Từ khóa chính: thuốc tiêm ghẻ cho chó
Loại ý định tìm kiếm: Thông tin (Informational)
Có thể bạn quan tâm: Trại Chó Pitbull Hà Nội: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z Về Giống Chó Này
Tóm tắt nhanh thông minh
Tổng hợp những thông tin chính về thuốc tiêm ghẻ cho chó
Bệnh ghẻ ở chó là một vấn đề da liễu phổ biến do ký sinh trùng mạt (ghẻ) gây ra, gây ngứa ngáy dữ dội, viêm da và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của thú cưng. Các loại thuốc tiêm ghẻ cho chó, đặc biệt là những chế phẩm chứa hoạt chất ivermectin, doramectin và moxidectin thuộc nhóm macrocyclic lactones, đã trở thành lựa chọn điều trị quan trọng nhờ hiệu quả cao và khả năng tác động toàn thân. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc tiêm cần được thực hiện dưới sự chỉ định và giám sát chặt chẽ của bác sĩ thú y. Bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về bệnh ghẻ ở chó, các loại thuốc tiêm phổ biến, cơ chế tác động, hướng dẫn sử dụng, các biến chứng có thể xảy ra, và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Bệnh ghẻ ở chó: Hiểu rõ để điều trị hiệu quả
Bệnh ghẻ ở chó, còn được gọi là scabies, là một bệnh nhiễm ký sinh trùng da phổ biến do các loài mạt (mites) gây ra. Hai loại ghẻ chính thường gặp là ghẻ Sarcoptes (Sarcoptes scabiei var. canis) và ghẻ Demodex (Demodex canis). Mặc dù đều là mạt ký sinh, hai loại này có đặc điểm sinh học, cách lây truyền và phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau.
Ghẻ Sarcoptes: Kẻ gây ngứa dữ dội
Ghẻ Sarcoptes là loại phổ biến và nguy hiểm hơn. Chúng là những sinh vật có 8 chân (ở giai đoạn trưởng thành), có hình dạng tròn, và có vòi để hút chất dinh dưỡng từ da vật chủ. Điều đặc biệt nguy hiểm là chúng không chỉ đào hang trong da mà còn đẻ trứng ngay bên trong, gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng ở chó.
Đường lây truyền: Ghẻ Sarcoptes lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với chó bị nhiễm bệnh, hoặc qua các vật dụng như chăn, thảm, đồ chơi có dính mạt. Mạt trưởng thành có thể sống ngoài vật chủ từ vài giờ đến vài ngày trong điều kiện môi trường thuận lợi.
Triệu chứng điển hình:
- Ngứa dữ dội: Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất, thường xuất hiện sau 10-14 ngày kể từ khi nhiễm. Chó có thể gãi, cắn, liếm liên tục đến mức tự làm tổn thương da.
- Rụng lông: Thường bắt đầu ở những vùng ít lông như tai, khuỷu tay, bụng, sau đó lan rộng.
- Da dày sừng và đóng vảy: Da trở nên thô ráp, sẫm màu do viêm mãn tính.
- Trường hợp nặng: Có thể dẫn đến nhiễm trùng thứ phát, sốt và suy nhược cơ thể.
Ghẻ Demodex: Ký sinh trùng cơ hội
Khác với ghẻ Sarcoptes, ghẻ Demodex là ký sinh trùng sống cộng sinh trên da của hầu hết các loài động vật có vú, bao gồm cả chó. Chúng chỉ gây bệnh khi hệ miễn dịch của vật chủ suy yếu, cho phép số lượng mạt tăng lên quá mức kiểm soát.
Đường lây truyền: Chủ yếu từ mẹ sang con trong những ngày đầu đời thông qua tiếp xúc da kề da. Bệnh không lây lan dễ dàng giữa các con chó trưởng thành khỏe mạnh.
Triệu chứng:
- Dạng khu trú: Thường biểu hiện bằng các mảng rụng lông nhỏ, da có thể đỏ nhẹ, thường gặp ở mặt, chân trước và ngực. Nhiều trường hợp tự khỏi.
- Dạng lan tỏa: Rụng lông lan rộng, da dày sừng, đóng vảy, có thể kèm nhiễm trùng thứ phát nặng. Đây là dạng nghiêm trọng, cần điều trị tích cực.
Các loại thuốc tiêm ghẻ cho chó phổ biến hiện nay
Trong điều trị ghẻ, đặc biệt là ghẻ Sarcoptes và các trường hợp ghẻ Demodex lan tỏa, thuốc tiêm là một lựa chọn hiệu quả cao. Dưới đây là các loại thuốc tiêm được sử dụng phổ biến nhất trong thực tiễn thú y.
Ivermectin: “Ông vua” trong điều trị ghẻ
Ivermectin là hoạt chất thuộc nhóm macrocyclic lactones và là một trong những thuốc tiêm ghẻ cho chó được sử dụng rộng rãi nhất trên toàn thế giới. Nó hoạt động bằng cách tăng tính thấm của màng tế bào thần kinh ở ký sinh trùng, dẫn đến liệt và tử vong.
Ưu điểm:
- Hiệu quả rất cao đối với cả ghẻ Sarcoptes và Demodex.
- Giá thành tương đối rẻ.
- Có thể tiêm dưới da hoặc tiêm bắp.
- Đã có lịch sử sử dụng lâu dài, được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Nhược điểm:
- Độc tính thần kinh: Một số giống chó, đặc biệt là các giống thuộc dòng Collie (Border Collie, Shetland Sheepdog, Australian Shepherd), có đột biến gen MDR1 (multidrug resistance 1) khiến chúng nhạy cảm cực độ với ivermectin, có thể dẫn đến tử vong. Việc xác định gen MDR1 trước khi dùng thuốc là rất quan trọng.
- Cần điều trị kéo dài (thường từ 4-8 tuần) để đảm bảo diệt hết các thế hệ mạt.
- Có nguy cơ gây độc nếu dùng liều cao hoặc ở chó có tiền sử suy gan, thận.
Doramectin: Hiệu quả nhanh, an toàn hơn
Doramectin là một dẫn chất khác của nhóm macrocyclic lactones, thường được biết đến dưới dạng thuốc tiêm cho gia súc nhưng cũng được sử dụng hiệu quả trong thú cưng.
Ưu điểm:
- Có phổ tác dụng rộng, hiệu quả cao với nhiều loại ký sinh trùng ngoài da và nội tạng.
- Thời gian tác dụng kéo dài, có thể tiêm định kỳ cách nhau 14 ngày.
- Theo một số nghiên cứu, có thể an toàn hơn ivermectin ở một số giống chó nhạy cảm.
Nhược điểm:
- Giá thành cao hơn ivermectin.
- Cần được bảo quản lạnh và sử dụng trong thời gian ngắn sau khi mở lọ.
- Cũng có nguy cơ độc tính ở chó có đột biến gen MDR1, mặc dù thấp hơn ivermectin.
Moxidectin: Dạng tiêm và dạng nhỏ lưng

Có thể bạn quan tâm: Cho Chó Ăn Gì Mau Mập? Cẩm Nang Dinh Dưỡng Khoa Học & An Toàn
Moxidectin cũng thuộc nhóm macrocyclic lactones, thường có trong các chế phẩm nhỏ lưng (spot-on) nhưng cũng có dạng tiêm.
Ưu điểm:
- Hiệu quả cao, thời gian tác dụng rất dài.
- Có thể kết hợp với các hoạt chất khác để tạo ra phổ tác dụng rộng hơn (ví dụ: diệt cả ve, bọ chét).
- Một số nghiên cứu cho thấy có thể an toàn hơn ở chó có gen MDR1 đột biến so với ivermectin.
Nhược điểm:
- Giá thành cao.
- Cũng cần thận trọng khi sử dụng ở các giống chó có tiền sử nhạy cảm với macrocyclic lactones.
Cơ chế tác động của thuốc tiêm ghẻ: Khoa học đằng sau hiệu quả
Hiểu rõ cơ chế tác động của các loại thuốc tiêm ghẻ cho chó không chỉ giúp bác sĩ thú y lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp mà còn giúp chủ nuôi yên tâm hơn về tính an toàn và hiệu quả của thuốc.
Tác động lên hệ thần kinh ký sinh trùng
Các hoạt chất macrocyclic lactones (ivermectin, doramectin, moxidectin) hoạt động bằng cách gắn kết và kích hoạt các thụ thể glutamate-gated chloride channels (GluCls) có mặt ở các synap thần kinh và cơ của ký sinh trùng. Việc kích hoạt các kênh này làm tăng tính thấm của màng tế bào đối với ion clorua, dẫn đến hiện tượng hyperpolarization (phân cực quá mức) của màng tế bào.
Hậu quả của hiện tượng này là:
- Ức chế dẫn truyền thần kinh: Các tín hiệu thần kinh bị gián đoạn, khiến ký sinh trùng không thể điều khiển được các hoạt động sống.
- Liệt và tử vong: Ký sinh trùng bị liệt toàn thân và chết do không thể thực hiện các chức năng sống cơ bản như di chuyển, ăn uống và sinh sản.
Tại sao thuốc lại an toàn cho chó?
Một câu hỏi thường gặp là: “Nếu thuốc tác động lên hệ thần kinh, tại sao lại an toàn cho chó?” Câu trả lời nằm ở sự khác biệt về cấu trúc sinh học giữa ký sinh trùng và động vật có vú.
- Sự hiện diện của GluCls: Các thụ thể GluCls mà macrocyclic lactones tác động chủ yếu có ở động vật không xương sống (như mạt, giun). Động vật có vú, bao gồm chó, có rất ít hoặc không có các thụ thể này ở hệ thần kinh trung ương.
- Hàng rào máu-não (Blood-Brain Barrier – BBB): Ở chó khỏe mạnh, hàng rào máu-não hoạt động hiệu quả, ngăn không cho các phân tử thuốc lớn như macrocyclic lactones xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, ở chó có đột biến gen MDR1, hàng rào này bị suy yếu, cho phép thuốc tích tụ trong não và gây độc tính thần kinh.
Tác động toàn thân (Systemic effect)
Một ưu điểm lớn của thuốc tiêm là tác động toàn thân. Sau khi được tiêm vào cơ thể, thuốc được hấp thu vào máu và tuần hoàn khắp cơ thể. Điều này đặc biệt quan trọng trong điều trị ghẻ vì:
- Diệt trừ toàn bộ ký sinh trùng: Dù mạt có ở bất kỳ vị trí nào trên da, chúng đều có thể tiếp xúc với thuốc thông qua máu.
- Đảm bảo diệt trứng và ấu trùng: Các hoạt chất có thời gian bán thải dài, duy trì nồng độ hiệu quả trong máu đủ lâu để diệt các thế hệ mạt mới nở từ trứng.
- Hiệu quả cao ngay cả trong các trường hợp nặng: Khi da bị tổn thương nặng, việc bôi thuốc tại chỗ có thể không hiệu quả hoặc gây kích ứng. Thuốc tiêm bypass (bỏ qua) được các vấn đề tại chỗ này.
Hướng dẫn sử dụng thuốc tiêm ghẻ cho chó: Từ chẩn đoán đến điều trị
Việc sử dụng thuốc tiêm ghẻ cho chó là một quy trình y tế nghiêm ngặt, đòi hỏi sự chính xác và theo dõi chặt chẽ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước.
Bước 1: Chẩn đoán chính xác bệnh ghẻ
Việc chẩn đoán chính xác là nền tảng cho điều trị hiệu quả. Bác sĩ thú y sẽ thực hiện các bước sau:
Lấy bệnh sử và khám lâm sàng:
- Hỏi về thời gian bắt đầu ngứa, biểu hiện ban đầu.
- Hỏi về các loại thuốc đã dùng, phản ứng với thuốc.
- Khám toàn thân, đặc biệt là các vùng da bị ảnh hưởng.
Soi da (Skin scraping):
- Đây là xét nghiệm chuẩn để chẩn đoán ghẻ. Bác sĩ thú y sẽ dùng lưỡi dao cạo nhẹ một lớp da mỏng từ vùng bị tổn thương, sau đó soi dưới kính hiển vi để tìm mạt, trứng hoặc phân mạt.
- Lưu ý: Có thể cần lấy nhiều mẫu từ các vị trí khác nhau vì tỷ lệ phát hiện mạt trong một lần soi da có thể không phải lúc nào cũng 100%.
Xét nghiệm loại trừ:
- Các bệnh lý khác như viêm da do nấm (ringworm), dị ứng da, viêm da tiếp xúc cũng có thể gây ngứa và rụng lông. Cần loại trừ các nguyên nhân này để tránh điều trị sai.
Bước 2: Xác định loại ghẻ và lựa chọn thuốc
Sau khi chẩn đoán, bác sĩ thú y sẽ xác định:
- Loại ghẻ (Sarcoptes hay Demodex).
- Mức độ nặng (khu trú hay lan tỏa).
- Tình trạng sức khỏe tổng quát của chó (đặc biệt là chức năng gan, thận).
- Giống chó (để đánh giá nguy cơ đột biến gen MDR1).
Từ đó, bác sĩ sẽ lựa chọn loại thuốc tiêm ghẻ cho chó phù hợp nhất, liều lượng và phác đồ điều trị cụ thể.
Bước 3: Thực hiện tiêm thuốc

Có thể bạn quan tâm: Chó Mấy Tháng Thì Thiến Được? Hướng Dẫn Chi Tiết Và Lợi Ích Tối Ưu
Chuẩn bị:
- Thuốc được lấy đúng liều lượng theo chỉ định.
- Vị trí tiêm được sát trùng sạch sẽ.
Kỹ thuật tiêm:
- Tiêm dưới da (Subcutaneous injection): Thường được thực hiện ở vùng gáy, nơi da mỏng và dễ thực hiện. Kim tiêm được đưa xiên vào da tạo thành một “miệng túi”, sau đó bơm thuốc vào.
- Tiêm bắp (Intramuscular injection): Được thực hiện ở cơ đùi sau hoặc cơ vai. Kỹ thuật này đòi hỏi chính xác hơn để tránh tổn thương thần kinh hoặc mạch máu.
Theo dõi sau tiêm:
- Quan sát chó trong ít nhất 15-30 phút sau tiêm để phát hiện các phản ứng dị ứng cấp tính (hiếm gặp nhưng cần vigilance).
Bước 4: Phác đồ điều trị và theo dõi
Phác đồ điều trị tiêu chuẩn:
- Ivermectin: Thường được tiêm hàng ngày hoặc cách ngày với liều 0.4-0.6 mg/kg thể trọng, kéo dài từ 4-8 tuần tùy theo loại ghẻ và mức độ nặng.
- Doramectin: Thường được tiêm một liều 0.2 mg/kg thể trọng, sau đó tiêm nhắc lại sau 14 ngày. Một số trường hợp có thể cần tiêm nhắc lần 3.
- Moxidectin: Liều lượng và lịch tiêm phụ thuộc vào dạng chế phẩm, thường là tiêm một liều và có thể nhắc lại sau 1 tháng.
Theo dõi:
- Khám lại định kỳ: Thường là sau 2-4 tuần kể từ lần tiêm đầu tiên để đánh giá hiệu quả điều trị.
- Soi da kiểm tra: Có thể được thực hiện để xác nhận mạt đã bị diệt hoàn toàn.
- Điều chỉnh liều: Dựa trên đáp ứng lâm sàng và các xét nghiệm chức năng gan, thận (nếu cần).
Các biến chứng và tác dụng phụ cần lưu ý
Mặc dù thuốc tiêm ghẻ cho chó có hiệu quả cao, nhưng không phải không có rủi ro. Việc nhận biết sớm các biến chứng và tác dụng phụ là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho thú cưng.
Tác dụng phụ tại chỗ tiêm
- Đau và sưng nhẹ: Đây là phản ứng thường gặp và sẽ tự hết trong vài giờ đến vài ngày.
- U nang hoặc u cục: Hiếm gặp, có thể do phản ứng viêm tại chỗ với thuốc. Nếu u cục không biến mất sau vài tuần, cần đưa chó đi khám.
Tác dụng phụ toàn thân
Buồn nôn, nôn, tiêu chảy: Một số chó có thể gặp các triệu chứng tiêu hóa nhẹ sau khi tiêm, đặc biệt là nếu thuốc được tiêm với liều cao. Các triệu chứng này thường tự hết.
Mệt mỏi, chán ăn: Chó có thể trở nên uể oải, kém linh hoạt trong vài ngày đầu điều trị. Đây là dấu hiệu cần theo dõi, nhưng thường không nghiêm trọng.
Biến chứng nghiêm trọng: Độc tính thần kinh
Đây là biến chứng nguy hiểm nhất, đặc biệt là với ivermectin ở các giống chó có đột biến gen MDR1.
Triệu chứng:
- Mất định hướng, đi loạng choạng.
- Mất phản xạ, liệt nhẹ.
- Co giật, hôn mê.
- Tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Xử lý:
- Ngừng thuốc ngay lập tức.
- Đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ, bao gồm truyền dịch, duy trì hô hấp, và sử dụng các thuốc giải độc đặc hiệu nếu có (ví dụ: lipid emulsion therapy).
Các yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng
- Đột biến gen MDR1: Như đã đề cập, đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu.
- Suy gan, suy thận: Làm giảm khả năng chuyển hóa và thải trừ thuốc, dẫn đến tích tụ và tăng độc tính.
- Dùng thuốc quá liều hoặc quá thời gian: Không tuân thủ phác đồ điều trị có thể dẫn đến tích lũy thuốc trong cơ thể.
- Sử dụng đồng thời các thuốc khác: Một số thuốc có thể làm tăng nồng độ macrocyclic lactones trong máu bằng cách ức chế các enzyme gan chuyển hóa chúng.
Phòng ngừa bệnh ghẻ ở chó: Chiến lược toàn diện
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, đặc biệt là với bệnh ghẻ ở chó. Một chiến lược phòng ngừa toàn diện không chỉ giúp chó khỏe mạnh mà còn giảm thiểu nguy cơ lây lan cho các thú cưng khác và con người.
Vệ sinh môi trường sống
Môi trường sống là ổ chứa tiềm năng cho mạt ghẻ. Việc vệ sinh định kỳ là rất quan trọng.
- Giặt giũ định kỳ: Chăn, ga, thảm, đồ chơi của chó cần được giặt giũ thường xuyên bằng nước nóng (trên 60°C) để diệt mạt và trứng.
- Hút bụi và lau dọn: Hút bụi các thảm, rèm cửa và lau dọn sàn nhà bằng dung dịch khử trùng.
- Xử lý khu vực chó nằm: Nếu có thể, phơi nắng các vật dụng của chó, vì ánh nắng mặt trời có thể diệt mạt.
Kiểm soát tiếp xúc với chó bị bệnh
- Cách ly chó bị bệnh: Ngay khi phát hiện chó bị ghẻ, cần cách ly để tránh lây lan.
- Hạn chế tiếp xúc với chó lạ: Đặc biệt là ở các khu vực công cộng như công viên, bãi tắm chó.
- Kiểm tra định kỳ: Nếu bạn có nhiều chó, cần kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm trường hợp bị nhiễm.
Tăng cường hệ miễn dịch

Có thể bạn quan tâm: Bệnh Parvo Ở Chó Ngày Thứ Mấy Nặng Nhất?
Một hệ miễn dịch khỏe mạnh là hàng rào bảo vệ tốt nhất chống lại bệnh ghẻ, đặc biệt là ghẻ Demodex.
- Chế độ dinh dưỡng cân bằng: Cung cấp đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất.
- Tiêm phòng đầy đủ: Các bệnh lý khác có thể làm suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho ghẻ phát triển.
- Giảm stress: Stress có thể làm suy yếu hệ miễn dịch. Đảm bảo chó có môi trường sống thoải mái, được vận động và vui chơi đầy đủ.
Sử dụng thuốc phòng ngừa
Một số thuốc tiêm ghẻ cho chó cũng có thể được sử dụng với mục đích phòng ngừa, đặc biệt là ở các giống chó có nguy cơ cao hoặc sống trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao.
- Ivermectin liều thấp: Một số bác sĩ thú y có thể chỉ định dùng ivermectin liều thấp hàng tháng để phòng ngừa, đặc biệt là ở các vùng endemic (có bệnh lưu hành).
- Các chế phẩm spot-on: Có nhiều sản phẩm nhỏ lưng chứa moxidectin, selamectin hoặc các hoạt chất khác có khả năng phòng ngừa ghẻ. Cần sử dụng định kỳ theo hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về thuốc tiêm ghẻ cho chó
1. Thuốc tiêm ghẻ có đau không?
Thuốc tiêm ghẻ cho chó được thực hiện bằng kim tiêm nhỏ, nên cảm giác đau là rất nhẹ và thoáng qua. Hầu hết các chó đều chịu đựng tốt. Bác sĩ thú y thường sẽ an ủi và giữ chó nhẹ nhàng trong quá trình tiêm để giảm lo âu.
2. Sau khi tiêm bao lâu thì chó khỏi ghẻ?
Thời gian khỏi bệnh phụ thuộc vào loại ghẻ, mức độ nặng và đáp ứng của từng cá thể. Thông thường:
- Ghẻ Sarcoptes: Ngứa có thể giảm明显 trong vòng 1-2 tuần, nhưng cần điều trị đủ 4-6 tuần để đảm bảo diệt hết mạt.
- Ghẻ Demodex dạng khu trú: Có thể khỏi trong 4-6 tuần.
- Ghẻ Demodex dạng lan tỏa: Có thể cần điều trị 8-12 tuần hoặc lâu hơn.
3. Tôi có thể tự mua thuốc tiêm về tiêm cho chó không?
Tuyệt đối không nên. Việc tiêm thuốc cần được thực hiện bởi bác sĩ thú y có chuyên môn. Tự ý tiêm có thể dẫn đến:
- Liều lượng không chính xác.
- Kỹ thuật tiêm sai gây tổn thương.
- Không phát hiện và xử lý kịp thời các phản ứng phụ nghiêm trọng.
4. Ghẻ có lây sang người không?
Ghẻ Sarcoptes có thể lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp, gây ngứa và phát ban. Tuy nhiên, mạt không thể hoàn thành vòng đời trên người, nên các triệu chứng thường tự hết trong vài ngày. Ghẻ Demodex thì không lây sang người.
5. Làm sao để biết chó có bị đột biến gen MDR1 không?
Có thể thực hiện xét nghiệm ADN để xác định đột biến gen MDR1. Xét nghiệm này có thể được thực hiện tại các phòng thí nghiệm thú y hoặc một số phòng khám thú y lớn. Việc xác định gen này đặc biệt quan trọng trước khi sử dụng các thuốc thuộc nhóm macrocyclic lactones.
Kết luận
Bệnh ghẻ ở chó là một vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng có thể điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách. Các loại thuốc tiêm ghẻ cho chó, đặc biệt là các chế phẩm chứa ivermectin, doramectin và moxidectin, đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh lý này nhờ hiệu quả cao và tác động toàn thân. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc tiêm cần được thực hiện dưới sự chỉ định và giám sát chặt chẽ của bác sĩ thú y để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu. Ngoài điều trị, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa toàn diện, bao gồm vệ sinh môi trường, kiểm soát tiếp xúc và tăng cường miễn dịch, là chìa khóa để bảo vệ chó khỏi bệnh ghẻ và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc. Nếu bạn nghi ngờ chó của mình bị ghẻ, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ thú y càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
