Chó bị xuất huyết dưới da là một dấu hiệu lâm sàng đáng lo ngại, có thể là biểu hiện của nhiều vấn đề sức khỏe từ nhẹ đến nghiêm trọng. Hiện tượng này thường xuất hiện dưới dạng các đốm đỏ nhỏ (ban xuất huyết), các mảng bầm tím (băng huyết) hoặc các vết loang lổ không rõ nguyên nhân trên da. Hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý kịp thời là vô cùng quan trọng để đảm bảo sức khỏe và tính mạng cho thú cưng của bạn.
Tổng quan về xuất huyết dưới da ở chó
Xuất huyết dưới da (Subcutaneous Hemorrhage) là tình trạng máu thoát ra khỏi thành mạch máu và tích tụ dưới da. Điều này có thể xảy ra ở các mức độ khác nhau, từ những đốm đỏ nhỏ chỉ vài milimet đến những mảng bầm lớn, lan rộng. Dấu hiệu này không phải là một bệnh riêng biệt mà là một triệu chứng cảnh báo cơ thể đang gặp phải một rối loạn nào đó, đặc biệt là liên quan đến hệ thống đông máu, mạch máu hoặc các bệnh lý toàn thân.
Có thể bạn quan tâm: Cách Cầm Máu Móng Chân Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia
Những nguyên nhân phổ biến gây ra xuất huyết dưới da ở chó
Rối loạn về đông máu và tiểu cầu
Đây là nhóm nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hiện tượng chó bị bầm tím dưới da.
Bệnh Von Willebrand
- Bản chất: Là một rối loạn di truyền phổ biến nhất ở chó, ảnh hưởng đến chức năng của yếu tố Von Willebrand – một protein đóng vai trò then chốt trong quá trình cầm máu sơ cấp.
- Cơ chế: Khi không có đủ yếu tố này, tiểu cầu không thể bám dính hiệu quả vào thành mạch máu bị tổn thương, dẫn đến thời gian chảy máu kéo dài.
- Triệu chứng điển hình: Chảy máu kéo dài sau khi tiêm chủng hoặc vệ sinh răng miệng, chảy máu cam, chảy máu nướu, xuất huyết dưới da (đặc biệt là niêm mạc miệng), đôi khi có thể thấy máu trong phân hoặc nước tiểu.
Giảm tiểu cầu (Thrombocytopenia)
- Bản chất: Là tình trạng số lượng tiểu cầu trong máu ngoại vi giảm xuống dưới mức bình thường (thường < 150.000/µL).
- Nguyên nhân:
- Tự miễn: Hệ miễn dịch tấn công và phá hủy tiểu cầu của chính cơ thể (ITP – Giảm tiểu cầu vô căn).
- Nhiễm trùng: Vi khuẩn (Ehrlichia, Anaplasma), virus (Parvovirus), ký sinh trùng (Babesia) có thể trực tiếp làm giảm tiểu cầu hoặc gây phản ứng tự miễn.
- Ung thư: Các khối u tủy xương hoặc di căn có thể ức chế sản xuất tiểu cầu.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc có thể gây giảm tiểu cầu.
- Triệu chứng: Xuất huyết dưới da là dấu hiệu đặc trưng, thường là những đốm đỏ nhỏ (ban xuất huyết) rải rác, đặc biệt dễ thấy ở vùng da mỏng như bụng, ngực, mí mắt. Ngoài ra còn có thể có hiện tượng chảy máu chân lông, chảy máu nướu.
Thiếu hụt các yếu tố đông máu khác
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Phân Biệt Chó Alaska Và Husky: 7 Dấu Hiệu Nhận Biết
- Các rối loạn đông máu di truyền khác như Hemophilia A (thiếu yếu tố VIII) và Hemophilia B (thiếu yếu tố IX) tuy hiếm gặp ở chó hơn so với Von Willebrand, nhưng cũng có thể gây xuất huyết dưới da và trong các cơ quan nội tạng.
Bệnh lý về gan
Chó bị các bệnh về gan là một nguyên nhân quan trọng khác không được bỏ qua.
- Vai trò của gan: Gan là cơ quan sản xuất hầu hết các yếu tố đông máu cần thiết cho quá trình cầm máu. Khi gan bị tổn thương (viêm gan, xơ gan, ung thư gan…), khả năng tổng hợp các yếu tố này bị suy giảm nghiêm trọng.
- Cơ chế gây xuất huyết: Thiếu hụt các yếu tố đông máu dẫn đến thời gian đông máu kéo dài, dễ gây chảy máu và bầm tím.
- Triệu chứng đi kèm: Ngoài xuất huyết dưới da, chó có thể có các dấu hiệu như vàng da (vàng mắt, vàng da), chán ăn, nôn mửa, bụng to (do cổ trướng), nước tiểu sẫm màu.
Nhiễm trùng và bệnh truyền nhiễm
Có thể bạn quan tâm: Ngày Quốc Tế Của Chó: Tìm Hiểu Về Loài Bạn Trung Thành Nhất Của Con Người
Các bệnh do virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng có thể gây tổn thương trực tiếp đến mạch máu hoặc gián tiếp thông qua rối loạn đông máu.
Bệnh Care (Canine Distemper)
- Tác nhân: Virus Paramyxovirus.
- Ảnh hưởng: Gây tổn thương hệ thần kinh, hô hấp, tiêu hóa và da. Trong một số trường hợp, virus có thể gây ra rối loạn đông máu và tổn thương mạch máu, dẫn đến xuất huyết dưới da.
Parvovirus
- Tác nhân: Virus Parvovirus.
- Ảnh hưởng: Gây viêm ruột hoại tử cấp tính, kèm theo giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu thứ phát, có thể dẫn đến xuất huyết dưới da và xuất huyết tiêu hóa.
Bệnh do ký sinh trùng truyền qua ve
- Ehrlichiosis, Anaplasmosis, Babesiosis: Các bệnh này do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng đơn bào gây ra, chúng có thể trực tiếp tấn công hồng cầu, tiểu cầu hoặc các tế bào máu khác, dẫn đến giảm tiểu cầu, thiếu máu và xuất huyết dưới da.
Nhiễm độc
Chó bị nhiễm độc một số chất hóa học hoặc thực phẩm độc hại có thể dẫn đến hiện tượng xuất huyết dưới da.
- Chất chống đông máu (thuốc diệt chuột chứa Warfarin): Ức chế chu trình chuyển hóa Vitamin K, làm giảm tổng hợp các yếu tố đông máu II, VII, IX, X, dẫn đến chảy máu ồ ạt và bầm tím khắp cơ thể.
- Các chất độc hại khác: Một số loại nấm độc, hóa chất công nghiệp có thể gây tổn thương gan và rối loạn đông máu.
Chấn thương
Có thể bạn quan tâm: Phim Chú Chó Anh Dũng: Câu Chuyện Cảm Động Về Tình Bạn Và Lòng Dũng Cảm
- Nguyên nhân trực tiếp: Va chạm, ngã, bị vật nặng đè… có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ dưới da, gây ra bầm tím. Đây là nguyên nhân phổ biến và thường ít nguy hiểm hơn nếu không có tổn thương nội tạng.
- Lưu ý: Nếu chó xuất hiện bầm tím mà không rõ nguyên nhân va chạm, hoặc bầm tím lan rộng, kéo dài, cần nghĩ đến các nguyên nhân bệnh lý bên trong.
Các nguyên nhân ít gặp khác
- Rối loạn miễn dịch: Một số bệnh tự miễn có thể ảnh hưởng đến mạch máu (mạch máu viêm) hoặc tiểu cầu.
- Ung thư: Ngoài ảnh hưởng đến tủy xương, một số khối u có thể gây hội chứng đông máu nội sinh lan tỏa (DIC) – một rối loạn đông máu nghiêm trọng.
- Tác dụng phụ của thuốc: Ngoài gây giảm tiểu cầu, một số thuốc chống viêm, kháng sinh cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng đông máu.
Cách nhận biết các triệu chứng của xuất huyết dưới da ở chó
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu là chìa khóa để can thiệp kịp thời.
Dấu hiệu ngoài da
- Ban xuất huyết (Petechiae): Là những đốm đỏ nhỏ như đầu đinh ghim (khoảng 1-3mm), không biến mất khi ấn vào. Xuất hiện nhiều nhất ở vùng da mỏng: bụng, ngực, bìu (ở chó đực), mí mắt, niêm mạc miệng.
- Băng huyết (Ecchymosis/Purpura): Là những vùng da đổi màu tím, xanh tím hoặc nâu do máu tụ lại dưới da, lớn hơn ban xuất huyết. Thường là biểu hiện của chảy máu sâu hơn.
- Vị trí hay gặp: Ngoài da bụng, ngực, còn có thể thấy ở niêm mạc nướu, niêm mạc mắt (lòng trắng), da quanh khớp.
Dấu hiệu toàn thân
- Mệt mỏi, uể oải: Do mất máu hoặc các bệnh lý nền.
- Chán ăn, bỏ ăn.
- Sốt: Có thể gặp trong các trường hợp nhiễm trùng.
- Khó thở: Nếu có xuất huyết trong phổi hoặc do thiếu máu nặng.
- Niêm mạc nhợt nhạt: Dấu hiệu của thiếu máu do mất máu.
- Sưng nề vùng xuất huyết: Nếu máu tụ nhiều.
Dấu hiệu chảy máu ở các cơ quan khác
- Chảy máu mũi (chảy máu cam).
- Chảy máu nướu khi ăn hoặc tự phát.
- Đi tiểu ra máu (hematuria).
- Đi ngoài ra máu (có thể máu tươi dính ngoài phân hoặc phân đen như bã cà phê nếu chảy máu ở dạ dày, ruột non).
- Nôn ra máu (hematemesis).
Hướng dẫn xử lý và điều trị khi chó bị xuất huyết dưới da
Bước 1: Quan sát và giữ chó yên tĩnh
- Tại sao quan trọng? Giữ chó yên tĩnh giúp giảm huyết áp, hạn chế nguy cơ vỡ mạch máu và làm chậm tiến triển của các vết bầm.
- Cần làm gì?
- Đặt chó ở nơi yên tĩnh, tránh tiếng ồn và các tác nhân gây kích động.
- Hạn chế tối đa việc chạy nhảy, vận động mạnh.
- Theo dõi sát các dấu hiệu: số lượng và kích thước các đốm đỏ, có xuất hiện thêm vết bầm mới không, chó có mệt không, niêm mạc có nhợt không.
Bước 2: Kiểm tra và loại trừ chấn thương
- Nhẹ nhàng sờ nắn các vùng cơ thể để phát hiện điểm đau, sưng nề có thể gợi ý chấn thương.
- Hỏi lại xem chó có bị ngã, va chạm vào đâu không.
Bước 3: Không tự ý dùng thuốc
- Cấm kỵ: Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc khi chưa rõ nguyên nhân. Việc dùng sai thuốc, đặc biệt là các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) có thể làm nặng thêm tình trạng chảy máu.
- Lý do: Nhiều nguyên nhân gây xuất huyết dưới da cần được chẩn đoán chính xác (ví dụ: nhiễm trùng, suy gan, giảm tiểu cầu) thì mới có phương pháp điều trị phù hợp.
Bước 4: Điều chỉnh chế độ ăn và môi trường
- Chế độ ăn: Đảm bảo thức ăn dễ tiêu, giàu dinh dưỡng. Nếu chó chán ăn, có thể dùng thức ăn ướt hoặc ép cho ăn.
- Nước uống: Cung cấp đủ nước sạch.
- Môi trường: Dọn dẹp sạch sẽ, loại bỏ các chất độc hại (thuốc diệt chuột, hóa chất tẩy rửa mạnh), đảm bảo an toàn.
Bước 5: Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y?
Bạn nên đưa chó đi khám NGAY lập tức nếu:
- Xuất hiện nhiều đốm đỏ hoặc bầm tím lan rộng trong thời gian ngắn.
- Chó có dấu hiệu mệt mỏi, yếu ớt, nằm nhiều, không muốn di chuyển.
- Có dấu hiệu chảy máu ở mũi, miệng, mắt, nước tiểu hoặc phân.
- Niêm mạc mắt, miệng có màu nhợt nhạt (dấu hiệu thiếu máu).
- Chó bị nôn mửa hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Không rõ nguyên nhân gây xuất huyết, đặc biệt là không có tiền sử chấn thương.
Chẩn đoán tại phòng khám thú y
Bác sĩ thú y sẽ thực hiện các bước chẩn đoán để tìm ra nguyên nhân chính xác:
- Khám lâm sàng toàn diện: Kiểm tra tổng quát, đánh giá mức độ xuất huyết, niêm mạc, các hạch bạch huyết.
- Xét nghiệm máu toàn phần (CBC): Đánh giá số lượng hồng cầu, bạch cầu, đặc biệt là số lượng tiểu cầu.
- Xét nghiệm hóa sinh máu: Đánh giá chức năng gan, thận, điện giải đồ.
- Xét nghiệm đông máu: Đo thời gian đông máu (PT, aPTT) để phát hiện rối loạn đông máu.
- Xét nghiệm tìm tác nhân truyền nhiễm: Như Ehrlichia, Anaplasma (thường qua xét nghiệm máu hoặc PCR).
- Chụp X-quang hoặc Siêu âm bụng: Để loại trừ chấn thương nội tạng, tìm các dấu hiệu bất thường ở gan, lách hoặc các cơ quan khác.
Điều trị theo nguyên nhân
Điều trị hoàn toàn phụ thuộc vào nguyên nhân được chẩn đoán:
- Giảm tiểu cầu do tự miễn: Thường dùng thuốc ức chế miễn dịch như Prednisone.
- Nhiễm trùng (Ehrlichia, Anaplasma): Dùng kháng sinh đặc hiệu (Doxycycline là lựa chọn hàng đầu).
- Bệnh Care, Parvo: Điều trị chủ yếu là hỗ trợ (truyền dịch, kháng sinh dự phòng bội nhiễm, chống nôn, dinh dưỡng) vì không có thuốc đặc trị virus.
- Nhiễm độc thuốc diệt chuột: Cần dùng Vitamin K1 (dạng tiêm hoặc uống) trong thời gian dài (thường 2-4 tuần) để khôi phục chức năng đông máu.
- Bệnh gan: Điều trị hỗ trợ gan, dùng thuốc保肝, chế độ ăn đặc biệt.
- Bệnh Von Willebrand: Có thể cần truyền máu hoặc chế phẩm chứa tiểu cầu trong các trường hợp chảy máu nghiêm trọng. Tránh dùng các thuốc ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu.
- Chấn thương: Xử lý vết thương, theo dõi nếu có tổn thương nội tạng cần can thiệp phẫu thuật.
Các biện pháp phòng ngừa xuất huyết dưới da ở chó
1. Chăm sóc sức khỏe định kỳ
- Tầm quan trọng: Khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 1 lần/năm, chó già 2 lần/năm) giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn như suy gan, bệnh về máu trước khi có triệu chứng nghiêm trọng.
- Tiêm phòng đầy đủ: Phòng ngừa các bệnh nguy hiểm như Care, Parvo, dại… là rất quan trọng.
2. Kiểm soát ve, bọ chét
- Sử dụng các sản phẩm phòng ve, bọ chét theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để ngăn ngừa các bệnh do ve bọ truyền như Ehrlichiosis, Anaplasmosis, Babesiosis.
3. Môi trường sống an toàn
- Loại bỏ chất độc: Cất giữ thuốc diệt chuột, hóa chất tẩy rửa, sơn, keo… ngoài tầm với của chó.
- An toàn trong nhà: Dọn dẹp chướng ngại vật, tránh để chó leo cao, trèo cầu thang dễ ngã.
4. Chế độ dinh dưỡng hợp lý
- Cung cấp thức ăn chất lượng, cân đối dinh dưỡng. Tránh cho chó ăn thức ăn thừa, đồ ăn không rõ nguồn gốc có thể bị nhiễm độc.
5. Theo dõi sức khỏe hàng ngày
- Mỗi ngày dành vài phút kiểm tra mắt, mũi, miệng, da bụng của chó để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như vàng da, niêm mạc nhợt, đốm đỏ…
Khi nào nên chọn Hanoi Zoo để chăm sóc thú cưng của bạn?
Hanoi Zoo không chỉ là một vườn thú, mà còn là một trung tâm bảo tồn và chăm sóc động vật uy tín, nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ thú y giàu kinh nghiệm. Khi chó cưng của bạn gặp các vấn đề về sức khỏe như xuất huyết dưới da, việc đưa đến một cơ sở y tế uy tín là điều vô cùng cần thiết.
Tại sao nên lựa chọn Hanoi Zoo?
- Chuyên môn sâu rộng: Đội ngũ bác sĩ thú y tại Hanoi Zoo được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp về máu, gan, nhiễm trùng và truyền nhiễm ở chó mèo.
- Trang thiết bị hiện đại: Phòng khám được trang bị các thiết bị y tế tiên tiến như máy xét nghiệm máu tự động, máy siêu âm, X-quang kỹ thuật số, giúp chẩn đoán chính xác và nhanh chóng.
- Tiếp cận toàn diện: Với kinh nghiệm chăm sóc nhiều loài động vật khác nhau, các bác sĩ tại Hanoi Zoo có cái nhìn toàn diện về sinh lý và bệnh lý, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp nhất cho từng cá thể.
- Môi trường chuyên nghiệp và an toàn: Cơ sở vật chất sạch sẽ, quy trình vô trùng nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn tối đa cho thú cưng của bạn.
Chó bị xuất huyết dưới da là một dấu hiệu không thể xem nhẹ. Nó có thể là hồi chuông cảnh báo về một bệnh lý nghiêm trọng đang tiềm ẩn trong cơ thể thú cưng của bạn. Việc quan sát kỹ lưỡng, xử lý đúng cách tại nhà trong giai đoạn đầu và đưa chó đi khám thú y kịp thời là những yếu tố then chốt để cứu sống và giúp chó phục hồi sức khỏe. Đừng chủ quan khi thấy những đốm đỏ bất thường trên da chó; hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ người bạn bốn chân thân yêu của mình.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 6, 2025 by Thanh Thảo
