Giun đũa chó là một trong những ký sinh trùng phổ biến nhất lây từ động vật sang người, gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Khi đã mắc phải căn bệnh này, việc điều chỉnh chế độ ăn uống không chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng mà còn hỗ trợ quá trình điều trị đạt hiệu quả cao hơn. Vậy bệnh giun đũa chó nên kiêng ăn gì? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về các nhóm thực phẩm cần tránh, đồng thời giải thích rõ lý do khoa học đằng sau những khuyến nghị đó.
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Cắn Có Sao Không? Hậu Quả, Cách Xử Lý Và Phòng Ngừa
Tổng quan về bệnh giun đũa chó
Tác nhân gây bệnh và vòng đời
Giun đũa chó, có tên khoa học là Toxocara canis, là một loại giun tròn ký sinh phổ biến ở loài chó. Ấu trùng của chúng có thể lây nhiễm sang người thông qua đường miệng, thường là do nuốt phải trứng giun đã trưởng thành có trong đất, cát bị nhiễm phân chó hoặc do ăn phải thịt của các động vật trung gian (như gặm nhấm, cừu) mà chưa được nấu chín kỹ.
Một khi xâm nhập vào cơ thể người, ấu trùng không phát triển thành giun trưởng thành trong ruột như ở chó. Thay vào đó, chúng di chuyển qua gan, phổi, hệ thần kinh trung ương và thậm chí là mắt, gây ra các tổn thương mô và các triệu chứng lâm sàng khác nhau, được gọi chung là bệnh Toxocariasis.
Các thể bệnh và triệu chứng điển hình
Bệnh giun đũa chó ở người thường biểu hiện ở hai thể chính:
- Thể nội tạng (Visceral Larva Migrans): Thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Triệu chứng bao gồm sốt, mệt mỏi, chán ăn, ho, khó thở, gan to và các dấu hiệu dị ứng.
- Thể mắt (Ocular Larva Migrans): Ấu trùng di chuyển đến mắt, có thể gây viêm màng bồ đào, tổn thương võng mạc, dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa ở một mắt.
Những thực phẩm cần kiêng khi mắc bệnh giun đũa chó
Hạn chế tuyệt đối các loại rau sống chưa được xử lý kỹ
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chọn Và Sử Dụng Thuốc Trị Ghẻ Cho Chó An Toàn, Hiệu Quả
Rau sống, đặc biệt là các loại rau gia vị như rau răm, tía tô, húng quế, hành sống,… là môi trường lý tưởng để trứng giun đũa tồn tại. Đất canh tác có thể bị nhiễm phân chó hoặc phân mèo mang theo trứng giun. Việc ăn rau sống mà không rửa kỹ hoặc ngâm nước muối có thể đưa trực tiếp ấu trùng vào cơ thể.
Lời khuyên: Trước khi ăn, rau sống nên được rửa dưới vòi nước chảy mạnh nhiều lần để loại bỏ đất cát và tạp chất. Sau đó, ngâm trong dung dịch nước muối loãng (khoảng 3-5%) hoặc nước vo gạo trong 10-15 phút để tăng hiệu quả loại bỏ ký sinh trùng. Tuy nhiên, cách an toàn nhất là nên nấu chín rau củ trước khi sử dụng, đặc biệt là trong thời gian điều trị.
Kiêng các món ăn từ động vật chưa được nấu chín
Các món ăn yêu thích như tiết canh, gỏi cá sống, nem chua, thịt tái, sushi, bít tết tái,… tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm ấu trùng giun đũa. Nguyên nhân là do thịt, nội tạng hoặc máu của các động vật trung gian (như heo, bò, cừu, gà, vịt, cá) có thể chứa ấu trùng ở dạng nang. Khi nấu chín ở nhiệt độ cao, ấu trùng sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn. Ngược lại, nếu chỉ nấu tái hoặc ăn sống, chúng có thể sống sót và xâm nhập vào cơ thể người.
Lời khuyên: Luôn đảm bảo ăn chín, uống sôi. Thịt và các sản phẩm từ động vật phải được nấu ở nhiệt độ lõi trên 70°C trong ít nhất 10 phút để đảm bảo tiêu diệt mọi ký sinh trùng. Tuyệt đối tránh ăn tiết canh hoặc các món chế biến từ máu động vật chưa được nấu chín.
Hạn chế thực phẩm nhiều đường và tinh bột tinh chế
Một số nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn giàu đường và carbohydrate tinh chế có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm trong cơ thể, đặc biệt là khi đang bị nhiễm ký sinh trùng. Ký sinh trùng có thể sử dụng glucose từ đường để duy trì sự sống và phát triển. Hơn nữa, việc tiêu thụ quá nhiều đường còn có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm giảm khả năng chống lại bệnh tật.
Lời khuyên: Nên thay thế đường tinh luyện bằng các loại đường tự nhiên có chỉ số đường huyết thấp hơn, như mật ong nguyên chất (dùng với lượng vừa phải) hoặc các loại trái cây ít ngọt. Ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên hạt, đậu, và các thực phẩm giàu chất xơ khác.
Kiêng các chất kích thích và đồ uống có cồn
Rượu bia, cà phê, trà đặc, và các đồ uống có gas chứa caffeine có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày – ruột. Khi hệ tiêu hóa đang bị tổn thương do ấu trùng giun di chuyển, việc sử dụng các chất này sẽ làm tăng cảm giác khó chịu, buồn nôn, chướng bụng và có thể làm chậm quá trình hồi phục.
Lời khuyên: Nên uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây tươi (đã được rửa sạch và gọt vỏ), và các loại trà thảo mộc nhẹ nhàng như trà gừng, trà atiso để hỗ trợ thanh lọc gan và tăng cường chức năng tiêu hóa.
Có thể bạn quan tâm: Bị Chó Cắn Cần Theo Dõi Bao Nhiều Ngày Để Phòng Ngừa Bệnh Dại?
Giảm thiểu thực phẩm chiên xào, nhiều dầu mỡ
Các món ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào, đồ ăn nhanh thường khó tiêu và gây áp lực lên gan, thận – hai cơ quan phải làm việc hết công suất để đào thải các chất độc do ký sinh trùng sinh ra và sau quá trình sử dụng thuốc điều trị (thường là các thuốc Albendazole hoặc Mebendazole).
Lời khuyên: Nên chuyển sang các phương pháp chế biến lành mạnh hơn như hấp, luộc, nướng, hoặc xào với lượng dầu rất ít. Tăng cường các món canh, súp để dễ tiêu hóa và giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
Chế độ ăn uống hỗ trợ điều trị bệnh giun đũa chó
Thực phẩm giàu protein chất lượng cao
Trong thời gian điều trị, cơ thể cần nhiều protein để sửa chữa và tái tạo mô bị tổn thương do ấu trùng di chuyển. Các nguồn protein lý tưởng bao gồm thịt nạc (gà, vịt, cá đã được nấu chín), trứng luộc, đậu hũ, các loại đậu.
Thực phẩm giàu chất xơ
Có thể bạn quan tâm: Móng Chân Chó Cào Có Sao Không? Hậu Quả & Cách Xử Lý Khoa Học
Chất xơ giúp cải thiện nhu động ruột, hỗ trợ quá trình thải độc tự nhiên của cơ thể. Các loại rau củ quả luộc/chín như khoai lang, bí đỏ, cà rốt, súp lơ xanh là lựa chọn tốt.
Tăng cường vitamin và khoáng chất
Vitamin C, Vitamin A, kẽm và selen có vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch. Nên bổ sung các loại trái cây chín (đã được gọt vỏ), rau củ quả có màu sắc sặc sỡ.
Biện pháp phòng ngừa bệnh giun đũa chó hiệu quả
Vệ sinh cá nhân và môi trường sống
- Rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tiếp xúc với đất cát hoặc động vật.
- Cắt ngắn móng tay để tránh vi khuẩn và trứng giun ẩn nấp.
- Không để trẻ em chơi đùa ở những khu vực đất cát có thể bị nhiễm phân chó mèo.
- Khi làm vườn hoặc tiếp xúc với đất, nên mang găng tay và giày dép.
Quản lý và chăm sóc vật nuôi
- Tẩy giun định kỳ cho chó mèo theo chỉ dẫn của thú y sĩ (thường là 3-6 tháng một lần).
- Không để chó mèo phóng uế bừa bãi trong khu vực sinh hoạt. Phân vật nuôi phải được thu gom và xử lý đúng cách (chôn lấp hoặc bỏ vào thùng rác kín).
- Hạn chế để chó mèo tiếp xúc với các động vật gặm nhấm hoặc động vật hoang dã khác.
An toàn thực phẩm
- Luôn rửa sạch rau củ quả trước khi chế biến.
- Sử dụng thớt và dụng cụ bếp riêng biệt cho thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm chéo.
- Bảo quản thực phẩm đúng cách, đậy kín để tránh ruồi nhặng đậu vào.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Nếu bạn hoặc người thân có các triệu chứng nghi ngờ như sốt không rõ nguyên nhân kéo dài, đau bụng, ho khan, mệt mỏi, đặc biệt là ở trẻ nhỏ có thói quen nghịch đất cát hoặc nuôi chó mèo, cần đến ngay cơ sở y tế để được xét nghiệm máu tìm kháng thể chống Toxocara. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời bằng thuốc đặc hiệu sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là tổn thương mắt và hệ thần kinh.
Tóm lại, bệnh giun đũa chó tuy không phải là bệnh nan y nhưng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng nếu chủ quan. Việc xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, kiêng các thực phẩm có nguy cơ cao nhiễm ký sinh trùng, kết hợp với các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường nghiêm ngặt là chìa khóa để vừa hỗ trợ điều trị, vừa phòng ngừa tái nhiễm hiệu quả. Hãy lắng nghe cơ thể và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để quá trình hồi phục diễn ra suôn sẻ và an toàn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
