Tuyến hôi ở chó, còn gọi là tuyến hậu môn, là một cặp tuyến nhỏ nằm ở hai bên lỗ hậu môn, có chức năng tiết ra chất dịch đặc trưng để đánh dấu lãnh thổ. Khi tuyến này bị ứ đọng, không chỉ gây khó chịu cho bản thân chó mà còn tạo mùi hôi khiến chủ nuôi cảm thấy bất tiện. Hướng dẫn cách vắt tuyến hôi cho chó dưới đây sẽ giúp bạn thực hiện thao tác này một cách an toàn, hiệu quả ngay tại nhà, đặc biệt với các giống chó phổ biến như Poodle, Phốc sóc, Pug hay Corgi.
Có thể bạn quan tâm: Chó Không Chịu Ăn Cơm Chỉ Ăn Thịt: Nguyên Nhân & Cách Khắc Phục Hiệu Quả
Tuyến hôi ở chó là gì và tại sao cần được vắt định kỳ?
Khái niệm và chức năng của tuyến hậu môn
Tuyến hôi hay tuyến hậu môn của chó nằm ở vị trí 4 giờ và 8 giờ so với lỗ hậu môn (theo chiều kim đồng hồ). Chức năng tự nhiên của chúng là tiết ra chất dịch có mùi đặc trưng, được chó sử dụng để giao tiếp với đồng loại. Bình thường, khi chó đi vệ sinh, áp lực từ phân sẽ giúp đẩy chất dịch này ra ngoài một cách tự nhiên.
Tuy nhiên, ở nhiều trường hợp, đặc biệt là chó nhỏ hoặc chó có bộ lông dài, tuyến hậu môn có thể bị đóng kín, dẫn đến ứ đọng dịch. Khi đó, chất dịch tích tụ lâu ngày sẽ trở nên đặc quánh, gây sưng, đau và có thể dẫn đến viêm nhiễm, nứt hậu môn nếu không được xử lý kịp thời.
Dấu hiệu nhận biết tuyến hôi bị đầy
- Lê mông trên sàn: Chó kéo mông lê trên thảm hoặc sàn nhà để giảm cảm giác khó chịu.
- Ngứa ngáy, liếm vùng hậu môn: Hành vi liếm, cắn vùng hậu môn là phản ứng tự nhiên khi cảm thấy ngứa hoặc đau.
- Mùi hôi khó chịu: Mùi tanh, hôi từ vùng hậu môn là biểu hiện rõ nhất của tuyến bị ứ đọng.
- Hành vi bất thường: Chó trở nên cáu kỉnh, khó chịu khi bị chạm vào vùng đuôi hoặc hậu môn.
Cách vắt tuyến hôi cho chó: Chuẩn bị và quy trình chi tiết
Chuẩn bị dụng cụ cần thiết
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Hóc Xương Phải Làm Sao: Hướng Dẫn Sơ Cứu Và Phòng Ngừa
Trước khi thực hiện, bạn cần chuẩn bị:
- Găng tay y tế loại mỏng, dễ thao tác.
- Bông gạc hoặc khăn giấy mềm.
- Khăn ướt ấm hoặc khăn sạch để lau.
- Một ít dầu gội nhẹ hoặc nước vệ sinh chuyên dụng cho chó (nếu cần).
Hướng dẫn các bước thực hiện
Bước 1: Đặt chó ở tư thế phù hợp
- Đặt chó lên mặt phẳng cao, ổn định như bàn hoặc bục. Với chó nhỏ, có thể đặt lên bàn bếp hoặc bàn trang điểm có lót khăn.
- Nếu chó hiếu động, nhờ một người giữ nhẹ nhàng phần ngực và đầu để chó đứng yên. Tuyệt đối không ghì quá mạnh gây căng thẳng.
Bước 2: Làm sạch và xác định vị trí tuyến
- Dùng khăn ướt lau nhẹ vùng hậu môn để loại bỏ bụi bẩn và lông rối.
- Quan sát nhẹ nhàng để xác định vị trí hai tuyến nhỏ nằm ở hai bên lỗ hậu môn.
Bước 3: Tiến hành vắt tuyến
- Đeo găng tay, dùng ngón cái và ngón trỏ nhẹ nhàng ấn vào hai bên thành hậu môn, theo hướng từ ngoài vào trong.
- Áp lực cần nhẹ nhàng, đều đặn, tránh ấn mạnh gây đau. Chất dịch màu nâu sẫm hoặc vàng nhạt sẽ dần tiết ra.
- Dùng bông gạc hoặc khăn giấy thấm ngay chất dịch để tránh dính ra lông và da.
Bước 4: Làm sạch sau khi vắt
- Sau khi chất dịch ngừng tiết ra, dùng khăn ướt ấm lau sạch vùng hậu môn.
- Nếu cần, có thể tắm nhẹ cho chó để loại bỏ hoàn toàn mùi hôi và làm dịu da.
Bước 5: An ủi và theo dõi
- Khen ngợi, vuốt ve chó sau khi hoàn thành để chúng không sợ hãi trong những lần tiếp theo.
- Theo dõi trong vài giờ để đảm bảo không có dấu hiệu sưng, chảy máu hay khó chịu kéo dài.
Lưu ý quan trọng khi vắt tuyến hôi cho chó
Tuyệt đối nhẹ nhàng, tránh gây tổn thương
Tuyến hậu môn rất nhạy cảm. Việc ấn quá mạnh có thể gây nứt, viêm hoặc chảy máu. Nếu chó giãy giụa dữ dội, hãy tạm dừng và thử lại sau. Bạn cũng có thể tham khảo video hướng dẫn từ Hanoi Zoo để nắm rõ kỹ thuật an toàn.
Tần suất thực hiện phù hợp
Không có quy định cứng về tần suất vắt tuyến. Tùy theo từng cá thể:
- Chó nhỏ, lông dài: Khoảng 1 tháng/lần.
- Chó lớn, ít vấn đề: 2–3 tháng/lần.
- Dựa vào biểu hiện thực tế: Nếu thấy chó lê mông, ngứa ngáy, cần kiểm tra và vắt ngay.
Khi nào nên đưa chó đến chuyên gia?
- Tuyến bị viêm, sưng đỏ, chảy mủ.
- Chất dịch đặc quánh, có màu lạ (đen, xanh).
- Chó đau đớn, không để ai chạm vào vùng hậu môn.
- Bạn không tự tin thực hiện tại nhà.
Trong những trường hợp này, hãy đưa chó đến phòng khám thú y hoặc các cơ sở chăm sóc uy tín để được xử lý chuyên nghiệp.
Có thể bạn quan tâm: Chó Mõm Đen Có Tốt Hay Xấu?
So sánh giữa các giống chó phổ biến
| Giống chó | Đặc điểm ảnh hưởng đến việc vắt tuyến | Lưu ý khi thực hiện |
|---|---|---|
| Poodle | Lông dài, dễ rối quanh hậu môn | Cắt tỉa lông sạch sẽ trước khi vắt |
| Phốc sóc | Kích thước nhỏ, hay ngọ nguậy | Cần người giữ cố định nhẹ nhàng |
| Pug | Thân ngắn, đuôi cuộn | Đặt ở tư thế thoải mái, tránh đè lên bụng |
| Corgi | Chân ngắn, lưng dài | Hỗ trợ nâng phần hông để dễ thao tác |
| Golden | Lông dày, tính tình hiền | Làm sạch lông quanh hậu môn kỹ càng |
Cách chăm sóc sau khi vắt tuyến hôi
Vệ sinh đúng cách
- Không sử dụng xà phòng hoặc hóa chất mạnh. Ưu tiên nước ấm và dầu gội dịu nhẹ cho chó.
- Lau khô hoàn toàn vùng hậu môn để tránh ẩm ướt, sinh vi khuẩn.
Điều chỉnh chế độ ăn uống
- Bổ sung chất xơ từ rau củ (bí đỏ, cà rốt, rau mồng tơi) giúp phân mềm, dễ đào thải tự nhiên.
- Đảm bảo chó uống đủ nước mỗi ngày.
- Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, gây rối loạn tiêu hóa.
Theo dõi định kỳ
- Kiểm tra vùng hậu môn 1–2 lần mỗi tuần để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
- Ghi chú tần suất vắt để điều chỉnh lịch chăm sóc phù hợp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Có nên vắt tuyến hôi cho chó thường xuyên không?
Không cần thiết nếu chó không có dấu hiệu bất thường. Việc vắt quá thường xuyên có thể khiến tuyến bị kích ứng. Chỉ vắt khi cần thiết hoặc theo định kỳ 1–3 tháng tùy giống.
Có thể bạn quan tâm: Chó Lạp Xưởng Lai Chó Cỏ: Toàn Cảnh Về Đặc Điểm, Chăm Sóc Và Bảo Vệ Sức Khỏe
2. Làm sao biết chó đã được vắt sạch tuyến?
Khi ấn nhẹ không còn chất dịch chảy ra, và chó hết biểu hiện lê mông, liếm ngứa là dấu hiệu tuyến đã được làm sạch.
3. Có thể dùng dầu olive để làm mềm tuyến trước khi vắt không?
Không khuyến khích. Dầu olive có thể gây kích ứng da và không có tác dụng làm mềm tuyến. Nên dùng nước ấm và thao tác nhẹ nhàng.
4. Vắt tuyến hôi có đau không?
Nếu thực hiện đúng cách, chó chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ. Nếu chó kêu la, giãy giụa dữ dội, có thể bạn đang ấn quá mạnh hoặc tuyến đã bị viêm.
5. Chó bị chảy máu sau khi vắt tuyến có nguy hiểm không?
Chảy máu nhẹ có thể xảy ra nếu ấn mạnh. Nếu chảy máu nhiều, kèm sưng đỏ, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y ngay.
Lời kết
Hướng dẫn cách vắt tuyến hôi cho chó không quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự nhẹ nhàng, kiên nhẫn và hiểu biết nhất định về sinh lý của chó. Việc chủ động chăm sóc tuyến hậu môn giúp chó cảm thấy thoải mái, giảm nguy cơ viêm nhiễm và loại bỏ mùi hôi khó chịu trong nhà. Hãy thực hành đúng cách, theo dõi định kỳ và đừng ngần ngại tìm đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp khi cần. Để tìm hiểu thêm về sức khỏe và chăm sóc thú cưng, bạn có thể tham khảo các bài viết chuyên sâu tại Hanoi Zoo.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 3, 2025 by Thanh Thảo
