Ghẻ demodex ở chó là một bệnh ngoài da phổ biến nhưng lại gây ra nhiều khó khăn trong việc điều trị. Loại ký sinh trùng này sống ký sinh trong nang lông của chó và khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng sẽ sinh sôi quá mức, gây ra các tổn thương da nghiêm trọng. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về bệnh ghẻ demodex, từ nguyên nhân, biểu hiện lâm sàng, đến các phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn nhất hiện nay.
Những thông tin cơ bản về bệnh ghẻ demodex ở chó
Bệnh ghẻ demodex là gì?
Ghẻ demodex ở chó là một bệnh da liễu do ký sinh trùng Demodex canis gây ra. Loài ký sinh trùng này có hình dạng giống như con ve, sống trong các nang lông và tuyến bã nhờn của chó. Trong điều kiện bình thường, một lượng nhỏ Demodex canis tồn tại trên da chó mà không gây hại, đây được coi là một phần của hệ vi sinh vật bình thường. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch của chó suy yếu, chúng sẽ sinh sôi quá mức, dẫn đến tình trạng viêm da và các triệu chứng lâm sàng.
Nguyên nhân chính gây ra bệnh ghẻ demodex
Bệnh ghẻ demodex ở chó chủ yếu lây truyền từ chó mẹ sang chó con trong tuần đầu tiên sau khi sinh thông qua tiếp xúc trực tiếp. Đây là lý do tại sao các tổn thương thường xuất hiện ở vùng mặt, mắt và chân trước. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm:
- Hệ miễn dịch yếu: Chó con, chó già hoặc chó mắc bệnh mãn tính có nguy cơ cao hơn
- Di truyền: Một số giống chó có xu hướng di truyền nhạy cảm với bệnh
- Căng thẳng: Thay đổi môi trường, dinh dưỡng kém, hoặc các bệnh lý khác
- Suy dinh dưỡng: Chế độ ăn thiếu chất có thể làm giảm khả năng miễn dịch
Các biểu hiện lâm sàng của bệnh
Bệnh ghẻ demodex ở chó có hai dạng chính: khu trú và toàn thân. Dạng khu trú thường nhẹ hơn, chỉ ảnh hưởng đến một vài vùng da, trong khi dạng toàn thân lan rộng và nghiêm trọng hơn nhiều.
Các dấu hiệu nhận biết chó bị viêm da demodex
Dấu hiệu ở dạng khu trú
Dạng khu trú thường gặp ở chó con dưới 18 tháng tuổi và có các biểu hiện:
- Rụng lông cục bộ: Thường xuất hiện ở mặt, quanh mắt, tai, chân trước
- Da đỏ nhẹ: Vùng da bị ảnh hưởng có thể hơi đỏ và viêm nhẹ
- Không ngứa hoặc ngứa nhẹ: Khác với ghẻ sarcoptic, ghẻ demodex thường không gây ngứa dữ dội
Dấu hiệu ở dạng toàn thân
Dạng toàn thân nghiêm trọng hơn và có các biểu hiện:
Có thể bạn quan tâm: Chó Con Cai Sữa Khi Nào? Hướng Dẫn Khoa Học Từ Tuần Thứ 3 Đến Tuần Thứ 8
- Rụng lông lan rộng: Ảnh hưởng đến nhiều vùng da trên cơ thể
- Da dày sừng: Vùng da bị bệnh trở nên dày, sần sùi
- Nhiễm trùng thứ phát: Vi khuẩn xâm nhập vào các tổn thương da, gây mủ, mùi hôi
- Viêm da nặng: Da đỏ, nóng, có thể chảy dịch
- Sốt và mệt mỏi: Chó có thể bỏ ăn, hoạt động ít đi
Các biến chứng nguy hiểm
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến:
- Nhiễm trùng huyết: Vi khuẩn xâm nhập vào máu
- Viêm cầu thận: Do phản ứng miễn dịch
- Suy kiệt: Do mất protein và chất dinh dưỡng qua da
Ghẻ demodex ở chó có lây sang người không?
Nguy cơ lây nhiễm cho con người
Có thể bạn quan tâm: Giá Chó Akita Ở Việt Nam: Hướng Dẫn Chọn Mua, Nguồn Gốc Và Bảo Tồn
May mắn thay, Demodex canis – loài ký sinh trùng gây bệnh ở chó – rất khó lây sang con người. Loài ký sinh trùng này thích nghi đặc hiệu với da chó và hiếm khi có thể tồn tại lâu dài trên da người. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, có thể xảy ra hiện tượng nhiễm Demodex tạm thời ở người, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch suy yếu.
Các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm
Để đảm bảo an toàn cho cả người và vật nuôi, bạn nên:
Có thể bạn quan tâm: Các Bệnh Thường Gặp Ở Chó Con Mới Sinh: Dấu Hiệu, Phòng Ngừa Và Cách Xử Lý
- Đeo găng tay khi chăm sóc: Khi xử lý các tổn thương da cho chó
- Rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc: Sử dụng xà phòng diệt khuẩn
- Hạn chế ôm hôn chó khi đang điều trị: Tránh tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị bệnh
- Vệ sinh môi trường sống: Giặt giũ chăn, nệm, thảm thường xuyên
Các phương pháp điều trị ghẻ demodex ở chó
1. Điều trị bằng thuốc chuyên dụng
Thuốc viên nhai NexGard
NexGard là một trong những lựa chọn hàng đầu trong điều trị ghẻ demodex. Thuốc có hoạt chất chính là afoxolaner, thuộc nhóm isoxazoline. Cơ chế tác dụng của NexGard là:
- Tác động lên hệ thần kinh ký sinh trùng: Gây tê liệt và chết nhanh chóng
- Hiệu quả kéo dài 30 ngày: Chỉ cần dùng một viên mỗi tháng
- An toàn cho chó: Được nghiên cứu kỹ lưỡng và phê duyệt bởi các cơ quan thú y
Liều lượng: 2.27-6.8 mg afoxolaner/kg thể trọng, dùng mỗi tháng một lần.
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Sữa Tắm Cho Chó: Công Thức An Toàn & Hiệu Quả Tại Nhà
Chống chỉ định: Không dùng cho chó có tiền sử động kinh hoặc rối loạn thần kinh.
Thuốc viên nhai Simparica
Simparica chứa hoạt chất sarolaner, cũng thuộc nhóm isoxazoline. Thuốc có tác dụng:
- Diệt ký sinh trùng nhanh chóng: Hiệu quả trong vòng 24-48 giờ
- Phòng ngừa tái nhiễm: Duy trì hiệu quả trong 30 ngày
- Vị thịt thơm ngon: Dễ cho chó ăn, không cần ép buộc
Liều lượng: 2-4 mg/kg thể trọng, dùng mỗi tháng một lần.
Thuốc viên nhai Bravecto
Bravecto là lựa chọn đặc biệt vì có thời gian tác dụng kéo dài đến 12 tuần:
- Chỉ cần dùng 1 viên trong 3 tháng: Tiện lợi cho người nuôi
- Hiệu quả cao: Tỷ lệ khỏi bệnh lên đến 90-95%
- An toàn: Ít tác dụng phụ
Lưu ý: Cần điều trị liên tục đến khi xét nghiệm da âm tính 2 lần liên tiếp.
Thuốc viên nhai Eto Modex
Eto Modex chứa afoxolaner, có tác dụng tương tự NexGard nhưng với liều lượng khác:
- Chỉ định: Chó từ 8 tuần tuổi trở lên, trọng lượng 2-25kg
- Tác dụng phụ: Có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy ở một số trường hợp
2. Điều trị tại chỗ
Xịt Alkinlab Mitecyn
Alkinlab Mitecyn là dung dịch xịt chuyên dụng cho các bệnh ngoài da ở chó mèo:
- Diệt khuẩn mạnh: Tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng thứ phát
- Làm dịu da: Giảm viêm, ngứa và khó chịu
- Dễ sử dụng: Xịt trực tiếp lên vùng da bị bệnh
Cách dùng: Xịt 2-3 lần/ngày lên vùng da bị ảnh hưởng, kết hợp với massage nhẹ nhàng.
3. Chăm sóc hỗ trợ
Vệ sinh da đúng cách
- Tắm rửa định kỳ: Sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, không gây kích ứng
- Làm sạch tổn thương: Dùng nước muối sinh lý hoặc dung dịch vệ sinh chuyên dụng
- Lau khô kỹ: Tránh để da ẩm ướt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển
Chế độ dinh dưỡng
- Bổ sung Omega-3, Omega-6: Hỗ trợ phục hồi da và lông
- Vitamin E: Chống oxy hóa, tăng cường miễn dịch
- Protein chất lượng cao: Giúp da mau lành
Vệ sinh môi trường
- Giặt chăn, ga, gối: Nước nóng trên 60°C để diệt ký sinh trùng
- Khử trùng chuồng trại: Sử dụng dung dịch khử trùng an toàn cho động vật
- Hạn chế tiếp xúc: Tránh cho chó bệnh tiếp xúc với chó khỏe mạnh
Kế hoạch điều trị chi tiết
Giai đoạn 1: Chẩn đoán và điều trị ban đầu (Tuần 1-2)
- Chẩn đoán chính xác: Xét nghiệm da để xác định mật độ Demodex
- Bắt đầu dùng thuốc: Sử dụng một trong các loại thuốc viên nhai
- Vệ sinh tổn thương: Làm sạch và xịt thuốc tại chỗ
- Theo dõi triệu chứng: Ghi nhận sự thay đổi hàng ngày
Giai đoạn 2: Điều trị tích cực (Tuần 3-8)
- Duy trì thuốc uống: Tiếp tục dùng thuốc theo chỉ định
- Kiểm tra định kỳ: Xét nghiệm da mỗi 2 tuần để theo dõi tiến triển
- Chăm sóc da: Tăng cường vệ sinh và dưỡng da
- Điều chỉnh liều: Theo hướng dẫn của bác sĩ thú y
Giai đoạn 3: Củng cố và phòng tái phát (Tháng 3-6)
- Tiếp tục điều trị: Cho đến khi xét nghiệm âm tính 2 lần liên tiếp
- Tăng cường miễn dịch: Bổ sung vitamin, khoáng chất
- Vệ sinh môi trường: Thường xuyên làm sạch khu vực sinh hoạt
- Theo dõi dài hạn: Phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu tái phát nào
Phòng ngừa bệnh ghẻ demodex
Chăm sóc sức khỏe định kỳ
- Khám thú y 6 tháng/lần: Phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe
- Tiêm phòng đầy đủ: Duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh
- Tẩy giun định kỳ: Ngăn ngừa các bệnh ký sinh trùng khác
Chế độ sống khoa học
- Dinh dưỡng cân bằng: Chế độ ăn giàu protein, vitamin và khoáng chất
- Vận động thường xuyên: Tăng cường sức khỏe tổng thể
- Hạn chế căng thẳng: Cung cấp môi trường sống yên tĩnh, an toàn
Vệ sinh môi trường
- Dọn dẹp chuồng trại: Thường xuyên làm sạch và khử trùng
- Rửa đồ dùng: Chăn, ga, đồ chơi cần được giặt sạch định kỳ
- Kiểm soát ve rận: Sử dụng các sản phẩm phòng ve rận hàng tháng
Những lưu ý quan trọng khi điều trị
Thời gian điều trị dài
Bệnh ghẻ demodex cần thời gian điều trị dài, thường từ 2-6 tháng. Người nuôi cần kiên nhẫn và tuân thủ đúng phác đồ điều trị. Việc ngưng thuốc quá sớm có thể dẫn đến tái phát và kháng thuốc.
Theo dõi tác dụng phụ
Một số thuốc có thể gây tác dụng phụ như:
- Buồn nôn, nôn
- Tiêu chảy
- Liệt, co giật (hiếm gặp)
Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường, cần liên hệ bác sĩ thú y ngay lập tức.
Xét nghiệm theo dõi
Xét nghiệm da định kỳ là cần thiết để:
- Đánh giá hiệu quả điều trị
- Xác định thời điểm ngưng thuốc
- Phát hiện sớm tái phát
Khi nào cần đưa chó đi khám thú y?
Bạn nên đưa chó đến bác sĩ thú y ngay khi xuất hiện:
- Rụng lông lan rộng
- Da đỏ, viêm, có mủ
- Chó ngứa ngáy dữ dội
- Sốt, bỏ ăn, mệt mỏi
- Không đáp ứng với điều trị tại nhà sau 2 tuần
Kết luận
Bệnh ghẻ demodex ở chó là một bệnh lý nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc kết hợp giữa thuốc điều trị, chăm sóc tại chỗ và vệ sinh môi trường là chìa khóa để chiến thắng bệnh tật. Hanoi Zoo luôn sẵn sàng cung cấp các thông tin hữu ích về chăm sóc động vật và bảo tồn thiên nhiên. Hãy theo dõi website để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về thế giới động vật nhé!
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
