Chó là người bạn thân thiết của con người, và việc chào đón một đàn con khỏe mạnh là niềm vui lớn lao đối với cả chủ nuôi lẫn chó mẹ. Tuy nhiên, để đảm bảo quá trình sinh nở diễn ra an toàn và suôn sẻ, việc nhận biết sớm các dấu hiệu chó sắp đẻ là điều vô cùng cần thiết. Bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về hành vi, sinh lý học của chó trong tam cá nguyệt cuối, giúp bạn tự tin đồng hành cùng chó mẹ trong những ngày đặc biệt này.
Có thể bạn quan tâm: Chợ Chó Mèo 365 Hà Đông: Toàn Cảnh Về Văn Hóa, Ẩn Họa Và Giải Pháp
Tổng quan về dấu hiệu chó sắp đẻ
Dấu hiệu chó sắp đẻ là tập hợp các biểu hiện về hành vi và sinh lý mà chó mẹ thể hiện trong những tuần cuối thai kỳ, báo hiệu rằng việc sinh nở đang đến gần. Việc hiểu rõ các dấu hiệu này giúp chủ nuôi có thể chuẩn bị chuồng đẻ, theo dõi sát sao và can thiệp kịp thời nếu cần thiết, từ đó giảm thiểu rủi ro cho cả mẹ và đàn con.
Những dấu hiệu chó sắp đẻ rõ ràng nhất
Dấu hiệu thay đổi hành vi
Tìm nơi kín đáo và chuẩn bị ổ đẻ
Có thể bạn quan tâm: Bị Chó Nhà Cắn Có Cần Chích Ngừa Không?
Một trong những dấu hiệu chó sắp đẻ rõ rệt nhất là hành vi “dạo ổ” (nesting). Khoảng 48-72 giờ trước khi chuyển dạ, chó mẹ sẽ bắt đầu tìm kiếm những nơi kín đáo, yên tĩnh để chuẩn bị làm ổ. Bạn có thể thấy chúng cào cấu, sắp xếp chăn, vải hoặc bất kỳ vật liệu nào chúng có thể tìm thấy. Đây là bản năng tự nhiên giúp tạo ra một môi trường an toàn và ấm áp cho đàn con sắp chào đời.
Bỏ ăn hoặc ăn ít hơn
Sự thay đổi khẩu phần ăn cũng là một tín hiệu quan trọng. Khoảng một ngày trước khi sinh, chó mẹ thường sẽ bỏ ăn hoặc ăn rất ít. Điều này là do sự co bóp tử cung và sự chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ.
Lo lắng, bồn chồn hoặc ngược lại là trở nên trầm lặng
Một số chó mẹ thể hiện sự lo lắng, bồn chồn, đi lại liên tục, rên rỉ hoặc thậm chí tìm đến chủ nuôi để được an ủi. Trong khi đó, một số khác lại trở nên trầm lặng, rút vào vỏ bọc của mình, chỉ muốn nằm yên một chỗ. Cả hai hành vi này đều là biểu hiện của sự thay đổi nội tiết tố và sự chuẩn bị tâm lý cho việc sinh nở.
Dấu hiệu thay đổi về thể chất
Nhiệt độ cơ thể giảm
Đây là một chỉ số sinh học đáng tin cậy để dự đoán thời điểm sinh. Nhiệt độ cơ thể của chó mẹ sẽ giảm xuống khoảng 1-2 độ C (từ 38.3-39.2°C xuống còn khoảng 37-37.8°C) trong vòng 24 giờ trước khi chuyển dạ. Việc theo dõi nhiệt độ hàng ngày bằng nhiệt kế trực tràng là một cách hiệu quả để dự đoán “giờ G”.
Tiết sữa
Khoảng 1-2 ngày trước khi sinh, vú của chó mẹ sẽ bắt đầu tiết sữa. Lúc đầu, sữa có thể là chất lỏng trong, vàng nhạt gọi là sữa non – chứa đầy kháng thể thiết yếu cho chó con. Việc kiểm tra vú hàng ngày để phát hiện sự thay đổi này là rất quan trọng.
Dịch âm đạo thay đổi
Trong những ngày cuối thai kỳ, bạn có thể thấy chó mẹ ra dịch âm đạo. Dịch này thường trong hoặc hơi đục, không có mùi hôi. Tuy nhiên, nếu dịch có màu xanh, nâu sẫm hoặc có mùi hôi, đó có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng và cần được bác sĩ thú y thăm khám ngay lập tức.
Tử cung co thắt
Khi chuyển dạ đến gần, tử cung của chó mẹ bắt đầu co thắt. Ban đầu, những cơn co thắt này có thể rất nhẹ và khó nhận biết, nhưng dần dần sẽ mạnh lên. Bạn có thể quan sát thấy bụng chó mẹ co cứng từng cơn hoặc chó có biểu hiện rên rỉ, rên rỉ do cảm giác khó chịu.
Có thể bạn quan tâm: Vì Sao Chó Hú Ban Đêm? Hiểu Về Hành Vi Giao Tiếp Và Bản Năng Của Loài Chó
Những điều cần chuẩn bị khi chó sắp đẻ
Chuẩn bị chuồng đẻ (OBS)
Chuồng đẻ cần được đặt ở nơi yên tĩnh, tránh gió lùa, ấm áp và kín đáo. Nó nên đủ lớn để chó mẹ nằm thoải mái và cho phép chó con di chuyển, nhưng cũng cần có vách ngăn để tránh chó con bị kẹt hoặc đè lên. Lót bên trong bằng vải mềm, sạch, thấm nước và dễ giặt.
Các vật dụng cần thiết
Có thể bạn quan tâm: Cách Bổ Sung Máu Cho Chó: Hướng Dẫn Khoa Học Từ Chuyên Gia Thú Y
- Nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ cơ thể.
- Bỉm hoặc khăn giấy để lau dọn.
- Kéo đã tiệt trùng (chỉ dùng trong trường hợp khẩn cấp, khi bọc ối không vỡ).
- Chỉ buộc cuống rốn (loại chỉ không hấp thụ được).
- Bóng bay hoặc ống hút nhỏ để hỗ trợ thông mũi miệng cho chó con nếu cần.
- Sữa ấm (nếu cần bổ sung năng lượng cho chó mẹ).
- Số điện thoại của bác sĩ thú y để có thể liên hệ bất cứ lúc nào.
Khi nào cần đưa chó đến bệnh viện thú y?
Mặc dù sinh nở là một quá trình tự nhiên, nhưng đôi khi vẫn có những biến chứng đòi hỏi sự can thiệp y tế. Dưới đây là một số tình huống khẩn cấp:
- Chó mẹ rặn mạnh hơn 30-60 phút mà không có dấu hiệu của chó con.
- Khoảng cách giữa các lần sinh quá 2-4 giờ trong khi vẫn còn chó con trong bụng (trừ khi bạn chắc chắn rằng đã sinh xong).
- Xuất hiện máu tươi chảy nhiều từ âm đạo.
- Dịch âm đạo có màu xanh, nâu sẫm hoặc có mùi hôi.
- Chó mẹ có dấu hiệu sốt, nôn mửa, tiêu chảy hoặc co giật.
- Chó mẹ bỏ rơi, không liếm sạch hoặc không cho con bú sau khi sinh.
Chăm sóc chó mẹ và chó con sau sinh
Ngay sau khi sinh
- Theo dõi chó mẹ: Đảm bảo chó mẹ tỉnh táo, nhịp tim và hơi thở ổn định. Theo dõi lượng máu ra (恶露) trong những ngày đầu.
- Theo dõi chó con: Đảm bảo tất cả các chó con đều được liếm sạch, khóc và bắt đầu bú sữa non trong vòng 2 giờ đầu tiên – đây là thời điểm vàng để hấp thụ kháng thể.
- Cung cấp dinh dưỡng: Cho chó mẹ uống nước ấm và ăn những thức ăn dễ tiêu, giàu dinh dưỡng.
Trong những tuần đầu sau sinh
- Chế độ ăn: Chó mẹ đang cho con bú cần lượng calo cao hơn 25-50% so với bình thường. Nên sử dụng thức ăn dành riêng cho chó mẹ nuôi con.
- Vệ sinh: Thường xuyên thay rửa chất lót trong chuồng đẻ để giữ vệ sinh, đồng thời nhẹ nhàng lau sạch vú và vùng bụng cho chó mẹ.
- Kiểm tra sức khỏe: Đưa chó mẹ và chó con đi kiểm tra sức khỏe định kỳ theo lịch trình của bác sĩ thú y.
Kết luận
Việc nhận biết và hiểu rõ các dấu hiệu chó sắp đẻ là nền tảng quan trọng để đảm bảo một ca sinh nở an toàn và thành công. Bằng cách chuẩn bị chu đáo, theo dõi sát sao và biết khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp, bạn có thể đồng hành cùng chó mẹ vượt qua “thiên cổn” một cách nhẹ nhàng. Hãy luôn ghi nhớ rằng, Hanoi Zoo luôn sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc động vật, giúp bạn trở thành một chủ nuôi tận tâm và am hiểu.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
