Sốt sữa (hay còn gọi là viêm vú cấp tính) là một bệnh lý phổ biến ở chó mẹ sau khi sinh, có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về nguyên nhân, các dấu hiệu nhận biết, cách xử lý tại nhà an toàn và hiệu quả, cũng như các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cho chó mẹ và đàn con.
Có thể bạn quan tâm: Giá Chó Great Dane: Bảng Giá Chi Tiết, Yếu Tố Ảnh Hưởng Và Kinh Nghiệm Mua Sắm
Các dấu hiệu chính nhận biết chó mẹ bị sốt sữa
Sốt sữa ở chó mẹ thường xảy ra trong vòng 1-3 tuần sau khi sinh, mặc dù đôi khi có thể xuất hiện sớm hơn hoặc muộn hơn. Việc nhận biết sớm các triệu chứng là yếu tố then chốt giúp điều trị hiệu quả và tránh các biến chứng nguy hiểm.
Triệu chứng bên ngoài dễ quan sát
Vú của chó mẹ bị sốt sữa sẽ có những thay đổi rõ rệt so với bình thường. Lúc này, vú thường bị sưng to, căng cứng, và đỏ lên. Khi chạm vào, bạn có thể cảm nhận được nhiệt độ của vú cao hơn so với các vùng da khác trên cơ thể. Ngoài ra, vú có thể xuất hiện các mảng cứng hoặc u cục, và đôi khi có thể nhìn thấy dịch tiết màu vàng hoặc trắng đục chảy ra từ núm vú.
Thay đổi trong hành vi
Chó mẹ bị sốt sữa thường trở nên lười vận động, li bì, và chán ăn. Chúng có thể nằm một chỗ, tránh chạm vào vú, và tỏ ra đau đớn khi bị động vào khu vực này. Một số chó mẹ còn thở gấp, rên rỉ, hoặc liếm vú liên tục do cảm giác ngứa ngáy và khó chịu. Trong trường hợp nặng, chó mẹ có thể bị sốt cao, run rẩy, và mất phương hướng.
Ảnh hưởng đến đàn con
Khi chó mẹ bị sốt sữa, chất lượng sữa sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Sữa có thể loãng hơn, ít sữa hơn, hoặc thậm chí không có sữa. Điều này dẫn đến việc chó con không được bú đủ, sụt cân, khóc liên tục, và yếu ớt. Nếu không được can thiệp kịp thời, đàn con có nguy cơ suất huyết, suy dinh dưỡng, và tử vong.
Nguyên nhân chính gây ra sốt sữa ở chó mẹ
Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn có biện pháp phòng ngừa hiệu quả và tránh tái phát trong các lần sinh sau.
Nhiễm trùng do vi khuẩn
Nguyên nhân phổ biến nhất của sốt sữa là nhiễm trùng vi khuẩn. Vi khuẩn như E. coli, Staphylococcus, và Streptococcus có thể xâm nhập vào vú thông qua các vết nứt, trầy xước trên da, hoặc do vệ sinh kém. Khi vi khuẩn xâm nhập, chúng sẽ gây viêm, sưng, và đau, dẫn đến tình trạng viêm vú cấp tính.
Tắc tia sữa
Tắc tia sữa là một nguyên nhân khác thường gặp. Khi sữa không được bú hết hoặc vắt ra kịp thời, nó sẽ tích tụ trong ống dẫn sữa, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Tình trạng này thường xảy ra khi chó con không bú đều cả hai bên vú, hoặc khi chó mẹ không được vệ sinh sạch sẽ sau khi sinh.
Có thể bạn quan tâm: Cách Dùng Khay Vệ Sinh Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Thay đổi nội tiết tố
Sau khi sinh, cơ thể chó mẹ trải qua nhiều thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ. Sự thay đổi này có thể làm suy giảm hệ miễn dịch tạm thời, khiến chó mẹ dễ bị nhiễm trùng hơn. Ngoài ra, stress, mệt mỏi, và chế độ dinh dưỡng kém cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Cách xử lý khi chó mẹ bị sốt sữa tại nhà
Khi phát hiện chó mẹ có dấu hiệu bị sốt sữa, việc xử lý kịp thời tại nhà có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các biện pháp tại nhà chỉ nên được áp dụng trong trường hợp nhẹ. Nếu triệu chứng nghiêm trọng, hãy đưa chó mẹ đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Bước 1: Đảm bảo vệ sinh sạch sẽ
Vệ sinh vú là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Sử dụng nước ấm và xà phòng dịu nhẹ để lau sạch vú của chó mẹ. Sau đó, dùng khăn mềm thấm khô nhẹ nhàng. Tránh sử dụng cồn hoặc các chất tẩy rửa mạnh vì chúng có thể gây kích ứng da.
Bước 2: Chườm ấm để giảm sưng
Chườm ấm giúp giảm sưng, giảm đau, và thúc đẩy lưu thông máu. Sử dụng túi chườm ấm hoặc khăn ấm đặt lên vú trong khoảng 10-15 phút, 2-3 lần mỗi ngày. Lưu ý không nên chườm quá nóng để tránh làm bỏng da.
Bước 3: Vắt sữa nhẹ nhàng
Nếu chó con không bú hết sữa, bạn cần vắt sữa nhẹ nhàng để tránh tắc tia sữa. Sử dụng tay sạch hoặc dụng cụ vắt sữa chuyên dụng, vắt nhẹ nhàng từng bên vú. Không nên vắt quá mạnh hoặc quá thường xuyên, vì điều này có thể gây kích ứng và tổn thương mô vú.
Bước 4: Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ
Chó mẹ cần được cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ để phục hồi sức khỏe và duy trì chất lượng sữa. Cho chó mẹ ăn thức ăn giàu protein, vitamin, và khoáng chất. Ngoài ra, đảm bảo chó mẹ uống đủ nước để tránh mất nước.
Bước 5: Theo dõi sát sao
Theo dõi triệu chứng của chó mẹ trong 24-48 giờ đầu. Nếu triệu chứng cải thiện, bạn có thể tiếp tục chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu triệu chứng không thuyên giảm hoặc nặng hơn, hãy đưa chó mẹ đến cơ sở thú y ngay lập tức.
Có thể bạn quan tâm: Bị Chó Dại Cắn Có Sao Không? Nhận Diện, Xử Trí Và Phòng Ngừa
Khi nào cần đưa chó mẹ đến cơ sở thú y?
Mặc dù các biện pháp tại nhà có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng, nhưng một số trường hợp cần được điều trị chuyên sâu tại cơ sở thú y.
Dấu hiệu cần cấp cứu
- Sốt cao trên 39.5°C.
- Chó mẹ li bì, không thể đứng dậy.
- Vú bị hoại tử, chảy mủ hoặc có mùi hôi thối.
- Chó con bỏ bú, khóc liên tục, sụt cân nhanh chóng.
Phương pháp điều trị tại thú y
Tại cơ sở thú y, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và xét nghiệm để xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh. Điều trị thường bao gồm:
- Kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng.
- Thuốc giảm đau và kháng viêm để giảm sưng và đau.
- Truyền dịch nếu chó mẹ bị mất nước hoặc sốc nhiễm trùng.
- Trong một số trường hợp nặng, có thể cần phẫu thuật để rút mủ hoặc cắt bỏ vú bị hoại tử.
Biện pháp phòng ngừa sốt sữa hiệu quả
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Dưới đây là một số biện pháp giúp giảm nguy cơ chó mẹ bị sốt sữa.
Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ
Đảm bảo chuồng trại luôn sạch sẽ, khô ráo, và thoáng mát. Thường xuyên thay ổ rơm, vệ sinh khu vực sinh sản, và loại bỏ chất thải để tránh vi khuẩn phát triển.
Theo dõi quá trình bú sữa của chó con
Đảm bảo chó con bú đều cả hai bên vú. Nếu chó con không bú hết, hãy vắt sữa nhẹ nhàng để tránh tắc tia sữa. Ngoài ra, kiểm tra số lượng chó con để đảm bảo không quá nhiều so với sức khỏe của chó mẹ.
Cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý
Cho chó mẹ ăn thức ăn chất lượng cao, đủ chất trong suốt quá trình mang thai và cho con bú. Cung cấp nhiều nước sạch và thức ăn giàu protein để hỗ trợ sản xuất sữa và phục hồi sức khỏe.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Có thể bạn quan tâm: Tiêm Phòng Dại Ở Chó Và Người Có Ảnh Hưởng Gì Không? Phân Tích Chuyên Sâu Về Lợi Ích Và Rủi Ro
Đưa chó mẹ đi kiểm tra sức khỏe định kỳ trước và sau khi sinh. Bác sĩ thú y có thể phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đưa ra biện pháp can thiệp kịp thời.
Câu hỏi thường gặp về sốt sữa ở chó mẹ
1. Sốt sữa có nguy hiểm không?
Sốt sữa là một bệnh lý nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Nó có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng, và tử vong ở chó mẹ. Ngoài ra, chất lượng sữa bị ảnh hưởng cũng có thể gây suy dinh dưỡng và tử vong ở chó con.
2. Có thể phòng ngừa sốt sữa bằng cách nào?
Các biện pháp phòng ngừa bao gồm vệ sinh sạch sẽ, theo dõi quá trình bú sữa, cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Ngoài ra, tránh để chó mẹ stress và mệt mỏi quá mức.
3. Chó con có thể bú sữa khi mẹ bị sốt sữa không?
Trong trường hợp nhẹ, chó con vẫn có thể bú sữa, nhưng chất lượng sữa có thể bị ảnh hưởng. Trong trường hợp nặng, nên ngừng cho chó con bú và đưa chó mẹ đến cơ sở thú y để điều trị. Bạn có thể cho chó con ăn sữa công thức trong thời gian này.
4. Thời gian điều trị sốt sữa mất bao lâu?
Thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Trường hợp nhẹ có thể cải thiện trong 2-3 ngày với các biện pháp tại nhà. Trường hợp nặng có thể cần điều trị từ 7-10 ngày hoặc lâu hơn tại cơ sở thú y.
5. Có nên sử dụng thuốc kháng sinh khi chó mẹ bị sốt sữa?
Thuốc kháng sinh chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ thú y. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể gây kháng thuốc và tác dụng phụ. Luôn tuân thủ liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Kết luận
Sốt sữa là một bệnh lý phổ biến nhưng có thể nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, xử lý đúng cách, và phòng ngừa hiệu quả là những yếu tố then chốt giúp bảo vệ sức khỏe cho chó mẹ và đàn con. Nếu bạn nghi ngờ chó mẹ bị sốt sữa, hãy theo dõi sát sao và đưa đến cơ sở thú y ngay khi cần thiết. Hanoi Zoo luôn sẵn sàng cung cấp thông tin và hỗ trợ bạn trong việc chăm sóc vật nuôi của mình. Hãy cùng nhau bảo vệ và chăm sóc những người bạn bốn chân đáng yêu của chúng ta.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
