Chó mặt xệ là chó gì? Loài chó mặt xệ có đặc điểm gì nổi bật? Chúng có dễ nuôi không? Bài viết này của Hanoi Zoo sẽ giúp bạn giải đáp toàn bộ các câu hỏi trên và cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, khoa học về các loài vật nuôi được yêu thích nhất tại Việt Nam hiện nay.
Tóm tắt đặc điểm chính của chó mặt xệ
Chó mặt xệ là tên gọi chung cho những giống chó có đặc điểm khuôn mặt nhăn nheo, chảy xệ và hếch lên trên. Ba đại diện tiêu biểu nhất là Chó Pug, Chó Bulldog Pháp (French Bulldog) và Chó Bulldog Anh (English Bulldog). Chúng đều có nguồn gốc từ châu Âu, được nhân giống để làm thú cưng và có tính cách trung thành, hiền lành. Tuy nhiên, do đặc điểm cơ thể đặc biệt (mũi ngắn, da nhăn), chúng cần được chăm sóc cẩn thận về hô hấp, da và chế độ ăn uống để tránh béo phì.
Những giống chó mặt xệ phổ biến nhất
Chó Pug (Chó mặt xệ Pug)
Chó Pug, hay còn gọi là chó Pekingese mặt xệ, là giống chó nhỏ với cái mũi ngắn và khuôn mặt nhiều nếp gấp. Chúng có nguồn gốc từ Trung Quốc, được nuôi dưỡng trong các hoàng cung trước khi du nhập vào châu Âu.
Chó Bulldog Pháp
Bulldog Pháp là giống chó nhỏ, có thân hình chắc nịch, đôi tai lớn dựng đứng và khuôn mặt nhăn nheo đặc trưng. Chúng nổi tiếng với tính cách vui vẻ, hoạt bát và rất thích gắn bó với con người.
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Không Đi Ị: Nguyên Nhân, Cách Nhận Biết Và Giải Quyết Táo Bón Ở Cún Cưng
Chó Bulldog Anh
Bulldog Anh có thân hình to lớn và cơ bắp hơn so với Bulldog Pháp. Khuôn mặt chúng có nhiều nếp nhăn sâu và hàm dưới hơi nhô ra, tạo nên vẻ ngoài nghiêm nghị nhưng lại có tính cách hiền lành và kiên nhẫn.
Đặc điểm hình thể học của chó mặt xệ
Đầu và khuôn mặt
Đặc điểm nổi bật nhất của chó mặt xệ là khuôn mặt nhăn nheo với nhiều nếp gấp da. Ở Pug, các nếp nhăn trên trán thường tạo thành hình chữ “X” hoặc “M”. Ở Bulldog, các nếp nhăn dày đặc hơn và phân bố đều quanh mắt và mũi.
Mũi của chúng thuộc dạng brachycephalic (ngắn và tẹt), khiến cho đường thở bị thu hẹp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hô hấp, đặc biệt trong thời tiết nóng ẩm.
Mắt và tai
Mắt của chó mặt xệ thường to, tròn và hơi lồi. Ở Pug, màu mắt nâu sẫm là tiêu chuẩn. Do mắt lồi, chúng dễ bị tổn thương và các bệnh về giác mạc.
Tai của chúng có thể cụp (Pug, Bulldog Anh) hoặc dựng đứng (Bulldog Pháp). Tai cần được làm sạch thường xuyên để tránh viêm nhiễm.
Có thể bạn quan tâm: Chó Pug Mấy Tháng Thì Đẻ Được? Hướng Dẫn Chăm Sóc Pug Sinh Sản Toàn Diện
Cơ thể và tứ chi
Chó mặt xệ có thân hình chắc khỏe, lồng ngực sâu và rộng. Bốn chân ngắn, thẳng và khỏe mạnh. Bàn chân dày, các ngón chụm lại.
Bộ lông
Bộ lông của chúng thường ngắn, mịn và bám sát cơ thể. Màu sắc phổ biến nhất là fawn (vàng nhạt), đen và trắng. Việc chải lông nên được thực hiện đều đặn để loại bỏ lông chết và kích thích tuần hoàn da.
Tính cách và hành vi
Mức độ gắn bó với con người
Chó mặt xệ nổi tiếng là loài vật trung thành và thích được gần gũi chủ nhân. Chúng không thích hợp để nuôi làm chó canh gác do bản tính quá thân thiện. Chúng thường theo chủ từ phòng này sang phòng khác và thích được vuốt ve.
Khả năng huấn luyện
Mặc dù thông minh, nhưng chó mặt xệ có thể hơi bướng bỉnh. Việc huấn luyện cần kiên nhẫn, nhất quán và sử dụng phương pháp củng cố tích cực (khen thưởng). Thời điểm tốt nhất để bắt đầu huấn luyện là khi chúng còn nhỏ.
Có thể bạn quan tâm: Chó Đốm Tên Tiếng Anh Là Gì?
Mức độ hoạt động
Chó mặt xệ không phải là những vận động viên marathon. Chúng thích các buổi đi dạo nhẹ nhàng và thời gian chơi trong nhà. Tuy nhiên, việc vận động đều đặn là cần thiết để kiểm soát cân nặng.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp
Nhu cầu calo và thành phần dinh dưỡng
Do đặc điểm ít vận động, chó mặt xệ có nguy cơ béo phì cao. Nhu cầu calo hàng ngày của một con Pug trưởng thành (khoảng 6-8 kg) dao động từ 500-700 kcal, tùy thuộc vào mức độ hoạt động.
Thức ăn nên chứa từ 18-22% protein và 5-8% chất béo. Chất xơ từ rau củ giúp hỗ trợ tiêu hóa.
Các loại thức ăn khuyến nghị
Có thể bạn quan tâm: Mua Chó Cảnh Nha Trang: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Thức ăn khô (dry food) là lựa chọn phổ biến do tiện lợi và giúp làm sạch mảng bám trên răng. Tuy nhiên, bạn cũng có thể bổ sung thức ăn ướt hoặc chế độ ăn BARF (Bone and Raw Food) nếu có kinh nghiệm.
Không nên cho chó mặt xệ ăn quá nhiều đồ nội tạng, xương ống hay thực phẩm chế biến sẵn từ con người vì có thể gây rối loạn tiêu hóa.
Kiểm soát cân nặng
Béo phì là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở chó mặt xệ. Một con chó khỏe mạnh nên có đường viền bụng rõ ràng khi nhìn từ bên hông và bạn có thể sờ thấy xương sườn mà không cần ấn quá mạnh.
Chăm sóc sức khỏe đặc biệt
Vấn đề hô hấp (Hội chứng đường thở chó mặt xệ)
Hội chứng đường thở ở chó mặt xệ (Brachycephalic Airway Syndrome) bao gồm nhiều bất thường như: lỗ mũi hẹp, vòm họng dài, amidan phì đại và khí quản nhỏ. Các dấu hiệu bao gồm: ngáy, khò khè, khó thở khi vận động hoặc thời tiết nóng.
Chăm sóc da và các nếp nhăn
Các nếp gấp trên da là nơi lý tưởng để vi khuẩn và nấm phát triển. Bạn nên nhẹ nhàng lau sạch các nếp nhăn mỗi ngày bằng khăn ẩm và lau khô hoàn toàn. Nếu có dấu hiệu đỏ, ngứa hoặc mùi hôi, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y.
Các bệnh lý thường gặp khác
Chó mặt xệ có nguy cơ cao bị các bệnh về mắt như loét giác mạc, dị ứng và “đục thủy tinh thể”. Ngoài ra, chúng cũng dễ mắc các bệnh về da, dị ứng và các vấn đề về cột sống do trọng lượng cơ thể.
Môi trường sống lý tưởng
Nhiệt độ và độ ẩm
Chó mặt xệ rất nhạy cảm với thời tiết nóng. Nhiệt độ lý tưởng để nuôi chó mặt xệ dao động từ 22-26°C. Tránh để chúng ở ngoài trời nắng hoặc trong xe hơi có nhiệt độ cao.
Không gian sống
Chúng có thể sống tốt trong căn hộ nếu được cung cấp đủ không gian để vận động. Một khu vực nghỉ ngơi thoải mái, tránh gió lùa và có đủ ánh sáng tự nhiên là rất quan trọng.
Vệ sinh môi trường
Nên dọn dẹp khu vực ở của chó hàng ngày, thay nước uống và vệ sinh khay ăn. Sử dụng các sản phẩm khử mùi tự nhiên để kiểm soát mùi hôi mà không gây kích ứng da chó.
Hướng dẫn chăm sóc hàng ngày
Chải lông và tắm rửa
Chó mặt xệ rụng lông vừa phải. Chải lông 2-3 lần mỗi tuần bằng lược thưa giúp loại bỏ lông chết. Tắm cho chó 1 lần mỗi tháng bằng sữa tắm dịu nhẹ, chú ý làm sạch các nếp nhăn.
Vệ sinh răng miệng
Đánh răng cho chó 2-3 lần mỗi tuần bằng bàn chải và kem đánh răng chuyên dụng giúp ngăn ngừa bệnh nha chu. Ngoài ra, bạn có thể cho chúng nhai các đồ chơi cao su hoặc xương gặm để làm sạch răng tự nhiên.
Cắt móng
Cắt móng chân mỗi 3-4 tuần một lần. Nếu bạn nghe thấy tiếng “lạch cạch” khi chó đi bộ trên sàn nhà, đó là dấu hiệu móng đã quá dài.
Giáo dục và huấn luyện
Bắt đầu từ khi còn nhỏ
Huấn luyện cơ bản (ngồi, nằm, đến, đi vệ sinh đúng chỗ) nên bắt đầu khi chó được 8-10 tuần tuổi. Sử dụng đồ chơi và đồ ăn vặt để tạo động lực.
Kỹ thuật huấn luyện tích cực
Phương pháp củng cố tích cực (khen thưởng khi làm đúng) hiệu quả hơn nhiều so với trừng phạt. Khi chó làm sai, hãy nhẹ nhàng hướng dẫn lại mà không la mắng.
Xã hội hóa
Cho chó tiếp xúc với nhiều người, vật nuôi và môi trường khác nhau từ khi còn nhỏ giúp chúng trở nên tự tin và hòa đồng hơn.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Chó mặt xệ có ngáy không?
Có, hầu hết các giống chó mặt xệ đều ngáy do cấu trúc đường thở đặc biệt. Mức độ ngáy phụ thuộc vào từng cá thể và có thể nghiêm trọng hơn khi chúng bị béo phì hoặc mắc bệnh hô hấp.
Chó mặt xệ có dễ bị ốm không?
Do đặc điểm cơ thể, chúng có nguy cơ cao mắc một số bệnh như khó thở, dị ứng da, bệnh mắt và béo phì. Tuy nhiên, với chế độ chăm sóc phù hợp, chúng vẫn có thể sống khỏe mạnh và hạnh phúc.
Tôi có nên cắt tỉa các nếp nhăn trên mặt chó?
Không. Các nếp nhăn là đặc điểm tự nhiên của giống và không nên can thiệp phẫu thuật trừ khi có chỉ định y tế. Việc chăm sóc vệ sinh hàng ngày là đủ để giữ cho da khỏe mạnh.
Chó mặt xệ có thể sống bao lâu?
Tuổi thọ trung bình của Pug là 12-15 năm, Bulldog Pháp là 10-12 năm và Bulldog Anh là 8-10 năm. Chăm sóc tốt có thể giúp kéo dài tuổi thọ.
Chó mặt xệ có phù hợp với trẻ nhỏ không?
Chúng thường hiền lành và kiên nhẫn, phù hợp với các gia đình có trẻ lớn. Tuy nhiên, cần giám sát khi trẻ tương tác với chó để tránh giẫm đạp hoặc kéo tai, đuôi.
Kết luận
Chó mặt xệ là những người bạn đồng hành tuyệt vời với tính cách thân thiện và vẻ ngoài đặc trưng. Tuy nhiên, việc nuôi dưỡng chúng đòi hỏi sự kiên nhẫn và kiến thức về các nhu cầu đặc biệt của giống chó này. Nếu bạn đang tìm kiếm một người bạn trung thành và muốn dành thời gian chăm sóc kỹ lưỡng, chó mặt xệ chắc chắn sẽ là một thành viên đáng yêu trong gia đình bạn.
Hãy tìm hiểu thêm nhiều kiến thức bổ ích về thế giới động vật tại Hanoi Zoo để có thể chăm sóc các sinh vật xung quanh chúng ta một cách tốt nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
