Thuốc nhỏ mắt của người dùng cho chó được không?

Thuốc nhỏ mắt của người dùng cho chó được không? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại ẩn chứa nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng cho thú cưng của bạn. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn toàn bộ kiến thức khoa học và thực tiễn để hiểu rõ tại sao việc sử dụng thuốc nhỏ mắt người cho chó là một hành động nguy hiểm, các triệu chứng khi chó bị kích ứng mắt, các loại thuốc nhỏ mắt dành riêng cho chó, và cách chăm sóc mắt cho thú cưng một cách an toàn và hiệu quả nhất.

Có thể bạn quan tâm: Chó Mẹ Bị Sốt Sữa: Nguyên Nhân, Biểu Hiện Và Cách Xử Lý Kịp Thời

Khi nào cần dùng thuốc nhỏ mắt cho chó?

Mắt là một trong những cơ quan nhạy cảm và dễ bị tổn thương nhất ở chó. Khi gặp các vấn đề về mắt, chó thường có những biểu hiện rõ ràng mà chủ nuôi cần lưu ý.

Các dấu hiệu cho thấy chó cần được chăm sóc mắt

Chó có thể không thể nói bằng lời, nhưng cơ thể chúng lại gửi đi những tín hiệu rõ ràng khi có điều gì đó không ổn. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất cho thấy mắt của chó đang gặp vấn đề:

• Chảy nước mắt quá nhiều hoặc có dịch tiết: Bình thường, chó cũng có nước mắt để giữ ẩm cho mắt, nhưng nếu bạn thấy nước mắt chảy liên tục, có màu vàng, xanh hoặc đặc quánh, đó là dấu hiệu cảnh báo.
• Mắt đỏ hoặc sưng nề: Lòng trắng mắt (củng mạc) chuyển sang màu đỏ, mí mắt sưng phồng lên là biểu hiện của viêm nhiễm hoặc kích ứng.
• Chó dụi mắt liên tục: Hành động dụi mắt bằng chân hoặc cọ vào vật dụng là cách chó cố gắng làm dịu cảm giác ngứa, khó chịu trong mắt.
• Nhắm mắt hoặc chớp mắt nhiều: Nếu chó thường xuyên nhắm mắt một bên, chớp mắt nhanh hoặc chỉ háo mắt một chút rồi lại nhắm lại, rất có thể mắt nó đang bị đau.
• Mắt có vệt trắng hoặc mờ: Bất kỳ sự thay đổi nào về màu sắc của giác mạc (phần đen ở giữa mắt) như xuất hiện vệt trắng, xám hoặc đục mờ đều cần được quan tâm ngay lập tức.
• Thay đổi hành vi: Chó có thể trở nên cáu kỉnh, không muốn chơi đùa, hoặc tránh ánh sáng mạnh.

Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, điều quan trọng nhất là không tự ý dùng thuốc mà cần đưa chó đến gặp bác sĩ thú y để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Các nguyên nhân phổ biến gây kích ứng mắt ở chó

Hiểu được nguyên nhân sẽ giúp bạn có biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn. Dưới đây là một số nguyên nhân hàng đầu:

• Dị vật: Bụi, lông, cát, gai, hoặc bất kỳ vật thể nhỏ nào lọt vào mắt đều có thể gây kích ứng, trầy xước giác mạc và viêm nhiễm.
• Viêm kết mạc (đau mắt đỏ): Đây là một trong những bệnh về mắt phổ biến nhất ở chó, có thể do vi khuẩn, virus, hoặc dị ứng gây ra. Viêm kết mạc khiến mắt đỏ, ngứa và có dịch tiết.
• Trầy xước hoặc loét giác mạc: Những vết trầy xước nhỏ trên bề mặt giác mạc có thể do cào cấu, va chạm, hoặc dị vật gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời, chúng có thể tiến triển thành loét giác mạc, một tình trạng nghiêm trọng có thể dẫn đến mất thị lực.
• Glôcôm (cườm mắt): Là tình trạng tăng nhãn áp, gây đau đớn dữ dội và có thể làm mù chó nếu không được điều trị khẩn cấp.
• Dị ứng: Chó cũng có thể bị dị ứng với phấn hoa, bụi, hóa chất trong thuốc tẩy rửa, hoặc thực phẩm. Dị ứng thường gây ngứa mắt, chảy nước mắt và sưng mí.
• Nhiễm trùng: Vi khuẩn và virus là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng mắt ở chó, đặc biệt là ở những chú chó có hệ miễn dịch yếu.
• Tổn thương do va chạm: Chó hiếu động, đặc biệt là các giống lớn, có nguy cơ cao bị chấn thương vùng mắt khi chạy nhảy, chơi đùa quá mức hoặc bị vật gì đó va phải.

Tại sao không nên dùng thuốc nhỏ mắt của người cho chó?

Việc dùng chung thuốc giữa người và chó là một sai lầm nghiêm trọng, đặc biệt là với những cơ quan nhạy cảm như mắt. Dưới đây là những lý do khoa học và thực tiễn tại sao bạn tuyệt đối không nên làm điều này.

Sự khác biệt về sinh lý mắt giữa người và chó

Mắt của chó và mắt của người có cấu tạo khác nhau, do đó nhu cầu về pH, nồng độ hoạt chất và các thành phần khác trong thuốc cũng khác biệt.

Có thể bạn quan tâm: Chế Độ Dinh Dưỡng Khoa Học Cho Chó Lạp Xưởng (dachshund): Từ Con Đến Trưởng Thành

• Độ pH khác nhau: Mắt người có độ pH trung tính hoặc hơi kiềm (khoảng 7.0-7.5), trong khi mắt chó thường có độ pH thấp hơn, thiên về axit hơn (khoảng 6.5-7.2). Việc nhỏ một loại thuốc có độ pH không phù hợp vào mắt chó có thể phá vỡ lớp phim nước mắt tự nhiên, gây kích ứng, bỏng rát và làm tổn thương giác mạc.
• Tốc độ làm lành vết thương: Giác mạc của chó có xu hướng lành chậm hơn so với người. Một số thành phần trong thuốc nhỏ mắt người có thể ức chế quá trình lành vết thương hoặc thậm chí làm chậm quá trình này ở chó.
• Cấu trúc mí mắt và tuyến lệ: Chó có cấu trúc mí mắt và tuyến lệ khác biệt so với người. Một số loại thuốc nhỏ mắt người có thể ảnh hưởng đến chức năng của các tuyến này, gây khô mắt hoặc tăng tiết dịch bất thường.

Những nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng thuốc nhỏ mắt người cho chó

Hậu quả của việc tự ý dùng thuốc có thể rất nghiêm trọng, từ những kích ứng nhẹ đến mù lòa vĩnh viễn.

• Kích ứng và viêm giác mạc: Như đã nói ở trên, độ pH không phù hợp có thể gây bỏng nhẹ trên bề mặt giác mạc, dẫn đến viêm giác mạc. Tình trạng này khiến chó đau đớn, sợ ánh sáng và có thể để lại sẹo trên giác mạc, ảnh hưởng đến thị lực.
• Phản ứng dị ứng: Chó có thể dị ứng với bất kỳ thành phần nào trong thuốc nhỏ mắt người, từ chất bảo quản đến hoạt chất chính. Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện bằng sưng nề, ngứa ngáy dữ dội, và thậm chí là sốc phản vệ nếu không được xử lý kịp thời.
• Loét giác mạc tiến triển: Nếu chó bị loét giác mạc nhẹ, việc nhỏ thuốc không phù hợp có thể làm tình trạng loét trở nên nghiêm trọng hơn, ăn sâu vào giác mạc và có nguy cơ vỡ nhãn cầu.
• Tăng nhãn áp: Một số loại thuốc nhỏ mắt người, đặc biệt là những loại chứa corticosteroid, có thể làm tăng nhãn áp ở chó. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những giống chó có nguy cơ cao mắc glôcôm như Chow Chow, Cocker Spaniel, hoặc Beagle.
• Ảnh hưởng đến gan và thận: Khi nhỏ thuốc vào mắt, một phần thuốc sẽ được hấp thu vào máu qua đường mạch máu ở kết mạc. Gan và thận của chó không được thiết kế để chuyển hóa các hoạt chất trong thuốc dành cho người, dẫn đến nguy cơ tích tụ chất độc và suy giảm chức năng các cơ quan này.
• Che giấu triệu chứng,延误 chẩn đoán: Việc tự ý dùng thuốc có thể làm giảm các triệu chứng tạm thời, khiến bạn nghĩ rằng chó đã đỡ. Tuy nhiên, điều này lại che giấu đi nguyên nhân thực sự của bệnh, làm延误 thời gian điều trị chính xác và có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Các thành phần nguy hiểm trong thuốc nhỏ mắt người

Một số thành phần phổ biến trong thuốc nhỏ mắt người lại là “thủ phạm” gây hại cho chó:

• Tetrahydrozoline: Là chất co mạch thường thấy trong các loại thuốc nhỏ mắt giúp làm hết đỏ mắt. Ở chó, chất này có thể gây co đồng tử, tăng nhãn áp, và các vấn đề về hệ thần kinh nếu hấp thu quá nhiều.
• Naphazoline: Cũng là một chất co mạch, có thể gây kích ứng nặng và các phản ứng phụ tương tự như tetrahydrozoline.
• Corticosteroid (dexamethasone, hydrocortisone, prednisolone…): Mặc dù có tác dụng chống viêm mạnh, nhưng corticosteroid có thể làm chậm quá trình lành vết thương ở giác mạc chó, làm trầm trọng thêm các bệnh về mắt do vi khuẩn hoặc virus, và gây tăng nhãn áp.
• Chất bảo quản (Benzalkonium chloride – BAK): Chất bảo quản này có trong hầu hết các loại thuốc nhỏ mắt người để ngăn vi khuẩn phát triển trong lọ thuốc. Tuy nhiên, BAK có thể gây độc cho tế bào biểu mô bề mặt mắt của chó, đặc biệt là khi dùng kéo dài, dẫn đến khô mắt, viêm giác mạc và loét giác mạc.
• Kháng sinh phổ biến cho người (tobramycin, ofloxacin…): Mặc dù một số kháng sinh này cũng được dùng cho chó, nhưng liều lượng và nồng độ được điều chỉnh riêng biệt. Việc dùng sai liều có thể dẫn đến kháng thuốc hoặc ngộ độc.

Các loại thuốc nhỏ mắt dành riêng cho chó

May mắn thay, thị trường thú y hiện nay đã có rất nhiều loại thuốc nhỏ mắt được nghiên cứu và sản xuất dành riêng cho chó. Việc sử dụng những loại thuốc này không chỉ an toàn hơn mà còn hiệu quả hơn rất nhiều.

Phân loại thuốc nhỏ mắt cho chó

Thuốc nhỏ mắt cho chó được phân thành nhiều nhóm khác nhau tùy theo mục đích sử dụng:

• Thuốc nhỏ mắt làm sạch và dưỡng ẩm: Đây là loại thuốc không chứa hoạt chất điều trị, thường chỉ là dung dịch nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) hoặc các dung dịch có chứa chất làm mềm và dưỡng ẩm. Chúng được dùng để rửa trôi bụi bẩn, dị vật nhỏ, làm dịu mắt khi bị kích ứng nhẹ, hoặc để làm ẩm cho những chú chó bị khô mắt.
• Thuốc nhỏ mắt kháng sinh: Dùng để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra, như viêm kết mạc do vi khuẩn, loét giác mạc nhiễm trùng… Các hoạt chất kháng sinh phổ biến trong thuốc nhỏ mắt thú y bao gồm: chloramphenicol, gentamicin, tobramycin, ciprofloxacin…
• Thuốc nhỏ mắt kháng viêm: Được dùng để giảm viêm, sưng và đau trong các bệnh về mắt. Có hai nhóm chính:
  • Kháng viêm không steroid (NSAIDs): Như diclofenac, ketorolac… giúp giảm đau và chống viêm hiệu quả mà không gây ra các tác dụng phụ của corticosteroid.
  • Kháng viêm steroid: Như dexamethasone, hydrocortisone, prednisolone… có tác dụng chống viêm mạnh, nhưng cần được sử dụng dưới sự chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sĩ thú y do nguy cơ gây tác dụng phụ.
• Thuốc nhỏ mắt kháng virus: Dùng để điều trị các bệnh về mắt do virus gây ra, chẳng hạn như viêm kết mạc do virus herpes ở chó (mặc dù hiếm gặp hơn ở mèo). Các hoạt chất phổ biến bao gồm: idoxuridine, trifluridine…
• Thuốc nhỏ mắt điều trị glôcôm: Các loại thuốc này giúp giảm nhãn áp bằng cách làm giảm sản xuất dịch trong mắt hoặc tăng đào thải dịch. Các hoạt chất phổ biến bao gồm: dorzolamide, brinzolamide, latanoprost, timolol…
• Thuốc nhỏ mắt điều trị loét giác mạc: Ngoài kháng sinh, các loại thuốc này có thể chứa các thành phần giúp thúc đẩy quá trình lành vết thương trên giác mạc, như huyết thanh tự thân (autologous serum) hoặc các yếu tố tăng trưởng.
• Thuốc nhỏ mắt chống nấm: Dùng để điều trị các nhiễm trùng do nấm gây ra ở mắt, một tình trạng hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng. Các hoạt chất phổ biến bao gồm: natamycin, amphotericin B…

Cách chọn thuốc nhỏ mắt phù hợp cho chó

Việc chọn đúng loại thuốc là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Dưới đây là các bước bạn nên làm:

• Đưa chó đi khám bác sĩ thú y: Đây là bước quan trọng nhất và bắt buộc. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra mắt chó bằng các dụng cụ chuyên biệt, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và chỉ định loại thuốc phù hợp nhất. Tuyệt đối không tự chẩn đoán và tự mua thuốc.
• Cung cấp thông tin đầy đủ cho bác sĩ thú y: Hãy kể cho bác sĩ biết về các triệu chứng mà bạn quan sát được, thời gian xuất hiện triệu chứng, tiền sử bệnh lý của chó (nếu có), và bất kỳ loại thuốc nào chó đang dùng.
• Tuân thủ chỉ định của bác sĩ: Dùng đúng loại thuốc, đúng liều lượng, đúng tần suất và đúng thời gian điều trị. Việc ngưng thuốc quá sớm có thể khiến bệnh tái phát hoặc vi khuẩn kháng thuốc.
• Theo dõi phản ứng của chó: Trong quá trình điều trị, hãy quan sát xem triệu chứng có cải thiện không, chó có biểu hiện dị ứng hay khó chịu gì không. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y.

Một số loại thuốc nhỏ mắt phổ biến cho chó (danh sách tham khảo)

Dưới đây là một số loại thuốc nhỏ mắt phổ biến được bác sĩ thú y kê đơn. Lưu ý: Danh sách này chỉ mang tính chất tham khảo. Bạn tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng mà không có chỉ định của bác sĩ thú y.

• Optimmune (ciclosporin): Là một loại thuốc nhỏ mắt dạng nhũ tương, chứa hoạt chất ciclosporin – một chất ức chế miễn dịch. Optimmune được dùng để điều trị viêm kết mạc mãn tính do suy giảm miễn dịch (KCS – Keratoconjunctivitis sicca), hay còn gọi là “hội chứng mắt khô” ở chó. Thuốc giúp tăng tiết nước mắt và giảm viêm.
• Terramycin (oxytetracycline và polymyxin B): Là một loại thuốc mỡ tra mắt phổ biến, có tác dụng kháng khuẩn rộng. Được dùng để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn nhạy cảm với oxytetracycline và polymyxin B, bao gồm viêm kết mạc, viêm bờ mi và loét giác mạc nhiễm trùng.
• Vetropolycin (bacitracin, neomycin, polymyxin B): Cũng là một loại thuốc mỡ tra mắt kháng sinh phổ rộng, dùng để điều trị các nhiễm trùng bề mặt mắt do vi khuẩn.
• Gentamicin Sulfate Ophthalmic Solution: Là dung dịch nhỏ mắt chứa gentamicin, một loại kháng sinh aminoglycoside. Được dùng để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn nhạy cảm với gentamicin.
• Tobrex (tobramycin): Là một loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh phổ rộng, dùng để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn nhạy cảm với tobramycin.
• Idoxuridine Ophthalmic Solution: Là một loại thuốc nhỏ mắt kháng virus, dùng để điều trị các bệnh về mắt do virus, đặc biệt là viêm giác mạc do herpesvirus.
• Dorzolamide Ophthalmic Solution: Là một loại thuốc nhỏ mắt dùng để điều trị glôcôm ở chó bằng cách giảm sản xuất dịch trong mắt, từ đó làm giảm nhãn áp.
• Lacri-Lube (lanolin và petrolatum): Là một loại thuốc mỡ tra mắt làm mềm và bảo vệ bề mặt mắt, dùng để điều trị tạm thời các triệu chứng của khô mắt hoặc để bảo vệ mắt trong quá trình điều trị các bệnh khác.

Cách nhỏ thuốc mắt cho chó an toàn và hiệu quả

Việc nhỏ thuốc đúng cách không chỉ giúp thuốc phát huy tác dụng mà còn tránh được những tổn thương không đáng có cho mắt chó. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước.

Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Chó Ngao Tây Tạng: Khám Phá Vẻ Đẹp Và Bản Chất Của Loài Chó Khổng Lồ

Chuẩn bị trước khi nhỏ thuốc

• Rửa tay sạch sẽ: Dùng xà phòng và nước ấm để rửa tay, loại bỏ vi khuẩn và bụi bẩn. Đây là bước quan trọng để tránh lây nhiễm chéo.
• Chuẩn bị dụng cụ: Bạn cần có:
  • Lọ thuốc nhỏ mắt đã được bác sĩ thú y kê đơn.
  • Găng tay dùng một lần (nếu có, để tăng độ vô trùng).
  • Một chiếc khăn sạch để lau nước mắt hoặc dịch tiết thừa.
  • Một người hỗ trợ (nếu chó của bạn hiếu động hoặc khó kiểm soát).
• Kiểm tra thuốc: Đảm bảo thuốc còn trong hạn sử dụng, không bị đổi màu hoặc có cặn. Nếu lọ thuốc đã mở nắp quá lâu (thường là trên 1 tháng), tốt nhất nên vứt đi và dùng lọ mới.
• Làm ấm thuốc (nếu cần): Nếu thuốc đang được bảo quản trong tủ lạnh, hãy để thuốc ở nhiệt độ phòng khoảng 10-15 phút trước khi nhỏ. Thuốc quá lạnh có thể khiến chó giật mình và co giật mí mắt.

Các bước nhỏ thuốc mắt cho chó

• Bước 1: Giữ chó ở tư thế ổn định

  • Với chó nhỏ: Đặt chó nằm trong lòng hoặc trên bàn cao vừa tầm với bạn. Một tay ôm nhẹ thân mình chó để giữ cố định.
  • Với chó lớn: Để chó ngồi hoặc nằm xuống. Một người hỗ trợ giữ đầu chó nhẹ nhàng nhưng chắc chắn, tránh để chó quay đầu hoặc vùng vẫy.
  • Quan trọng: Luôn nhẹ nhàng và kiên nhẫn. Nếu chó quá sợ hãi hoặc chống đối, hãy tạm dừng và thử lại sau.

• Bước 2: Làm sạch mắt (nếu cần)

  • Dùng khăn sạch, thấm nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) hoặc nước ấm.
  • Nhẹ nhàng lau sạch dịch tiết, bụi bẩn xung quanh mí mắt. Lau từ khóe mắt trong ra khóe mắt ngoài.
  • Lưu ý: Không dùng bông tăm hoặc vật cứng để ngoáy vào trong mắt chó.

• Bước 3: Nhỏ thuốc

  • Dùng tay không thuận (thường là tay trái nếu bạn thuận tay phải) nhẹ nhàng kéo mí mắt dưới của chó xuống để tạo thành một “túi nhỏ”.
  • Tay còn lại (tay thuận) cầm lọ thuốc nhỏ mắt, đưa đầu ống nhỏ giọt không chạm vào mắt chó. Khoảng cách an toàn là khoảng 1-2 cm.
  • Nhỏ đúng số giọt theo chỉ định của bác sĩ thú y (thường là 1-2 giọt). Không nhỏ quá nhiều vì mắt chó chỉ chứa được một lượng nhỏ, phần thừa sẽ tràn ra ngoài.
  • Lưu ý: Tránh chạm đầu ống nhỏ giọt vào mắt, mí mắt hoặc lông mi của chó để tránh nhiễm bẩn thuốc.

• Bước 4: Massage nhẹ nhàng

  • Sau khi nhỏ thuốc, nhẹ nhàng nhắm mắt chó lại và massage nhẹ vùng mí mắt trong khoảng 10-15 giây. Việc này giúp thuốc lan đều trên bề mặt mắt và thấm sâu vào các mô.
  • Không massage quá mạnh vì có thể gây tổn thương giác mạc.

• Bước 5: Lau sạch phần thuốc thừa

  • Dùng khăn sạch lau nhẹ phần thuốc thừa tràn ra ngoài mí mắt.

Những lưu ý quan trọng khi nhỏ thuốc mắt cho chó

• Tuân thủ đúng lịch trình: Nhỏ thuốc đúng giờ, đúng tần suất (ví dụ: 3 lần/ngày, cách nhau 8 tiếng). Việc quên liều hoặc nhỏ thuốc không đúng lịch trình có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
• Không trộn lẫn các loại thuốc: Nếu chó cần dùng nhiều loại thuốc nhỏ mắt (ví dụ: kháng sinh và kháng viêm), hãy hỏi bác sĩ thú y về khoảng cách thời gian giữa các lần nhỏ. Thông thường, nên cách nhau ít nhất 5-10 phút để thuốc này không bị rửa trôi bởi thuốc kia.
• Bảo quản thuốc đúng cách: Đọc kỹ hướng dẫn bảo quản trên bao bì. Một số loại thuốc cần được bảo quản trong tủ lạnh, một số khác thì để ở nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Quan sát phản ứng của chó: Trong vài ngày đầu sử dụng, hãy để ý xem chó có biểu hiện dị ứng (sưng nề, đỏ, ngứa ngáy dữ dội) hay không. Nếu có, hãy ngừng thuốc và liên hệ bác sĩ thú y ngay lập tức.
• Không dùng chung thuốc cho nhiều chó: Mỗi chú chó có thể có bệnh và phản ứng thuốc khác nhau. Việc dùng chung thuốc có thể lây lan vi khuẩn hoặc virus.
• Bảo quản lọ thuốc kín: Sau mỗi lần sử dụng, hãy đóng nắp lọ thuốc thật chặt để tránh nhiễm bẩn.
• Ghi nhớ ngày mở nắp: Ghi ngày mở nắp lên nhãn lọ thuốc để theo dõi thời hạn sử dụng sau khi mở.

Xử lý khi chó không chịu nhỏ thuốc

• Huấn luyện từ nhỏ: Nếu có thể, hãy tập cho chó làm quen với việc chạm vào mắt từ khi còn nhỏ, bằng cách massage nhẹ nhàng quanh vùng mắt và thưởng cho chó khi nó giữ yên.
• Chia nhỏ quá trình: Nếu chó quá khó bảo, hãy chia việc nhỏ thuốc thành các bước nhỏ. Đầu tiên là giữ chó yên, sau đó là chạm nhẹ vào mí mắt, rồi mới đến việc nhỏ thuốc. Thưởng cho chó sau mỗi bước thành công.
• Sử dụng đồ chơi hoặc đồ ăn vặt để đánh lạc hướng: Một người có thể dùng đồ chơi hoặc đồ ăn vặt để thu hút sự chú ý của chó trong khi người kia nhỏ thuốc.
• Tâm sự và an ủi: Nói chuyện nhẹ nhàng, an ủi chó trong suốt quá trình. Sự bình tĩnh của bạn sẽ giúp chó phần nào giảm lo lắng.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ thú y: Nếu chó thực sự quá hung dữ hoặc sợ hãi, bác sĩ thú y có thể kê đơn thuốc dạng uống hoặc tiêm để thay thế, hoặc hướng dẫn bạn các kỹ thuật kiểm soát chó an toàn hơn.

Các biện pháp phòng ngừa các bệnh về mắt ở chó

Phòng bệnh hơn chữa bệnh – câu nói này đặc biệt đúng với các vấn đề về mắt ở chó. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa hiệu quả mà bạn có thể áp dụng hàng ngày.

Chăm sóc vệ sinh mắt hàng ngày

• Lau mắt hàng ngày: Dùng khăn mềm, sạch và thấm nước muối sinh lý để lau nhẹ quanh mí mắt, loại bỏ bụi bẩn và dịch tiết. Làm điều này mỗi ngày một lần, đặc biệt là vào buổi sáng khi chó mới ngủ dậy.
• Cắt tỉa lông quanh mắt: Những giống chó có lông dài như Poodle, Bichon Frise, Shih Tzu… cần được cắt tỉa lông quanh mắt thường xuyên để tránh lông rơi vào trong mắt gây kích ứng.
• Rửa mắt bằng nước muối sinh lý: Nếu chó thường xuyên ra nhiều ghèn hoặc sống trong môi trường nhiều bụi bẩn, bạn có thể nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý vào mắt chó mỗi ngày để làm sạch và dịu mắt. Lưu ý: Chỉ dùng nước muối sinh lý, không dùng bất kỳ loại thuốc nhỏ mắt nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ thú y.

Chế độ dinh dưỡng phù hợp cho sức khỏe mắt của chó

• Chế độ ăn cân bằng: Một chế độ ăn đầy đủ protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất là nền tảng cho sức khỏe tổng thể, bao gồm cả sức khỏe mắt.
• Các dưỡng chất tốt cho mắt:
  • Vitamin A: Rất quan trọng cho thị lực, đặc biệt là trong điều kiện ánh sáng yếu. Có nhiều trong gan, trứng, sữa, cà rốt, rau lá xanh đậm.
  • Vitamin C: Là chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ các tế bào mắt khỏi bị tổn thương do các gốc tự do. Có nhiều trong cam, quýt, bưởi, ổi, ớt chuông, súp lơ xanh.
  • Vitamin E: Cũng là một chất chống oxy hóa hiệu quả, giúp bảo vệ màng tế bào trong mắt. Có nhiều trong các loại hạt (hạnh nhân, óc chó), dầu thực vật, rau lá xanh.
  • Omega-3 fatty acids (DHA và EPA): Giúp duy trì chức năng của võng mạc và giảm nguy cơ các bệnh về mắt do viêm. Có nhiều trong cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá trích, hoặc các loại dầu cá.
  • Lutein và Zeaxanthin: Là hai carotenoid tập trung cao trong võng mạc, giúp lọc ánh sáng xanh có hại và bảo vệ mắt khỏi tổn thương do oxy hóa. Có nhiều trong rau lá xanh đậm (cải xoăn, rau bina), ớt vàng, ngô.
• Bổ sung thực phẩm chức năng: Nếu chế độ ăn hàng ngày của chó không cung cấp đủ các dưỡng chất trên, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về việc bổ sung các thực phẩm chức năng dành riêng cho sức khỏe mắt của chó. Tuy nhiên, không nên tự ý bổ sung mà không có chỉ định, vì liều lượng quá cao cũng có thể gây hại.

Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến mắt chó

• Ánh sáng mặt trời: Giống như con người, chó cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tia UV. Nếu chó của bạn thường xuyên hoạt động ngoài trời, hãy cân nhắc cho nó đeo kính bảo hộ dành cho chó (dog goggles) để bảo vệ mắt.
• Khói bụi và ô nhiễm: Môi trường sống nhiều khói bụi, khói thuốc lá, hoặc hóa chất có thể gây kích ứng mắt cho chó. Hãy giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát, và hạn chế để chó tiếp xúc với khói thuốc.
• Tắm gội: Khi tắm cho chó, hãy cẩn thận tránh để xà phòng, sữa tắm, hoặc nước dội thẳng vào mắt. Nên dùng cốc múc nước nhẹ nhàng hoặc dùng khăn ướt để lau người chó.
• Vận động an toàn: Khi cho chó chạy nhảy, chơi đùa, hãy chọn những khu vực an toàn, tránh có nhiều vật nhọn, bụi bẩn, hoặc cây cối rậm rạp có thể làm chó bị thương ở mắt.

Lịch khám sức khỏe định kỳ cho chó

• Khám sức khỏe toàn diện hàng năm: Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, bao gồm cả các bệnh về mắt. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra tổng quát cả cơ thể, trong đó có mắt, để đảm bảo chó của bạn luôn khỏe mạnh.
• Khám mắt chuyên sâu: Nếu chó của bạn thuộc giống có nguy cơ cao mắc các bệnh về mắt (như Pekingese, Bulldog, Pug – do cấu tạo mắt lồi; hay Beagle, Cocker Spaniel – do nguy cơ glôcôm cao), hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y về việc khám mắt chuyên sâu định kỳ (có thể 6 tháng/lần).
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Luôn để ý đến hành vi và vẻ ngoài của chó. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở mắt, dù là nhẹ, cũng nên đưa chó đi khám càng sớm càng tốt.

Khi nào cần đưa chó đi khám bác sĩ thú y ngay lập tức?

Một số vấn đề về mắt có thể tiến triển rất nhanh và đe dọa trực tiếp đến thị lực của chó. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo bạn cần đưa chó đi khám ngay lập tức, không nên chần chừ:

Có thể bạn quan tâm: Top 10 Giống Chó Cảnh Nổi Tiếng Trên Thế Giới

• Chó bị đau mắt dữ dội: Chó liên tục kêu rên, không chịu háo mắt, hoặc nhạy cảm quá mức với ánh sáng.
• Mắt bị mờ hoặc có vệt trắng che khuất lòng đen: Đây có thể là dấu hiệu của loét giác mạc sâu, đục thủy tinh thể, hoặc glôcôm cấp tính – tất cả đều cần được điều trị khẩn cấp.
• Mắt bị sưng nề nghiêm trọng: Mắt sưng húp, không thể háo ra được, hoặc sưng lan rộng ra vùng mặt.
• Chảy dịch mủ hoặc máu từ mắt: Dịch tiết màu vàng, xanh, nâu hoặc có máu là dấu hiệu của nhiễm trùng nặng hoặc chấn thương nghiêm trọng.
• Mắt bị lồi ra ngoài (proptosis): Đây là một cấp cứu y tế khẩn cấp, thường xảy ra sau một cú va chạm mạnh. Mắt bị lồi ra khỏi hốc mắt và có thể nhìn thấy tròng trắng lộ thiên.
• Chó bị mất thị lực đột ngột: Chó trở nên lóng ngóng, va vào đồ vật, không phản ứng với ánh sáng hoặc cử động trước mặt.
• Co giật hoặc các dấu hiệu thần kinh khác: Nếu kèm theo các triệu chứng như co giật, mất thăng bằng, hoặc thay đổi hành vi đột ngột, có thể là dấu hiệu của một vấn đề thần kinh nghiêm trọng ảnh hưởng đến mắt.

Khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, hãy liên hệ ngay với bác sĩ thú y hoặc bệnh viện thú y 24/24 gần nhất. Việc điều trị kịp thời có thể cứu lấy thị lực và thậm chí là tính mạng của chó.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi: Tôi có thể dùng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) để rửa mắt cho chó hàng ngày không?
Đáp: Có, nước muối sinh lý là an toàn và có thể dùng để rửa mắt cho chó hàng ngày. Nó giúp làm sạch bụi bẩn, dị vật nhỏ và làm dịu mắt khi bị kích ứng nhẹ. Tuy nhiên, chỉ nên dùng nước muối sinh lý, không nên thêm bất kỳ chất nào khác vào. Nếu mắt chó có dấu hiệu nhiễm trùng (đỏ, sưng, có mủ), hãy đưa chó đi khám bác sĩ thú y thay vì chỉ dùng nước muối.

Hỏi: Làm thế nào để biết chó của tôi có bị khô mắt (KCS) hay không?
Đáp: Hội chứng khô mắt (Keratoconjunctivitis sicca – KCS) là một bệnh mãn tính ở chó, đặc trưng bởi giảm tiết nước mắt. Các dấu hiệu bao gồm: mắt đỏ, có nhiều ghèn dính, giác mạc mờ đục hoặc có màu trắng/xám, chó thường dụi mắt và nhạy cảm với ánh sáng. Bệnh thường gặp ở các giống như Cocker Spaniel, Shih Tzu, Bulldog, và West Highland White Terrier. Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ thú y sẽ thực hiện test Schirmer để đo lượng nước mắt tiết ra. Điều trị thường bao gồm dùng thuốc nhỏ mắt chứa ciclosporin (như Optimmune) để kích thích tiết nước mắt và giảm viêm.

Hỏi: Chó của tôi bị viêm kết mạc, có thể tự hết không hay nhất thiết phải dùng thuốc?
Đáp: Viêm kết mạc ở chó có thể do nhiều nguyên nhân: vi khuẩn, virus, dị ứng, hoặc dị vật. Nếu do dị vật hoặc dị ứng nhẹ, có thể triệu chứng sẽ tự hết khi loại bỏ tác nhân gây kích ứng. Tuy nhiên, nếu do vi khuẩn hoặc virus, bệnh sẽ không tự khỏi và cần được điều trị bằng thuốc (kháng sinh hoặc kháng virus) theo chỉ định của bác sĩ thú y. Việc để viêm kết mạc kéo dài có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như loét giác mạc, sẹo giác mạc, và giảm thị lực. Vì vậy, khi nghi ngờ chó bị viêm kết mạc, tốt nhất nên đưa chó đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Hỏi: Tôi nghe nói một số giống chó dễ bị các bệnh về mắt. Những giống nào và tại sao vậy?
Đáp: Đúng vậy, một số giống chó có nguy cơ cao mắc các bệnh về mắt do đặc điểm di truyền và cấu tạo解剖 học:

• Chó mặt xệ (Brachycephalic): Như Pug, Bulldog, Pekingese, Shih Tzu… có mắt lồi và hốc mắt nông, dễ bị chấn thương, khô mắt, và viêm loét giác mạc.
• Cocker Spaniel: Dễ bị glôcôm, viêm kết mạc, và sa tuyến lệ ở mí dưới (“cherry eye”).
• Beagle, Samoyed, Chow Chow: Có nguy cơ cao bị glôcôm.
• Labrador Retriever, Golden Retriever: Dễ bị teo võng mạc tiến triển (PRA) và đục thủy tinh thể.
• Siberian Husky, Alaskan Malamute: Dễ bị loạn sản hắc mạc (CRD) và các bệnh về võng mạc khác.
• Chihuahua: Dễ bị loét giác mạc do mắt to và lồi.

Việc biết rõ nguy cơ của giống chó bạn đang nuôi sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc và theo dõi sức khỏe mắt cho chúng.

Hỏi: Tôi có thể phòng ngừa các bệnh về mắt cho chó bằng cách nào?
Đáp: Có nhiều cách để giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt ở chó:

• Vệ sinh mắt hàng ngày: Lau mắt sạch sẽ, cắt tỉa lông quanh mắt.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Đảm bảo cung cấp đầy đủ các dưỡng chất tốt cho mắt như vitamin A, C, E, omega-3, lutein, zeaxanthin.
• Khám sức khỏe định kỳ: Phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn.
• Bảo vệ mắt khi ra ngoài: Cho chó đeo kính bảo hộ nếu hoạt động trong môi trường nhiều bụi bẩn hoặc ánh sáng mạnh.
• Tránh để chó tiếp xúc với khói thuốc và hóa chất: Những chất này có thể gây kích ứng mắt và làm tăng nguy cơ các bệnh về mắt.

Kết luận

Tóm lại, việc dùng thuốc nhỏ mắt của người cho chó là một hành động nguy hiểm và không được khuyến khích dưới mọi hình thức. Sự khác biệt về sinh lý giữa mắt người và mắt chó, cùng với nguy cơ cao gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng, đã đủ để thuyết phục bất kỳ ai từ bỏ ý định này. Thay vào đó, hãy luôn lựa chọn những loại thuốc nhỏ mắt được sản xuất dành riêng cho chó và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ thú y.

Chăm sóc mắt cho chó không chỉ đơn thuần là việc nhỏ thuốc khi có bệnh, mà còn là một quá trình dài hạn bao gồm vệ sinh hàng ngày, chế độ dinh dưỡng phù hợp, và các biện pháp phòng ngừa tích cực. Hanoi Zoo tin rằng, với kiến thức đúng đắn và sự quan tâm kịp thời, bạn hoàn toàn có thể giúp thú cưng của mình拥有 một đôi mắt khỏe mạnh, tinh anh, và luôn sẵn sàng khám phá

Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo