Trong thế giới động vật, có những câu chuyện cảm động về lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh không thua kém gì con người. Một trong những ví dụ điển hình nhất chính là những chú chó cứu hộ – những người bạn bốn chân đã dùng bản năng, trí tuệ và trái tim ấm áp để cứu sống hàng ngàn sinh mạng. Không chỉ là loài vật nuôi trung thành, chó còn là những chiến binh thầm lặng trong các đội cứu hộ thiên tai, tìm kiếm người mất tích, và thậm chí là hỗ trợ y tế khẩn cấp. Bài viết này sẽ đưa bạn vào hành trình khám phá thế giới của những chú chó cứu hộ, từ lịch sử hình thành, các giống chó tiêu biểu, đến những câu chuyện có thật khiến hàng triệu trái tim phải rung động. Bạn sẽ hiểu rõ hơn về vai trò không thể thay thế của chúng trong xã hội, cũng như cách mà tình yêu thương và sự huấn luyện khoa học đã biến một chú chó bình thường thành một anh hùng thực sự.
Có thể bạn quan tâm: Trại Chó Giống Đà Lạt: Toàn Cảnh Về Các Giống Chó Đặc Trưng Vùng Cao Nguyên
Danh sách những cái tên làm nên huyền thoại chó cứu hộ
Trong suốt chiều dài lịch sử, có vô số chú chó đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh. Dưới đây là danh sách 10 cái tên đã đi vào huyền thoại, không chỉ bởi thành tích cứu người mà còn bởi tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh.
Barry: Thiên thần của dãy Alps
Barry là chú chó Saint Bernard huyền thoại, sống vào đầu thế kỷ 19 tại Tu viện Great St. Bernard ở dãy núi Alps, giáp biên giới Thụy Sĩ và Ý. Với vóc dáng to lớn, bộ lông dày và bản năng cứu hộ bẩm sinh, Barry đã thực hiện hơn 40 cuộc giải cứu thành công trong suốt 12 năm phục vụ. Truyền thuyết kể rằng Barry thường lang thang trong tuyết để tìm kiếm những kẻ du hành bị lạc, dùng hơi ấm của mình để sưởi ấm cho nạn nhân, và cắn vào áo của họ để kéo họ đến nơi an toàn. Có một câu chuyện cảm động rằng Barry đã cứu sống một cậu bé bị chôn vùi dưới tuyết bằng cách liếm mặt cậu để đánh thức, sau đó cõng cậu đi suốt quãng đường dài về tu viện. Ngày nay, di thể của Barry được bảo quản tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Bern, Thụy Sĩ, và hình ảnh của chú trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh.
Balto: Người hùng của cuộc đua trượt tuyết Serum
Balto là chú chó Husky Siberia đã trở thành biểu tượng của tinh thần vượt khó khi dẫn đầu đội xe trượt tuyết vận chuyển huyết thanh bạch hầu từ Nenana đến Nome, Alaska, vào mùa đông năm 1925. Quãng đường hơn 1.000 km qua vùng đất băng giá khắc nghiệt, với nhiệt độ có lúc xuống tới -50 độ C, đã được Balto và đội của mình hoàn thành một cách ngoạn mục. Mặc dù có tranh cãi về việc chú chó Togo mới là người hùng thực sự của cuộc đua này (vì Togo đã chạy quãng đường dài nhất và nguy hiểm nhất), nhưng Balto lại là chú chó được công chúng biết đến nhiều hơn nhờ vào sự kiện được truyền thông đại chúng đưa tin rộng rãi. Tượng đài của Balto được dựng lên tại Công viên Trung tâm ở New York để vinh danh hành động dũng cảm của chú. Câu chuyện của Balto không chỉ là một chiến công cứu người, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự đoàn kết, lòng dũng cảm và tinh thần không bỏ cuộc.
Buddy: Chú chó chăn cừu Đức cứu người trong vụ sập tòa nhà World Trade Center
Trong thảm họa kinh hoàng ngày 11 tháng 9 năm 2001, khi hai tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York sụp đổ, hơn 300 chú chó cứu hộ đã được điều động đến hiện trường. Trong số đó, Buddy là một trong những chú chó German Shepherd được ghi nhận đã tham gia tích cực vào công tác tìm kiếm và cứu nạn. Với khứu giác nhạy bén có thể phát hiện mùi người qua hàng mét bê tông và thép, Buddy cùng các đồng đội đã làm việc không mệt mỏi trong khói bụi và nguy hiểm để tìm kiếm những sinh mạng còn sót lại. Dù số lượng người được cứu sống không nhiều, nhưng sự hiện diện của những chú chó như Buddy đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho các nhân viên cứu hỏa, cảnh sát và đội ngũ y tế đang làm việc tại hiện trường. Buddy qua đời vài năm sau đó vì bệnh ung thư, một căn bệnh phổ biến ở những chú chó đã tiếp xúc với khói bụi độc hại tại Ground Zero. Hành động của Buddy và các đồng đội là minh chứng cho lòng dũng cảm và tinh thần phục vụ cao cả, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng.
Trak: Chú chó nghiệp vụ huyền thoại của cảnh sát Hy Lạp
Trak là một chú chó nghiệp vụ thuộc lực lượng cảnh sát Hy Lạp, đã có hơn 10 năm phục vụ trong các chiến dịch chống buôn lậu ma túy và vũ khí. Với bản năng săn mồi và khứu giác siêu việt, Trak có thể phát hiện ra ma túy được giấu kín trong các container, xe hơi, hay hành lý của hành khách. Trong một chiến dịch đặc biệt, Trak đã giúp lực lượng chức năng thu giữ hơn 200 kg ma túy, là một trong những chiến công lớn nhất trong lịch sử phòng chống ma túy của Hy Lạp. Trak không chỉ là một công cụ hữu ích, mà còn là một người bạn đồng hành trung thành của các sĩ quan cảnh sát. Khi về hưu, Trak được chăm sóc tận tình bởi người huấn luyện của mình cho đến khi qua đời. Câu chuyện của Trak cho thấy rằng, với sự huấn luyện nghiêm khắc và tình yêu thương, một chú chó bình thường có thể trở thành một chiến binh thực thụ trong cuộc chiến chống lại cái ác.
Apollo: Chú chó đầu tiên đặt chân lên hiện trường vụ tấn công 11/9
Apollo là một chú chó German Shepherd thuộc lực lượng cảnh sát New York, và là một trong những chú chó đầu tiên có mặt tại hiện trường vụ tấn công khủng bố vào Tòa tháp Đôi vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. Cùng với người huấn luyện của mình, sĩ quan Scott Field, Apollo đã làm việc suốt 18 giờ đồng hồ không nghỉ để tìm kiếm những người sống sót trong đống đổ nát. Dù bị thương ở chân do các mảnh kính vỡ, Apollo vẫn tiếp tục làm việc cho đến khi không còn sức lực. Hành động dũng cảm của Apollo đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người dân Mỹ và trên toàn thế giới, trở thành biểu tượng của sự kiên cường và lòng dũng cảm trước nghịch cảnh. Sau sự kiện 11/9, Apollo tiếp tục phục vụ trong lực lượng cảnh sát cho đến khi nghỉ hưu. Câu chuyện của Apollo nhắc nhở chúng ta rằng, trong những thời khắc đen tối nhất, chính lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh của những con người và những chú chó bình dị nhất lại là ánh sáng dẫn lối.
Salar: Chú chó cứu hộ vùng lũ lụt tại Pakistan
Vào năm 2010, Pakistan phải đối mặt với trận lũ lụt tồi tệ nhất trong lịch sử, khiến hơn 20 triệu người bị ảnh hưởng và hàng ngàn người mất tích. Trong hoàn cảnh đó, Salar, một chú chó Labrador được huấn luyện chuyên nghiệp, đã được điều động đến khu vực thảm họa để hỗ trợ công tác tìm kiếm và cứu nạn. Với khả năng bơi lội xuất sắc và bản năng tìm kiếm nhạy bén, Salar đã giúp đội cứu hộ phát hiện ra nhiều nạn nhân còn sống sót trong các khu vực ngập nước, nơi mà con người khó có thể tiếp cận. Có một câu chuyện cảm động rằng Salar đã phát hiện ra một em bé còn sống sót đang bám vào cành cây giữa dòng nước xiết, và chú đã cắn vào áo của em để kéo em vào bờ an toàn. Hành động của Salar không chỉ cứu sống một mạng người, mà còn mang lại hy vọng cho hàng ngàn gia đình đang tuyệt vọng vì mất tích người thân. Salar là minh chứng cho thấy rằng, ngay cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, lòng dũng cảm và tinh thần cứu người của những chú chó cứu hộ vẫn luôn tỏa sáng.
Zeus: Chú chó Border Collie cứu hộ trên núi
Zeus là một chú chó Border Collie sống tại vùng núi Scotland, Anh Quốc. Khác với những chú chó cứu hộ được huấn luyện bài bản, Zeus là một chú chó “tự phát” cứu người. Nhờ bản năng nhạy bén và tình yêu thương con người, Zeus đã nhiều lần giúp đỡ các đội cứu hộ phát hiện ra những du khách bị lạc trên núi. Có một lần, Zeus phát hiện ra một cụ già bị gãy chân và nằm bất động trong rừng sau ba ngày mất tích. Chú chó đã sủa vang để báo hiệu vị trí cho đội cứu hộ, đồng thời nằm bên cạnh cụ để sưởi ấm cho đến khi được giải cứu. Câu chuyện của Zeus cho thấy rằng, không phải lúc nào lòng dũng cảm cũng cần đến sự huấn luyện bài bản; đôi khi, chỉ cần một trái tim biết yêu thương và một bản năng cứu giúp đồng loại, một chú chó bình thường cũng có thể trở thành anh hùng.
Nala: Chú chó vàng (golden retriever) hỗ trợ tâm lý cho trẻ em sau chiến tranh
Nala là một chú chó Golden Retriever được huấn luyện để hỗ trợ tâm lý cho trẻ em sống trong các khu vực chịu hậu quả của chiến tranh tại Uganda. Với tính cách hiền lành, thân thiện và khả năng cảm nhận cảm xúc con người một cách tinh tế, Nala đã giúp hàng trăm đứa trẻ vượt qua sang chấn tâm lý, mất ngủ, ác mộng và nỗi sợ hãi sau khi chứng kiến những cảnh tượng kinh hoàng của chiến tranh. Các chuyên gia tâm lý cho biết, chỉ cần được vuốt ve và chơi đùa cùng Nala trong vài phút, tâm trạng của các em đã trở nên nhẹ nhõm và vui vẻ hơn rất nhiều. Nala không chỉ là một chú chó, mà còn là một liệu pháp tâm lý sống động, giúp hàn gắn những vết thương vô hình mà chiến tranh để lại. Câu chuyện của Nala nhắc nhở chúng ta rằng, cứu hộ không chỉ là việc cứu sống một mạng người, mà còn là việc cứu rỗi một tâm hồn đang tổn thương.
Shadow: Chú chó hỗ trợ người khuyết tật tại Nhật Bản
Shadow là một chú chó Labrador được huấn luyện để hỗ trợ người khuyết tật tại Nhật Bản. Hàng ngày, Shadow giúp đỡ một cậu bé bị liệt hai chân trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, từ việc mang giày dép, mở cửa, nhặt đồ vật rơi xuống đất, đến việc hỗ trợ cậu bé di chuyển an toàn. Nhưng điều đặc biệt nhất là Shadow luôn ở bên cạnh cậu bé mỗi khi cậu gặp khó khăn hay cảm thấy buồn bã. Có một lần, cậu bé bị sốt cao vào ban đêm, Shadow đã sủa liên tục để báo hiệu cho cha mẹ của cậu, nhờ đó cậu được đưa đi bệnh viện kịp thời và qua khỏi. Shadow không chỉ là một người giúp việc, mà còn là một người bạn, một người thân, và là một phần không thể thiếu trong gia đình. Câu chuyện của Shadow cho thấy rằng, tình yêu thương và sự trung thành của chó có thể mang lại niềm vui, sự an toàn và cả hy vọng sống cho những con người kém may mắn.
Max: Chú chó cứu hộ trong trận động đất ở Haiti
Vào năm 2010, Haiti phải chịu đựng một trận động đất kinh hoàng với cường độ 7.0 độ richter, khiến hơn 200.000 người thiệt mạng và hàng trăm ngàn người bị thương. Trong hoàn cảnh đó, Max, một chú chó German Shepherd thuộc đội cứu hộ quốc tế, đã được điều động đến hiện trường để hỗ trợ công tác tìm kiếm và cứu nạn. Với khứu giác nhạy bén, Max có thể phát hiện ra hơi thở và nhịp tim của những người còn sống sót bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Trong một chiến dịch đặc biệt, Max đã giúp đội cứu hộ phát hiện ra một em bé mới sinh còn sống sót dưới đống bê tông sau 4 ngày bị chôn vùi. Hành động của Max không chỉ cứu sống một mạng người, mà còn mang lại niềm hy vọng cho cả một quốc gia đang chìm trong tang tóc. Max là minh chứng cho thấy rằng, trong những thảm họa lớn lao, chính sự dũng cảm và tận tụy của những chú chó cứu hộ lại là tia sáng le lói giữa bóng tối tăm tối.
Có thể bạn quan tâm: Trạm Y Tế Có Chích Ngừa Chó Cắn Không? Hướng Dẫn Xử Lý & Tiêm Phòng Từ A Đến Z
Có thể bạn quan tâm: Trại Chó Becgie Sơn Tây: Hướng Dẫn Toàn Diện Về Chó Chăn Cừu Đức, Sinh Thái Và Bảo Tồn
Các giống chó được sử dụng phổ biến trong công tác cứu hộ
Không phải bất kỳ chú chó nào cũng có thể trở thành một chiến sĩ cứu hộ. Để đảm nhận được nhiệm vụ nặng nề và nguy hiểm này, những chú chó cần phải có những đặc điểm thể chất, tinh thần và bản năng đặc biệt. Dưới đây là 8 giống chó được sử dụng phổ biến nhất trong công tác cứu hộ trên toàn thế giới, cùng với những lý do vì sao chúng lại được ưa chuộng đến vậy.
Saint Bernard: Sức mạnh và lòng nhân ái của dãy Alps
Saint Bernard là giống chó có nguồn gốc từ dãy núi Alps, được tu viện Great St. Bernard ở biên giới Thụy Sĩ và Ý lai tạo để phục vụ công tác cứu hộ những kẻ du hành bị lạc trong tuyết. Với vóc dáng khổng lồ (cân nặng có thể lên tới 90 kg), bộ lông dày và sức khỏe dẻo dai, Saint Bernard có thể di chuyển dễ dàng trong tuyết sâu và điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Điều làm nên tên tuổi của Saint Bernard chính là bản năng cứu hộ bẩm sinh: chúng có thể đánh hơi và phát hiện ra vị trí của nạn nhân bị chôn vùi dưới tuyết, sau đó dùng thân mình để sưởi ấm cho nạn nhân và tìm cách đưa họ đến nơi an toàn. Ngoài ra, Saint Bernard còn nổi tiếng với tính cách hiền lành, kiên nhẫn và tình yêu thương con người, đặc biệt là trẻ em. Tuy ngày nay chúng ít được sử dụng trong công tác cứu hộ thực sự (do kích thước quá lớn và tốc độ di chuyển chậm), nhưng Saint Bernard vẫn là biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh trong văn hóa phương Tây.
German Shepherd: Chiến binh đa năng trong mọi hoàn cảnh
German Shepherd (chó chăn cừu Đức) là giống chó được sử dụng phổ biến nhất trong các lực lượng công an, quân đội và cứu hộ trên toàn thế giới. Với trí thông minh cao, khả năng học hỏi nhanh và tinh thần làm việc nghiêm túc, German Shepherd có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ trinh sát, canh gác, tấn công, đến tìm kiếm và cứu nạn. Trong công tác cứu hộ, German Shepherd được huấn luyện để phát hiện mùi người bị chôn vùi dưới đống đổ nát, tìm kiếm người mất tích trong rừng, hoặc hỗ trợ tìm kiếm thi thể. Với thể lực dẻo dai, khả năng chịu đựng tốt và lòng trung thành tuyệt đối, German Shepherd luôn là người bạn đồng hành tin cậy của các chiến sĩ cứu hộ. Ngoài ra, German Shepherd còn được sử dụng trong công tác hỗ trợ người khuyết tật, hỗ trợ tâm lý, và thậm chí là hỗ trợ y tế (ví dụ: phát hiện bệnh tiểu đường, động kinh…).
Labrador Retriever: Bản năng săn mồi và sự thân thiện
Labrador Retriever là giống chó săn mồi có nguồn gốc từ Canada, được biết đến với bản năng đánh hơi cực kỳ nhạy bén và tính cách thân thiện, vui vẻ. Trong công tác cứu hộ, Labrador thường được huấn luyện để tìm kiếm người mất tích trong rừng, trên biển, hoặc dưới nước. Với khả năng bơi lội xuất sắc và bản năng săn mồi, Labrador có thể phát hiện ra mùi người trong nước và dẫn dắt đội cứu hộ đến vị trí chính xác. Ngoài ra, Labrador còn được sử dụng trong công tác phát hiện ma túy, chất nổ, và hỗ trợ người khuyết tật. Điều làm nên sự khác biệt của Labrador chính là tinh thần làm việc hăng say, sự kiên trì và lòng yêu thương con người. Chúng không bao giờ bỏ cuộc cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ, dù phải đối mặt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt hay địa hình hiểm trở.
Golden Retriever: Trái tim ấm áp và trí tuệ sắc bén
Golden Retriever là giống chó săn mồi có nguồn gốc từ Scotland, được lai tạo để săn chim nước và mang mồi về cho thợ săn. Với bản năng săn mồi mạnh mẽ, trí thông minh cao và tính cách hiền lành, Golden Retriever là một trong những giống chó được ưa chuộng nhất trong công tác cứu hộ và hỗ trợ con người. Trong công tác cứu hộ, Golden Retriever được huấn luyện để tìm kiếm người mất tích, hỗ trợ tâm lý cho trẻ em và người già, cũng như hỗ trợ người khuyết tật. Điều làm nên sự khác biệt của Golden Retriever chính là khả năng cảm nhận cảm xúc con người một cách tinh tế. Chúng có thể nhận biết khi con người đang buồn bã, lo lắng hay đau đớn, và luôn ở bên cạnh để an ủi, động viên. Ngoài ra, Golden Retriever còn có bản năng bảo vệ trẻ em rất mạnh, khiến chúng trở thành người bạn lý tưởng cho các gia đình có con nhỏ.
Border Collie: Trí tuệ siêu việt và sự tập trung cao độ
Border Collie là giống chó chăn cừu có nguồn gốc từ vùng biên giới Anh-Scotland, được biết đến với trí thông minh siêu việt và khả năng tập trung cao độ. Trong công tác cứu hộ, Border Collie được huấn luyện để tìm kiếm người mất tích trong rừng, trên núi, hoặc trong các khu vực đô thị. Với khả năng học hỏi nhanh, sự nhạy bén và tinh thần làm việc nghiêm túc, Border Collie có thể hoàn thành các nhiệm vụ phức tạp chỉ trong thời gian ngắn. Điều làm nên sự khác biệt của Border Collie chính là khả năng suy luận và giải quyết vấn đề. Chúng không chỉ làm theo mệnh lệnh, mà còn biết cách suy nghĩ và đưa ra quyết định phù hợp với từng hoàn cảnh. Tuy nhiên, Border Collie cần được huấn luyện bài bản và có người huấn luyện có kinh nghiệm, do chúng có tính cách khá độc lập và cần được kích thích trí tuệ thường xuyên.
Belgian Malinois: Sức mạnh và sự nhanh nhẹn của lực lượng đặc nhiệm
Belgian Malinois (Malinois Bỉ) là giống chó có nguồn gốc từ Bỉ, được sử dụng phổ biến trong các lực lượng đặc nhiệm, công an và quân đội trên toàn thế giới. Với thể lực dẻo dai, tốc độ di chuyển nhanh và tinh thần làm việc nghiêm túc, Malinois có thể đảm nhận các nhiệm vụ khó khăn và nguy hiểm, từ trinh sát, tấn công, đến tìm kiếm và cứu nạn. Trong công tác cứu hộ, Malinois được huấn luyện để phát hiện mùi người bị chôn vùi dưới đống đổ nát, tìm kiếm người mất tích trong rừng, hoặc hỗ trợ tìm kiếm thi thể. Điều làm nên sự khác biệt của Malinois chính là sự nhanh nhẹn, linh hoạt và lòng dũng cảm. Chúng có thể di chuyển dễ dàng trong các khu vực địa hình phức tạp, và không ngần ngại đối mặt với nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, Malinois cần được huấn luyện nghiêm khắc và có người huấn luyện có kinh nghiệm, do chúng có tính cách khá hung dữ và cần được kiểm soát chặt chẽ.
Bloodhound: Khứu giác siêu việt để truy tìm dấu vết
Bloodhound (hổ báo) là giống chó săn mồi có nguồn gốc từ Bỉ, được biết đến với khứu giác siêu việt – một trong những khứu giác nhạy bén nhất trong thế giới động vật. Với hơn 300 triệu tế bào khứu giác (so với khoảng 5 triệu ở con người), Bloodhound có thể đánh hơi và truy tìm dấu vết của con người dù đã vài ngày trôi qua. Trong công tác cứu hộ, Bloodhound được huấn luyện để tìm kiếm người mất tích trong rừng, trên núi, hoặc trong các khu vực đô thị. Chúng có thể đánh hơi và truy tìm dấu vết của nạn nhân dù bị che lấp bởi mùi của nhiều người khác, hoặc dù nạn nhân đã di chuyển qua nhiều địa điểm khác nhau. Điều làm nên sự khác biệt của Bloodhound chính là bản năng săn mồi mạnh mẽ và sự kiên trì. Chúng có thể đuổi theo một mùi trong hàng giờ, thậm chí là hàng ngày, mà không bao giờ bỏ cuộc. Tuy nhiên, Bloodhound có tốc độ di chuyển chậm và không thích hợp với các nhiệm vụ đòi hỏi sự nhanh nhẹn hoặc tấn công.
Australian Shepherd: Sự nhanh nhẹn và bản năng chăn dắt
Australian Shepherd (chó chăn cừu Úc) là giống chó có nguồn gốc từ Hoa Kỳ, được lai tạo để chăn dắt gia súc và bảo vệ đàn. Với thể lực dẻo dai, sự nhanh nhẹn và bản năng chăn dắt mạnh mẽ, Australian Shepherd có thể đảm nhận các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn trong các khu vực đồi núi, đồng cỏ hoặc rừng rậm. Chúng có khả năng di chuyển nhanh chóng qua các địa hình phức tạp, và có thể làm việc trong thời gian dài mà không mệt mỏi. Điều làm nên sự khác biệt của Australian Shepherd chính là bản năng bảo vệ và dẫn dắt. Chúng có thể dẫn dắt nạn nhân đến nơi an toàn, hoặc ở lại bên cạnh để bảo vệ họ cho đến khi đội cứu hộ đến. Ngoài ra, Australian Shepherd còn có tính cách thân thiện, vui vẻ và rất yêu trẻ em, khiến chúng trở thành người bạn lý tưởng cho các gia đình.
Quy trình huấn luyện một chú chó cứu hộ
Việc biến một chú chó bình thường thành một chiến sĩ cứu hộ không phải là điều dễ dàng. Đó là cả một quá trình huấn luyện nghiêm khắc, khoa học và đầy tình yêu thương. Dưới đây là quy trình huấn luyện tiêu chuẩn được áp dụng trên toàn thế giới, từ khâu tuyển chọn đến khi chú chó正式 bước vào nhiệm vụ.
Giai đoạn 1: Tuyển chọn và đánh giá tiềm năng
Giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình huấn luyện là tuyển chọn những chú chó có tiềm năng trở thành chiến sĩ cứu hộ. Không phải bất kỳ chú chó nào cũng có thể trở thành một chiến sĩ cứu hộ, ngay cả khi chúng thuộc những giống chó nổi tiếng. Các chuyên gia huấn luyện sẽ đánh giá các yếu tố sau:
- Huyết thống và sức khỏe: Chó phải có nguồn gốc rõ ràng, không có tiền sử bệnh di truyền, đặc biệt là các bệnh về xương khớp, tim mạch và thần kinh. Chúng phải trải qua các cuộc kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt, bao gồm X-quang, siêu âm và xét nghiệm máu.
- Tính cách và bản năng: Chó phải có tính cách mạnh mẽ, tự tin, không sợ tiếng ồn, đám đông hoặc các tình huống nguy hiểm. Chúng phải có bản năng săn mồi hoặc chăn dắt mạnh mẽ, khả năng tập trung cao và tinh thần làm việc nghiêm túc.
- Khả năng học hỏi: Chó phải có trí thông minh cao, khả năng học hỏi nhanh và thích ứng tốt với các tình huống mới. Chúng phải biết lắng nghe và tuân theo mệnh lệnh của người huấn luyện.
- Khứu giác: Đây là yếu tố quan trọng nhất đối với các chú chó cứu hộ. Khứu giác của chó phải cực kỳ nhạy bén, có thể phát hiện ra mùi người trong các điều kiện thời tiết và môi trường khác nhau.
Sau khi vượt qua các bài kiểm tra tuyển chọn, chú chó sẽ được đưa vào chương trình huấn luyện chính thức.
Có thể bạn quan tâm: Trại Chó Tt Trâu Quỳ Gia Lâm Hà Nội: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Các Cơ Sở Nhân Giống, Dịch Vụ Chăm Sóc Và Bảo Vệ Động Vật
Giai đoạn 2: Huấn luyện cơ bản
Giai đoạn huấn luyện cơ bản kéo dài từ 3 đến 6 tháng, nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho chú chó trong các kỹ năng cơ bản. Các bài huấn luyện bao gồm:
- Tuân thủ mệnh lệnh: Chó phải học cách tuân theo các mệnh lệnh cơ bản như “ngồi”, “nằm”, “đứng”, “đi”, “dừng”, “đến”, “ở lại”, “không”. Việc tuân thủ mệnh lệnh là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong công tác cứu hộ.
- Làm quen với môi trường: Chó phải được làm quen với các môi trường khác nhau, bao gồm đô thị, rừng, núi, biển, tuyết, và các khu vực đổ nát. Chúng phải học cách di chuyển an toàn trong các địa hình phức tạp, và không sợ hãi trước các tiếng ồn, ánh sáng hoặc đám đông.
- Làm quen với thiết bị: Chó phải được làm quen với các thiết bị cứu hộ như dây nịt, dây xích, giày bảo hộ, áo phao, và các thiết bị định vị. Chúng phải cảm thấy thoải mái và tự tin khi mang các thiết bị này.
- Xây dựng mối liên kết với người huấn luyện: Mối liên kết giữa chó và người huấn luyện là yếu tố quan trọng nhất trong công tác cứu hộ. Chó phải tin tưởng, yêu thương và sẵn sàng làm việc vì người huấn luyện. Điều này được xây dựng thông qua việc chăm sóc, huấn luyện và chơi đùa cùng nhau mỗi ngày.
Giai đoạn 3: Huấn luyện chuyên sâu
Sau khi hoàn thành giai đoạn huấn luyện cơ bản, chú chó sẽ bước vào giai đoạn huấn luyện chuyên sâu, kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Giai đoạn này tập trung vào việc phát triển các kỹ năng chuyên biệt phù hợp với nhiệm vụ cứu hộ cụ thể.
a. Huấn luyện đánh hơi và tìm kiếm
Đây là kỹ năng quan trọng nhất đối với các chú chó cứu hộ. Chó phải được huấn luyện để:
- Phân biệt mùi người: Chó phải học cách phân biệt mùi của người sống và người chết, mùi của người lớn và trẻ em, mùi của người bị thương và người khỏe mạnh.
- Đánh hơi trong các điều kiện khác nhau: Chó phải học cách đánh hơi trong các điều kiện thời tiết khác nhau (mưa, tuyết, nắng nóng), trong các môi trường khác nhau (đống đổ nát, rừng, biển), và trong các tình huống khác nhau (ngay sau tai nạn, vài ngày sau tai nạn).
- Xác định vị trí chính xác: Sau khi phát hiện mùi, chó phải học cách xác định vị trí chính xác của nạn nhân, và báo hiệu cho người huấn luyện bằng cách sủa, ngồi hoặc nằm xuống.
b. Huấn luyện di chuyển trong địa hình phức tạp
Chó phải được huấn luyện để di chuyển an toàn và hiệu quả trong các địa hình phức tạp, bao gồm:
- Đống đổ nát: Chó phải học cách di chuyển trên các tấm bê tông, thép gai, kính vỡ, và các vật liệu nguy hiểm khác mà không bị thương.
- Rừng rậm: Chó phải học cách di chuyển qua các bụi rậm, cây cối, vũng lầy, và các vật cản tự nhiên khác.
- Núi cao: Chó phải học cách di chuyển trên các sườn dốc, vách đá, tuyết sâu, và các khu vực có nguy cơ sạt lở.
- Biển và sông nước: Chó phải học cách bơi lội trong các điều kiện nước khác nhau (sóng lớn, dòng chảy xiết, nước lạnh), và tìm kiếm nạn nhân dưới nước.
c. Huấn luyện làm việc theo đội
Công tác cứu hộ thường là một hoạt động tập thể, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên trong đội. Chó phải được huấn luyện để:
- Làm việc cùng các chú chó khác: Chó phải học cách làm việc hòa thuận với các chú chó khác trong đội, không tranh giành hoặc xung đột.
- Làm việc cùng con người: Chó phải học cách phối hợp với các chiến sĩ cứu hộ, cảnh sát, y bác sĩ và các lực lượng chức năng khác.
- Tuân thủ quy trình làm việc: Chó phải học cách tuân thủ các quy trình làm việc nghiêm ngặt, từ việc tiếp nhận thông tin, di chuyển đến hiện trường, tìm kiếm nạn nhân, đến việc báo cáo kết quả.
Giai đoạn 4: Huấn luyện thực địa và kiểm tra cuối khóa
Giai đoạn cuối cùng của quá trình huấn luyện là huấn luyện thực địa và kiểm tra cuối khóa. Trong giai đoạn này, chú chó sẽ được đưa đến các hiện trường giả lập để thực hành các kỹ năng đã học trong môi trường gần giống với thực tế. Các bài kiểm tra bao gồm:
- Tìm kiếm người mất tích trong rừng: Chó phải tìm kiếm một người được giấu trong rừng, với các điều kiện thời tiết và địa hình khác nhau.
- Tìm kiếm người bị chôn vùi dưới đống đổ nát: Chó phải tìm kiếm một người được giấu dưới các tấm bê tông, thép và gạch vụn, với các lớp che phủ khác nhau.
- Tìm kiếm người dưới nước: Chó phải tìm kiếm một người được giấu dưới nước, với các điều kiện sóng, dòng chảy và ánh sáng khác nhau.
- Làm việc trong môi trường ồn ào và đông đúc: Chó phải làm việc trong các khu vực đông người, có nhiều tiếng ồn và ánh sáng, để kiểm tra khả năng tập trung và tuân thủ mệnh lệnh.
Sau khi vượt qua các bài kiểm tra cuối khóa, chú chó sẽ chính thức trở thành một chiến sĩ cứu hộ và được phân công về các đơn vị công tác.
Giai đoạn 5: Huấn luyện định kỳ và bảo dưỡng kỹ năng
Việc huấn luyện không kết thúc khi chú chó正式 bước vào nhiệm vụ. Để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong công tác cứu hộ, chú chó phải được huấn luyện định kỳ và bảo dưỡng kỹ năng thường xuyên. Các hoạt động bao gồm:
- Huấn luyện định kỳ: Chó phải được huấn luyện định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý để duy trì và nâng cao các kỹ năng đã học.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Chó phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh lý.
- Nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng: Chó phải được nghỉ ngơi đầy đủ sau mỗi nhiệm vụ để tái tạo năng lượng và phục hồi thể lực.
- Chăm sóc tâm lý: Chó phải được chăm sóc tâm lý để giảm bớt căng thẳng và sang chấn sau các nhiệm vụ cứu hộ, đặc biệt là các nhiệm vụ liên quan đến tử vong hoặc thương vong nghiêm trọng.
Những câu chuyện cảm động về chó cứu hộ trên thế giới
Trong suốt chiều dài lịch sử, có vô số câu chuyện cảm động về lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh của những chú chó cứu hộ. Dưới đây là 5 câu chuyện đã đi vào huyền thoại, khiến hàng triệu trái tim phải rung động.
1. Hành trình 4000 km của chú chó Hachiko: Tình trung thành bất tử
Mặc dù không phải là một câu chuyện cứu hộ theo nghĩa đen, nhưng câu chuyện của Hachiko – chú chó Akita Inu đến từ Nhật Bản – lại là biểu tượng của lòng trung thành và tình yêu thương vô điều kiện. Hachiko sống vào những năm 1920, và mỗi ngày đều tiễn Giáo sư Eisaburo Ueno đến ga Shibuya, sau đó quay lại đón ông vào buổi chiều. Cho đến một ngày năm 1925, Giáo sư Ueno đột ngột qua đời vì đột quỵ tại trường đại học. Tin dữ đến với Hachiko, nhưng chú vẫn ngày ngày chờ đợi主人 tại ga Shibuya, bất chấp mưa nắng, gió tuyết, và sự thay đổi của thời gian. Hachiko chờ đợi suốt 9 năm trời, cho đến khi chú qua đời vào năm 1935. Hành động của Hachiko đã khiến cả nước Nhật xúc động, và một bức tượng đồng của chú được dựng lên tại ga Shibuya để vinh danh lòng trung thành bất tử. Câu chuyện của Hachiko không chỉ là một minh chứng cho tình cảm sâu sắc giữa người và chó, mà còn là một lời nhắc nhở về giá trị của lòng trung thành, sự kiên nhẫn và tình yêu thương vô điều kiện.
2. Lưỡi liếm cứu mạng trong đêm tuyết trắng
Vào một đêm mùa đông giá rét tại vùng núi Thụy Sĩ, một cậu bé 8 tuổi tên là Peter cùng cha dắt đàn bò lên núi ăn cỏ. Trên đường về, họ gặp phải một trận bão tuyết dữ dội, khiến Peter bị lạc và ngã xuống một cái hố sâu. Cậu bé bị gãy chân và bất tỉnh trong cái lạnh cắt da cắt thịt. Khi Peter tỉnh dậy, cậu thấy mình đang nằm trong vòng tay ấm áp của Barry – chú chó Saint Bernard huyền thoại. Barry đã đánh hơi và tìm thấy Peter, sau đó nằm đè lên người cậu để sưởi ấm, và dùng lưỡi liếm mặt cậu để đánh thức. Nhờ có Barry, Peter đã sống sót qua đêm định mệnh đó và được đội cứu hộ tìm thấy vào sáng hôm sau. Câu chuyện của Peter và Barry đã được truyền miệng rộng rãi, và trở thành một trong những biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh trong văn hóa phương Tây.
3. Giọt nước mắt của Balto: Khi danh tiếng che khuất người hùng thực sự
Cuộc đua trượt tuyết vận chuyển huyết thanh bạch hầu từ Nenana đến Nome vào năm 1925 là một trong những chiến công vĩ đại nhất trong lịch sử cứu hộ bằng chó kéo xe. Balto, chú chó Husky dẫn đầu đội xe, đã trở thành người hùng của cả nước Mỹ, được dựng tượng tại Công viên Trung tâm New York và trở thành nhân vật chính trong các bộ phim, cuốn sách và bài hát. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, người hùng thực sự của cuộc đua này lại là Togo – chú chó Husky già đã dẫn đầu đội xe trong chặng đường dài nhất và nguy hiểm nhất: hơn 360 km qua eo biển băng giá và bão tuyết. Togo đã hi sinh sức khỏe và tuổi thọ để hoàn thành nhiệm vụ, nhưng lại không được công chúng biết đến. Khi Balto trở thành biểu tượng, Togo chỉ lặng lẽ sống những ngày cuối đời tại một trang trại ở Maine. Có lẽ, giọt nước mắt của Balto không phải vì danh tiếng, mà vì ông luôn biết rằng, người hùng thực sự của cuộc đua năm đó không phải là ông, mà là Togo – người bạn già đã âm thầm cống hiến tất cả vì sự sống của hàng ngàn con người.
4. Chú chó cứu hộ và em bé mới sinh: Phép màu giữa đống đổ nát
Vào năm 2011, một trận động đất kinh hoàng đã tấn công thành phố Christchurch của New Zealand, khiến hàng chục tòa nhà sụp đổ và hàng trăm người bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Trong số đó có một người phụ nữ mang thai đã bị chôn vùi dưới lớp bê tông dày gần 3 mét. Các đội cứu hộ đã tìm kiếm suốt 2 ngày nhưng không có kết quả. Cho đến khi Max – chú chó German Shepherd thuộc đội cứu hộ quốc tế – được đưa đến hiện trường
Cập Nhật Lúc Tháng 12 2, 2025 by Thanh Thảo
