Dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh là một trong những kiến thức cơ bản đầu tiên mà bất kỳ ai nuôi chó cần nắm vững. Việc nhận biết chính xác thời điểm cún cưng cần “giải quyết nỗi buồn” không chỉ giúp giữ vệ sinh cho ngôi nhà mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng thói quen tốt cho thú cưng. Bài viết này của Hanoi Zoo sẽ giúp bạn hiểu rõ ngôn ngữ cơ thể của chó, từ đó có thể chủ động trong việc chăm sóc và huấn luyện vật nuôi một cách khoa học và hiệu quả nhất.
Có thể bạn quan tâm: Chó Ăn Phô Mai Con Bò Cười Được Không?
Tổng hợp các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh
Nhận biết qua hành vi và ngôn ngữ cơ thể
Khi chó muốn đi vệ sinh, chúng thường thể hiện một loạt các hành vi đặc trưng mà bạn có thể dễ dàng quan sát được. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất:
Dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh rõ ràng nhất là hành vi đánh hơi và bồn chồn. Chó có khứu giác nhạy bén hơn con người hàng ngàn lần, vì vậy khi tìm kiếm vị trí thích hợp để đi vệ sinh, chúng sẽ dùng mũi để đánh hơi khu vực xung quanh. Bạn sẽ thấy cún cưng cúi đầu, mũi hướng xuống sàn nhà và di chuyển chậm rãi.
Một hành vi khác cũng rất dễ nhận biết là việc lượn vòng hoặc đi lòng vòng. Chó thường có thói quen quay tròn vài vòng trước khi đi vệ sinh. Đây là bản năng tự nhiên được lưu truyền từ tổ tiên hoang dã, giúp chúng dẫm bằng cỏ hoặc san bằng mặt đất để tạo thành một khu vực vệ sinh sạch sẽ, đồng thời che giấu mùi để tránh kẻ thù phát hiện.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Tắm Cho Chó Sạch Sẽ, Hết Mùi Hôi Và Thơm Lâu
Chó có thể đột ngột chạy đến một góc nhà hoặc một khu vực riêng biệt trong nhà. Đây là dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh rất rõ ràng, đặc biệt ở những chú chó đã được huấn luyện một phần. Chúng thường chọn những nơi kín đáo, ít người qua lại để thực hiện nhu cầu của mình.
Biểu hiện ở chó con và chó trưởng thành
Các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh ở chó con và chó trưởng thành có sự khác biệt đáng kể do sự phát triển về thể chất và khả năng kiểm soát cơ bắp.
Chó con dưới 3 tháng tuổi thường không có khả năng kiểm soát bàng quang và ruột như chó trưởng thành. Đây là một đặc điểm sinh lý bình thường vì hệ thần kinh kiểm soát các cơ vòng chưa phát triển hoàn thiện. Vì vậy, chó con thường đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu, không thể nhịn được lâu.
Chó trưởng thành có thể kiểm soát tốt hơn và thường có những biểu hiện rõ ràng hơn khi muốn đi vệ sinh. Chúng có thể đứng ở cửa, nhìn chằm chằm vào bạn với ánh mắt cầu xin, hoặc nhẹ nhàng cào nhẹ vào cửa để thể hiện mong muốn được ra ngoài.
Các dấu hiệu phụ trợ khác
Ngoài những hành vi chính, còn có một số dấu hiệu phụ trợ mà bạn cần lưu ý:
Chó có thể rên rỉ hoặc kêu gừ gừ nhẹ. Đây là cách chúng “giao tiếp” với bạn để thể hiện nhu cầu cấp bách của mình. Âm thanh này thường phát ra khi chó đã nhịn quá lâu và không thể chờ thêm được nữa.
Một số chú chó thể hiện sự bồn chồn bằng cách đi qua đi lại liên tục hoặc ngồi/xoay người liên tục khi đang ở bên cạnh bạn. Đây là dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh nhưng đang cố gắng kiềm chế.
Cách đoán trước nhu cầu đi vệ sinh của chó
Thiết lập lịch trình sinh học hợp lý
Thay vì chờ đợi các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh, chuyên gia động vật học khuyên bạn nên chủ động đoán trước nhu cầu của thú cưng. Việc này giúp hình thành thói quen tốt và giảm thiểu các sự cố không mong muốn trong nhà.
Thời điểm quan trọng nhất để đưa chó đi vệ sinh là ngay sau khi thức dậy. Bất kể bạn đang làm gì – đánh răng, thay quần áo, chuẩn bị bữa sáng – hãy ưu tiên đưa chó ra ngoài trước tiên. Đây là nguyên tắc vàng trong huấn luyện vệ sinh cho chó.
Sau khi ăn hoặc uống nước cũng là thời điểm chó cần đi vệ sinh. Thông thường, sau bữa ăn khoảng 5-15 phút là thời gian lý tưởng để đưa chó ra ngoài. Điều này đặc biệt quan trọng với chó con, vì hệ tiêu hóa của chúng hoạt động nhanh hơn.
Sau thời gian vui chơi vận động mạnh, chó cũng thường có nhu cầu đi vệ sinh. Khi cơ thể được kích thích vận động, hệ tuần hoàn và tiêu hóa hoạt động mạnh hơn, thúc đẩy nhu cầu bài tiết.
Tạo thói quen định kỳ
Thiết lập một lịch trình cố định là chìa khóa để huấn luyện chó đi vệ sinh đúng chỗ. Hầu hết các chú chó đều thích nghi tốt với lịch trình sinh học đều đặn.
Đối với chó con từ 8-16 tuần tuổi, bạn nên đưa chúng đi vệ sinh mỗi 1-2 giờ một lần trong ngày. Ban đêm có thể để khoảng 3-4 giờ một lần, tùy thuộc vào khả năng nhịn của từng cá thể.
Chó từ 16 tuần tuổi trở lên có thể nhịn lâu hơn. Bạn có thể thiết lập lịch trình 3-4 lần mỗi ngày: buổi sáng sớm, trưa, chiều và trước khi đi ngủ.
Chó trưởng thành có thể nhịn từ 6-8 giờ nếu được huấn luyện đúng cách. Tuy nhiên, không nên để chó nhịn quá lâu vì có thể gây hại cho bàng quang và hệ tiết niệu.
Phương pháp huấn luyện chó đi vệ sinh hiệu quả
Nguyên tắc cơ bản trong huấn luyện
Có thể bạn quan tâm: Dị Ứng Lông Chó Mèo: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Phòng Tránh Hiệu Quả
Tính nhất quán là yếu tố then chốt trong bất kỳ phương pháp huấn luyện chó nào. Bạn và các thành viên trong gia đình cần thống nhất cách huấn luyện, địa điểm đi vệ sinh và thời gian biểu để tránh làm chó bị lẫn lộn.
Khen thưởng kịp thời là phương pháp huấn luyện tích cực hiệu quả nhất. Khi chó đi vệ sinh đúng chỗ, hãy lập tức thưởng cho chúng bằng đồ ăn, lời khen ngợi hoặc vuốt ve. Thời điểm khen thưởng rất quan trọng – phải diễn ra ngay lập tức sau hành vi đúng, nếu không chó sẽ không hiểu được mối liên hệ giữa hành động và phần thưởng.
Tránh trừng phạt thể chất khi chó đi vệ sinh bậy. Việc đánh đập hoặc la hét sẽ khiến chó sợ hãi, dẫn đến các vấn đề hành vi nghiêm trọng hơn như sợ chủ, giấu xác phân, hoặc đi vệ sinh trong những nơi kín đáo hơn.
Kỹ thuật huấn luyện theo độ tuổi
Đối với chó con dưới 3 tháng tuổi: Do hệ thần kinh kiểm soát cơ vòng chưa phát triển hoàn thiện, chó con không thể nhịn được lâu. Nhiệm vụ của bạn là dự đoán chính xác thời điểm chó cần đi vệ sinh và đưa chúng ra ngoài kịp thời.
Phương pháp “theo dõi và dự đoán”: Hãy để ý các hành vi của chó sau khi ngủ dậy, ăn uống, hoặc vui chơi. Khi phát hiện dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh, hãy nhẹ nhàng dắt chúng ra khu vực được chỉ định.
Đối với chó từ 3-6 tháng tuổi: Lúc này chó đã có thể kiểm soát cơ bắp tốt hơn. Bạn có thể bắt đầu huấn luyện định vị bằng cách đưa chó đến cùng một vị trí mỗi lần đi vệ sinh. Mùi hương từ những lần đi vệ sinh trước sẽ giúp chó hiểu rằng đó là nơi dành riêng cho chúng.
Đối với chó trưởng thành: Có thể áp dụng phương pháp “khóa khu vực”. Hạn chế không gian hoạt động của chó bằng cách sử dụng chuồng hoặc rào chắn. Chó có bản năng không đi vệ sinh ở nơi ở của mình, vì vậy phương pháp này rất hiệu quả trong việc huấn luyện thói quen tốt.
Huấn luyện chó đi vệ sinh trong căn hộ
Sử dụng khay vệ sinh hoặc miếng lót: Đối với những người sống trong căn hộ hoặc khu chung cư, việc sử dụng khay vệ sinh là giải pháp phổ biến. Hãy chọn loại khay có thành cao để tránh phân và nước tiểu văng ra ngoài.
Đặt khay ở vị trí cố định: Chọn một vị trí yên tĩnh, ít người qua lại để đặt khay vệ sinh. Tránh đặt gần chỗ ăn uống hoặc nơi ngủ của chó vì chúng không thích đi vệ sinh gần những khu vực này.
Hướng dẫn chó làm quen: Ban đầu, hãy lấy một ít phân hoặc nước tiểu của chó thấm vào khay để tạo mùi quen thuộc. Khi chó đánh hơi thấy mùi, chúng sẽ hiểu rằng đây là nơi dành cho việc đi vệ sinh.
Chuyển đổi từ khay ra ngoài trời: Nếu bạn muốn chó đi vệ sinh ngoài trời, hãy dần dần di chuyển khay ra gần cửa rồi ra ngoài. Quá trình này cần thời gian và sự kiên nhẫn, không nên thay đổi đột ngột.
Các yếu tố ảnh hưởng đến thói quen đi vệ sinh của chó
Yếu tố giống loài và kích cỡ
Kích thước cơ thể ảnh hưởng trực tiếp đến tần suất đi vệ sinh. Chó nhỏ thường đi vệ sinh nhiều lần hơn trong ngày so với chó lớn. Điều này là do bàng quang của chó nhỏ có dung tích nhỏ hơn, không thể chứa được nhiều nước tiểu.
Các giống chó toy như Chihuahua, Poodle toy, hay Yorkshire Terrier có thể cần đi vệ sinh 6-8 lần mỗi ngày khi còn nhỏ. Trong khi đó, các giống chó lớn như Labrador, Golden Retriever hay Rottweiler chỉ cần 3-4 lần mỗi ngày.
Tuy nhiên, kích thước không phải là yếu tố duy nhất. Một số giống chó có đặc điểm giải phẫu đặc biệt ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát bàng quang. Ví dụ, chó mặt xệ (Bulldog, Pug) thường có cơ sàn chậu yếu hơn, dẫn đến việc kiểm soát đi vệ sinh kém hơn.
Có thể bạn quan tâm: Giống Chó Giá Rẻ Dễ Nuôi: Top 10 Ứng Viên Phù Hợp Với Cuộc Sống Bận Rộn
Chế độ ăn uống và nước uống
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen đi vệ sinh của chó. Chó ăn nhiều sẽ đi vệ sinh nhiều, chó ăn ít sẽ đi vệ sinh ít. Tuy nhiên, có một số nguyên tắc quan trọng cần lưu ý:
Cho ăn đúng giờ và đúng lượng là chìa khóa để thiết lập lịch trình đi vệ sinh đều đặn. Hầu hết các chuyên gia khuyên nên cho chó ăn 2 bữa mỗi ngày (sáng và chiều), thay vì để thức ăn sẵn cho chó ăn tự do.
Uống nhiều nước cũng làm tăng tần suất đi tiểu. Điều này hoàn toàn bình thường và tốt cho sức khỏe của chó. Tuy nhiên, nếu bạn muốn chó nhịn được lâu hơn vào ban đêm, có thể hạn chế lượng nước vào buổi tối, chỉ để lượng vừa đủ cho chó uống.
Thức ăn ướt (canned food) chứa nhiều nước hơn thức ăn khô, vì vậy chó ăn thức ăn ướt thường đi tiểu nhiều hơn. Nếu chó của bạn gặp vấn đề về đi vệ sinh bậy, bạn có thể cân nhắc chuyển sang thức ăn khô để giảm lượng nước tiểu.
Tình trạng sức khỏe
Một số bệnh lý có thể làm thay đổi thói quen đi vệ sinh bình thường của chó. Nếu bạn nhận thấy chó đi vệ sinh quá thường xuyên hoặc quá ít so với bình thường, cần đưa chó đi khám bác sĩ thú y.
Bệnh đường tiết niệu như viêm bàng quang, sỏi thận, hoặc nhiễm trùng đường tiểu có thể khiến chó đi tiểu nhiều lần nhưng mỗi lần chỉ tiểu được một ít. Chó có thể biểu hiện đau khi đi tiểu, rên rỉ, hoặc liếm vùng sinh dục thường xuyên.
Bệnh về đường tiêu hóa như viêm ruột, nhiễm ký sinh trùng, hoặc rối loạn tiêu hóa có thể gây tiêu chảy, khiến chó đi vệ sinh thường xuyên hơn. Ngoài ra, chó có thể bị mất nước nghiêm trọng nếu đi ngoài quá nhiều.
Bệnh tiểu đường cũng là một nguyên nhân phổ biến khiến chó đi tiểu nhiều. Khi lượng đường trong máu tăng cao, cơ thể sẽ cố gắng đào thải đường qua nước tiểu, kéo theo lượng nước lớn, khiến chó đi tiểu nhiều và uống nước nhiều hơn bình thường.
Xử lý khi chó đi vệ sinh bậy trong nhà
Làm sạch triệt để các vết bẩn
Làm sạch đúng cách là bước quan trọng nhất để ngăn chó đi vệ sinh bậy trở lại vị trí cũ. Mùi hương còn sót lại sẽ khiến chó nghĩ rằng đó là nơi thích hợp để đi vệ sinh.
Sử dụng enzym khử mùi chuyên dụng thay vì các chất tẩy rửa thông thường. Enzym có khả năng phân hủy các phân tử mùi triệt để, trong khi chất tẩy rửa thông thường chỉ che giấu mùi暂时 thời.
Không sử dụng nước lau sàn có chứa amoniac để làm sạch vết nước tiểu của chó. Amoniac có mùi rất giống với nước tiểu động vật, có thể khiến chó quay lại địa điểm đó để đi vệ sinh.
Đối với vết bẩn trên thảm hoặc vải: Hãy hút bớt chất lỏng bằng giấy ăn hoặc khăn sạch trước, sau đó sử dụng dung dịch enzym chuyên dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Để dung dịch ngấm sâu vào lớp lót bên dưới nếu có thể.
Đối với vết bẩn trên sàn gỗ hoặc gạch: Lau sạch bằng enzym khử mùi, sau đó lau lại bằng nước sạch. Đảm bảo khu vực được làm khô hoàn toàn để tránh vi khuẩn phát triển.
Thay đổi môi trường xung quanh
Thay đổi vị trí đồ đạc hoặc sử dụng vật cản để che chắn khu vực mà chó thường đi vệ sinh bậy. Việc thay đổi môi trường sẽ làm thay đổi thói quen của chó.
Sử dụng các vật dụng có mùi mà chó không thích như chanh, cam, quýt, hoặc giấm để phun xung quanh khu vực đó. Hầu hết chó đều ghét các mùi cam quýt, vì vậy chúng sẽ tránh xa khu vực được xử lý.
Tăng cường giám sát khi chó ở trong nhà. Có thể sử dụng dây dắt nối với cổ áo của chó và buộc đầu còn lại vào tay bạn. Khi bạn di chuyển trong nhà, chó cũng di chuyển theo, giúp bạn dễ dàng quan sát các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh.
Khi nào cần tìm đến chuyên gia
Nếu đã áp dụng các phương pháp huấn luyện cơ bản mà chó vẫn tiếp tục đi vệ sinh bậy, bạn nên tìm đến sự giúp đỡ của chuyên gia huấn luyện chó hoặc bác sĩ thú y.
Các chuyên gia huấn luyện có thể giúp xác định nguyên nhân hành vi và đưa ra phương pháp can thiệp phù hợp. Họ cũng có thể hướng dẫn bạn các kỹ thuật huấn luyện chuyên sâu hơn.
Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý có thể gây ra vấn đề đi vệ sinh. Một số bệnh như nhiễm trùng đường tiểu, tiểu đường, hoặc các vấn đề về hệ thần kinh có thể khiến chó không kiểm soát được việc đi vệ sinh.
Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh
Làm sao biết được chó của tôi đã đủ lớn để nhịn được lâu hơn?
Tuổi tác là yếu tố chính quyết định khả năng kiểm soát bàng quang của chó. Một quy tắc chung được các chuyên gia động vật học đưa ra là: chó có thể nhịn tiểu bằng số tháng tuổi của chúng. Ví dụ, chó 3 tháng tuổi có thể nhịn được khoảng 3 giờ.
Tuy nhiên, quy tắc này chỉ mang tính chất tham khảo. Một số chó có thể nhịn được lâu hơn do được huấn luyện tốt, trong khi một số chó khác có thể cần đi vệ sinh thường xuyên hơn do các yếu tố di truyền hoặc sức khỏe.
Dấu hiệu cho thấy chó đã sẵn sàng nhịn được lâu hơn bao gồm: chó có thể nằm yên trong chuồng từ 2-3 giờ mà không kêu gào, chó không đi vệ sinh trong lúc ngủ, và chó có thể chờ bạn sau khi ăn khoảng 20-30 phút mới đi vệ sinh.
Tại sao chó của tôi đột nhiên đi vệ sinh bậy trong nhà mặc dù trước đó đã được huấn luyện tốt?
Có nhiều nguyên nhân có thể khiến chó đột ngột đi vệ sinh bậy mặc dù trước đó đã được huấn luyện tốt. Nguyên nhân phổ biến nhất là thay đổi môi trường hoặc thói quen sinh hoạt.
Di chuyển nhà mới, có thêm thành viên mới trong gia đình, hoặc thay đổi lịch trình sinh hoạt đều có thể khiến chó bị stress và quay lại thói quen đi vệ sinh bậy. Trong trường hợp này, bạn cần kiên nhẫn huấn luyện lại chó, giống như lúc mới bắt đầu.
Các vấn đề sức khỏe cũng là một nguyên nhân phổ biến. Nếu chó đột ngột đi vệ sinh bậy, hãy theo dõi các dấu hiệu bất thường khác như ăn uống, hoạt động, hoặc biểu hiện đau đớn. Nếu nghi ngờ có vấn đề về sức khỏe, hãy đưa chó đi khám bác sĩ thú y ngay lập tức.
Mùi hương còn sót lại từ những lần đi vệ sinh trước cũng có thể khiến chó quay lại địa điểm đó. Hãy đảm bảo làm sạch khu vực đó thật kỹ bằng enzym khử mùi chuyên dụng.
Tôi nên xử lý thế nào khi bắt gặp chó đang đi vệ sinh bậy?
Điều quan trọng nhất là không la hét hoặc trừng phạt chó khi đang đi vệ sinh. Việc trừng phạt trong lúc này sẽ khiến chó sợ hãi và có thể dẫn đến các vấn đề hành vi nghiêm trọng hơn.
Thay vào đó, hãy nhẹ nhàng bế hoặc dắt chó đến khu vực đi vệ sinh đúng quy định. Nếu chó còn đang tiểu, hãy cố gắng đưa chó đến đúng chỗ để chó hoàn thành nốt việc đi vệ sinh ở đó.
Sau khi chó đi vệ sinh xong, hãy nhẹ nhàng rầy nhẹ và dắt chó ra khỏi khu vực đó. Tuyệt đối không kéo lê chó vào mũi để ngửi vết bẩn, vì hành động này khiến chó hoảng sợ và không hiểu được bạn đang muốn gì.
Quan trọng hơn cả, hãy khen thưởng khi chó đi vệ sinh đúng chỗ. Phản xạ tích cực mạnh hơn rất nhiều so với phản xạ tiêu cực. Khi chó hiểu được rằng đi vệ sinh đúng chỗ sẽ được khen thưởng, chúng sẽ tự nguyện làm theo.
Kết luận
Hiểu rõ các dấu hiệu chó muốn đi vệ sinh không chỉ giúp bạn giữ vệ sinh cho ngôi nhà mà còn là nền tảng để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa bạn và thú cưng. Việc huấn luyện chó đi vệ sinh đúng chỗ đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và thấu hiểu bản năng tự nhiên của loài chó.
Chìa khóa thành công nằm ở việc chủ động dự đoán nhu cầu thay vì bị động chờ đợi các dấu hiệu. Bằng cách thiết lập lịch trình sinh học đều đặn, sử dụng phương pháp khen thưởng tích cực, và tạo điều kiện cho chó đi vệ sinh đúng chỗ, bạn sẽ nhanh chóng huấn luyện được chó cưng của mình.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về thế giới động vật và các phương pháp chăm sóc thú cưng khoa học, hãy đến tham quan và trải nghiệm tại Hanoi Zoo. Chúng tôi luôn cập nhật những kiến thức mới nhất về động vật học và bảo tồn để chia sẻ với cộng đồng yêu động vật.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 5, 2025 by Thanh Thảo
