Chích ngừa cho chó con là một trong những việc làm cần thiết và quan trọng nhất mà chủ nuôi cần thực hiện để bảo vệ sức khỏe cho thú cưng của mình. Việc tiêm phòng đầy đủ không chỉ giúp chó con phòng tránh được các bệnh nguy hiểm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức toàn diện về lịch tiêm phòng, các loại vắc xin cần thiết, quy trình tiêm và những lưu ý quan trọng để đảm bảo quá trình chích ngừa diễn ra an toàn và hiệu quả.
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Cho Chó Ăn Đồ Sống? Hướng Dẫn Đầy Đủ Từ Chuyên Gia
Tóm tắt các bước tiêm phòng cho chó con
- Khám sức khỏe ban đầu: Trước khi tiêm phòng, chó con cần được khám sức khỏe để đảm bảo không bị bệnh hoặc suy nhược.
- Tẩy giun: Thực hiện tẩy giun trước khi tiêm 1-2 tuần để tăng hiệu quả của vắc xin.
- Tiêm vắc xin cơ bản: Bắt đầu tiêm phòng khi chó con được 6-8 tuần tuổi, tiêm nhắc lại sau 3-4 tuần.
- Tiêm vắc xin phòng dại: Khi chó con được 12 tuần tuổi.
- Tiêm nhắc lại hàng năm: Duy trì tiêm nhắc lại định kỳ để duy trì miễn dịch.
Tại sao cần chích ngừa cho chó con?
Phòng bệnh hiệu quả
Chó con có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ mắc các bệnh nguy hiểm như Parvovirus, Care, viêm gan truyền nhiễm, ho cũi chó… Các bệnh này có tỷ lệ tử vong cao và lây lan nhanh. Việc tiêm phòng giúp kích thích cơ thể chó con sản sinh kháng thể, tạo miễn dịch chủ động để phòng bệnh hiệu quả.
Bảo vệ sức khỏe cộng đồng
Một số bệnh ở chó có thể lây sang người, đặc biệt là bệnh dại – một bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong gần như 100% nếu không được điều trị kịp thời. Việc tiêm phòng dại cho chó không chỉ bảo vệ thú cưng mà còn góp phần phòng ngừa bệnh dại ở người.
Tiết kiệm chi phí điều trị
Chi phí tiêm phòng thường thấp hơn nhiều so với chi phí điều trị khi chó mắc bệnh. Hơn nữa, việc điều trị các bệnh nghiêm trọng có thể kéo dài và tốn kém, trong khi tiêm phòng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả và tiết kiệm.
Các loại vắc xin cần thiết cho chó con
Vắc xin đa联 (Multivalent vaccines)
Vắc xin đa liên hợp là loại vắc xin phòng nhiều bệnh cùng lúc, giúp giảm số lần tiêm cho chó con. Các loại vắc xin phổ biến gồm:
Vắc xin 5 bệnh (DHPP)
- D (Distemper): Bệnh Care (sự uốn ván)
- H (Hepatitis): Viêm gan truyền nhiễm
- P (Parvovirus): Parvovirus
- P (Parainfluenza): Parainfluenza
Vắc xin 7 bệnh (DHPP + Leptospirosis + Coronavirus)
- Bao gồm các bệnh trong vắc xin 5 bệnh
- Leptospirosis: Bệnh Leptospira
- Coronavirus: Coronavirus ở chó
Theo khuyến cáo của Hiệp hội Thú y Hoa Kỳ (AVMA), vắc xin đa liên hợp là nền tảng trong lịch tiêm phòng cho chó con, giúp tạo miễn dịch cơ bản chống lại các bệnh nguy hiểm phổ biến.
Vắc xin phòng bệnh dại (Rabies vaccine)
Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây truyền qua nước bọt khi bị chó cắn. Vắc xin phòng dại là bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Hanoi Zoo luôn tuân thủ nghiêm ngặt việc tiêm phòng dại cho các loài động vật ăn thịt trong khu bảo tồn để đảm bảo an toàn cho du khách và nhân viên.
Vắc xin phòng các bệnh ký sinh trùng
Vắc xin phòng giun tim (Heartworm prevention)
- Giun tim là ký sinh trùng nguy hiểm sống trong tim và mạch máu phổi
- Phòng bệnh bằng thuốc uống hoặc tiêm hàng tháng
- Cần xét nghiệm máu trước khi bắt đầu điều trị
Vắc xin phòng ve, bét
- Các sản phẩm dạng nhỏ giọt, vòng cổ hoặc thuốc uống
- Giúp phòng các bệnh do ve, bét truyền như bệnh Lyme, babesiosis
Lịch tiêm phòng chi tiết cho chó con
Giai đoạn 6-8 tuần tuổi
Khám sức khỏe ban đầu
- Kiểm tra tổng quát tình trạng sức khỏe
- Xét nghiệm phân để kiểm tra ký sinh trùng
- Tư vấn về chế độ dinh dưỡng và chăm sóc
Tẩy giun lần 1
- Sử dụng thuốc tẩy giun theo chỉ định của bác sĩ thú y
- Các loại thuốc phổ biến: Panacur, Pyrantel pamoate
- Thực hiện định kỳ 2-3 tháng/lần trong năm đầu đời
Tiêm vắc xin đa liên hợp lần 1
- Phòng các bệnh: Care, viêm gan, parvovirus, parainfluenza
- Liều lượng và loại vắc xin phụ thuộc vào trọng lượng và giống chó
Giai đoạn 10-12 tuần tuổi
Tẩy giun lần 2
- Tiếp tục tẩy giun theo lịch trình
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường sau tẩy giun
Tiêm vắc xin đa liên hợp lần 2
- Tiêm nhắc lại để tăng cường miễn dịch
- Cách lần tiêm đầu tiên 3-4 tuần
Tiêm vắc xin phòng bệnh dại lần 1
- Khi chó con đạt 12 tuần tuổi
- Một số vắc xin có thể tiêm sớm hơn (8 tuần) tùy loại
Giai đoạn 14-16 tuần tuổi
Tiêm vắc xin đa liên hợp lần 3
- Hoàn thiện lịch tiêm cơ bản
- Một số loại vắc xin có thể cần tiêm thêm lần 4
Tiêm nhắc lại vắc xin phòng dại
- Tùy theo loại vắc xin sử dụng
- Một số vắc xin chỉ cần tiêm một lần, có hiệu lực 1-3 năm
Giai đoạn 6 tháng – 1 tuổi
Có thể bạn quan tâm: Các Trại Chó Ở Hà Nội: Hướng Dẫn Lựa Chọn Và Trải Nghiệm
Tiêm nhắc lại toàn bộ
- Đảm bảo miễn dịch kéo dài
- Chuẩn bị cho chế độ chăm sóc định kỳ hàng năm
Quy trình tiêm phòng tại phòng khám thú y
Trước khi tiêm
Khám lâm sàng
- Đo nhiệt độ, nhịp tim, hô hấp
- Kiểm tra tình trạng da, lông, mắt, tai, mũi
- Hỏi về tiền sử bệnh lý và dị ứng
Xét nghiệm cần thiết
- Xét nghiệm máu (nếu cần)
- Xét nghiệm phân kiểm tra ký sinh trùng
- Xét nghiệm giun tim (đối với chó trên 6 tháng tuổi)
Trong khi tiêm
Chuẩn bị vắc xin
- Kiểm tra hạn sử dụng
- Lắc đều vắc xin (nếu cần)
- Chuẩn bị dụng cụ tiêm vô trùng
Kỹ thuật tiêm
- Vị trí tiêm: thường là vùng da giữa hai vai hoặc mặt trong đùi
- Góc kim: 45 độ đối với tiêm dưới da, 90 độ đối với tiêm bắp
- Theo dõi phản ứng ngay sau tiêm
Sau khi tiêm
Theo dõi 15-30 phút
- Quan sát các dấu hiệu sốc phản vệ
- Sẵn sàng xử lý cấp cứu nếu cần
Hướng dẫn chăm sóc tại nhà
- Theo dõi các phản ứng tại chỗ tiêm
- Cho chó nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh
- Cung cấp nước sạch và chế độ ăn nhẹ
Các phản ứng thường gặp sau tiêm
Phản ứng tại chỗ tiêm
Sưng, đỏ, đau
- Thường xuất hiện trong 24-48 giờ đầu
- Có thể chườm lạnh nhẹ để giảm sưng
- Tự hết sau vài ngày
U hạt nhỏ
- Xuất hiện sau vài tuần
- Thường tự tiêu biến sau 1-2 tháng
- Theo dõi nếu u lớn dần hoặc nhiễm trùng
Phản ứng toàn thân
Sốt nhẹ
- Nhiệt độ tăng 0.5-1°C
- Kéo dài 1-2 ngày
- Cho chó uống nhiều nước, nghỉ ngơi
Mệt mỏi, chán ăn
- Xuất hiện 24-48 giờ sau tiêm
- Thường tự hồi phục
- Có thể cho ăn thức ăn mềm, dễ tiêu
Nôn, tiêu chảy nhẹ
- Hiếm gặp nhưng có thể xảy ra
- Theo dõi nếu kéo dài hoặc nghiêm trọng
- Liên hệ bác sĩ thú y nếu cần
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng
Phù mặt, mí mắt
- Xuất hiện nhanh sau tiêm
- Cần điều trị khẩn cấp
Khó thở, nôn mửa
- Dấu hiệu của sốc phản vệ
- Cần cấp cứu ngay lập tức
Co giật, ngất xỉu
- Rất hiếm gặp
- Gọi cấp cứu thú y ngay
Lưu ý quan trọng khi chích ngừa cho chó con
Chọn thời điểm tiêm phù hợp
Không tiêm khi chó đang ốm
- Có sốt, ho, sổ mũi
- Bị tiêu chảy, nôn mửa
- Mới phẫu thuật hoặc đang dùng thuốc
Tránh thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh
- Chọn buổi sáng hoặc chiều mát
- Tránh giờ cao điểm nắng nóng
Chuẩn bị trước khi tiêm
Vệ sinh sạch sẽ
- Tắm rửa sạch sẽ cho chó con
- Chải lông để kiểm tra các vết thương ngoài da
- Cắt móng chân để tránh cào cấu
Cho ăn nhẹ
- Không để chó quá đói hoặc quá no
- Cho ăn bữa nhẹ 2-3 giờ trước khi tiêm
Chăm sóc sau tiêm
Theo dõi 24-48 giờ đầu
- Quan sát các dấu hiệu bất thường
- Ghi chú lại các phản ứng để báo bác sĩ
Hạn chế vận động mạnh
- Không cho chạy nhảy, chơi đùa quá mức
- Tránh các hoạt động thể lực nặng
Chế độ ăn uống
- Cho ăn thức ăn dễ tiêu
- Cung cấp đủ nước sạch
- Tránh thức ăn lạ hoặc khó tiêu
Chi phí tiêm phòng cho chó con
Chi phí vắc xin
Vắc xin đa liên hợp
- Loại 5 bệnh: 150.000 – 300.000 VNĐ/liều
- Loại 7 bệnh: 200.000 – 400.000 VNĐ/liều
Vắc xin phòng dại
- 100.000 – 200.000 VNĐ/liều
- Có hiệu lực 1-3 năm tùy loại
Vắc xin phòng các bệnh khác
- Giun tim: 100.000 – 250.000 VNĐ/liều
- Ve, bét: 150.000 – 350.000 VNĐ/liều
Chi phí dịch vụ
Khám ban đầu: 50.000 – 150.000 VNĐ/lần
Xét nghiệm: 100.000 – 300.000 VNĐ (tùy loại)
Tẩy giun: 50.000 – 150.000 VNĐ/lần
Tổng chi phí trọn gói năm đầu: 1.500.000 – 3.500.000 VNĐ
Các sai lầm thường gặp khi tiêm phòng
Chủ quan không tiêm phòng
Nhiều người nghĩ rằng chó ở nhà không cần tiêm
- Các bệnh vẫn có thể lây nhiễm qua giày dép, quần áo
- Người mang mầm bệnh từ bên ngoài vào nhà
- Nguy cơ nhiễm bệnh khi đi dạo, đến công viên
Không tuân thủ lịch tiêm
Bỏ qua các mũi tiêm nhắc lại
- Miễn dịch không bền vững
- Dễ mắc bệnh khi tiếp xúc với mầm bệnh
- Hiệu quả phòng bệnh giảm đáng kể
Tự ý tiêm tại nhà
Không có kiến thức chuyên môn
- Không biết cách bảo quản vắc xin
- Không xử lý được các phản ứng phụ
- Nguy cơ nhiễm trùng, sốc phản vệ
Không khám sức khỏe trước tiêm
Có thể bạn quan tâm: Các Loại Sán Ở Chó: Nhận Biết, Chẩn Đoán Và Cách Phòng Tránh Hiệu Quả
Tiêm khi chó đang ốm
- Giảm hiệu quả miễn dịch
- Tăng nguy cơ biến chứng
- Có thể gây tử vong ở chó con yếu
Bảo quản và vận chuyển vắc xin
Điều kiện bảo quản
Nhiệt độ lý tưởng: 2-8°C
- Sử dụng tủ lạnh chuyên dụng
- Tránh để vắc xin ở ngăn đá
- Không để vắc xin gần thực phẩm
Ánh sáng và độ ẩm
- Tránh ánh sáng trực tiếp
- Độ ẩm phù hợp: 35-65%
- Không để vắc xin trong môi trường ẩm ướt
Kiểm tra chất lượng vắc xin
Hạn sử dụng
- Kiểm tra kỹ ngày sản xuất và hạn dùng
- Không sử dụng vắc xin quá hạn
- Tránh vắc xin có dấu hiệu hỏng, biến màu
Bao bì
- Đảm bảo bao bì còn nguyên vẹn
- Không sử dụng vắc xin bị vỡ, rò rỉ
- Kiểm tra tem niêm phong
Các bệnh nguy hiểm cần phòng cho chó con
Bệnh Care (Canine Distemper)
Nguyên nhân: Virus Paramyxovirus
Đường lây truyền: Qua đường hô hấp, tiếp xúc trực tiếp
Triệu chứng:
- Sốt cao, biếng ăn
- Viêm kết mạc, chảy nước mắt
- Ho, khó thở
- Tiêu chảy, nôn mửa
- Co giật, rối loạn thần kinh
Tỷ lệ tử vong: 50-80% nếu không được điều trị
Bệnh Parvovirus
Nguyên nhân: Virus Parvovirus
Đường lây truyền: Qua phân, nước tiểu, dụng cụ ăn uống
Triệu chứng:
- Sốt cao đột ngột
- Nôn mửa dữ dội
- Tiêu chảy ra máu
- Mất nước nhanh chóng
- Suy kiệt
Tỷ lệ tử vong: 90% ở chó con nếu không được điều trị tích cực
Viêm gan truyền nhiễm (Canine Hepatitis)
Nguyên nhân: Virus Adenovirus type 1
Đường lây truyền: Qua đường tiêu hóa, hô hấp
Triệu chứng:
- Sốt cao, mệt mỏi
- Đau bụng, nôn mửa
- Tiêu chảy
- Vàng da, vàng mắt
- Xuất huyết dưới da
Bệnh dại (Rabies)
Nguyên nhân: Virus Lyssavirus
Đường lây truyền: Qua nước bọt khi bị cắn
Triệu chứng:
- Thay đổi tính情
- Liếm, cắn vùng da bị ngứa
- Khó nuốt, chảy dãi
- Hành vi hung dữ hoặc ủ rũ
- Liệt cơ, tử vong
Tỷ lệ tử vong: 100% sau khi phát bệnh
Tiêm phòng cho các giống chó đặc biệt
Chó lông xoăn (Poodle)
Lưu ý đặc biệt:
- Dễ bị dị ứng, phản ứng phụ
- Cần theo dõi kỹ sau tiêm
- Nên tiêm tại phòng khám có bác sĩ chuyên khoa
Chó mặt xệ (Bulldog, Pug)
Lưu ý đặc biệt:
- Hệ hô hấp nhạy cảm
- Dễ bị sốc nhiệt
- Cần chọn thời điểm tiêm mát mẻ
Chó lông ngắn (Labrador, Golden Retriever)
Lưu ý đặc biệt:
- Hệ miễn dịch mạnh
- Phản ứng phụ ít gặp
- Cần tiêm đủ liều theo trọng lượng
Chó toy (Chihuahua, Toy Poodle)
Lưu ý đặc biệt:
- Cơ thể nhỏ, dễ bị sốc
- Cần tính toán liều lượng chính xác
- Theo dõi sát 24 giờ đầu sau tiêm
Các câu hỏi thường gặp về tiêm phòng cho chó con
Chó con tiêm phòng có sốt không?
Có thể, nhưng thường là sốt nhẹ (38.5-39.5°C) và chỉ kéo dài 1-2 ngày. Nếu sốt cao (>39.5°C) hoặc kéo dài >2 ngày, cần đưa đi khám ngay.
Sau tiêm bao lâu thì chó con ăn uống bình thường?
Thông thường sau 24-48 giờ, chó con sẽ ăn uống trở lại bình thường. Nếu quá 3 ngày vẫn chán ăn, cần liên hệ bác sĩ thú y.
Có nên tắm cho chó con sau tiêm không?
Không nên tắm trong 24-48 giờ đầu sau tiêm. Nếu cần thiết, có thể lau người bằng khăn ấm và lau khô ngay.
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Tắm Cho Chó Trước Khi Tiêm Phòng? Hướng Dẫn Khoa Học Từ Các Chuyên Gia
Chó con tiêm phòng xong có được đi dạo không?
Nên hạn chế đi dạo trong 2-3 ngày đầu. Khi cho đi dạo, tránh để tiếp xúc với chó khác và các khu vực công cộng.
Tiêm phòng có cần giấy tờ gì không?
Cần mang theo:
- Giấy tờ tùy thân của chủ nuôi
- Giấy khai sinh (nếu có) của chó con
- Sổ theo dõi tiêm phòng (nếu đã tiêm mũi trước)
Vắc xin tiêm phòng có an toàn không?
Các vắc xin được cấp phép đều đã qua kiểm định chất lượng nghiêm ngặt. Tuy nhiên, vẫn có thể gặp một số phản ứng phụ nhẹ như sưng tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi. Các phản ứng nghiêm trọng rất hiếm gặp.
Có thể tiêm cùng lúc nhiều loại vắc xin không?
Có thể tiêm vắc xin đa liên hợp (phòng nhiều bệnh cùng lúc). Tuy nhiên, không nên tiêm quá nhiều loại vắc xin riêng lẻ cùng lúc vì có thể gây quá tải cho hệ miễn dịch.
Tiêm phòng xong có cần kiêng gì không?
- Kiêng tắm 24-48 giờ
- Kiêng vận động mạnh 2-3 ngày
- Kiêng ăn thức ăn khó tiêu 2-3 ngày
- Tránh tiếp xúc với chó khác 5-7 ngày
Lợi ích lâu dài của việc tiêm phòng đầy đủ
Tăng tuổi thọ cho chó
Chó được tiêm phòng đầy đủ có tuổi thọ trung bình cao hơn 2-3 năm so với chó không tiêm phòng. Việc phòng bệnh hiệu quả giúp chó tránh được các bệnh nguy hiểm, duy trì sức khỏe tốt trong suốt cuộc đời.
Tiết kiệm chi phí chăm sóc
Mặc dù chi phí tiêm phòng ban đầu có thể cao, nhưng về lâu dài sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí điều trị bệnh tật. Hơn nữa, chó khỏe mạnh sẽ ít phải dùng thuốc, ít phải đi khám, giảm gánh nặng tài chính cho chủ nuôi.
Cải thiện chất lượng cuộc sống
Chó được tiêm phòng đầy đủ sẽ:
- Ăn uống tốt hơn
- Chơi đùa vui vẻ hơn
- Ngủ ngon hơn
- Tăng cường sự gắn kết với chủ nuôi
Góp phần bảo vệ cộng đồng
Chó tiêm phòng đầy đủ giúp:
- Ngăn chặn dịch bệnh lây lan
- Bảo vệ sức khỏe người dân
- Giảm gánh nặng cho hệ thống thú y
- Tạo môi trường sống an toàn cho cả người và vật nuôi
Kết luận
Chích ngừa cho chó con là một việc làm cần thiết, quan trọng và mang lại nhiều lợi ích lâu dài. Việc tiêm phòng đầy đủ không chỉ bảo vệ sức khỏe cho thú cưng mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chủ nuôi cần tìm hiểu kỹ về lịch tiêm phòng, các loại vắc xin cần thiết và lựa chọn cơ sở thú y uy tín để thực hiện.
Việc tuân thủ đúng lịch tiêm, theo dõi sát các phản ứng sau tiêm và chăm sóc đúng cách sẽ giúp chó con phát triển khỏe mạnh, tránh được các bệnh nguy hiểm. Đầu tư cho việc tiêm phòng là một khoản đầu tư thông minh, tiết kiệm chi phí và mang lại hạnh phúc cho cả chủ nuôi lẫn thú cưng.
Hãy là một chủ nuôi có trách nhiệm, đừng ngần ngại đầu tư cho sức khỏe của chó con bằng việc tiêm phòng đầy đủ và định kỳ. Hanoi Zoo luôn đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc và bảo vệ các loài động vật, góp phần xây dựng một môi trường sống an toàn và hạnh phúc cho tất cả mọi người.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Thanh Thảo
