sử dụng thức ăn khô cao cấp dành riêng cho “Large Breed Puppy” (chó con cỡ lớn). Các thương hiệu uy tín như Royal Canin, Orijen Puppy Large Breed, Acana Large Breed Puppy có công thức được nghiên cứu để kiểm soát tốc độ tăng trưởng và hỗ trợ xương khớp.
• Khẩu phần: Chia thành 3-4 bữa nhỏ mỗi ngày trong 6 tháng đầu, sau đó giảm xuống 2-3 bữa từ 6-12 tháng, và 2 bữa từ 12-18 tháng. Lượng thức ăn cụ thể dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất, điều chỉnh theo thể trạng của chó (có thể sờ thấy xương sườn nhưng không lồi lên rõ rệt).
• Nhu cầu dinh dưỡng:
  • Protein: Tối thiểu 28-30% (nguồn động vật chiếm ưu thế).
  • Chất béo: 12-16%.
  • Canxi: 1,2-1,6% (không cần bổ sung thêm).
  • Calo: Khoảng 300-500 kcal/kg thể trọng mỗi ngày, tùy theo mức độ hoạt động.

4.3. Giai Đoạn Chó Trưởng Thành (18 Tháng Trở Lên)

• Thức ăn: Chuyển sang thức ăn dành cho chó trưởng thành cỡ lớn “Large Breed Adult”. Nếu chó có xu hướng tăng cân, hãy chọn loại “Weight Control”.
• Khẩu phần: 2 bữa chính mỗi ngày, vào buổi sáng và chiều tối. Việc chia nhỏ bữa ăn còn giúp giảm nguy cơ xoắn dạ dày (GDV) – một cấp cứu y khoa nguy hiểm đến tính mạng ở các giống chó ngực sâu.
• Nhu cầu dinh dưỡng:
  • Protein: 22-26%.
  • Chất béo: 10-14%.
  • Chất xơ: 3-5% để hỗ trợ tiêu hóa.
• Bổ sung: Có thể bổ sung Glucosamine và Chondroitin từ khi chó 1 tuổi để phòng ngừa thoái hóa khớp.

4.4. Giai Đoạn Chó Già (7 Tuổi Trở Lên)

• Thay đổi sinh lý: Chuyển hóa chậm lại, hoạt động giảm, dễ tăng cân, xương khớp bắt đầu lão hóa.
• Thức ăn: Chuyển sang thức ăn “Senior” hoặc “Mature” dành cho chó già cỡ lớn, với lượng calo thấp hơn và bổ sung nhiều chất chống oxy hóa, Omega-3.
• Khẩu phần: Có thể giảm xuống 1-2 bữa tùy theo mức độ hoạt động. Cần theo dõi cân nặng thường xuyên.
• Bổ sung: Tiếp tục dùng Glucosamine/Chondroitin, có thể thêm Collagen Type II và MSM để hỗ trợ sụn khớp.

4.5. Các Thực Phẩm Tốt Và Xấu Cần Ghi Nhớ

Thực phẩm TỐT nên cho ăn:

• Thịt nạc (gà, bò, cừu, heo) nấu chín.
• Cá biển (cá hồi, cá ngừ) nấu chín, giàu Omega-3.
• Trứng (1-2 quả mỗi tuần), nấu chín.
• Rau củ (bí đỏ, cà rốt, đậu hà lan) luộc chín, xay nhuyễn.
• Táo, lê (bỏ hạt) – lượng vừa phải.

Thực phẩm XẤU, CẤM KỴ:

• Socola (chứa Theobromine, cực độc).
• Nho và nho khô (gây suy thận cấp).
• Hành, tỏi, hành tây (gây tan máu).
• Hạt quả (mơ, đào, anh đào) – chứa Cyanide.
• Thức ăn mặn, cay, nhiều dầu mỡ.
• Rượu, bia, đồ uống có cồn.
• Xương gà, xương heo nấu chín – dễ vỡ thành mảnh sắc nhọn, gây thủng ruột.

4.6. Nước Uống

• Nước sạch phải luôn có sẵn 24/24. Dogo Argentino uống khá nhiều, đặc biệt sau khi vận động.
• Thay nước 2-3 lần mỗi ngày, rửa sạch bát nước để tránh vi khuẩn bám vào.

5. Vận Động Và Kích Thích Tinh Thần: Năng Lượng Cho Một Chiến Binh

5.1. Nhu Cầu Vận Động Hàng Ngày

Dogo Argentino là một cỗ máy năng lượng. Chúng cần được “xả” ít nhất 60-90 phút vận động cường độ cao mỗi ngày. Việc chỉ đi dạo quanh khu phố là không đủ. Bạn cần lên kế hoạch cho các hoạt động đa dạng để đáp ứng nhu cầu thể chất và tinh thần của chúng.

• Buổi sáng: 30 phút chạy nước rút xen kẽ đi bộ, hoặc kéo xe đạp (cho chó đã huấn luyện).
• Buổi chiều/tối: 30-60 phút chơi đùa cường độ cao, huấn luyện hoặc tham gia các lớp học thể thao cho chó (Agility, Treibball…).

5.2. Các Môn Thể Thao Phù Hợp Với Dogo Argentino

• Canicross: Môn thể thao chạy bộ cùng chó, sử dụng dây đai chuyên dụng. Là cách tuyệt vời để cả chủ và chó đều được rèn luyện sức khỏe tim mạch.
• Kéo xe (Bikejoring): Chó được huấn luyện để kéo xe đạp. Môn này cần huấn luyện cơ bản về lệnh “đi”, “dừng”, “rẽ” để đảm bảo an toàn.
• Agility: Môn thể thao vượt chướng ngại vật. Mặc dù Dogo không nhanh nhẹn bằng Border Collie, nhưng chúng có thể học và thích thú với các thử thách trí tuệ này.
• Treibball: “Bóng đá chó nghiệp vụ”. Chó được huấn luyện để thúc bóng về khung thành. Là môn thể thao trí tuệ và thể lực kết hợp hoàn hảo cho Dogo Argentino.
• Săn mồi giả (Lure Coursing): Sử dụng mảnh vải hoặc đồ chơi di chuyển nhanh trên dây để kích thích bản năng săn mồi. An toàn hơn so với việc để chó săn mồi thật.

5.3. Kích Thích Tinh Thần: Đừng Để Chó “Buồn Chán”

Một Dogo Argentino buồn chán là một “thảm họa” tiềm tàng. Chúng có thể cắn nát sofa, đào hố cả sân, hoặc sủa vang cả khu phố. Để tránh điều này, hãy cung cấp cho chó các trò chơi trí tuệ:

• Khay thức ăn thông minh (Puzzle feeder): Như Kong, Snuffle Mat, hay các khối logic. Cho thức ăn vào trong và để chó tự tìm cách lấy ra.
• Trò chơi tìm đồ: Giấu thức ăn hoặc đồ chơi quanh nhà và ra lệnh “Tìm đi” (Find it). Bắt đầu từ dễ đến khó.
• Huấn luyện các trick mới mỗi tuần: Như “ngủ”, “chết”, “bắt tay”, “đi lấy dép”. Việc học cái mới giúp bộ não chó luôn hoạt động.
• Thay đổi lộ trình đi dạo: Đưa chó đi những con đường mới, công viên mới để kích thích thị giác, thính giác và khứu giác.

5.4. Lưu Ý Về Vận Động Ở Chó Con

• 0-12 tháng: Tránh các bài tập chạy nhảy quá mức, leo cầu thang nhiều, hoặc vận động mạnh ngay sau khi ăn. Thay vào đó, hãy để chó con “chơi tự do” trong sân an toàn, học các lệnh cơ bản.
• 12-18 tháng: Dần dần tăng thời gian và cường độ vận động. Bắt đầu các bài tập kéo xe nhẹ nhàng.
• 18 tháng trở lên: Có thể tham gia đầy đủ các hoạt động cường độ cao.

6. Huấn Luyện Và Xã Hội Hóa: Xây Dựng Một Chiến Binh Hiền Lành

6.1. Nguyên Tắc Vàng Trong Huấn Luyện Dogo Argentino

• Phương pháp Củng Cố Tích Cực (Positive Reinforcement): Luôn là lựa chọn hàng đầu. Khi chó làm đúng, thưởng ngay bằng đồ ăn, lời khen, hoặc đồ chơi. Tránh sử dụng roi, dây xích thít cổ (choke chain, prong collar) vì có thể gây sợ hãi và hung hăng.
• Tính nhất quán: Tất cả các thành viên trong gia đình phải sử dụng cùng một lệnh và cùng một phản ứng. Nếu một người cho chó leo lên sofa, còn người khác lại la, chó sẽ bị rối và không biết điều gì là đúng.
• Thời gian huấn luyện: Mỗi buổi chỉ nên kéo dài 10-15 phút, 2-3 lần mỗi ngày. Dogo Argentino tập trung cao nhưng cũng mau chán nếu bị “nhồi nhét”.
• Kết thúc bằng điều tích cực: Dù chó có làm sai bao nhiêu lần, hãy kết thúc buổi học bằng một lệnh mà chó làm tốt và được thưởng. Điều này giúp chó giữ thái độ tích cực với việc học.

6.2. Các Lệnh Cơ Bản Bắt Buộc Phải Dạy

• “Ngồi” (Sit): Lệnh nền tảng cho mọi lệnh khác.
• “Chờ” (Stay): Rất quan trọng cho sự an toàn, đặc biệt khi ra đường.
• “Đến” (Come): Lệnh cứu mạng. Phải được luyện tập trong mọi hoàn cảnh, với phần thưởng lớn.
• “Đi bên” (Heel): Đi sát bên chân chủ, không kéo lê. Cần thiết cho những chuyến đi dạo an toàn và thoải mái.
• “Thả” (Drop it): Dạy chó nhả đồ vật khỏi miệng. Cực kỳ hữu ích khi chó nhặt phải vật nguy hiểm.
• “Yên tâm” (Settle/Relax): Dạy chó tự bình tĩnh khi ở trong nhà, không nhảy lên người khách hay cào cấu đồ đạc.

6.3. Kế Hoạch Xã Hội Hóa Toàn Diện (Từ 8 Đến 16 Tuần Tuổi)

Tuần 8-12:

• Người: Cho chó tiếp xúc với nhiều người khác nhau: nam, nữ, trẻ em, người già, người đội mũ, mặc áo khoác dài. Khen thưởng khi chó tiếp cận một cách thoải mái.
• Âm thanh: Cho chó nghe các âm thanh khác nhau: tiếng xe máy, ô tô, tiếng sấm, tiếng nhạc lớn. Bắt đầu từ âm lượng nhỏ, tăng dần. Luôn thưởng khi chó không sợ hãi.
• Mặt đất: Cho chó đi trên các bề mặt khác nhau: cỏ, đá sỏi, thảm, gạch men, cầu thang.

Tuần 12-16:

• Động vật khác: Nếu có điều kiện, cho chó tiếp xúc với các loài vật khác (mèo, gà) trong môi trường kiểm soát. Luôn quan sát chặt chẽ.
• Công viên và nơi công cộng: Dần dần đưa chó đến các khu vực công cộng, bắt đầu từ lúc vắng người. Để chó quen với mùi, âm thanh và cảnh vật.
• Bác sĩ thú y: Đưa chó đi khám định kỳ, không chỉ khi ốm. Cho chó quen với việc được sờ nắn, kiểm tra tai, mắt, miệng, chân.

Sau 16 tuần:

• Việc xã hội hóa không dừng lại. Hãy tiếp tục đưa chó đi nhiều nơi, gặp nhiều người và vật nuôi khác để củng cố tính cách tự tin, điềm tĩnh.

6.4. Xử Lý Các Vấn Đề Hành Vi Thường Gặp

• Kéo lê khi đi dạo:

  • Nguyên nhân: Không được dạy lệnh “đi bên”, bị kéo đi quá nhiều lần.
  • Giải pháp: Dừng lại mỗi khi chó kéo. Chỉ tiếp tục khi dây xích chùng xuống. Có thể dùng dây xích đeo ngực (harness) để giảm lực kéo.

• Sủa người lạ:

  • Nguyên nhân: Cảnh giác cao, không được xã hội hóa tốt.
  • Giải pháp: Dạy lệnh “im” (Quiet). Khi chó sủa, ra lệnh “im”, nếu chó dừng, thưởng ngay. Kết hợp với việc để người lạ cho chó ăn để tạo ấn tượng tích cực.

• Nhảy lên người:

  • Nguyên nhân: Thể hiện sự vui mừng, muốn thu hút sự chú ý.
  • Giải pháp: Khi chó nhảy, quay người đi, không nhìn, không nói. Chỉ tương tác khi chó “bốn chân xuống đất”.

• Cắn, gặm phá đồ đạc:

  • Nguyên nhân: Thiếu vận động, buồn chán, mọc răng (ở chó con).
  • Giải pháp: Cung cấp đủ vận động, đồ chơi nhai an toàn (gặm xương gân bò, đồ chơi cao su Kong). Khi thấy chó cắn đồ sai, la “Không!” dứt khoát, đưa đồ đi, và thay bằng đồ chơi.

7. Sức Khỏe: Phòng Bệnh Hơn Chữa Bệnh

7.1. Các Bệnh Di Truyền Thường Gặp

• Điếc (Deafness):

  • Nguyên nhân: Liên quan đến sắc tố lông trắng. Khoảng 8-10% Dogo Argentino bị điếc một bên hoặc cả hai bên.
  • Chẩn đoán: Test BAER (Brainstem Auditory Evoked Response) là tiêu chuẩn vàng, có thể thực hiện khi chó 5-6 tuần tuổi.
  • Chăm sóc: Chó điếc vẫn có thể sống hạnh phúc nếu được huấn luyện bằng hiệu lệnh bằng tay và cung cấp môi trường an toàn. Tránh cho chó điếc sinh sản.

• Loạn Sản Xương Hông (Hip Dysplasia – HD):

  • Nguyên nhân: Yếu tố di truyền kết hợp với dinh dưỡng và vận động không phù hợp trong giai đoạn phát triển.
  • Triệu chứng: Đi khập khiễng, khó đứng lên, teo cơ đùa sau.
  • Chẩn đoán: X-quang háng khi chó 12-24 tháng tuổi, gửi phim cho các tổ chức như OFA (Mỹ) hoặc PennHIP để chấm điểm.
  • Phòng ngừa: Chọn mua chó từ bố mẹ có giấy kiểm định HD âm tính. Kiểm soát cân nặng, tránh vận động quá sức khi còn nhỏ. Bổ sung Glucosamine từ sớm.

• Loạn Sản Khủy Tay (Elbow Dysplasia – ED):

  • Nguyên nhân và triệu chứng: Tương tự như HD nhưng ảnh hưởng đến chân trước.
  • Chẩn đoán và phòng ngừa: Cũng dựa vào X-quang và kiểm định di truyền.

• Dị Ứng Da (Allergic Dermatitis):

  • Nguyên nhân: Dị ứng thức ăn (ngũ cốc, thịt bò, gà…), dị ứng môi trường (bụi, phấn hoa, bọ ve).
  • Triệu chứng: Ngứa ngáy, gãi, liếm chân, rụng lông.
  • Điều trị: Cần đến bác sĩ thú y để chẩn đoán chính xác nguyên nhân. Có thể cần làm xét nghiệm dị ứng, dùng thuốc kháng histamine, steroid, hoặc chuyển sang thức ăn thuần thịt (hypoallergenic).

• Dị Ứng Tự Miễn (Autoimmune Disorders):

  • Nguyên nhân: Hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các cơ quan trong cơ thể. Có thể do di truyền hoặc kích hoạt bởi vắc xin, stress.
  • Triệu chứng: Rụng lông thành từng mảng, loét da, sốt, mệt mỏi.
  • Điều trị: Cần dùng thuốc ức chế miễn dịch, điều trị suốt đời.

7.2. Các Bệnh Nội Khoa Nguy Hiểm

• Xoắn Dạ Dày – Tắc Ruột (Gastric Dilatation-Volvulus – GDV):

  • Nguy cơ: Cực kỳ cao ở các giống chó ngực sâu như Dogo Argentino. Là một cấp cứu y khoa, tỷ lệ tử vong cao.
  • Nguyên nhân: Ăn một lượng lớn thức ăn rồi vận động mạnh, hoặc ăn xong nằm liền. Dạ dày xoắn lại, cắt đứt nguồn máu.
  • Triệu chứng: Bồn chồn, ấn vào bụng kêu “ộp ẹp”, nôn khan, bụng phình to.
  • Cấp cứu: Đưa ngay đến bác sĩ thú y. Chỉ có phẫu thuật mới cứu được chó.
  • Phòng ngừa: Chia nhỏ bữa ăn, không để chó vận động mạnh trong 2 giờ sau khi ăn, không cho uống quá nhiều nước sau khi ăn.

• Bệnh Cơ Tim (Dilated Cardiomyopathy – DCM):

  • Nguyên

Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo