Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng một lần đi ngang qua một ngôi nhà và bị chú chó ở đó sủa vang. Cảm giác giật mình, lo lắng và đôi khi là sợ hãi là điều dễ hiểu. Vậy thực chất, người hay bị chó sủa là do những nguyên nhân gì? Liệu có phải do mùi nước hoa, trang phục, hay đơn giản là “duyên nợ” với loài vật này? Bài viết dưới đây sẽ phân tích nguyên nhân khoa học đằng sau hiện tượng này và cung cấp những mẹo ứng xử an toàn, hiệu quả, giúp bạn tự tin hơn khi di chuyển trong khu vực có chó.
Có thể bạn quan tâm: Mua Chó Bắc Kinh Lai Nhật Nên Biết Gì? So Sánh Chi Tiết Và Đánh Giá Toàn Diện
Hiểu Về Ngôn Ngữ Cơ Thể Và Nguyên Nhân Chó Sủa
Chó Sủa Là Hình Thức Giao Tiếp Chính
Chó không thể nói chuyện như con người, vì vậy tiếng sủa là một trong những phương tiện giao tiếp chính của chúng với thế giới xung quanh, bao gồm cả con người và các loài vật khác. Không phải tiếng sủa nào cũng mang ý nghĩa đe dọa. Để hiểu được lý do vì sao một số người hay bị chó sủa, trước tiên cần hiểu được “ngôn ngữ” của chúng.
Tiếng sủa của chó có thể thay đổi về tần số, âm lượng và nhịp điệu, mỗi loại lại mang một thông điệp khác nhau. Một tiếng sủa ngắn, gián đoạn thường là dấu hiệu cảnh báo đơn giản, trong khi một tràng sủa dài, dữ dội và liên tục có thể cho thấy sự căng thẳng hoặc sợ hãi đang tăng cao. Ngoài ra, chó còn sử dụng ngôn ngữ cơ thể để bổ trợ cho tiếng sủa. Một chú chó có đuôi cụp xuống, lông ống xù lên và ánh mắt căng thẳng thì rõ ràng đang trong trạng thái phòng thủ. Ngược lại, một chú chó vẫy đuôi, tai cụp xuống và thân hình thả lỏng thì tiếng sủa của nó có thể chỉ là một lời chào mừng vui vẻ.
Các Nguyên Nhân Khiến Người Hay Bị Chó Sủa
Có nhiều yếu tố khiến một người nào đó thường xuyên bị chó sủa khi đi qua. Những nguyên nhân này có thể xuất phát từ chính bản thân người đó, từ chú chó, hoặc từ hoàn cảnh xung quanh.
1. Dấu Hiệu Nhận Diện Người “Hay Bị Chó Sủa”
Mặc dù không có một “bùa chú” nào khiến một người luôn bị chó sủa, nhưng có một số đặc điểm hành vi và ngoại hình nhất định có thể khiến họ trở thành mục tiêu. Hiểu được những đặc điểm này là bước đầu tiên để thay đổi cách ứng xử.
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là phong cách di chuyển. Người đi nhanh, bước chân dài và dứt khoát thường bị chó coi là mối đe dọa. Chó là loài động vật săn mồi theo bản năng, và khi nhìn thấy một người di chuyển nhanh, chúng có thể nghĩ rằng người đó đang “truy đuổi” hoặc có ý định xâm phạm lãnh thổ của mình. Ngoài ra, việc tránh ánh mắt cũng là một yếu tố. Nhiều người khi thấy chó thường có xu hướng liếc trộm rồi quay đi ngay, hành động này bị chó cảm nhận như một hành vi “lén lút” và đáng ngờ.
Một yếu tố khác ít được chú ý hơn là mùi cơ thể. Chó có khứu giác nhạy bén hơn con người hàng ngàn lần. Một số mùi nước hoa, dầu gội, hoặc thậm chí là mùi mồ hôi có thể khiến chó cảm thấy khó chịu hoặc cảnh giác. Ngoài ra, việc mang theo thức ăn (đặc biệt là đồ ăn có mùi mạnh như thịt, cá) cũng có thể khiến chó bị kích thích và sủa theo bản năng.
2. Phân Biệt Các Loại Chó Và Tính Cách Của Chúng
Không phải tất cả các giống chó đều sủa giống nhau, và không phải tất cả các cá thể trong cùng một giống đều có tính cách giống nhau. Tuy nhiên, có một số đặc điểm chung có thể giúp bạn dự đoán được mức độ “hiếu chiến” của một chú chó.
Chó nghiệp vụ như chó chăn cừu Đức, chó Becgie hay chó Dobermann thường được lai tạo để làm nhiệm vụ canh gác, bảo vệ. Những chú chó này có bản năng bảo vệ lãnh thổ rất mạnh, vì vậy chúng dễ dàng sủa khi có người lạ đến gần. Chó nhỏ như Chihuahua, Poodle hay Pomeranian cũng nổi tiếng là hay sủa. Một phần là do bản năng tự vệ (chó nhỏ cảm thấy cần phải “phô trương thanh thế” để che giấu sự yếu đuối), một phần là do được nuôi dưỡng trong môi trường gia đình, được cưng chiều quá mức, dẫn đến thói quen sủa để đòi hỏi sự chú ý.
Ngược lại, những giống chó lớn nhưng có tính cách hiền lành như Labrador, Golden Retriever hay Newfoundland thường ít khi sủa vô cớ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng hoàn toàn vô hại. Khi cảm thấy nguy hiểm, bất kỳ chú chó nào, dù lớn hay nhỏ, hiền hay dữ, cũng đều có thể trở nên hung hãn.
Cách Nhận Biết Một Chú Chó Có Thể Sẽ Sủa
Đọc Ngôn Ngữ Cơ Thể Của Chó
Trước khi tiếng sủa vang lên, cơ thể của chú chó đã “tiết lộ” rất nhiều điều. Việc học cách đọc ngôn ngữ cơ thể của chó là một kỹ năng quan trọng giúp bạn tránh được những tình huống xấu.
Có thể bạn quan tâm: Máy Hút Lông Rụng Cho Chó Mèo Shed Pal: Hướng Dẫn Sử Dụng Và Bảo Quản Để Nuôi Thú Cưng Sạch Sẽ
Ánh mắt là một trong những chỉ báo rõ ràng nhất. Một ánh mắt chằm chằm, không chớp, đặc biệt là khi đồng tử giãn ra, cho thấy chú chó đang trong trạng thái căng thẳng hoặc chuẩn bị tấn công. Đuôi cũng là một bộ phận phản ánh cảm xúc rất chính xác. Đuôi cụp xuống giữa hai chân là dấu hiệu của sự sợ hãi. Đuôi dựng đứng và vẫy nhanh là dấu hiệu của sự hung hăng. Đuôi buông thõng và vẫy chậm rãi là dấu hiệu của sự thoải mái và vui vẻ.
Tai của chó cũng rất quan trọng. Khi chó cảm thấy an toàn, tai của chúng thường buông thõng tự nhiên. Khi chó cảnh giác hoặc căng thẳng, tai sẽ dựng lên và hướng về phía nguồn âm thanh hoặc mối đe dọa. Ngoài ra, lông ống (lông dọc sống lưng) cũng là một dấu hiệu cần lưu ý. Khi lông ống dựng đứng lên, đó là dấu hiệu chó đang trong trạng thái phòng thủ hoặc chuẩn bị tấn công.
Những Tín Hiệu Báo Trước Tiếng Sủa
Ngoài ngôn ngữ cơ thể, còn có một số hành vi khác báo hiệu rằng chú chó sắp sủa. Một trong những hành vi phổ biến nhất là liếm môi hoặc ngáp. Nhiều người lầm tưởng rằng đây là dấu hiệu của sự thoải mái, nhưng thực tế, đây là những hành vi “xoa dịu” mà chó sử dụng khi chúng cảm thấy lo lắng hoặc không thoải mái. Khi bạn nhìn thấy một chú chó liếm môi hoặc ngáp liên tục khi bạn đến gần, đó là lúc bạn nên cẩn thận.
Một dấu hiệu khác là chó di chuyển chậm lại hoặc đứng im tại chỗ. Thay vì chạy tới chạy lui, chó có thể đứng im và theo dõi bạn một cách chăm chú. Đây là hành vi “đánh giá mối đe dọa” trước khi đưa ra phản ứng. Ngoài ra, chó cũng có thể gầm gừ nhẹ trước khi sủa. Gầm gừ là một lời cảnh báo cuối cùng, và nếu bạn không phản ứng đúng cách, tiếng sủa dữ dội sẽ lập tức vang lên.
Ứng Xử An Toàn Khi Gặp Chó Sủa
Kỹ Năng 1: Kiểm Soát Hơi Thở Và Tâm Lý
Khi bị một chú chó sủa, phản ứng đầu tiên của con người thường là hoảng sợ, tim đập nhanh, thở gấp và có thể bỏ chạy. Tuy nhiên, những phản ứng này lại là “tín hiệu tử thần” đối với chó. Việc bỏ chạy sẽ kích hoạt bản năng săn mồi của chó, khiến chúng lao theo và có thể cắn. Vì vậy, điều quan trọng nhất là kiểm soát cảm xúc và giữ bình tĩnh.
Hãy hít một hơi thật sâu, nín thở trong vài giây, rồi thở ra từ từ. Việc điều chỉnh hơi thở sẽ giúp nhịp tim của bạn chậm lại, từ đó làm giảm cảm giác lo lắng. Hãy tự nhủ rằng phần lớn các vụ chó sủa đều chỉ là để cảnh báo, và nếu bạn ứng xử đúng cách, nguy cơ bị tấn công là rất thấp. Việc giữ tâm lý vững vàng không chỉ giúp bạn tự tin hơn mà còn khiến chú chó cảm nhận được rằng bạn không phải là một mối đe dọa.
Kỹ Năng 2: Tư Thế Đứng Và Ánh Mắt
Tư thế đứng của bạn có thể ảnh hưởng rất lớn đến phản ứng của chú chó. Khi gặp chó, đỪNG BỎ CHẠY. Hãy đứng im tại chỗ, hai chân dang rộng bằng vai để tạo cảm giác vững chãi. Tránh nhìn chằm chằm vào mắt chó, vì ánh mắt trực diện có thể bị coi là thách thức. Thay vào đó, hãy liếc mắt nhẹ sang một bên, hoặc nhìn vào vai của chú chó. Hành động này được coi là một “tín hiệu xoa dịu”, cho thấy bạn không có ý định gây chiến.
Nếu bạn đang cầm vật gì trên tay (túi xách, điện thoại, ô…), hãy giữ chặt nhưng không vung vẩy. Việc vung vẩy tay chân có thể khiến chó nghĩ rằng bạn đang tấn công và phản ứng lại một cách dữ dội. Ngoài ra, hãy thả lỏng cơ thể, tránh đứng thẳng người và cứng nhắc. Cơ thể thả lỏng cho thấy bạn đang ở trạng thái bình tĩnh, không có ý định gây hấn.
Kỹ Năng 3: Di Chuyển Từ Từ Và Rời Khỏi Khu Vực
Sau khi đã bình tĩnh và xác định được tình hình, bước tiếp theo là rời khỏi khu vực một cách an toàn. Hãy di chuyển chậm rãi, từng bước một, tránh quay lưng về phía chú chó. Tốt nhất là nên lùi lại từ từ hoặc đi ngang để luôn trong tầm mắt của chó. Việc quay lưng lại và bỏ chạy là điều tuyệt đối cấm kỵ.
Nếu chú chó tiếp tục sủa và có vẻ như sắp lao vào, hãy ngăn chặn bằng một vật cản. Bạn có thể dùng túi xách, áo khoác hoặc bất kỳ vật gì có thể tạo thành “hàng rào” giữa bạn và chó. Việc này không nhằm mục đích tấn công mà để tạo khoảng cách an toàn và làm chú chó phân tâm.
Kỹ Năng 4: Xử Lý Khi Bị Chó Lao Vào
Có thể bạn quan tâm: Mua Chó Poodle Khổng Lồ: Những Điều Cần Biết Trước Khi Rước Về Nhà
Trong một số trường hợp hiếm gặp, dù bạn đã thực hiện đúng mọi bước, chú chó vẫn có thể lao vào. Khi đó, bạn cần hành động nhanh chóng để tránh bị thương.
Không chống trả bằng tay không. Việc dùng tay để đánh hoặc túm cổ chó là vô cùng nguy hiểm, vì bạn có thể bị cắn vào tay. Thay vào đó, hãy ngã xuống và cuộn tròn người lại. Dùng hai tay che mặt và cổ, hai chân co lại để bảo vệ các cơ quan nội tạng. Tư thế này được gọi là “tư thế bóng đá”, và nó giúp giảm thiểu các chấn thương nghiêm trọng nếu bị chó cắn.
Nếu có thể, hãy tìm cách trèo lên một nơi cao như bệ đá, hàng rào hoặc gốc cây. Việc này không chỉ giúp bạn thoát khỏi tầm với của chó mà còn khiến chó cảm thấy bối rối và có thể ngừng tấn công. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng nước hoặc phun hơi cay (nếu có) để làm chó hoảng sợ và bỏ đi. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng hơi cay cần được thực hiện đúng cách và chỉ dùng trong trường hợp khẩn cấp.
Phòng Ngừa: Làm Thế Nào Để Trở Thành “Người Không Bị Chó Sủa”?
Thay Đổi Thói Quen Di Chuyển
Một trong những cách hiệu quả nhất để tránh bị chó sủa là thay đổi thói quen di chuyển. Như đã nói ở trên, việc đi nhanh, bước dài và dứt khoát thường khiến chó cảm thấy bị đe dọa. Thay vào đó, hãy đi chậm lại, bước chân nhẹ nhàng và đều đặn. Việc này giúp bạn trông “ít đe dọa” hơn trong mắt chó.
Ngoài ra, hãy tránh đi qua những khu vực có nhiều chó vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, vì đây là thời điểm chó thường được dắt ra ngoài đi vệ sinh hoặc vận động. Nếu bắt buộc phải đi qua, hãy chọn đường rộng rãi, có nhiều người qua lại, vì chó thường ít khi sủa dữ dội trong môi trường đông đúc.
Trang Phục Và Mùi Cơ Thể
Mùi cơ thể và trang phục cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến việc bạn có bị chó sủa hay không. Hãy tránh sử dụng các loại nước hoa có mùi mạnh, đặc biệt là những mùi ngọt gắt hoặc có pha hương liệu động vật. Một số loại nước hoa có chứa thành phần từ da hoặc lông thú, điều này có thể khiến chó cảnh giác.
Về trang phục, hãy tránh mặc quần áo có màu sắc sặc sỡ hoặc có in hình các con vật (đặc biệt là động vật săn mồi như hổ, báo). Chó có thể bị kích thích bởi những hình ảnh này và phản ứng một cách quá mức. Thay vào đó, hãy chọn những bộ quần áo có màu trung tính như xám, xanh rêu hoặc nâu đất.
Học Cách Giao Tiếp Với Chó
Một cách phòng ngừa hiệu quả khác là học cách giao tiếp với chó. Khi đi ngang qua một chú chó, hãy liếc mắt nhẹ về phía nó, sau đó gật đầu chào và tiếp tục đi. Hành động này cho thấy bạn đang “thừa nhận sự hiện diện” của chó, nhưng không có ý định xâm phạm lãnh thổ của nó. Ngoài ra, bạn cũng có thể nói nhỏ một câu nhẹ nhàng như “Chào cậu, mình đang đi ngang qua đây thôi”, điều này giúp chó cảm nhận được giọng nói của bạn là thân thiện.
Nếu bạn có thời gian và điều kiện, hãy tham gia một khóa học ngắn hạn về ngôn ngữ cơ thể của chó. Những khóa học này thường do các huấn luyện viên chuyên nghiệp tổ chức và cung cấp rất nhiều kiến thức hữu ích giúp bạn tự tin hơn khi tiếp xúc với loài vật này.
Khi Nào Cần Tìm Đến Chuyên Gia?
Dấu Hiệu Chó Bị Bệnh Hoặc Có Hành Vi Bất Thường
Có thể bạn quan tâm: Mua Chó Corgi Hà Nội: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Phần lớn các trường hợp chó sủa đều là hành vi bình thường, xuất phát từ bản năng bảo vệ lãnh thổ hoặc cảnh báo. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu cho thấy chú chó có thể đang bị bệnh hoặc có hành vi bất thường, và trong những trường hợp này, bạn nên tránh xa và thông báo cho chủ nhân của nó.
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là chó chảy dãi nhiều, liếm môi liên tục, co giật hoặc có biểu hiện mất phương hướng. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của bệnh dại, một căn bệnh nguy hiểm và có thể lây sang người qua vết cắn. Ngoài ra, chó có ánh mắt đờ đẫn, đi loạng choạng hoặc sủa không ngừng nghỉ dù không có kích thích nào cũng có thể đang gặp vấn đề về thần kinh hoặc tâm lý.
Nếu bạn phát hiện một chú chó có những dấu hiệu bất thường như trên, hãy tránh tiếp xúc trực tiếp, không cố gắng tiếp cận hoặc vuốt ve nó, và thông báo ngay cho chủ nhân hoặc cơ quan chức năng (như trạm y tế địa phương hoặc đội kiểm soát động vật) để được xử lý kịp thời.
Khi Nào Nên Báo Cáo Với Chính Quyền Địa Phương?
Trong một số trường hợp, việc một chú chó thường xuyên sủa và có hành vi hung hăng có thể trở thành vấn đề về an ninh trật tự và an toàn cộng đồng. Nếu bạn hoặc người thân đã nhiều lần bị một chú chó nhất định sủa hoặc đuổi theo, đặc biệt là khi chú chó đó không được đeo rọ mõm hoặc xích lại theo quy định, bạn hoàn toàn có quyền báo cáo với chính quyền địa phương.
Hầu hết các thành phố lớn đều có quy định về việc nuôi chó, bao gồm việc đăng ký nuôi chó, tiêm phòng dại, đeo rọ mõm khi dắt chó ra nơi công cộng, và không để chó phóng uế bừa bãi. Nếu chủ nhân của chú chó không tuân thủ những quy định này, bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến Ủy ban nhân dân phường/xã nơi bạn sinh sống. Trong đơn, hãy nêu rõ thời gian, địa điểm, và mô tả hành vi của chú chó, nếu có thể hãy cung cấp hình ảnh hoặc video làm bằng chứng.
Ngoài ra, bạn cũng có thể liên hệ với Hanoi Zoo, nơi thường xuyên tổ chức các chương trình tuyên truyền về nuôi chó an toàn và phòng chống bệnh dại. Đội ngũ chuyên gia tại đây có thể cung cấp cho bạn những lời khuyên hữu ích và hỗ trợ trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến chó dữ.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Tại sao một số người lại “hợp” với chó hơn những người khác?
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc một người có “hợp” với chó hay không. Một số người có giọng nói nhẹ nhàng, cử chỉ nhẹ nhàng và không tỏ ra sợ hãi khi tiếp xúc với chó, điều này khiến chó cảm thấy an toàn và dễ dàng tiếp cận hơn. Ngoài ra, mùi cơ thể và trang phục cũng đóng vai trò quan trọng. Những người sử dụng nước hoa có mùi nhẹ, không quá nồng, và mặc quần áo có màu trung tính thường ít bị chó sủa hơn.
2. Chó có thực sự “nhận biết” được người tốt và người xấu không?
Mặc dù chó không thể phân biệt “tốt” và “xấu” theo cách con người hiểu, nhưng chúng có khả năng cảm nhận được cảm xúc và mức độ an toàn của một người thông qua hơi thở, ánh mắt, và ngôn ngữ cơ thể. Một người đang lo lắng, sợ hãi hoặc có ý định xấu thường có hơi thở gấp, tim đập nhanh, và cử chỉ cứng nhắc, những tín hiệu này đều có thể bị chó “đọc” được.
3. Làm thế nào để dạy trẻ nhỏ cách ứng xử khi gặp chó?
Trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị chó tấn công nhất do hiếu động và chưa có khả năng kiểm soát hành vi. Để dạy trẻ cách ứng xử khi gặp chó, phụ huynh nên giải thích cho trẻ hiểu rằng chó là động vật có cảm xúc, và không nên trêu chọc hoặc chạy nhảy trước mặt chó. Ngoài ra, hãy dạy trẻ cách đứng im, không nhìn chằm chằm, và hét to kêu cứu nếu bị chó đuổi. Việc cho trẻ tiếp xúc với chó từ nhỏ, dưới sự giám sát của người lớn, cũng giúp trẻ học cách tôn trọng và làm quen với loài vật này.
Hiểu được vì sao mình hay bị chó sủa không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi di chuyển mà còn là chìa khóa để phòng tránh những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra. Quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, đọc hiểu ngôn ngữ cơ thể của chó, và ứng xử phù hợp. Nếu bạn đang tìm kiếm thêm thông tin về thế giới động vật và cách chung sống hòa hợp với thiên nhiên, hãy ghé thăm Hanoi Zoo để tham gia các chương trình giáo dục và trải nghiệm thực tế thú vị.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 3, 2025 by Thanh Thảo
