Chó là người bạn đồng hành trung thành và nhạy cảm, đặc biệt là đôi mắt của chúng. Mắt chó không chỉ là “cửa sổ tâm hồn” mà còn là cơ quan dễ tổn thương trước các tác nhân gây bệnh. Các bệnh về mắt của chó có thể xuất hiện âm thầm, tiến triển nhanh chóng và nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như viêm loét, mất thị lực hoặc mù vĩnh viễn. Hiểu rõ các bệnh lý này, từ triệu chứng đến phương pháp can thiệp, là trách nhiệm và tình yêu thương mà chủ nuôi cần dành cho thú cưng của mình.
Có thể bạn quan tâm: Năm 2018 Là Năm Con Chó Vàng: Ý Nghĩa, Tính Cách Và Vận Mệnh Trong Tử Vi Phương Đông
Tìm Hiểu Về Cấu Tạo Và Vai Trò Của Mắt Chó
Để nhận biết và chăm sóc sức khỏe mắt cho chó một cách hiệu quả, việc đầu tiên là tìm hiểu về cấu tạo đặc biệt của giác quan này.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bỏ Ăn Mắt Đổ Ghèn: Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý Tại Nhà
Cấu tạo cơ bản của mắt chó
Mắt chó có cấu tạo tương tự con người nhưng cũng có những điểm khác biệt thú vị. So với mắt người, chó có tỷ lệ giác mạc lớn hơn, giúp chúng thu nhận ánh sáng tốt hơn trong điều kiện ánh sáng yếu. Tuy nhiên, thị lực của chó kém về khả năng phân biệt màu sắc; chúng nhìn thế giới chủ yếu bằng sắc thái xám, xanh và vàng. Một đặc điểm nổi bật là chó có màng mắt thứ ba (third eyelid hoặc nictitating membrane) nằm ở góc trong của hốc mắt, có chức năng bảo vệ và tiết nước mắt. Khi màng này bị viêm hoặc sa xuống, sẽ xuất hiện tình trạng được gọi là “cherry eye” – một bệnh lý phổ biến.
Tại sao mắt chó dễ bị tổn thương?
Mắt chó dễ bị tổn thương vì nhiều lý do. Thứ nhất, chó thường xuyên vận động mạnh, chạy nhảy trong môi trường có bụi bẩn, cỏ cây, hoặc vật sắc nhọn – những yếu tố có thể gây trầy xước giác mạc. Thứ hai, hệ miễn dịch của một số giống chó (đặc biệt là chó mặt xệ như Pug, Bulldog) kém hơn, khiến chúng dễ mắc các bệnh nhiễm trùng. Thứ ba, chế độ dinh dưỡng không cân bằng (thiếu vitamin A, canxi) cũng là nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến các bệnh về mắt về lâu dài.
Các Bệnh Về Mắt Của Chó Phổ Biến Nhất: Nhận Biết Dấu Hiệu & Chẩn Đoán
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để điều trị hiệu quả. Dưới đây là 7 bệnh lý về mắt thường gặp nhất ở chó, được phân tích chi tiết về triệu chứng, nguyên nhân và cách chẩn đoán.
Viêm kết mạc (Đau mắt đỏ)
Viêm kết mạc, hay còn gọi là “đau mắt đỏ”, là một trong những bệnh về mắt của chó phổ biến nhất. Bệnh xảy ra khi lớp màng mỏng trong suốt (kết mạc) bao phủ lòng trắng mắt và mặt trong của mí mắt bị viêm nhiễm.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Nguyên nhân gây viêm kết mạc ở chó rất đa dạng, bao gồm nhiễm vi khuẩn, virus, dị ứng thời tiết, bụi bẩn, khói thuốc, hoặc các bệnh lý về tuyến lệ. Dấu hiệu điển hình là niêm mạc mắt bị sưng đỏ, chảy nước mắt nhiều, và có dịch tiết màu vàng, xanh hoặc trắng bám ở khóe mắt. Chó thường xuyên chớp mắt liên tục, dụi mắt vào chân hoặc các vật dụng do cảm giác ngứa rát, khó chịu. Trong một số trường hợp nặng, mí mắt có thể bị dính chặt vào nhau do dịch tiết khô lại.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Bác sĩ thú y sẽ chẩn đoán viêm kết mạc thông qua việc khám lâm sàng, soi bóng đèn khe để kiểm tra mức độ viêm, và có thể lấy dịch tiết để xét nghiệm nhằm xác định tác nhân gây bệnh (vi khuẩn hay virus). Nếu không được điều trị kịp thời, viêm kết mạc có thể lây lan sang giác mạc, gây viêm giác mạc hoặc loét giác mạc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.
Bệnh mộng mắt (Cherry Eye)
Bệnh mộng mắt, hay “cherry eye”, là tình trạng tuyến nước mắt của mí mắt thứ ba bị sa xuống và phình to, tạo thành một khối u màu đỏ ở góc trong của hốc mắt, giống như một quả anh đào nhỏ.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Bệnh này thường gặp ở các giống chó nhỏ, chó mặt xệ như Cocker Spaniel, Bulldog, Beagle, hoặc Pug. Nguyên nhân chính xác chưa được làm rõ hoàn toàn, nhưng các chuyên gia cho rằng sự yếu kém về cấu trúc mô liên kết ở mí mắt thứ ba là yếu tố then chốt. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là sự xuất hiện của một khối u màu đỏ hoặc hồng ở khóe mắt trong. Khối u này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt, gây cảm giác cộm, vướng và kích ứng. Chó có thể chớp mắt nhiều, chảy nước mắt, hoặc dụi mắt để giảm cảm giác khó chịu.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Bác sĩ thú y có thể chẩn đoán cherry eye bằng mắt thường dựa trên hình ảnh lâm sàng. Tuy nhiên, cần phân biệt với các bệnh lý khác như lồi nhãn cầu hay u mí mắt. Nếu không được điều trị, cherry eye có thể dẫn đến viêm nhiễm thứ phát, khô mắt mãn tính, và thậm chí là mất chức năng của tuyến lệ, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe mắt.
Viêm loét giác mạc
Viêm loét giác mạc là một bệnh lý nghiêm trọng, xảy ra khi bề mặt giác mạc bị tổn thương do trầy xước, vết cắt, hoặc sự tấn công của vi khuẩn, nấm. Đây là một cấp cứu trong nhãn khoa thú y.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Nguyên nhân phổ biến nhất là chấn thương do vật nhọn bay vào mắt, cào cấu, hoặc va chạm khi chạy nhảy. Ngoài ra, viêm khô mắt (KCS), lông quặm, dị vật, nhiễm trùng cũng là những yếu tố nguy cơ hàng đầu. Dấu hiệu điển hình bao gồm đau nhức dữ dội, chảy nước mắt liên tục, mi mắt co thắt mạnh, giác mạc mờ đục hoặc có vết trắng đục, và chó sợ ánh sáng. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể xuất hiện dịch mủ chảy ra từ mắt.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Chẩn đoán viêm loét giác mạc thường được thực hiện bằng thuốc nhuộm fluorescein. Khi nhỏ thuốc vào mắt, vết loét sẽ hiện lên dưới ánh sáng xanh dương như một vùng màu xanh lá cây. Bệnh tiến triển rất nhanh; nếu không được điều trị kịp thời, vết loét có thể lan sâu vào lớp dưới của giác mạc, dẫn đến thủng giác mạc, lồi thủy tinh thể, và mất hoàn toàn thị lực. Đây là một trường hợp cần can thiệp khẩn cấp.
Đục thủy tinh thể
Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể trong mắt bị mờ đục, làm cản trở ánh sáng đi vào võng mạc, dẫn đến suy giảm thị lực và có thể gây mù nếu không được điều trị.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Đục thủy tinh thể ở chó có thể do tuổi tác (già hóa tự nhiên), di truyền (một số giống chó có nguy cơ cao như Poodle, Cocker Spaniel), bệnh tiểu đường (nguyên nhân phổ biến nhất ở chó trẻ), hoặc chấn thương mắt. Dấu hiệu nhận biết rõ ràng nhất là mắt chó xuất hiện màu trắng đục hoặc xám ở trung tâm con ngươi, đặc biệt rõ khi nhìn dưới ánh sáng. Chó sẽ khó nhìn vào ban đêm, di chuyển chậm chạp, va chạm vào đồ vật, và không phản xạ kịp với các vật thể chuyển động.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Bác sĩ thú y sẽ sử dụng đèn soi đáy mắt để kiểm tra mức độ đục thủy tinh thể và đánh giá tình trạng võng mạc. Bệnh này không gây đau đớn nhưng lại tiến triển âm thầm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của chó. Nếu không được phẫu thuật thay thủy tinh thể, chó có thể mù hoàn toàn và khó thích nghi với môi trường xung quanh.
Tăng nhãn áp
Có thể bạn quan tâm: Chó Có Chấm Trắng Ở Đuôi: Những Loài Chó Nổi Tiếng Và Ý Nghĩa
Tăng nhãn áp là một bệnh lý cấp cứu nhãn khoa nguy hiểm, xảy ra khi áp lực trong nhãn cầu tăng cao do sự mất cân bằng giữa sản xuất và thoát dịch thủy dịch.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Tăng nhãn áp có thể là nguyên phát (do dị tật bẩm sinh ở góc thoát dịch) hoặc thứ phát (do các bệnh lý khác như đục thủy tinh thể, viêm màng bồ đào, xuất huyết dịch kính). Dấu hiệu đặc trưng là đau nhức dữ dội, chó quay cuồng, nôn mửa, giác mạc phù nề, đồng tử giãn, và mắt đỏ. Chó có thể chối chạm vào mắt, co đầu về phía sau, hoặc liếm môi liên tục do cảm giác buồn nôn.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Chẩn đoán tăng nhãn áp được thực hiện bằng đo nhãn áp (tonometry). Giá trị nhãn áp bình thường ở chó dao động từ 10-25 mmHg; nếu vượt quá ngưỡng này, cần được điều trị ngay lập tức. Tăng nhãn áp cấp tính có thể gây tổn thương dây thần kinh thị giác vĩnh viễn trong vòng vài giờ nếu không được can thiệp. Hậu quả cuối cùng là teo nhãn cầu và mù lòa.
Viêm khô mắt (Hội chứng Keratoconjunctivitis Sicca – KCS)
Viêm khô mắt (KCS) là tình trạng tuyến lệ không tiết đủ nước mắt để giữ ẩm và bảo vệ bề mặt giác mạc, dẫn đến khô, viêm, và sẹo giác mạc.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Nguyên nhân chính thường là rối loạn tự miễn dịch, trong đó hệ miễn dịch của chó tấn công nhầm vào chính tuyến lệ. Ngoài ra, một số thuốc điều trị (như sulfonamides), chấn thương, hoặc viêm màng bồ đào mạn tính cũng có thể gây KCS. Dấu hiệu ban đầu là chảy nước mắt nhiều, dịch tiết dính, màu vàng hoặc xanh. Về sau, do thiếu nước mắt, giác mạc trở nên khô ráp, xuất hiện các đốm sắc tố nâu hoặc đen, và thị lực suy giảm.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Chẩn đoán KCS bằng test Schirmer – một dải giấy thấm được đặt vào mí mắt dưới để đo lượng nước mắt tiết ra trong 1 phút. Giá trị bình thường là >15 mm/phút; nếu thấp hơn, chó được chẩn đoán mắc KCS. Bệnh tiến triển âm ỉ nhưng gây tổn thương giác mạc vĩnh viễn nếu không được điều trị bằng thuốc kích thích tiết nước mắt hoặc thay thế nước mắt nhân tạo.
Lông quặm và lông quẹo
Lông quặm là tình trạng lông mi mọc ngược vào trong, cọ xát trực tiếp lên giác mạc. Lông quẹo là các sợi lông bất thường (không phải lông mi) mọc từ mí mắt và tiếp xúc với bề mặt nhãn cầu.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Lông quặm và lông quẹo thường gặp ở các giống chó có mí mắt nhăn nheo (Shar-Pei, Bulldog) hoặc mắt lồi (Pug, Pekingese). Dấu hiệu điển hình là chó nhắm mắt, chớp mắt liên tục, chảy nước mắt, và giác mạc bị xước hoặc loét do cọ sát. Trong một số trường hợp, có thể nhìn thấy rõ các sợi lông đang cọ vào giác mạc.
Chẩn đoán và mức độ nguy hiểm
Chẩn đoán được thực hiện bằng khám lâm sàng trực tiếp. Bác sĩ thú y sẽ lật mí mắt để kiểm tra hướng mọc của lông mi và tìm các sợi lông quẹo. Nếu không được nhổ bỏ hoặc phẫu thuật矫正, lông quặm/lông quẹo sẽ gây viêm loét giác mạc mãn tính, sẹo giác mạc, và mất thị lực.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chăm Sóc Mắt Cho Chó: Phòng Bệnh Hơn Chữa Bệnh
Phòng ngừa các bệnh về mắt cho chó không chỉ giúp thú cưng khỏe mạnh mà còn tiết kiệm chi phí điều trị và công sức cho chủ nuôi. Dưới đây là các biện pháp chăm sóc toàn diện, từ vệ sinh đến dinh dưỡng.
Vệ sinh mắt hàng ngày đúng cách
Vệ sinh mắt là bước cơ bản và quan trọng nhất để giữ cho đôi mắt chó luôn sáng khỏe.
Cách vệ sinh mắt an toàn
- Chuẩn bị dụng cụ: Bạn cần bông gòn y tế hoặc khăn mềm sạch, nước muối sinh lý 0.9% (không dùng nước máy, nước lọc, hoặc nước muối tự pha). Tuyệt đối không sử dụng các loại tăm bông có đầu cứng, vì dễ làm xước giác mạc.
- Thao tác lau chùi: Nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý vào góc trong của mắt chó. Dùng miếng bông mềm, thấm nhẹ nhàng dịch tiết, ghèn mắt bám ở khóe mắt và mí mắt. Luôn lau từ góc trong mắt ra ngoài, theo một hướng nhất định để tránh vi khuẩn lây lan. Thay miếng bông sạch cho mỗi bên mắt để tránh lây chéo.
- Tần suất: Nên vệ sinh mắt cho chó 1 lần mỗi ngày, đặc biệt là vào buổi sáng khi thức dậy, vì lúc này dịch tiết thường tích tụ nhiều nhất. Với các giống chó mặt xệ hoặc có nếp nhăn quanh mắt, cần lau khô kỹ các nếp gấp để tránh ứ đọng dịch và vi khuẩn phát triển.
Lưu ý khi sử dụng nước muối sinh lý
Nước muối sinh lý là dung dịch an toàn, không gây kích ứng, có tác dụng làm sạch, rửa trôi bụi bẩn và dị vật. Tuy nhiên, không nên lạm dụng bằng cách nhỏ quá nhiều lần trong ngày, vì có thể làm loãng lớp phim nước mắt tự nhiên, gây khô mắt. Chỉ nhỏ khi thấy mắt có dịch tiết, bụi bẩn, hoặc sau khi chó đi ra ngoài về.
Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe mắt
Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và cải thiện thị lực cho chó. Một số dưỡng chất đặc biệt có lợi cho mắt.
Các dưỡng chất cần thiết
- Vitamin A: Là “thần dược” cho đôi mắt, giúp duy trì lớp biểu mô giác mạc khỏe mạnh và hỗ trợ thị lực ban đêm. Thiếu vitamin A là nguyên nhân hàng đầu gây khô mắt, loét giác mạc, và mờ mắt. Các thực phẩm giàu vitamin A bao gồm gan động vật (bò, gà, heo), cà rốt, rau chân vịt (spinach), và khoai lang. Tuy nhiên, cần cho ăn với lượng vừa phải vì thừa vitamin A cũng có thể gây ngộ độc.
- Omega-3 và Omega-6: Các axit béo thiết yếu này có tác dụng chống viêm, hỗ trợ chức năng võng mạc, và giảm nguy cơ khô mắt. Dầu cá là nguồn cung cấp dồi dào omega-3 (EPA và DHA). Ngoài ra, dầu hạt lanh và dầu hạt chia cũng là lựa chọn tốt cho chó.
- Kẽm và đồng: Hai khoáng chất này tham gia vào quá trình chuyển hóa vitamin A và bảo vệ tế bào võng mạc. Có nhiều trong thịt đỏ, lòng đỏ trứng, và các loại hạt.
- Chất chống oxy hóa (Lutein, Zeaxanthin): Giúp trung hòa các gốc tự do, bảo vệ mắt khỏi tác hại của tia UV và làm chậm quá trình lão hóa mắt. Có trong các loại rau có màu xanh đậm như cải xoăn, bông cải xanh.
Gợi ý thực đơn hỗ trợ mắt
Một bữa ăn đơn giản có thể chuẩn bị như sau: 100g thịt bò băm nhuyễn nấu chín, ½ lòng đỏ trứng luộc, 1 thìa cà phê dầu gan cá, và 2 thìa cà phê cà rốt nghiền. Trộn đều và cho chó ăn. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi bổ sung bất kỳ loại thực phẩm hoặc viên uống nào để đảm bảo liều lượng phù hợp với cân nặng và độ tuổi của chó.
Kiểm tra mắt định kỳ và các dấu hiệu cần đưa chó đi khám
Việc kiểm tra mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.
Tự kiểm tra tại nhà
Chủ nuôi có thể tự kiểm tra mắt chó tại nhà bằng cách nhìn trực diện vào hai mắt của chó trong điều kiện ánh sáng tốt. Hai mắt phải đồng đều về kích thước, màu sắc, và độ trong suốt. Con ngươi phải co giãn bình thường khi chiếu đèn pin nhẹ. Không nên có dịch tiết, mộng đỏ, hoặc vết mờ đục.
Khi nào cần đưa chó đi khám bác sĩ thú y?
Hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Mắt đỏ, sưng nề kéo dài hơn 24 giờ.
- Chảy dịch tiết màu vàng, xanh hoặc trắng nhiều và đặc.
- Chó nhắm mắt, chớp mắt liên tục, hoặc dụi mắt một cách khó chịu.
- Xuất hiện màng đỏ ở khóe mắt trong (dấu hiệu cherry eye).
- Mắt có màu trắng/xám đục (dấu hiệu đục thủy tinh thể).
- Chó đi loạng choạng, va vào đồ vật, đặc biệt là vào ban đêm.
- Giác mạc mờ đục, loét, hoặc có vết xước nhìn thấy được.
Tầm quan trọng của việc đeo vòng Elizabeth
Vòng Elizabeth (E-collar) là “người bạn đồng hành” không thể thiếu trong quá trình điều trị các bệnh về mắt của chó. Dù chó có thể cảm thấy khó chịu và bất tiện, nhưng vòng cổ giúp ngăn chặn hành vi dụi mắt, cào cấu, từ đó ngăn ngừa vết loét giác mạc trở nên nghiêm trọng hơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng thứ phát, và giúp thuốc phát huy tác dụng tốt hơn. Nên đeo vòng ngay khi phát hiện chó có dấu hiệu bất thường ở mắt, và giữ chó trong môi trường sạch sẽ, ít bụi bẩn.
Phương Pháp Điều Trị Các Bệnh Về Mắt Của Chó: Từ Dược Lý Đến Phẫu Thuật
Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại bệnh, mức độ nghiêm trọng, và nguyên nhân gây bệnh. Dưới đây là các hướng tiếp cận chuyên sâu, từ dùng thuốc đến can thiệp ngoại khoa.
Điều trị nội khoa: Thuốc nhỏ mắt, thuốc bôi & thuốc uống
Có thể bạn quan tâm: Chó Alaska Mang Thai Bao Lâu?
Điều trị viêm kết mạc
Viêm kết mạc do vi khuẩn được điều trị bằng kháng sinh dạng nhỏ mắt như tobramycin, chloramphenicol, hoặc ciprofloxacin. Nếu do virus (như virus adenovirus), bác sĩ có thể kê thuốc chống virus hoặc thuốc hỗ trợ tăng cường miễn dịch. Trong trường hợp dị ứng, thuốc kháng histamine hoặc corticosteroid (như dexamethasone) sẽ được chỉ định để giảm viêm và ngứa. Lưu ý: Corticosteroid chỉ dùng khi chắc chắn không có loét giác mạc, vì có thể làm chậm lành vết thương.
Điều trị viêm loét giác mạc
Đây là trường hợp cần điều trị tích cực và kiên trì. Các loại kháng sinh mạnh dạng nhỏ mắt (như tobramycin, moxifloxacin) được sử dụng mỗi 2-4 giờ một lần để tiêu diệt vi khuẩn. Nếu nghi ngờ có nhiễm nấm, sẽ dùng thuốc chống nấm (như natamycin). Ngoài ra, thuốc giãn đồng tử (atropine) có thể được nhỏ để giảm đau do co thắt cơ thể mi. Trong một số trường hợp nặng, bác sĩ có thể kết hợp kháng sinh uống hoặc tiêm để tăng hiệu quả điều trị toàn thân.
Điều trị viêm khô mắt (KCS)
Mục tiêu điều trị KCS là kích thích tuyến lệ sản xuất nước mắt và bổ sung nước mắt nhân tạo. Thuốc Cyclosporine (dạng nhỏ mắt) là lựa chọn hàng đầu, giúp ức chế phản ứng tự miễn dịch và tăng tiết nước mắt. Một loại thuốc khác là Tacrolimus, cũng có tác dụng tương tự và thường dùng cho những trường hợp không đáp ứng với Cyclosporine. Ngoài ra, nước mắt nhân tạo (không chứa chất bảo quản) cần được nhỏ nhiều lần trong ngày để giữ ẩm cho giác mạc.
Điều trị tăng nhãn áp
Điều trị tăng nhãn áp cấp tính là một cấp cứu y tế. Các loại thuốc thường dùng bao gồm mannitol tiêm tĩnh mạch để giảm áp lực nhãn cầu nhanh chóng, thuốc nhỏ mắt ức chế tạo dịch (như dorzolamide, brinzolamide), và thuốc tăng thoát dịch (như latanoprost, bimatoprost). Trong trường hợp tăng nhãn áp mạn tính, có thể cần kết hợp nhiều loại thuốc và theo dõi nhãn áp thường xuyên.
Can thiệp phẫu thuật: Khi nào cần thiết?
Một số bệnh về mắt của chó đòi hỏi phải can thiệp phẫu thuật để đạt hiệu quả điều trị triệt để và lâu dài.
Phẫu thuật điều trị Cherry Eye
Mục tiêu của phẫu thuật cherry eye là giữ lại và tái định vị tuyến lệ thay vì cắt bỏ hoàn toàn, nhằm bảo tồn chức năng tiết nước mắt. Kỹ thuật phổ biến nhất là “pocket technique” – bác sĩ tạo một túi nhỏ ở mí mắt thứ ba và khâu cố định tuyến lệ vào trong túi đó. Ưu điểm của phương pháp này là ít biến chứng, tỷ lệ tái phát thấp, và bảo tồn được chức năng tuyến lệ. Sau phẫu thuật, chó cần được đeo vòng Elizabeth, nhỏ thuốc kháng sinh và chống viêm theo chỉ định.
Phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể
Phẫu thuật thay thủy tinh thể là phương pháp duy nhất để khôi phục thị lực cho chó bị đục thủy tinh thể. Quy trình phẫu thuật tương tự như ở người: bác sĩ sử dụng kỹ thuật siêu âm (phacoemulsification) để phá vỡ và hút bỏ thủy tinh thể bị đục, sau đó cấy thủy tinh thể nhân tạo (IOL) vào vị trí. Tỷ lệ thành công của phẫu thuật này rất cao, lên đến 90-95% ở các cơ sở chuyên khoa. Tuy nhiên, chi phí phẫu thuật khá lớn và yêu cầu chăm sóc hậu phẫu kỹ lưỡng, bao gồm nhỏ nhiều loại thuốc trong vài tuần và tái khám định kỳ.
Phẫu thuật điều trị loét giác mạc nặng
Đối với các vết loét giác mạc sâu, nguy cơ thủng, các bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật ghép kết mạc (conjunctival graft) hoặc phẫu thuật ghép giác mạc. Ghép kết mạc là kỹ thuật lấy một mảnh mô kết mạc từ một vị trí khác của mắt và phủ lên vết loét để bảo vệ, cung cấp máu, và thúc đẩy quá trình lành thương. Đây là một biện pháp cứu nguy giúp giữ lại nhãn cầu và ngăn ngừa mất mắt.
Cách nhỏ thuốc mắt và bôi thuốc mỡ cho chó đúng cách
Việc dùng thuốc đúng cách quyết định 50% hiệu quả điều trị. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết.
Chuẩn bị
Trước khi nhỏ thuốc, hãy rửa tay sạch sẽ. chuẩn bị sẵn thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ, và một miếng bông gòn. Nên ngồi trên sàn hoặc một mặt phẳng thấp để dễ dàng kiểm soát chó.
Các bước nhỏ thuốc mắt
- Giữ chó ở tư thế đầu ngang, có thể úp nhẹ bàn tay lên đỉnh đầu để cố định.
- Dùng tay còn lại nhẹ nhàng kéo mí mắt dưới xuống, tạo thành một “túi nhỏ”.
- Chuẩn bị lọ thuốc nhỏ mắt, nhỏ 1-2 giọt vào túi mí mắt. Lưu ý không để đầu lọ chạm vào mắt chó.
- Thả mí mắt ra và nhẹ nhàng xoa tròn bầu mắt để thuốc lan đều.
- Dùng bông gòn thấm nhẹ phần thuốc thừa tràn ra ngoài mí mắt.
Các bước bôi thuốc mỡ
- Thực hiện tương tự các bước 1 và 2 như trên.
- Dùng tay nhẹ nhàng kéo mí mắt dưới xuống.
- Hướng đầu tuýp thuốc mỡ vào túi mí mắt, bóp nhẹ để thuốc mỡ chảy thành một đường nhỏ (khoảng 1-2 cm) vào trong túi.
- Thả mí mắt ra và nhẹ nhàng chớp mắt cho chó để thuốc mỡ lan đều.
Mẹo giúp chó hợp tác
Một số chó sợ bị nhỏ thuốc và sẽ giãy giụa, cắn. Để giúp chó ngoan ngoãn hơn, có thể gói chó trong một chiếc khăn tắm lớn (chỉ chừa phần đầu), hoặc nhờ một người hỗ trợ giữ thân chó. Sau khi nhỏ thuốc xong, hãy khen ngợi và thưởng một món ăn ưa thích để tạo phản xạ tích cực.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Các Bệnh Về Mắt Của Chó
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến nhất mà chủ nuôi thường gặp khi chăm sóc mắt cho chó, được giải đáp bởi kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn.
Làm sao để phân biệt các bệnh về mắt của chó?
Việc phân biệt các bệnh về mắt của chó đòi hỏi sự quan sát kỹ lưỡng các dấu hiệu lâm sàng. Viêm kết mạc thường có dịch tiết màu vàng/xanh, mắt đỏ, nhưng không có màng đỏ ở khóe mắt. Cherry eye có khối u đỏ rõ ràng ở góc trong mắt. Loét giác mạc gây đau nhức dữ dội, chó nhắm mắt, sợ ánh sáng, và có thể thấy vết mờ trên giác mạc. Đục thủy tinh thể biểu hiện bằng mắt trắng/xám đục và thị lực suy giảm từ từ. Tăng nhãn áp là cấp cứu, với đau dữ dội, mắt đỏ, giác mạc phù nề, và đồng tử giãn. Khi không chắc chắn, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y để được chẩn đoán chính xác.
Có thể điều trị các bệnh về mắt của chó tại nhà không?
Một số bệnh nhẹ như viêm kết mạc nhẹ hoặc vệ sinh mắt sau khi bị dị vật có thể được chăm sóc tại nhà bằng nước muối sinh lý và theo dõi sát. Tuy nhiên, hầu hết các bệnh về mắt của chó đều cần được chẩn đoán và điều trị bởi bác sĩ thú y. Việc tự ý dùng thuốc kháng sinh, corticosteroid khi chưa rõ chẩn đoán có thể làm nặng thêm bệnh, đặc biệt là gây loét giác mạc hoặc tăng nhãn áp. Tốt nhất là không tự điều trị tại nhà trừ khi có chỉ định cụ thể của bác sĩ.
Bệnh về mắt có lây sang chó khác hoặc người không?
Một số bệnh về mắt của chó có khả năng lây nhiễm, đặc biệt là viêm kết mạc do vi khuẩn hoặc virus (như virus adenovirus type 1). Các tác nhân này có thể lây qua dịch tiết mắt, mũi, hoặc tiếp xúc trực tiếp với đồ dùng bị nhiễm bẩn (khăn lau, chuồng, đồ chơi). Tuy nhiên, hầu hết các bệnh lý khác như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, cherry eye không lây. Để phòng lây lan, cách ly chó bệnh, vệ sinh dụng cụ riêng, và rửa tay kỹ sau khi chăm sóc.
Chó bị mù có thể sống bình thường được không?
Câu trả lời là có. Chó chủ yếu dựa vào khứu giác và thính giác để định hướng, chứ không hoàn toàn phụ thuộc vào thị giác. Khi bị mù, chó có thể thích nghi rất tốt nếu được chủ nuôi hỗ trợ. Giữ nguyên vị trí các đồ đạc trong nhà, dẫn dắt chó đi lại bằng dây dắt, và tạo các tín hiệu âm thanh để chó nhận biết môi trường. Tuyệt đối không thay đổi bố cục nhà cửa đột ngột, vì sẽ khiến chó hoang mang, dễ va chạm và hoảng sợ. Với sự kiên nhẫn và yêu thương, chó mù vẫn có thể sống vui vẻ, hạnh phúc, và gắn bó với chủ.
Kết Luận: Bảo Vệ Đôi Mắt – Bảo Vệ Hạnh Phúc Của Chó
Sức khỏe mắt là một phần không thể tách rời của sức khỏe tổng thể ở chó. Các bệnh về mắt của chó, dù nhẹ hay nặng, đều cần được quan tâm, theo dõi, và điều trị kịp thời. Việc chăm sóc mắt hàng ngày, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, và đưa chó đi khám định kỳ là những hành động thiết thực nhất thể hiện tình yêu thương của chủ nuôi dành cho thú cưng.
Đừng chủ quan khi thấy chó chỉ “chảy nước mắt” hay “chớp mắt nhiều”. Những dấu hiệu nhỏ đó có thể là tiền đề của những bệnh lý nghiêm trọng, dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Hãy trở thành một chủ nuôi thông thái, biết lắng nghe và quan sát, để luôn là người hùng thầm lặng bảo vệ đôi mắt long lanh – và cả trái tim trung thành – của người bạn bốn chân thân yêu. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các bệnh lý khác ở chó, hãy truy cập Hanoi Zoo để khám phá kho kiến thức phong phú về thế giới động vật.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
