Chó đẻ trong bao lâu luôn là câu hỏi khiến các chủ nuôi lo lắng, đặc biệt là những ai lần đầu tiên chứng kiến cảnh vật nuôi của mình vượt cạn. Việc hiểu rõ quá trình sinh sản của chó không chỉ giúp bạn chuẩn bị chu đáo hơn mà còn là nền tảng để hỗ trợ chó mẹ một cách an toàn và hiệu quả. Bài viết này sẽ cung cấp chi tiết về thời gian chuyển dạ, các dấu hiệu nhận biết, cách chăm sóc chó mẹ trước và sau khi sinh, cùng những kiến thức khoa học được cập nhật mới nhất từ các chuyên gia động vật học.
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Cai Sữa Khi Nào? Hướng Dẫn Khoa Học Từ Tuần Thứ 3 Đến Tuần Thứ 8
Dấu Hiệu Nhận Biết Chó Sắp Đẻ
Thay Đổi Về Thể Chất
Trước khi bước vào giai đoạn chuyển dạ, chó mẹ thường có những thay đổi rõ rệt về ngoại hình và hành vi. Bụng của chó cái sẽ to lên đáng kể, các núm vú sưng to và tiết sữa non trong vài ngày cuối thai kỳ. Bạn có thể quan sát thấy dịch nhầy trong suốt hoặc hơi hồng nhạt chảy ra từ âm đạo, đây là dấu hiệu cổ tử cung bắt đầu mở.
Có thể bạn quan tâm: Cách Xử Lý Keo Dính Chuột Dính Vào Lông Chó An Toàn Và Hiệu Quả
Biểu Hiện Hành Vi
Chó mẹ thường trở nên bồn chồn, tìm kiếm nơi kín đáo để làm ổ. Chúng có thể cào cấu, gặm nhấm các vật dụng để chuẩn bị cho việc sinh nở. Một số con chó còn biểu hiện “động dục làm ổ” bằng cách di chuyển đồ vật, chăn, khăn đến vị trí mà chúng cảm thấy an toàn nhất. Đây là bản năng tự nhiên được hình thành qua quá trình tiến hóa để bảo vệ đàn con khỏi các mối nguy hiểm từ môi trường xung quanh.
Thay Đổi Nhiệt Độ Cơ Thể
Một dấu hiệu sinh học đáng tin cậy khác là sự giảm nhiệt độ cơ thể. Trước khi chuyển dạ 24 giờ, nhiệt độ chó mẹ thường giảm từ 38.5-39.5°C xuống còn khoảng 37.5°C. Việc theo dõi nhiệt độ hàng ngày bằng nhiệt kế dành riêng cho thú cưng sẽ giúp bạn dự đoán chính xác thời điểm sinh.
Quá Trình Chuyển Dạ Và Sinh Nở
Giai Đoạn 1: Chuyển Dạ Đầu
Giai đoạn này có thể kéo dài từ 6 đến 12 giờ ở chó sinh con lần đầu và ngắn hơn ở những chó đã từng sinh. Tử cung bắt đầu co bóp nhẹ để chuẩn bị cho việc đẩy thai nhi ra ngoài. Chó mẹ có thể biểu hiện lo lắng, run rẩy, nôn mửa nhẹ hoặc từ chối ăn uống. Đây là giai đoạn cổ tử cung giãn nở và các cơn co tử cung trở nên mạnh mẽ hơn.
Giai Đoạn 2: Đẻ Thai Nhi
Đây là giai đoạn chó mẹ bắt đầu rặn mạnh để đẩy từng chú chó con ra ngoài. Thời gian mỗi con chó ra đời phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước chó mẹ, số lượng thai trong bụng, và kinh nghiệm sinh nở. Thông thường, khoảng cách giữa các con dao động từ 15 phút đến 2 giờ. Những chú chó con thường được bao bọc trong túi ối, và chó mẹ sẽ dùng răng cắn đứt túi này để con có thể thở được.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Nhận Nuôi Chó Tại Hà Nội: Từ A-z
Giai Đoạn 3: Đỡ Đờn
Sau khi mỗi chú chó con được sinh ra, phần nhau thai sẽ được đẩy ra ngoài. Chó mẹ thường sẽ cắn đứt cuống rốn cho con và ăn nhau thai – một hành vi tự nhiên giúp补充 dinh dưỡng và giảm nguy cơ nhiễm trùng. Tuy nhiên, nếu chó mẹ ăn quá nhiều nhau thai có thể gây rối loạn tiêu hóa, vì vậy bạn nên quan sát và can thiệp nếu cần.
Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Thời Gian Sinh Nở
Kinh Nghiệm Sinh Nở
Chó mẹ sinh lần đầu thường mất nhiều thời gian hơn so với những chó đã từng sinh trước đó. Bản năng làm mẹ và kinh nghiệm tích lũy qua các lần sinh giúp quá trình diễn ra nhanh chóng và suôn sẻ hơn. Những chó mẹ trẻ, khỏe mạnh và có khung xương chậu rộng thường có thời gian chuyển dạ ngắn hơn.
Số Lượng Thai Nhi
Đàn chó con càng đông, thời gian chuyển dạ càng kéo dài. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng vì còn phụ thuộc vào kích thước và vị trí của từng thai nhi. Một số trường hợp chó mẹ chỉ mang 1-2 thai nhưng do ngôi thai ngược hoặc kích thước lớn vẫn có thể gặp khó khăn trong quá trình sinh.
Giống Chó Và Kích Cỡ
Các giống chó nhỏ như Chihuahua, Poodle toy thường có nguy cơ sinh khó cao hơn do khung xương chậu hẹp. Trong khi đó, các giống chó lớn như Labrador, Golden Retriever thường có quá trình sinh nở thuận lợi hơn. Tuy nhiên, mỗi cá thể đều có đặc điểm riêng, vì vậy không thể dự đoán hoàn toàn dựa trên giống.
Có thể bạn quan tâm: Chữa Ghẻ Demodex Ở Chó: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Nguyên Nhân Đến Điều Trị
Khi Nào Cần Can Thiệp Y Tế
Dấu Hiệu Nguy Hiểm
Bạn cần gọi bác sĩ thú y ngay lập tức nếu gặp các trường hợp sau: Chó mẹ rặn liên tục hơn 2 giờ mà không có thai nhi ra đời, xuất hiện máu tươi chảy nhiều từ âm đạo, chó mẹ có dấu hiệu sốc (như thở gấp, tim đập nhanh, yếu ớt), hoặc nếu khoảng cách giữa các con kéo dài quá 4 giờ trong khi vẫn còn thai trong bụng.
Các Biến Chứng Thường Gặp
Một số biến chứng trong quá trình sinh đẻ bao gồm: vỡ ối sớm, ngôi thai ngược (chó con chui ra bằng chân hoặc mông thay vì đầu), thai chết lưu, hoặc tử cung co bóp yếu. Những tình huống này đòi hỏi sự can thiệp kịp thời của chuyên gia thú y để tránh nguy hiểm đến tính mạng của chó mẹ và chó con.
Khi Nào Cần Mổ Cắt
Phẫu thuật mổ lấy thai là cần thiết khi có阻生 (khó sinh) do kích thước thai nhi quá lớn so với khung xương chậu của mẹ, hoặc khi có bất thường về vị trí thai nhi. Các giống chó mặt xệ như Bulldog, Pug hầu như luôn cần mổ lấy thai do đặc điểm giải phẫu đầu to và khung chậu hẹp.
Chuẩn Bị Cho Quá Trình Sinh Nở
Làm Tổ Cho Chó Mẹ
Nên chuẩn bị ổ đẻ từ 1 tuần trước dự kiến sinh. Ổ nên được đặt ở nơi yên tĩnh, tránh gió lùa và ánh nắng trực tiếp. Sử dụng thùng carton lớn hoặc cũi có lót chăn mềm, giấy báo sạch. Đảm bảo ổ đủ rộng để chó mẹ có thể nằm thoải mái và cho đàn con bú dễ dàng.
Chuẩn Bị Dụng Cụ
Bạn nên chuẩn bị sẵn các dụng cụ sau: Kéo sắc đã tiệt trùng, kẹp rốn hoặc dây chỉ vô trùng, cồn iốt để sát trùng, khăn sạch, nhiệt kế, và điện thoại của bác sĩ thú y. Ngoài ra, chuẩn bị một chiếc túi để đựng nhau thai nếu bạn không muốn chó mẹ ăn chúng.
Chế Độ Dinh Dưỡng Trước Sinh
Trong 2 tuần cuối thai kỳ, chó mẹ cần được bổ sung thêm protein và canxi để chuẩn bị cho quá trình sinh nở và tiết sữa. Có thể cho chó ăn thức ăn ướt, thịt xay, trứng luộc, và các loại vitamin dành riêng cho chó mang thai. Tuyệt đối không tự ý bổ sung canxi liều cao vì có thể gây rối loạn chuyển hóa.
Chăm Sóc Chó Mẹ Sau Sinh
Hồi Phục Sức Khỏe
Sau khi sinh, chó mẹ thường rất mệt mỏi và mất một lượng máu nhất định. Nên cho chó uống nước ấm pha loãng với đường hoặc sữa ấm để hồi sức. Trong 24 giờ đầu, chó mẹ có thể không muốn ăn gì, chỉ nên cho uống nước và nghỉ ngơi. Sau đó gradually chuyển sang chế độ ăn đặc biệt dành cho chó đang nuôi con.
Kiểm Tra Sức Khỏe
Bạn nên đưa chó mẹ đi khám sau 2-3 ngày sinh để bác sĩ kiểm tra tử cung đã co hồi tốt chưa, có sót nhau thai hay không, và đánh giá tổng quát sức khỏe. Viêm tử cung sau sinh là một biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Vệ Sinh Vùng Kín
Giữ vệ sinh sạch sẽ cho chó mẹ bằng cách lau nhẹ vùng kín bằng khăn mềm nhúng nước ấm pha ít cồn iốt loãng mỗi ngày. Tránh rửa trực tiếp bằng nước vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu thấy dịch tiết có mùi hôi, màu vàng xanh hoặc chó mẹ sốt, cần đưa đi khám ngay.
Chăm Sóc Đàn Chó Con Mới Sinh
Những Ngày Đầu Đời
Chó con mới sinh hoàn toàn phụ thuộc vào mẹ để được ủ ấm và bú sữa non. Sữa non chứa nhiều kháng thể tự nhiên giúp tăng cường hệ miễn dịch cho chó con. Nhiệt độ lý tưởng cho chó con trong tuần đầu là 29-32°C, sau đó giảm dần đến 24°C khi được 4 tuần tuổi.
Theo Dõi Cân Nặng
Cân nặng của chó con nên được theo dõi hàng ngày. Một chú chó con khỏe mạnh sẽ tăng trung bình 10-15% trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Nếu chó con không tăng cân hoặc sụt cân, cần kiểm tra xem chúng có được bú đủ sữa không và có bị dị tật bẩm sinh nào không.
Tiêm Phòng Và Tẩy Giun
Chó con nên được tiêm phòng mũi đầu tiên khi được 6-8 tuần tuổi, bao gồm các bệnh như Care, Viêm gan truyền nhiễm, Parvovirus, và Parainfluenza. Tẩy giun định kỳ mỗi tháng một lần từ 2 tuần tuổi đến 6 tháng tuổi để phòng ngừa các bệnh về đường tiêu hóa.
Các Câu Hỏi Thường Gặp
Chó Mang Thai Bao Nhiêu Ngày?
Chu kỳ mang thai của chó trung bình kéo dài từ 58 đến 68 ngày, với đa số các trường hợp sinh vào ngày thứ 63. Tuy nhiên, thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào giống, số lượng thai, và điều kiện sức khỏe của chó mẹ.
Làm Sao Biết Chó Còn Thai Trong Bụng?
Bạn có thể sờ nhẹ vào bụng chó mẹ sau khi sinh để kiểm tra. Nếu vẫn còn các u cục cứng di động, có thể còn thai nhi trong bụng. Siêu âm là phương pháp chính xác nhất để xác định xem đã hết thai chưa, đặc biệt khi chó mẹ có dấu hiệu bất thường sau sinh.
Có Nên Can Thiệp Khi Chó Đẻ?
Bạn chỉ nên can thiệp khi thực sự cần thiết và khi đã được hướng dẫn cụ thể. Việc can thiệp quá mức có thể làm chó mẹ hoảng sợ và ảnh hưởng đến bản năng làm mẹ. Tốt nhất là quan sát từ xa, chỉ hỗ trợ khi có dấu hiệu nguy hiểm hoặc biến chứng.
Lời Kết
Hiểu rõ về quá trình sinh sản của chó không chỉ giúp bạn trở thành một chủ nuôi tốt hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả chó mẹ và đàn con. Từ việc nhận biết dấu hiệu sắp đẻ, chuẩn bị tổ đẻ, đến cách chăm sóc sau sinh – mỗi bước đều quan trọng và cần được thực hiện cẩn thận. Nếu bạn đang nuôi một chú chó cái và chuẩn bị đối diện với lần sinh nở đầu tiên, hãy trang bị kiến thức đầy đủ và luôn sẵn sàng liên hệ với bác sĩ thú y khi cần. Hanoi Zoo luôn cập nhật những thông tin hữu ích về đời sống động vật để bạn tham khảo thêm.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
