Khi bị chó cắn, một trong những nỗi lo lớn nhất của người dân là nguy cơ mắc bệnh dại – một căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong gần như 100%. Việc xác định chính xác thời gian theo dõi chó sau khi cắn người là yếu tố then chốt giúp quyết định có cần tiêm phòng dại hay không, từ đó vừa bảo vệ sức khỏe, vừa tránh lãng phí không cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, cập nhật theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam về thời gian theo dõi chó sau khi cắn người, cũng như các bước xử lý vết thương và phòng ngừa bệnh dại hiệu quả nhất.
Có thể bạn quan tâm: Ve Chó Có Sống Trên Tóc Người Không? Khoa Học Lý Giải Để Bạn An Tâm
Tóm tắt nhanh các bước xử lý khi bị chó cắn
- Sơ cứu vết thương ngay lập tức: Rửa kỹ vết cắn bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 15 phút để loại bỏ virus dại có thể dính trên da.
- Xác định mức độ vết thương: Phân loại thành mức độ I (liếm, cào), mức độ II (cắn nhẹ, trầy xước), mức độ III (vết cắn sâu, chảy máu, cào rách da).
- Theo dõi chó trong 10 ngày: Đối với chó nhà, cần nhốt lại và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu bất thường.
- Tiêm phòng vắc-xin dại: Căn cứ vào mức độ vết thương và kết quả theo dõi chó để quyết định có tiêm vắc-xin hay không.
- Đến cơ sở y tế: Với vết cắn sâu hoặc không xác định được chó, cần đến bệnh viện để được tư vấn và xử trí kịp thời.
Các mức độ vết thương do chó cắn và cách xử lý tương ứng
Việc phân loại mức độ vết thương giúp xác định nguy cơ lây nhiễm virus dại và lên kế hoạch điều trị phù hợp. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chia vết thương do động vật cắn thành ba mức độ chính.
Mức độ I: Vết thương nhẹ
Vết thương ở mức độ I bao gồm các trường hợp chó liếm lên da lành, cào bằng chân nhưng không gây trầy xước, hoặc cắn nhẹ lên quần áo mà không chạm vào da. Đây là mức độ có nguy cơ thấp nhất.
Xử lý: Không cần tiêm vắc-xin dại. Chỉ cần rửa sạch vùng da bị ảnh hưởng bằng xà phòng và nước, sau đó theo dõi sức khỏe trong vài ngày. Tuy nhiên, nếu chó có biểu hiện bất thường, vẫn nên đưa đến cơ sở y tế để được tư vấn.
Mức độ II: Vết cắn hoặc trầy xước nhẹ
Mức độ II bao gồm các vết cắn gây trầy xước da nhưng không chảy máu, hoặc chó cắn nhẹ vào vùng da hở. Nguy cơ lây nhiễm virus dại ở mức độ này được đánh giá là trung bình.
Xử lý: Cần tiêm vắc-xin phòng dại theo phác đồ đầy đủ (thường là 4-5 mũi tùy theo loại vắc-xin). Ngoài ra, nên theo dõi chó trong 10 ngày để đảm bảo không có dấu hiệu mắc dại.
Mức độ III: Vết cắn sâu, chảy máu hoặc rách da
Có thể bạn quan tâm: Móng Chân Chó Cào Có Sao Không? Hậu Quả & Cách Xử Lý Khoa Học
Mức độ III là vết thương nghiêm trọng nhất, bao gồm các vết cắn sâu vào cơ, chảy máu, hoặc chó cào rách da. Vết thương ở mức độ này có nguy cơ cao lây nhiễm virus dại.
Xử lý: Ngoài việc tiêm vắc-xin phòng dại, người bị thương cần được tiêm globulin kháng dại (RIG) quanh vết thương để trung hòa virus trước khi chúng xâm nhập vào hệ thần kinh. Việc điều trị cần được thực hiện càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 24 giờ sau khi bị cắn.
Thời gian theo dõi chó sau khi cắn người là bao lâu?
Theo khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế Việt Nam
Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thời gian theo dõi chó sau khi cắn người là 10 ngày. Đây là khoảng thời gian đủ để xác định chó có mắc bệnh dại hay không, vì virus dại thường biểu hiện triệu chứng rõ ràng trong vòng 10 ngày kể từ khi phát bệnh.
Nếu chó vẫn khỏe mạnh, ăn uống bình thường và không có biểu hiện bất thường trong suốt 10 ngày theo dõi, khả năng cao chó không mang virus dại. Trong trường hợp này, người bị cắn có thể ngừng tiêm vắc-xin (nếu đang trong phác đồ điều trị).
Điều kiện để theo dõi chó
Việc theo dõi chó chỉ áp dụng khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Chó là chó nhà, có chủ rõ ràng.
- Chó đã được tiêm phòng dại đầy đủ.
- Chó không có biểu hiện bất thường trong thời gian theo dõi.
- Người bị cắn không bị vết thương ở mức độ III.
Nếu không đáp ứng được các điều kiện trên, người bị cắn cần tiêm vắc-xin ngay lập tức mà không cần chờ kết quả theo dõi.
Những dấu hiệu nhận biết chó bị dại
Trong thời gian theo dõi, cần để ý các biểu hiện bất thường ở chó, bao gồm:
- Thay đổi tính情: Từ hiền lành trở nên hung dữ hoặc ngược lại.
- Khó nuốt, chảy dãi nhiều.
- Sợ nước (một trong những dấu hiệu đặc trưng của bệnh dại).
- Co giật, liệt chi.
- Bỏ ăn, lừ đừ hoặc quay cuồng.
Nếu chó xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào nêu trên, cần cách ly ngay lập tức và thông báo cho cơ quan thú y để xử lý.
Quy trình xử lý vết thương khi bị chó cắn
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Cắn Có Sao Không? Hậu Quả, Cách Xử Lý Và Phòng Ngừa
Bước 1: Rửa vết thương kỹ lưỡng
Ngay sau khi bị chó cắn, cần rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 15 phút. Việc làm này giúp loại bỏ phần lớn virus dại bám trên da và niêm mạc, giảm nguy cơ lây nhiễm.
Bước 2: Sát khuẩn vết thương
Sau khi rửa sạch, dùng dung dịch sát khuẩn như cồn 70% hoặc povidine để khử trùng vết thương. Không nên dùng thuốc đỏ hoặc các loại thuốc dân gian vì có thể gây nhiễm trùng.
Bước 3: Đến cơ sở y tế
Tùy theo mức độ vết thương, nên đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế dự phòng để được tư vấn và tiêm phòng vắc-xin dại kịp thời.
Các biện pháp phòng ngừa bệnh dại hiệu quả
Tiêm phòng dại định kỳ cho chó
Tiêm phòng dại cho chó là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Chủ nuôi nên đưa chó đi tiêm phòng đúng lịch (thường là hàng năm) để đảm bảo chó luôn có miễn dịch chống lại virus dại.
Quản lý chó nuôi đúng cách
- Không thả rông chó ra đường, đặc biệt ở khu vực đông người.
- Đeo rọ mõm cho chó khi ra ngoài.
- Không để chó tiếp xúc với động vật hoang dã hoặc chó lạ.
Nâng cao nhận thức cộng đồng
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Sử Dụng Thuốc Tẩy Giun Cho Chó: Bảo Vệ Sức Khỏe Thú Cưng Toàn Diện
Tuyên truyền về tác hại của bệnh dại và cách phòng tránh giúp người dân chủ động hơn trong việc xử lý khi bị chó cắn, từ đó giảm thiểu nguy cơ tử vong do bệnh dại.
Câu hỏi thường gặp về bệnh dại
Bệnh dại có lây từ người sang người không?
Hiện nay chưa có trường hợp nào ghi nhận bệnh dại lây từ người sang người qua tiếp xúc thông thường. Tuy nhiên, virus dại có thể lây qua ghép tạng hoặc hiến mô từ người mắc bệnh.
Tiêm vắc-xin dại có an toàn không?
Vắc-xin phòng dại hiện nay rất an toàn và hiệu quả. Một số người có thể gặp tác dụng phụ nhẹ như đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, nhưng các triệu chứng này sẽ tự hết sau 1-2 ngày.
Nếu không nhớ rõ thời gian bị chó cắn thì phải làm sao?
Nếu không xác định được thời gian bị cắn, nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá mức độ nguy cơ và quyết định có cần tiêm vắc-xin hay không.
Kêu gọi hành động: Cùng chung tay phòng chống bệnh dại
Bệnh dại là một căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu chúng ta tuân thủ đúng các biện pháp an toàn. Việc tiêm phòng định kỳ cho chó mèo, xử lý vết thương đúng cách khi bị cắn, và theo dõi chó trong 10 ngày là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng. Hãy cùng Hanoi Zoo nâng cao nhận thức và hành động để loại bỏ nguy cơ mắc bệnh dại tại Việt Nam.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
