Hanoi Zoo – Nơi chia sẻ kiến thức chăm sóc thú cưng uy tín và khoa học.
Chó là người bạn trung thành và là thành viên quan trọng trong nhiều gia đình. Để đảm bảo sức khỏe và sự an toàn cho cún cưng, việc tiêm phòng Care là một trong những bước quan trọng nhất mà chủ nuôi cần thực hiện. Vậy tiêm phòng Care cho chó là gì? Lịch tiêm phòng như thế nào? Cần lưu ý những gì trước và sau khi tiêm? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn toàn bộ thông tin chi tiết, khoa học và đáng tin cậy về chủ đề này.
Có thể bạn quan tâm: Vì Sao Chó Mèo Ghét Nhau: Phân Tích Khoa Học Về Mối Quan Hệ Động Vật Học
Care là gì? Vì sao cần tiêm phòng Care cho chó?
Khái niệm về Care
Care là một loại vắc-xin sống yếu (modified live vaccine) được thiết kế để bảo vệ chó khỏi bệnh Care – một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do Canine Distemper Virus (CDV) gây ra. Bệnh Care còn được gọi là bệnh sài đẹn hay bệnh sài cẩu.
Canine Distemper Virus (CDV) thuộc họ Paramyxoviridae, cùng nhóm với virus gây bệnh sởi ở người. Đây là một virus có tính lây lan cao và có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể chó, bao gồm hệ thần kinh, hô hấp, tiêu hóa và da.
Mức độ nguy hiểm của bệnh Care
Bệnh Care được xếp vào danh sách những bệnh nguy hiểm nhất ở chó, đặc biệt là ở chó con dưới 6 tháng tuổi. Theo Tổ chức Thú y Thế giới (OIE), tỷ lệ tử vong ở chó mắc Care có thể lên đến 50-80%, và ở những trường hợp nặng có thể lên tới 90-100%.
Các biến chứng nghiêm trọng của bệnh Care:
- Viêm não: Gây co giật, liệt, rối loạn vận động.
- Viêm phổi: Gây khó thở, suy hô hấp.
- Viêm ruột: Gây tiêu chảy, mất nước, suy kiệt.
- Loét giác mạc: Gây mù lòa.
- Hội chứng cứng chân: Gây cứng cơ, đi đứng khó khăn.
Cách lây truyền bệnh Care
Bệnh Care lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi chó hít phải các giọt bắn chứa virus từ chó bệnh qua hơi thở, nước bọt, nước mũi hoặc nước tiểu. Virus cũng có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với các vật dụng bị nhiễm bẩn như bát ăn, vòng cổ, đồ chơi…
Lưu ý: Virus Care có thể sống sót trong môi trường từ vài giờ đến vài ngày tùy điều kiện nhiệt độ và độ ẩm.
Lịch tiêm phòng Care cho chó chuẩn nhất
Đối tượng cần tiêm phòng
- Chó con: Từ 6-8 tuần tuổi trở lên.
- Chó trưởng thành: Những con chưa từng tiêm phòng hoặc chưa có miễn dịch.
- Chó mang thai: KHÔNG NÊN tiêm vắc-xin sống yếu trong thời gian này.
Lịch tiêm phòng Care cơ bản
Dưới đây là lịch tiêm phòng Care chuẩn được khuyến nghị bởi Hiệp hội Thú y Hoa Kỳ (AVMA) và Tổ chức Thú y Thế giới (OIE):
| Lần tiêm | Độ tuổi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mũi 1 | 6-8 tuần tuổi | Kết hợp Care + Parvo |
| Mũi 2 | 10-12 tuần tuổi | Kết hợp Care + Parvo + Adeno (CAV-2) |
| Mũi 3 | 14-16 tuần tuổi | Kết hợp Care + Parvo + Adeno + Parainfluenza + Lepto + Dại |
| Mũi 4 | 16-20 tuần tuổi | Tiêm nhắc lại vắc-xin 5-7 bệnh + Dại (nếu cần) |
Lưu ý:
- Các mũi tiêm cách nhau tối thiểu 3-4 tuần.
- Chó cần được khám sức khỏe toàn diện trước khi tiêm.
- Không tiêm cho chó đang ốm, sốt, bị tiêu chảy hoặc mới khỏi bệnh.
Lịch tiêm phòng Care cho chó trưởng thành
- Nếu chó đã tiêm đủ lịch cơ bản: Tiêm nhắc lại hàng năm.
- Nếu chó chưa từng tiêm phòng: Tiêm 2 mũi cách nhau 3-4 tuần, sau đó tiêm nhắc hàng năm.
Các loại vắc-xin Care phổ biến hiện nay
Có thể bạn quan tâm: Chó Bao Nhiêu Tháng Thì Phối Giống?
1. Vắc-xin đơn (Monovalent)
Chỉ chứa thành phần phòng bệnh Care.
- Ưu điểm: Dễ theo dõi phản ứng, ít tương tác.
- Nhược điểm: Phải tiêm nhiều mũi, tốn thời gian.
2. Vắc-xin phối hợp (Multivalent)
Là loại vắc-xin kết hợp nhiều thành phần trong một mũi tiêm.
Các loại phổ biến:
- Vắc-xin 5 bệnh (DHPP): Care (D), Hepatitis (H), Parvovirus (P), Parainfluenza (P)
- Vắc-xin 6 bệnh (DHPP + Lepto): Thêm bệnh Leptospirosis
- Vắc-xin 7 bệnh (DHPP + Lepto + Corona): Thêm bệnh Corona
- Vắc-xin 8 bệnh: Bao gồm cả bệnh Adenovirus
Lưu ý: Vắc-xin dại (Rabies) thường được tiêm riêng do quy định pháp luật và lịch tiêm khác biệt.
Quy trình tiêm phòng Care cho chó tại phòng khám
Bước 1: Khám sức khỏe tổng quát
- Đo nhiệt độ, nhịp tim, hô hấp.
- Kiểm tra phân để loại trừ ký sinh trùng đường ruột.
- Hỏi về tiền sử bệnh lý, dị ứng.
Bước 2: Tẩy giun (nếu cần)
- Nên tẩy giun trước tiêm 3-5 ngày.
- Các loại thuốc tẩy giun phổ biến: Drontal, Panacur, Pyrantel…
Bước 3: Tiến hành tiêm vắc-xin
- Tiêm dưới da (subcutaneous) hoặc tiêm bắp (intramuscular) tùy loại vắc-xin.
- Vị trí tiêm: Thường ở vùng da giữa hai vai hoặc mặt trong đùi.
Bước 4: Theo dõi sau tiêm
- Chó cần được theo dõi tại phòng khám 15-30 phút để phát hiện phản ứng phụ.
- Ghi nhận các phản ứng bất thường (nếu có).
Các phản ứng phụ sau khi tiêm Care và cách xử lý
Phản ứng nhẹ (thường gặp)
| Phản ứng | Biểu hiện | Thời gian | Cách xử lý |
|---|---|---|---|
| Sưng nhẹ tại chỗ tiêm | Đỏ, sưng, ấm | 1-2 ngày | Chườm lạnh, theo dõi |
| Mệt mỏi, uể oải | Lừ đừ, bỏ ăn nhẹ | 1-2 ngày | Nghỉ ngơi, cho ăn nhẹ |
| Sốt nhẹ | Nhiệt độ 39-39.5°C | 1-2 ngày | Hạ sốt theo chỉ định bác sĩ |
Phản ứng nặng (hiếm gặp)
| Phản ứng | Biểu hiện | Thời gian | Cách xử lý |
|---|---|---|---|
| Phù mạch | Sưng mặt, mắt, môi | Ngay sau tiêm | Đến ngay cơ sở y tế |
| Nôn mửa, tiêu chảy | Nôn, đi ngoài phân lỏng | 1-3 ngày | Bù nước, điện giải, khám bác sĩ |
| Co giật, khó thở | Co giật, thở gấp | Ngay sau tiêm | Cấp cứu ngay lập tức |
Lưu ý: Nếu chó xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau tiêm, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y.
Cách chăm sóc chó sau khi tiêm Care
1. Chế độ ăn uống
- 24 giờ đầu: Cho ăn nhẹ, dễ tiêu (cháo thịt, cơm nấu loãng).
- Tránh: Thức ăn lạnh, đồ tanh, thức ăn nhiều dầu mỡ.
- Uống nước: Đảm bảo cung cấp đủ nước sạch.
2. Chế độ nghỉ ngơi
- Để chó nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh, thoáng mát.
- Tránh: Vận động mạnh, tắm rửa trong 2-3 ngày đầu.
- Không cho chó ra ngoài nếu thời tiết lạnh hoặc mưa.
3. Theo dõi sức khỏe
Có thể bạn quan tâm: Dịch Vụ Spa Chó Mèo: Hướng Dẫn Toàn Diện Để Chăm Sóc Và Thư Giãn Cho Thú Cưng
- Đo nhiệt độ 2 lần/ngày trong 2 ngày đầu.
- Quan sát hành vi: ăn uống, đi vệ sinh, hoạt động.
- Ghi nhận bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
4. Vệ sinh
- Giữ vệ sinh chỗ tiêm, tránh để chó gãi hoặc cắn.
- Không tắm cho chó trong 48-72 giờ sau tiêm.
- Vệ sinh mắt, mũi, tai sạch sẽ nếu có tiết dịch.
Những sai lầm thường gặp khi tiêm phòng Care
1. Tiêm cho chó đang ốm hoặc mới khỏi bệnh
Hậu quả: Gây quá tải hệ miễn dịch, làm bệnh nặng hơn, giảm hiệu quả vắc-xin.
Khuyến nghị: Chỉ tiêm khi chó hoàn toàn khỏe mạnh, đã khỏi bệnh ít nhất 1 tuần.
2. Không tẩy giun trước khi tiêm
Hậu quả: Ký sinh trùng làm giảm khả năng hấp thu và đáp ứng miễn dịch với vắc-xin.
Khuyến nghị: Tẩy giun định kỳ 3-6 tháng/lần, trước tiêm 3-5 ngày.
3. Tự ý thay đổi lịch tiêm
Hậu quả: Gây khoảng trống miễn dịch, chó dễ bị nhiễm bệnh.
Khuyến nghị: Tuân thủ đúng lịch tiêm do bác sĩ thú y chỉ định.
4. Không tiêm nhắc lại
Hậu quả: Miễn dịch suy giảm theo thời gian, chó có nguy cơ mắc bệnh trở lại.
Khuyến nghị: Tiêm nhắc lại hàng năm hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
5. Tin tưởng thông tin không chính thống
Hậu quả: Dùng thuốc sai,延误 điều trị, tăng nguy cơ tử vong.
Khuyến nghị: Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ thú y uy tín, kiểm tra thông tin từ nguồn đáng tin cậy như Hanoi Zoo, AVMA, OIE.
Các bệnh khác cần tiêm phòng cùng Care
1. Parvovirus
- Gây viêm ruột hoại tử, tiêu chảy ra máu.
- Tỷ lệ tử vong cao ở chó con.
2. Adenovirus (Hepatitis)
- Gây viêm gan truyền nhiễm ở chó.
- Có thể gây mù mắt do phù giác mạc.
3. Parainfluenza
- Gây hội chứng hô hấp ở chó.
- Thường kết hợp với vi khuẩn Bordetella gây “ho cũi chó”.
4. Leptospirosis
- Bệnh lây truyền từ động vật sang người (zoonotic).
- Gây tổn thương gan, thận nghiêm trọng.
5. Bệnh dại (Rabies)
- Bệnh nguy hiểm, tỷ lệ tử vong 100% nếu không điều trị kịp thời.
- Bắt buộc tiêm theo quy định pháp luật.
Chi phí tiêm phòng Care cho chó
Có thể bạn quan tâm: Chó Poodle Bao Nhiêu Tiền? Bảng Giá Chi Tiết Nhất Và Những Điều Cần Biết
1. Chi phí vắc-xin
| Loại vắc-xin | Giá tham khảo (VNĐ) |
|---|---|
| Vắc-xin đơn Care | 80.000 – 120.000 |
| Vắc-xin 5 bệnh | 150.000 – 250.000 |
| Vắc-xin 7 bệnh | 250.000 – 350.000 |
| Vắc-xin 8 bệnh | 300.000 – 400.000 |
2. Chi phí khám và tiêm
| Dịch vụ | Giá tham khảo (VNĐ) |
|---|---|
| Khám sức khỏe | 50.000 – 100.000 |
| Tiêm vắc-xin | 30.000 – 50.000 |
| Tư vấn chăm sóc | 20.000 – 50.000 |
Lưu ý: Giá cả có thể thay đổi tùy theo khu vực, phòng khám và loại vắc-xin sử dụng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về tiêm phòng Care
1. Chó đã tiêm Care có bị dại không?
Trả lời: Có. Vắc-xin Care không phòng được bệnh dại. Chó vẫn cần tiêm vắc-xin dại riêng biệt theo quy định.
2. Tiêm Care xong có cần kiêng gì không?
Trả lời: Nên kiêng:
- Tắm rửa trong 48-72 giờ.
- Vận động mạnh, chạy nhảy.
- Ăn thức ăn lạnh, tanh, nhiều dầu mỡ.
3. Chó tiêm Care bị sốt có sao không?
Trả lời: Sốt nhẹ (39-39.5°C) trong 1-2 ngày là phản ứng bình thường. Nếu sốt cao >39.5°C hoặc kéo dài >2 ngày, cần đưa đi khám.
4. Chó con mấy ngày thì tiêm Care?
Trả lời: Chó con có thể tiêm mũi Care đầu tiên từ 6-8 tuần tuổi.
5. Tiêm Care có cần giấy tờ gì không?
Trả lời: Cần:
- Giấy tờ tùy thân của chủ nuôi.
- Sổ theo dõi tiêm chủng (nếu có).
- Giấy khám sức khỏe gần nhất (nếu có bệnh lý nền).
6. Chó đã khỏi Care có cần tiêm phòng không?
Trả lời: Chó đã khỏi Care thường có miễn dịch lâu dài, nhưng vẫn nên tiêm phòng để đảm bảo an toàn, đặc biệt nếu chó thường xuyên tiếp xúc với môi trường có nguy cơ cao.
Kết luận
Tiêm phòng Care cho chó là một biện pháp bắt buộc và hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho cún cưng, ngăn ngừa bệnh Care – một trong những bệnh nguy hiểm nhất ở chó. Việc tiêm phòng đúng lịch, kết hợp với chế độ chăm sóc phù hợp sẽ giúp chó phát triển khỏe mạnh, an toàn và sống lâu bên cạnh chủ nhân.
Hãy luôn lựa chọn các cơ sở thú y uy tín, tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ và cập nhật kiến thức từ các nguồn đáng tin cậy như Hanoi Zoo để chăm sóc tốt nhất cho người bạn bốn chân của bạn.
Nguồn tham khảo:
- Tổ chức Thú y Thế giới (OIE) – Hướng dẫn về Canine Distemper
- Hiệp hội Thú y Hoa Kỳ (AVMA) – Lịch tiêm chủng cho chó
- Cục Thú y Việt Nam – Quy định về tiêm phòng dại và các bệnh truyền nhiễm ở chó
- Sách Đỏ IUCN – Dữ liệu về các bệnh truyền nhiễm ở động vật
Bài viết được biên soạn dựa trên các tài liệu khoa học và hướng dẫn của các tổ chức thú y uy tín. Mọi thông tin đều nhằm mục đích giáo dục và chia sẻ kiến thức, không thay thế cho lời khuyên của bác sĩ thú y chuyên nghiệp.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 4, 2025 by Thanh Thảo
