Bạn có bao giờ thắc mắc về cấu tạo độc đáo của đôi mắt thú cưng nhà mình? Mí mắt thứ 3 của chó, hay còn gọi là mí mắt thứ ba, là một bộ phận nhỏ nhưng vô cùng quan trọng trong hệ thống thị giác của loài vật này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu tạo, chức năng cũng như các vấn đề sức khỏe liên quan đến bộ phận này.
Có thể bạn quan tâm: Chó Phú Quốc Ở Gia Lai: Đặc Điểm, Nguồn Gốc Và Hiện Trạng
Tổng Quan Về Mí Mắt Thứ 3 Của Chó
Cấu Tạo Giải Phẫu
Mí mắt thứ 3 của chó, có tên khoa học là nictitating membrane (màng tiếp hợp), là một nếp da mỏng nằm ở góc trong của hốc mắt, ngay phía dưới mí mắt dưới. Cấu tạo của nó bao gồm:
- Màng tiếp hợp: Một lớp mô mềm, mỏng và trong suốt một phần.
- Tuyến nước mắt thứ 3: Một tuyến nằm ở phía sau màng, có nhiệm vụ sản xuất một phần nước mắt để giữ ẩm cho mắt.
- Sụn mí: Một dải sụn nhỏ nằm ở mép tự do của màng, giúp nó giữ được hình dạng.
Chức Năng Sinh Học
Mí mắt thứ 3 đóng vai trò như một “lá chắn” bảo vệ tự nhiên cho mắt chó. Các chức năng chính bao gồm:
- Bảo vệ: Quét qua bề mặt nhãn cầu để loại bỏ bụi bẩn, cát và các vật thể lạ khác.
- Bôi trơn: Phân bố nước mắt đều đặn trên bề mặt giác mạc, ngăn ngừa khô mắt.
- Tự làm sạch: Hành động chớp mắt của màng giúp làm sạch bụi bẩn một cách thụ động.
Khi Nào Mí Mắt Thứ 3 Trở Nên Bất Thường?
Hiện Tượng Lồi Mí Mắt Thứ 3 (Cherry Eye)
Có thể bạn quan tâm: Dịch Vụ Tắm Chó Mèo: Khi Nào Cần Thiết Và Làm Sao Để Chăm Sóc Đúng Cách
Đây là tình trạng phổ biến nhất liên quan đến mí mắt thứ 3. Tuyến nước mắt bị trật khỏi vị trí bình thường và phồng lên, tạo thành một khối màu hồng đỏ ở góc trong của mắt, giống như một quả anh đào nhỏ.
Nguyên nhân:
- Yếu tố di truyền: Một số giống chó có cấu trúc mí mắt yếu, dễ bị trật.
- Viêm nhiễm: Viêm mí mắt hoặc viêm tuyến nước mắt có thể làm suy yếu các mô liên kết.
Các giống chó dễ mắc:
- Cocker Spaniel
- Bulldog Anh
- Bulldog Pháp
- Beagle
- Shar-Pei
- Lhasa Apso
- Bichon Frise
Điều trị:
Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính. Bác sĩ thú y sẽ khâu lại tuyến vào vị trí giải phẫu ban đầu. Việc cắt bỏ hoàn toàn tuyến mắt thứ 3 không được khuyến khích vì có thể dẫn đến hội chứng “mắt khô” (Keratoconjunctivitis sicca) về sau.
Các Vấn Đề Sức Khỏe Khác
Ngoài “cherry eye”, mí mắt thứ 3 còn có thể liên quan đến các bệnh lý khác:
- Viêm mí mắt thứ 3 (Third eyelid inflammation): Gây đỏ, sưng và tiết dịch.
- Sụp mí mắt thứ 3 (Third eyelid prolapse): Toàn bộ mí mắt bị lòi ra, che khuất một phần đồng tử.
- Ung thư: Các khối u ở mí mắt thứ 3, mặc dù hiếm gặp, nhưng có thể xảy ra.
Làm Thế Nào Để Chăm Sóc Mắt Chó?
Dấu Hiệu Nhận Biết Vấn Đề
Bạn nên đưa chó đi khám bác sĩ thú y ngay nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Mắt đỏ, sưng, chảy nước mắt hoặc mủ.
- Mắt bị che khuất một phần bởi một mảnh mô màu hồng đỏ.
- Chó dụi mắt thường xuyên.
- Nhạy cảm với ánh sáng.
Chăm Sóc Hàng Ngày
Có thể bạn quan tâm: Những Bức Ảnh Chó Nghe Điện Thoại: Hiện Tượng Mạng Và Góc Nhìn Thú Vị Từ Thế Giới Động Vật
- Vệ sinh mắt: Dùng khăn mềm, sạch và ướt để lau nhẹ quanh mắt, loại bỏ bụi bẩn và chất tiết.
- Cắt tỉa lông: Với những giống chó có lông dài quanh mắt (như Shih Tzu, Yorkshire Terrier), cần cắt tỉa gọn gàng để tránh kích ứng.
- Theo dõi sức khỏe: Quan sát mắt chó hàng ngày để phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
So Sánh Mí Mắt Thứ 3 Ở Các Loài Động Vật
Ở Mèo
Mí mắt thứ 3 ở mèo cũng có cấu tạo tương tự như ở chó. Tuy nhiên, nó thường ít khi lộ ra ngoài trừ khi mèo bị bệnh. Việc nhìn thấy mí mắt thứ 3 ở mèo có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như suy nhược, sốt, hoặc các bệnh về mắt.
Ở Chim
Hầu hết các loài chim đều có mí mắt thứ 3 rất phát triển. Chúng sử dụng nó để bảo vệ mắt khi bay nhanh hoặc khi săn mồi. Màng này trong suốt, cho phép chim duy trì thị lực trong khi vẫn bảo vệ được mắt.
Ở Bò Sát
Các loài bò sát như rắn, thằn lằn cũng có mí mắt thứ 3. Ở một số loài, mí mắt này có thể hóa sừng, tạo thành một lớp bảo vệ cứng cho mắt.
Có thể bạn quan tâm: Chó Biểu Tượng Nhật Bản: Hachiko, Huyền Thoại Về Lòng Trung Thành Vĩnh Cửu
Tóm Tắt Nhanh Các Kiến Thức Cơ Bản Về Mí Mắt Thứ 3 Của Chó
| Đặc điểm | Mô tả |
|---|---|
| Tên khoa học | Nictitating membrane |
| Vị trí | Góc trong hốc mắt, dưới mí mắt dưới |
| Chức năng chính | Bảo vệ, bôi trơn, tự làm sạch mắt |
| Vấn đề thường gặp | Cherry eye (lồi tuyến), viêm, sụp mí |
| Giống chó dễ mắc | Bulldog, Cocker Spaniel, Beagle… |
| Điều trị | Thường cần can thiệp phẫu thuật |
| Lưu ý | Luôn theo dõi và đưa thú cưng đi khám khi có dấu hiệu bất thường |
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Hỏi: Có nên tự ý xử lý khi thấy mí mắt thứ 3 của chó bị lồi ra không?
Đáp: Tuyệt đối không. Việc tự ý ấn hay cố gắng đẩy mí mắt trở lại có thể gây tổn thương nặng hơn. Hãy đưa chó đến bác sĩ thú y càng sớm càng tốt.
Hỏi: Cắt bỏ mí mắt thứ 3 có ảnh hưởng gì không?
Đáp: Cắt bỏ mí mắt thứ 3 có thể làm giảm đáng kể lượng nước mắt được sản xuất, dẫn đến nguy cơ mắc hội chứng “mắt khô”. Điều này có thể gây kích ứng, loét giác mạc và thậm chí mất thị lực nếu không được điều trị đúng cách.
Hỏi: Mí mắt thứ 3 có phải là dấu hiệu của bệnh tật không?
Đáp: Bình thường, mí mắt thứ 3 gần như không nhìn thấy. Nếu bạn nhìn thấy rõ mí mắt thứ 3, đặc biệt là ở một mắt, đó thường là dấu hiệu cho thấy có vấn đề về sức khỏe, có thể là do chấn thương, nhiễm trùng, hoặc các bệnh lý toàn thân.
Kết Luận
Mí mắt thứ 3 của chó là một bộ phận nhỏ nhưng lại có vai trò to lớn trong việc bảo vệ đôi mắt của thú cưng. Hiểu biết về cấu tạo và chức năng của nó sẽ giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời. Hãy luôn dành sự quan tâm đến đôi mắt của người bạn bốn chân, vì đó là cửa sổ của tâm hồn và cũng là một phần quan trọng của sức khỏe tổng thể. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ sự thay đổi nào ở mắt chó, đừng ngần ngại hãy đến ngay Hanoi Zoo để được tư vấn và chăm sóc sức khỏe tốt nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
