Alaska – chú chó kéo xe hùng vĩ đến từ vùng đất băng giá, đang ngày càng trở thành người bạn đồng hành được yêu thích tại Việt Nam. Tuy nhiên, vẻ ngoài to lớn, bộ lông dày và bản tính năng động khiến việc nuôi chó Alaska không hề đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và thực tế nhất về những điều cần biết khi nuôi chó Alaska, từ khi chúng còn là một chú cún con cho đến khi trưởng thành, giúp bạn tự tin đồng hành cùng một trong những giống chó đẹp và mạnh mẽ nhất thế giới.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Cho Chó Ăn Khi Bạn Vắng Nhà An Toàn Và Hiệu Quả
Tổng Quan Về Chó Alaska
Nguồn Gốc Và Lịch Sử
Chó Alaska, hay còn được gọi là Alaska Malamute, là một trong những giống chó kéo xe lâu đời nhất trên thế giới, có nguồn gốc từ bộ tộc Mahlemut sống ở vùng Bắc Cực Alaska. Những người Mahlemut đã lai tạo ra giống chó này để phục vụ cho nhu cầu di chuyển và vận chuyển hàng hóa trên những vùng đất băng giá khắc nghiệt. Khác với Husky Siberian, Alaska Malamute được lai tạo để kéo những chiếc xe nặng hơn với tốc độ chậm hơn, phù hợp với công việc vận chuyển hàng hóa và săn bắn.
Trong thời kỳ bùng nổ vàng Klondike vào cuối thế kỷ 19, chó Alaska đã được đưa đến Canada và Alaska để phục vụ cho các thợ mỏ. Tuy nhiên, sau đó, giống chó này suýt nữa đã bị tuyệt chủng do sự pha trộn với các giống chó khác. May mắn thay, những người yêu chó ở Hoa Kỳ đã nỗ lực phục hồi và bảo tồn giống chó này. Năm 1935, Hiệp hội Những người chăn nuôi Hoa Kỳ (AKC) chính thức công nhận Alaska Malamute là một giống chó thuần chủng.
Đặc Điểm Hình Thể
Chó Alaska là một giống chó cỡ lớn, cơ bắp và mạnh mẽ. Cấu trúc cơ thể của chúng được thiết kế để chịu đựng được những điều kiện thời tiết khắc nghiệt và làm việc nặng nhọc.
- Chiều cao: Chó đực cao trung bình từ 63 – 69 cm, chó cái từ 58 – 63 cm.
- Cân nặng: Chó đực nặng từ 38 – 45 kg, chó cái từ 34 – 38 kg.
- Bộ lông: Bộ lông kép dày, gồm lớp lông ngoài dài, thẳng và lớp lông tơ dày, mềm bên trong giúp giữ ấm. Lông của Alaska có nhiều màu sắc khác nhau, phổ biến nhất là màu xám-xám, đen-trắng, và màu đỏ-trắng.
- Đầu: Đầu to, rộng, mõm sâu và mạnh mẽ. Mắt almond-shaped (hình hạnh nhân), màu nâu hạt dẻ, thể hiện sự thân thiện và thông minh. Tai nhỏ, tam giác, cụp về phía trước.
- Đuôi: Đuôi lớn, lông dày, cong lên trên lưng khi chó ở tư thế hoạt động hoặc hưng phấn.
Tính Cách Và Đặc Điểm Hành Vi
Alaska Malamute là giống chó trung thành, hiền lành và rất thân thiện. Chúng thích được ở gần con người và coi gia đình là bầy đàn của mình. Tuy nhiên, cũng chính vì bản năng bầy đàn mạnh mẽ, Alaska có thể trở nên buồn bã hoặc phá phách nếu bị bỏ một mình quá lâu.
- Thân thiện: Chúng rất thích gần gũi với con người, đặc biệt là trẻ em. Tuy nhiên, do kích thước lớn và tính hiếu động, cần có sự giám sát khi chơi cùng trẻ nhỏ.
- Thông minh và độc lập: Alaska rất thông minh, nhưng cũng có phần độc lập và bướng bỉnh. Việc huấn luyện cần kiên nhẫn, nhất quán và sử dụng các phương pháp tích cực.
- Năng động: Là giống chó làm việc, Alaska cần rất nhiều vận động. Chúng thích chạy nhảy, kéo xe và các hoạt động ngoài trời.
- Bản năng săn mồi: Mặc dù thân thiện với con người, Alaska có thể có bản năng săn mồi mạnh mẽ đối với các động vật nhỏ như mèo hoặc thỏ nếu không được dạy dỗ từ nhỏ.
- Tiếng sủa đặc trưng: Thay vì sủa nhiều, Alaska thường “hú” hoặc kêu ăng ẳng, gừ gừ để thể hiện cảm xúc. Đây là một đặc điểm thú vị của giống chó này.
Những Điều Cần Biết Khi Nuôi Chó Alaska
Chuẩn Bị Không Gian Sống
Có thể bạn quan tâm: Sữa Tắm Yu Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Chuyên Gia Chăm Sóc Thú Cưng
Không Gian Rộng Rãi
Alaska là giống chó cần rất nhiều không gian để vận động. Việc nuôi Alaska trong căn hộ chật hẹp là một thách thức lớn và không được khuyến khích, trừ khi bạn có thể dành thời gian hàng ngày để đưa chúng ra ngoài vận động mạnh.
- Nhà có sân vườn: Là lựa chọn lý tưởng nhất. Sân vườn cần được làm hàng rào chắc chắn vì Alaska là “cao thủ” đào hang và leo trèo.
- Căn hộ: Nếu nuôi trong căn hộ, bạn cần cam kết dành ít nhất 2 giờ mỗi ngày để dắt chó đi bộ, chạy bộ hoặc chơi các trò vận động mạnh. Việc để Alaska bị giam nhốt quá lâu sẽ dẫn đến hành vi phá phách, cắn phá đồ đạc và các vấn đề về tâm lý.
Nhiệt Độ Và Khí Hậu
Bộ lông dày của Alaska được thiết kế để chống chọi với cái lạnh âm hàng chục độ C. Vì vậy, khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của Việt Nam là một thách thức lớn.
- Mùa hè: Cần đảm bảo nơi ở của Alaska luôn mát mẻ, có quạt hoặc điều hòa. Cung cấp nhiều nước uống sạch và sạch sẽ.
- Tránh ánh nắng trực tiếp: Không để chó ở ngoài trời nắng quá lâu, đặc biệt là vào buổi trưa.
- Chăm sóc lông: Việc rụng lông ở Alaska là rất nhiều, đặc biệt là vào mùa xuân và mùa thu. Bạn cần chải lông cho chúng ít nhất 2-3 lần mỗi tuần để loại bỏ lông chết và促进 tuần hoàn máu.
Chế Độ Dinh Dưỡng
Nhu Cầu Dinh Dưỡng Cao
Alaska là giống chó hoạt động mạnh, vì vậy chúng cần một chế độ ăn giàu protein và chất béo để duy trì năng lượng.
- Protein: Là thành phần quan trọng nhất, chiếm khoảng 25-30% khẩu phần ăn. Nguồn protein tốt nhất là thịt nạc (gà, bò, heo), cá, trứng và các sản phẩm từ sữa.
- Chất béo: Cung cấp năng lượng và giúp bộ lông khỏe mạnh, bóng mượt. Tuy nhiên, cần kiểm soát lượng chất béo để tránh béo phì.
- Carbohydrate: Cung cấp năng lượng nhanh chóng. Có thể bổ sung từ gạo, khoai lang, bí đỏ…
- Vitamin và khoáng chất: Cần thiết cho sự phát triển xương, răng và hệ miễn dịch. Có thể bổ sung thông qua rau củ quả hoặc các loại vitamin tổng hợp dành cho chó.
Lịch Ăn Uống
- Chó con (2-6 tháng tuổi): Ăn 3-4 bữa/ngày. Thức ăn cần được nấu chín, cắt nhỏ và dễ tiêu hóa.
- Chó trưởng thành (trên 1 tuổi): Ăn 2 bữa/ngày, sáng và chiều tối. Định lượng thức ăn phụ thuộc vào cân nặng, mức độ hoạt động và loại thức ăn (tươi hay khô).
- Nước uống: Luôn đảm bảo có nước sạch, mát để chó uống bất cứ lúc nào.
Những Thực Phẩm Cấm Kỵ
Có một số thực phẩm tuy tốt cho con người nhưng lại cực kỳ độc hại với chó:
- Sô-cô-la: Chứa theobromine, gây ngộ độc thậm chí tử vong.
- Hành, tỏi: Gây tổn thương hồng cầu, dẫn đến thiếu máu.
- Nho và nho khô: Gây suy thận cấp.
- Quả hạch macadamia: Gây ngộ độc thần kinh.
- Rượu, bia và các đồ uống có cồn: Gây ngộ độc cấp tính.
- Xương gà, xương cá nhỏ: Dễ gãy, sắc nhọn, có thể đâm vào đường tiêu hóa.
Chăm Sóc Lông Và Da
Chải Lông
Bộ lông kép dày của Alaska khiến việc chải lông trở thành một phần thiết yếu trong quy trình chăm sóc.
- Tần suất: Chải lông ít nhất 2-3 lần mỗi tuần. Vào mùa rụng lông (xuân và thu), cần chải hàng ngày.
- Dụng cụ: Sử dụng lược chải lông chuyên dụng cho chó lông dài và dày, có thể dùng loại lược có răng thưa để gỡ rối và lược răng dày để loại bỏ lông chết.
- Lợi ích: Giúp loại bỏ lông chết, giảm rụng lông trong nhà, promote tuần hoàn máu, và là cơ hội để kiểm tra các vấn đề về da như bọ chét, ve, hoặc viêm da.
Tắm Rửa
Alaska không cần tắm quá thường xuyên vì bộ lông của chúng có khả năng tự làm sạch nhất định.
- Tần suất: Tắm 1 lần/tháng là đủ. Tắm quá thường xuyên có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da và lông.
- Dung dịch tắm: Sử dụng sữa tắm dành riêng cho chó, có độ pH phù hợp. Tránh dùng sữa tắm người.
- Sấy khô: Sau khi tắm, cần sấy khô lông kỹ lưỡng, đặc biệt là lớp lông tơ bên trong để tránh viêm da hoặc nấm.
Kiểm Tra Và Vệ Sinh Các Bộ Phận Khác
- Tai: Kiểm tra tai hàng tuần, lau sạch ráy tai bằng bông gòn và dung dịch vệ sinh tai chuyên dụng. Tránh dùng tăm bông vì có thể làm tổn thương màng nhĩ.
- Mắt: Lau sạch ghèn mắt bằng khăn mềm và nước ấm nếu có.
- Răng: Chải răng 2-3 lần mỗi tuần để phòng ngừa bệnh nha chu. Có thể dùng đồ nhai chuyên dụng để giúp làm sạch răng tự nhiên.
- Móng: Cắt móng 1-2 lần mỗi tháng nếu chó không tự mài mòn được khi đi bộ.
Vận Động Và Thể Lực
Nhu Cầu Vận Động Cao
Alaska là giống chó “siêu năng động”. Chúng được sinh ra để chạy và làm việc. Việc thiếu vận động là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vấn đề về hành vi và sức khỏe.
- Thời gian vận động: Tối thiểu 2 giờ mỗi ngày, chia thành nhiều buổi. Bao gồm đi bộ, chạy bộ, chơi đuổi bóng, hoặc các hoạt động kéo xe (nếu có điều kiện).
- Hình thức vận động: Ngoài đi bộ, có thể cho Alaska chơi các trò chơi như kéo lốp xe, chạy theo bóng, hoặc tham gia các lớp học huấn luyện, agility (một môn thể thao cho chó vượt chướng ngại vật).
- Chạy off-leash (thoải mái): Alaska rất thích được chạy tự do, nhưng chỉ nên thả rông ở những khu vực an toàn, có hàng rào kín hoặc trong công viên dành cho chó. Luôn đảm bảo chó đã được huấn luyện lệnh “đến đây” (come) một cách vững chắc trước khi thả rông.
Các Môn Thể Thao Phù Hợp
- Canicross: Môn thể thao chạy bộ cùng chó, chó được buộc vào một dây kéo đặc biệt.
- Bikejoring: Chạy xe đạp cùng chó kéo.
- Skijoring: Trượt tuyết cùng chó kéo (phù hợp ở các vùng có tuyết).
- Agility: Môn thể thao vượt chướng ngại vật, giúp phát triển thể lực và trí tuệ.
Huấn Luyện Và Kỷ Luật
Bắt Đầu Từ Khi Còn Nhỏ
Huấn luyện nên bắt đầu càng sớm càng tốt, tốt nhất là khi chó còn từ 8-16 tuần tuổi. Đây là giai đoạn vàng để dạy chó các kỹ năng xã hội hóa và các lệnh cơ bản.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Phối Giống Chó Hiệu Quả Và An Toàn
- Xã hội hóa: Cho chó tiếp xúc với nhiều người, chó khác, âm thanh, phương tiện giao thông… để chó trở nên tự tin và không nhút nhát, sợ sệt.
- Các lệnh cơ bản: Dạy các lệnh như “ngồi”, “chờ”, “đến đây”, “đi vệ sinh đúng chỗ” là nền tảng cho mọi huấn luyện sau này.
Phương Pháp Huấn Luyện Tích Cực
Alaska là giống chó nhạy cảm, không phù hợp với các phương pháp huấn luyện nghiêm khắc, trừng phạt. Thay vào đó, hãy sử dụng phương pháp khen thưởng.
- Khen thưởng: Khi chó làm đúng, hãy khen ngợi bằng lời nói, vuốt ve hoặc thưởng một miếng ăn nhỏ.
- Nhất quán: Tất cả các thành viên trong gia đình cần sử dụng cùng một từ lệnh và cách huấn luyện để tránh làm chó bị lẫn lộn.
- Kiên nhẫn: Alaska có thể bướng bỉnh, vì vậy cần rất nhiều kiên nhẫn và lặp lại các bài tập thường xuyên.
- Thời gian huấn luyện: Mỗi buổi huấn luyện chỉ nên kéo dài 10-15 phút, tập trung cao độ, sau đó cho chó nghỉ ngơi.
Xử Lý Các Hành Vi Không Mong Muốn
- Cắn phá: Là hành vi phổ biến ở chó con do đang trong giai đoạn mọc răng và tò mò. Cung cấp nhiều đồ nhai an toàn và giáo dục chó từ nhỏ.
- Hú: Alaska thường hú để thể hiện cảm xúc. Nếu chó hú quá nhiều, cần tìm hiểu nguyên nhân (buồn chán, lo lắng, muốn được chú ý) và xử lý tận gốc.
- Đào hang: Bản năng tự nhiên. Nếu nuôi trong sân, hãy tạo một khu vực cho phép chó được đào bới, hoặc tăng cường vận động để giảm nhu cầu này.
Vấn Đề Sức Khỏe Thường Gặp
Các Bệnh Di Truyền
Alaska Malamute có thể mắc một số bệnh di truyền, vì vậy việc chọn mua chó từ những trại giống uy tín, có kiểm tra sức khỏe bố mẹ là rất quan trọng.
- Bệnh tuyến giáp (Hypothyroidism): Gây rụng lông, tăng cân, mệt mỏi.
- Bệnh về khớp: Như loạn sản khớp háng (Hip Dysplasia) và loạn sản khuỷu tay (Elbow Dysplasia). Cần kiểm soát cân nặng và không vận động quá sức khi chó còn nhỏ.
- Bệnh tim: Như hẹp động mạch chủ (Subvalvular Aortic Stenosis – SAS).
- Bệnh về mắt: Như teo võng mạc tiến triển (Progressive Retinal Atrophy – PRA) và đục thủy tinh thể.
- Bệnh về da: Như bong biểu bì (Hereditary Footpad Hyperkeratosis).
Lịch Tiêm Phòng Và Tẩy Giun
- Tiêm phòng: Chó con cần được tiêm phòng đầy đủ các mũi cơ bản như Care, Parvo, Viêm não, Dại… theo lịch trình của bác sĩ thú y.
- Tẩy giun: Tẩy giun cho chó con 2 tuần/lần cho đến 8 tuần tuổi, sau đó 3-4 lần/năm cho chó trưởng thành.
Khám Sức Khỏe Định Kỳ
Đưa chó đi khám sức khỏe định kỳ (ít nhất 1 lần/năm) để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề về sức khỏe. Đối với chó già, nên khám 2 lần/năm.
Những Lưu Ý Đặc Biệt Khi Nuôi Chó Alaska Tại Việt Nam
Khí Hậu Nóng Ẩm
Đây là thách thức lớn nhất khi nuôi Alaska tại Việt Nam.
- Mùa hè: Cần có biện pháp làm mát như quạt, điều hòa, hoặc cho chó ở những nơi râm mát. Có thể cho chó mặc áo làm mát (cooling vest).
- Nước uống: Luôn đảm bảo có nước sạch, mát để chó uống bất cứ lúc nào.
- Vận động: Nên cho chó vận động vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, tránh thời điểm nắng gắt.
Chi Phí Chăm Sóc
Nuôi Alaska là một khoản đầu tư không nhỏ.
- Thức ăn: Alaska ăn rất khỏe, chi phí thức ăn hàng tháng khá cao.
- Chăm sóc lông: Có thể cần mang đến tiệm spa cho chó để cắt tỉa, chăm sóc lông định kỳ.
- Vắc xin và khám bệnh: Chi phí khám chữa bệnh, đặc biệt là các bệnh về khớp, có thể rất đắt đỏ.
- Đồ chơi và phụ kiện: Alaska cần nhiều đồ chơi để nhai và giải trí, tránh phá phách.
Thời Gian Dành Cho Chó
Alaska là giống chó rất quấn主人, chúng cần rất nhiều thời gian bên cạnh chủ nhân.
- Không nên nuôi nếu: Bạn đi làm cả ngày, không có thời gian dắt chó đi dạo, hoặc thường xuyên đi công tác dài ngày.
- Cần cam kết: Nuôi Alaska là một cam kết lâu dài (10-14 năm), cần sự quan tâm, chăm sóc và陪伴 hàng ngày.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Chó Alaska có phù hợp để nuôi trong căn hộ không?
Câu trả lời là không lý tưởng. Alaska cần rất nhiều không gian và vận động. Nếu nuôi trong căn hộ, bạn phải cam kết dành ít nhất 2 giờ mỗi ngày để đưa chó ra ngoài vận động mạnh. Nếu không, chó sẽ trở nên buồn chán, phá phách và có các vấn đề về hành vi.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chụp Ảnh Với Chó: Kỹ Thuật Chuyên Gia Để Có Những Bức Ảnh Tự Nhiên Và Đáng Yêu
2. Chó Alaska có hung dữ không?
Alaska không hung dữ. Chúng là giống chó hiền lành, thân thiện và rất thích gần gũi con người. Tuy nhiên, do kích thước lớn và tính hiếu động, cần dạy dỗ và huấn luyện từ nhỏ để chúng biết cách cư xử đúng mực, đặc biệt là khi chơi cùng trẻ em.
3. Chó Alaska có rụng lông nhiều không?
Có, rụng lông rất nhiều, đặc biệt là vào mùa xuân và mùa thu. Việc chải lông thường xuyên là bắt buộc để kiểm soát tình trạng rụng lông và giữ cho bộ lông khỏe mạnh.
4. Tuổi thọ của chó Alaska là bao nhiêu?
Tuổi thọ trung bình của Alaska Malamute là 10-14 năm. Với chế độ chăm sóc tốt, dinh dưỡng hợp lý và vận động đầy đủ, chó có thể sống lâu và khỏe mạnh hơn.
5. Chó Alaska có dễ huấn luyện không?
Alaska thông minh nhưng cũng bướng bỉnh. Việc huấn luyện cần kiên nhẫn, nhất quán và sử dụng phương pháp khen thưởng. Không nên sử dụng các biện pháp trừng phạt, vì điều đó có thể khiến chó trở nên nhút nhát hoặc chống đối.
Lời Kết
Nuôi chó Alaska là một hành trình đầy thử thách nhưng cũng vô cùng ý nghĩa. Những điều cần biết khi nuôi chó Alaska không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thức ăn và chỗ ở, mà còn là cam kết về thời gian, công sức và tình yêu thương. Nếu bạn đang tìm kiếm một người bạn trung thành, mạnh mẽ và đầy năng lượng, Alaska có thể là lựa chọn hoàn hảo. Tuy nhiên, hãy chắc chắn rằng bạn đã chuẩn bị đầy đủ về kiến thức, điều kiện sống và tinh thần trước khi đón một chú chó Alaska về nhà. Hãy để Hanoi Zoo đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm hiểu và chăm sóc thế giới động vật đầy kỳ diệu này.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 1, 2025 by Thanh Thảo
