Trong tự nhiên cũng như cuộc sống nuôi nhốt, việc chó mẹ bỏ rơi con hoặc không đủ sữa để nuôi dưỡng chó con là điều có thể xảy ra. Khi đó, việc chăm sóc và bơm sữa cho chó con là một hành động thiết yếu để giúp chúng sống sót và phát triển khỏe mạnh. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn toàn diện, khoa học và đáng tin cậy về cách bơm sữa cho chó con một cách an toàn và hiệu quả.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bắc Kinh Lai Nhật Ăn Gì Để Khỏe Mạnh Và Hạnh Phúc?
Tóm tắt nhanh các bước bơm sữa an toàn
Các bước chính để bơm sữa cho chó con
- Chuẩn bị dụng cụ và sữa thay thế: Chọn bình bú hoặc ống tiêm, chuẩn bị sữa công thức chuyên dụng cho chó con, nước ấm để pha sữa và khử trùng dụng cụ.
- Pha sữa đúng công thức: Pha sữa theo tỷ lệ hướng dẫn trên bao bì, đảm bảo sữa ấm vừa phải (khoảng 38-40°C).
- Đặt chó con ở tư thế bú tự nhiên: Đặt chó con ở tư thế nằm sấp, đầu hơi cao, tránh để sữa chảy vào đường thở.
- Bơm sữa từ từ và điều chỉnh tốc độ: Nhỏ từng giọt một vào miệng chó con, để nó tự ngậm và nuốt. Không ép sữa quá nhanh.
- Vỗ ợ hơi và mát xa bụng: Sau khi bú xong, nhẹ nhàng vỗ lưng và mát xa bụng để kích thích nhu động ruột, giúp chó con đi vệ sinh.
Lý do cần bơm sữa cho chó con
Việc bơm sữa cho chó con không chỉ là một hành động cứu trợ khẩn cấp mà còn là một phần quan trọng trong công tác bảo tồn và chăm sóc động vật, đặc biệt là những loài đang bị đe dọa hoặc có giá trị sinh học cao. Theo các chuyên gia về động vật học, tỷ lệ tử vong ở chó con trong tuần đầu đời có thể lên tới 30% nếu không được chăm sóc đúng cách (Nguồn: Tạp chí Động vật học Việt Nam). Nguyên nhân chính là do thiếu sữa mẹ, nguồn cung cấp kháng thể và dinh dưỡng thiết yếu.
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo đầu tiên cho chó con, cung cấp colostrum – một chất lỏng vàng chứa đầy kháng thể giúp tăng cường hệ miễn dịch. Khi chó mẹ không thể cho con bú, việc sử dụng sữa thay thế và kỹ thuật bơm sữa phù hợp là cách duy nhất để cứu sống những sinh linh bé nhỏ này.
Chuẩn bị trước khi bơm sữa
Lựa chọn sữa thay thế phù hợp
Việc lựa chọn sữa thay thế là bước quan trọng nhất. Sữa bò hoặc sữa người hoàn toàn không phù hợp cho chó con vì thành phần dinh dưỡng khác biệt, có thể gây tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa. Bạn nên sử dụng sữa công thức chuyên dụng cho chó con, được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia dinh dưỡng thú y. Các sản phẩm này có tỷ lệ protein, chất béo và đường lactose phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của chó.
Khi mua sữa, hãy kiểm tra nhãn mác để đảm bảo sản phẩm có thành phần gần giống với sữa mẹ, bao gồm:
- Chất béo: Cung cấp năng lượng cần thiết cho sự phát triển.
- Protein: Xây dựng cơ bắp và các mô.
- Lactose: Nguồn năng lượng chính, nhưng cần ở mức độ vừa phải để tránh tiêu chảy.
Dụng cụ cần thiết
Bên cạnh sữa, bạn cần chuẩn bị các dụng cụ sau:
- Bình bú chuyên dụng cho chó con: Có núm vú mềm, nhỏ, phù hợp với miệng chó.
- Ống tiêm (không có kim): Dùng để bơm sữa nếu chó con chưa biết ngậm núm vú.
- Nhiệt kế: Đo nhiệt độ sữa.
- Khăn mềm: Để lau chùi và giữ ấm cho chó con.
- Nước ấm và nồi: Để pha sữa và khử trùng dụng cụ.
Quy trình bơm sữa chi tiết
Bước 1: Vệ sinh và khử trùng
Trước khi bắt đầu, hãy rửa tay thật sạch bằng xà phòng và nước ấm. Khử trùng tất cả các dụng cụ bằng cách đun sôi trong nước khoảng 5-10 phút. Việc này giúp loại bỏ vi khuẩn có hại, bảo vệ hệ tiêu hóa non yếu của chó con.
Có thể bạn quan tâm: Chó Lài Giá Bao Nhiêu? Bảng Giá Mới Nhất & Kinh Nghiệm Chọn Mua
Bước 2: Pha sữa đúng cách
Làm theo hướng dẫn trên bao bì sữa để pha đúng tỷ lệ. Thông thường, sữa bột được pha với nước ấm theo tỷ lệ 1:2 hoặc 1:3. Đổ nước ấm vào bình trước, sau đó mới cho sữa bột vào để tránh vón cục. Lắc nhẹ hoặc khuấy đều cho đến khi sữa tan hoàn toàn.
Lưu ý quan trọng: Nhiệt độ sữa lý tưởng là khoảng 38-40°C, tương đương với nhiệt độ cơ thể của chó mẹ khi cho con bú. Bạn có thể kiểm tra bằng cách nhỏ một vài giọt sữa lên cổ tay; nếu cảm thấy ấm, không nóng, là đạt yêu cầu.
Bước 3: Tư thế cho bú
Đặt chó con nằm sấp trên một chiếc khăn mềm, đầu hơi cao hơn thân. Tư thế này giúp sữa chảy vào dạ dày một cách tự nhiên, giảm nguy cơ sữa trào vào đường thở gây sặc. Đối với chó con sơ sinh, bạn có thể dùng tay nâng nhẹ phần ngực để hỗ trợ tư thế này.
Bước 4: Bơm sữa
Nếu chó con đã biết ngậm núm vú, hãy để nó tự bú từ bình. Nếu chó con còn quá yếu hoặc chưa biết cách ngậm, bạn có thể dùng ống tiêm để bơm sữa. Đặt đầu ống tiêm nhẹ nhàng vào miệng chó con, gần gốc lưỡi, và bơm sữa từ từ, từng giọt một. Hãy kiên nhẫn, để chó con tự nuốt theo nhịp của mình.
Cảnh báo: Không nên bơm sữa quá nhanh hoặc quá mạnh, vì điều này có thể khiến chó con bị sặc, dẫn đến viêm phổi hít phải – một biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong.
Bước 5: Massage bụng và vỗ ợ hơi
Sau khi bú xong, nhẹ nhàng vỗ lưng chó con bằng ngón tay để giúp nó ợ hơi. Việc này giúp loại bỏ không khí nuốt phải trong lúc bú, giảm cảm giác đầy bụng. Sau đó, dùng tay xoa bụng theo chiều kim đồng hồ để kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giúp chó con đi vệ sinh.
Lịch cho bú và lượng sữa cần thiết
Chó con sơ sinh cần được bú từ 6-8 lần mỗi ngày, tương đương khoảng 2-3 giờ một lần, kể cả ban đêm. Lượng sữa mỗi lần bú phụ thuộc vào trọng lượng cơ thể của chó con. Một quy tắc chung là chó con cần khoảng 15-20ml sữa cho mỗi 100g trọng lượng cơ thể mỗi ngày, chia đều cho các bữa.
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Khi Nào Ăn Được: Hướng Dẫn Đầy Đủ Từ Chuyên Gia Dành Cho Người Nuôi Thú
Ví dụ, một chó con nặng 300g sẽ cần khoảng 45-60ml sữa mỗi ngày, chia thành 6 bữa thì mỗi bữa khoảng 7.5-10ml. Tuy nhiên, đây chỉ là con số ước tính. Hãy quan sát chó con để điều chỉnh lượng sữa phù hợp. Nếu chó con bú hết sữa và vẫn còn háu ăn, bạn có thể tăng dần lượng sữa. Ngược lại, nếu chó con bỏ bú hoặc nôn trớ, hãy giảm lượng sữa lại.
Dấu hiệu chó con được nuôi dưỡng tốt
Để biết việc bơm sữa có hiệu quả hay không, bạn cần theo dõi các dấu hiệu sau:
- Tăng cân đều: Chó con khỏe mạnh sẽ tăng cân từ 5-10% trọng lượng cơ thể mỗi ngày.
- Da dẻ hồng hào: Da chó con phải mềm mại, đàn hồi, không bị khô hay bong tróc.
- Hoạt động tích cực: Sau khi bú no, chó con sẽ ngủ yên giấc. Khi tỉnh dậy, chúng sẽ có biểu hiện ngọ nguậy, tìm kiếm bầu vú.
- Đi vệ sinh đều đặn: Phân chó con phải mềm, không có máu hoặc dịch nhầy; nước tiểu trong và không có mùi hôi.
Nếu chó con có dấu hiệu bỏ bú, tiêu chảy, nôn trớ, hoặc không tăng cân, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y để được tư vấn và điều trị kịp thời.
Những sai lầm thường gặp và cách khắc phục
Sai lầm 1: Dùng sữa bò hoặc sữa người
Như đã nói ở trên, sữa bò và sữa người có thành phần dinh dưỡng không phù hợp với chó con, đặc biệt là lượng lactose cao có thể gây tiêu chảy. Cách khắc phục: Luôn sử dụng sữa công thức chuyên dụng cho chó con.
Sai lầm 2: Bơm sữa quá nhanh
Việc bơm sữa quá nhanh có thể khiến chó con bị sặc, dẫn đến các vấn đề về hô hấp. Cách khắc phục: Bơm sữa từ từ, để chó con tự nuốt theo nhịp của mình.
Sai lầm 3: Không vệ sinh dụng cụ
Dụng cụ không sạch sẽ là nguồn lây nhiễm vi khuẩn, gây bệnh tiêu chảy và các bệnh nhiễm trùng khác. Cách khắc phục: Luôn vệ sinh và khử trùng dụng cụ trước và sau mỗi lần sử dụng.
Sai lầm 4: Cho bú quá nhiều hoặc quá ít
Cho bú quá nhiều có thể gây đầy bụng, nôn trớ; cho bú quá ít thì chó con không đủ dinh dưỡng để phát triển. Cách khắc phục: Tính toán lượng sữa cần thiết dựa trên trọng lượng cơ thể và theo dõi biểu hiện của chó con để điều chỉnh.
Có thể bạn quan tâm: Chó Mẹ Chảy Máu Sau Khi Sinh: Những Điều Cần Biết Và Cách Xử Lý
Chăm sóc chó con trong những tuần đầu đời
Ngoài việc bơm sữa, chó con còn cần được chăm sóc toàn diện để phát triển khỏe mạnh.
Giữ ấm cho chó con
Chó con sơ sinh chưa có khả năng tự điều tiết thân nhiệt, vì vậy chúng cần được giữ ấm ở nhiệt độ khoảng 29-32°C trong tuần đầu tiên. Bạn có thể dùng đèn sưởi hoặc túi chườm ấm để tạo môi trường ấm áp. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng chó con có thể di chuyển ra khỏi vùng ấm nếu cảm thấy quá nóng.
Kích thích排泄
Chó con sơ sinh chưa thể tự đi vệ sinh. Sau mỗi lần bú, bạn cần dùng khăn mềm, ẩm lau nhẹ vào vùng hậu môn và bộ phận sinh dục của chó con để mô phỏng hành động liếm của chó mẹ, kích thích chó con排泄. Việc này giúp ngăn ngừa táo bón và đầy hơi.
Theo dõi sức khỏe
Hãy quan sát chó con hàng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như bỏ bú, tiêu chảy, nôn trớ, khó thở, hoặc da dẻ nhợt nhạt. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, hãy đưa chó con đến bác sĩ thú y ngay lập tức.
Vai trò của Hanoi Zoo trong công tác bảo tồn và chăm sóc động vật
Việc chăm sóc chó con bị bỏ mẹ không chỉ là một hành động nhân đạo mà còn góp phần vào công cuộc bảo tồn động vật. Hanoi Zoo là một trong những đơn vị tiên phong trong việc cứu hộ, chăm sóc và nhân giống các loài động vật hoang dã, đặc biệt là những loài đang bị đe dọa. Với đội ngũ chuyên gia về động vật học và thú y giàu kinh nghiệm, Hanoi Zoo đã và đang thực hiện nhiều chương trình thành công trong việc cứu sống và phục hồi sức khỏe cho các cá thể động vật non yếu.
Bên cạnh đó, Hanoi Zoo còn là nơi cung cấp kiến thức và kỹ năng chăm sóc động vật cho cộng đồng, thông qua các buổi tham quan, hội thảo và chương trình giáo dục. Việc bạn tìm hiểu và áp dụng đúng cách bơm sữa cho chó con chính là một hành động thiết thực góp phần vào mục tiêu chung này.
Kết luận
Bơm sữa cho chó con là một kỹ năng cần thiết và đầy nhân văn, đòi hỏi sự kiên nhẫn, cẩn trọng và kiến thức chuyên môn. Việc thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp cứu sống một sinh linh bé nhỏ mà còn góp phần vào công cuộc bảo tồn và phát triển bền vững của các loài động vật. Hãy luôn nhớ rằng, mỗi hành động nhỏ của chúng ta hôm nay đều có thể tạo nên sự khác biệt lớn lao cho tương lai của thế giới động vật.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
