Hiện tượng chó con ị ra giun là một tình trạng phổ biến mà nhiều người nuôi thú cưng gặp phải và gây ra không ít lo lắng. Khi phát hiện điều này, điều quan trọng nhất là phải bình tĩnh, hiểu rõ nguyên nhân để có biện pháp xử lý kịp thời và hiệu quả. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các loại giun thường gặp ở chó, dấu hiệu nhận biết, tác hại tiềm ẩn và các bước điều trị, phòng ngừa đúng cách, giúp bảo vệ sức khỏe cho thú cưng của bạn.
Có thể bạn quan tâm: Điều Trị Viêm Đường Tiết Niệu Ở Chó: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Chuyên Gia
Tổng Quan Về Tình Trạng Nhiễm Giun Ở Chó
Các Loại Giun Thường Gặp Ở Chó
Chó có thể bị nhiễm nhiều loại ký sinh trùng đường ruột khác nhau, nhưng có một số loại phổ biến nhất gây ra hiện tượng “ị ra giun”.
Giun đũa (Toxocara canis, Toxascaris leonina):
Đây là loại giun phổ biến nhất ở chó con. Chúng có hình dạng giống như sợi dây thừng, màu trắng hoặc vàng nhạt, có thể dài từ 5 đến 18 cm. Giun đũa ký sinh trong ruột non của chó và đẻ ra một lượng lớn trứng, được thải ra ngoài theo phân. Trứng giun có thể tồn tại trong môi trường đất, cát rất lâu, lên đến hàng năm, chờ cơ hội lây nhiễm cho vật chủ mới. Chó con có thể bị nhiễm giun đũa qua nhau thai từ mẹ hoặc qua sữa khi bú. Ngoài ra, việc chó con liếm đất cát, chơi với đồ chơi bị nhiễm phân chó có chứa trứng giun cũng là con đường lây nhiễm phổ biến.
Giun móc (Ancylostoma caninum, Uncinaria stenocephala):
Giun móc là ký sinh trùng nhỏ hơn giun đũa, có màu trắng ngà, nhưng chúng lại có bộ hàm móc bám vào thành ruột của chó để hút máu. Chính vì vậy, giun móc là nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu ở chó, đặc biệt là chó con. Chúng có thể xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua da (thường là qua bàn chân) hoặc qua đường miệng khi chó nuốt phải ấu trùng. Trong một số trường hợp, ấu trùng giun móc có thể chui qua da người, gây ra hội chứng “ấu trùng di chuyển dưới da” (cutaneous larva migrans), một dạng bệnh zoonosis (bệnh lây từ động vật sang người).
Giun tóc (Trichuris vulpis):
Giun tóc có hình dạng đặc biệt, đầu nhỏ giống như sợi tóc và phần đuôi to hơn. Chúng sống bám vào niêm mạc ruột già, gây viêm và chảy máu. Triệu chứng điển hình của nhiễm giun tóc là tiêu chảy có máu và nhầy. Mặc dù ít khi thấy giun trưởng thành trong phân như giun đũa hay giun móc, nhưng trứng của chúng có thể được phát hiện qua xét nghiệm phân.
Sán dây (Dipylidium caninum, Echinococcus spp.):
Sán dây có cấu tạo dạng dải, dài có thể lên đến hàng mét. Chúng thường được nhìn thấy trong phân dưới dạng các “đốt sán” nhỏ, giống như hạt gạo hoặc hạt dưa, có thể di chuyển. Chó bị nhiễm sán dây chủ yếu do ăn phải bọ chét hoặc bọ chét nhảy (flea) đã nuốt phải trứng sán dây. Ngoài ra, việc ăn thịt sống hoặc nội tạng của các động vật bị nhiễm cũng là con đường lây truyền. Một số loại sán dây, đặc biệt là Echinococcus, có thể gây bệnh rất nghiêm trọng cho con người.
Tác Hại Của Việc Nhiễm Giun Ở Chó Con
Hệ thống miễn dịch của chó con chưa hoàn thiện, do đó việc nhiễm giun có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
Suy dinh dưỡng và còi cọc: Giun đũa và giun móc hút chất dinh dưỡng và máu từ vật chủ, khiến chó con không hấp thụ đủ dưỡng chất để phát triển. Điều này dẫn đến hiện tượng bụng to, chân gầy, chậm lớn và kém hoạt động.
Thiếu máu: Giun móc là tác nhân chính gây thiếu máu do chúng bám vào thành ruột và hút máu. Chó con bị nhiễm giun móc thường có biểu hiện niêm mạc mắt và nướu răng nhợt nhạt, mệt mỏi, suy nhược.
Rối loạn tiêu hóa: Các loại giun ký sinh đều gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy (có thể có máu hoặc nhầy), nôn mửa, chướng bụng, đau bụng. Trong trường hợp nhiễm nặng, giun có thể gây tắc ruột, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.
Ảnh hưởng đến hệ hô hấp: Ấu trùng giun đũa khi di chuyển trong cơ thể chó có thể đi qua phổi, gây ho, khó thở trong giai đoạn di chuyển.
Lây nhiễm sang người (Zoonosis): Đây là mối nguy hiểm đáng lo ngại nhất. Trẻ em là đối tượng dễ bị lây nhiễm nhất do thói quen vui chơi trên sàn nhà, đất cát và hay đưa tay lên miệng. Việc nuốt phải trứng giun đũa có thể dẫn đến bệnh di chuyển nội tạng (visceral larva migrans), trong đó ấu trùng di chuyển đến các cơ quan như gan, phổi, thậm chí là mắt, gây tổn thương nghiêm trọng. Giun móc cũng có thể gây viêm da do ấu trùng di chuyển dưới da.
Dấu Hiệu Nhận Biết Chó Con Bị Nhiễm Giun
Có thể bạn quan tâm: Đồ Kỳ Lân Cho Chó: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Dấu Hiệu Lâm Sàng
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu nhiễm giun sẽ giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao và tránh được những biến chứng nguy hiểm.
Phân có giun: Đây là dấu hiệu rõ ràng và dễ nhận biết nhất. Bạn có thể nhìn thấy giun đũa (dài, trắng, giống sợi dây) hoặc các đốt sán dây (nhỏ, dẹt, giống hạt gạo) trong phân của chó con hoặc xung quanh hậu môn của chúng.
Bụng to bất thường: Chó con bị nhiễm giun nặng thường có bụng chướng to, căng cứng nhưng chân lại gầy gò. Điều này là do giun chiếm diện tích trong ổ bụng và cơ thể bị suy dinh dưỡng.
Tiêu chảy hoặc táo bón: Rối loạn tiêu hóa là triệu chứng phổ biến. Phân có thể có máu (đặc biệt là nhiễm giun tóc hoặc giun móc), có nhầy, hoặc có thể bị táo bón do giun làm tắc ruột.
Nôn mửa: Trong một số trường hợp, chó con có thể nôn ra giun, đặc biệt là giun đũa.
Suy nhược và kém hoạt động: Chó con bị nhiễm giun thường uể oải, lười vận động, hay nằm một chỗ do cơ thể bị thiếu dinh dưỡng và thiếu máu.
Lông xơ xác: Lông của chó bị nhiễm giun thường khô, xơ, mất độ bóng mượt do cơ thể không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Ngứa vùng hậu môn: Chó có thể có biểu hiện cọ mông xuống sàn nhà hoặc đất để giảm ngứa do các đốt sán dây di chuyển gần hậu môn.
Khi Nào Cần Đưa Chó Đến Bác Sĩ Thú Y
Không phải trường hợp nhiễm giun nào cũng cần điều trị khẩn cấp, nhưng bạn nên đưa chó con đến bác sĩ thú y trong các trường hợp sau:
- Nhìn thấy giun trong phân hoặc nôn mửa: Đây là dấu hiệu khẳng định chó đã bị nhiễm giun và cần được tẩy giun đúng loại thuốc.
- Tiêu chảy kéo dài hoặc có máu: Có thể là dấu hiệu của nhiễm giun móc hoặc giun tóc nặng, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
- Chó con có dấu hiệu thiếu máu rõ rệt: Niêm mạc mắt và nướu răng nhợt nhạt, thở gấp, mệt mỏi.
- Chó con bị nôn mửa nhiều lần: Đặc biệt nếu nôn ra giun.
- Chó con có biểu hiện đau bụng dữ dội, chướng bụng: Có thể là dấu hiệu tắc ruột do giun, cần được cấp cứu.
- Chó con chậm lớn, còi cọc dù được chăm sóc tốt: Nên xét nghiệm phân để loại trừ nguyên nhân do nhiễm giun.
Cách Xử Lý Khi Phát Hiện Chó Con Ị Ra Giun
Các Bước Xử Lý Tại Nhà
Khi phát hiện chó con ị ra giun, bạn cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau:
1. Thu dọn phân và vệ sinh khu vực: Đeo găng tay cao su, dùng túi nilon hoặc vật dụng chuyên dụng để thu dọn phân chó ngay lập tức. Không để phân chó ở ngoài môi trường quá lâu vì trứng giun có thể phát tán và lây lan. Sau khi dọn dẹp, rửa tay thật sạch bằng xà phòng.
2. Xác định loại giun: Quan sát kỹ loại giun nhìn thấy trong phân. Giun đũa dài và trắng như sợi dây, giun móc nhỏ hơn và có thể ngọ nguậy, còn sán dây thì có dạng đốt nhỏ như hạt gạo. Việc xác định loại giun sẽ giúp bác sĩ thú y chỉ định loại thuốc tẩy giun phù hợp.
3. Cách ly chó con: Trong thời gian chờ đi khám, hạn chế cho chó con tiếp xúc với trẻ em và các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch yếu. Vệ sinh chân chó sau mỗi lần đi vệ sinh để tránh trứng giun dính vào các bề mặt trong nhà.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Loại Đồ Chơi Chó Giữ Xương Tốt Nhất: Hướng Dẫn Chọn Mua Cho Chủ Thú Cưng
4. Giặt giũ đồ dùng của chó: Giặt sạch đồ chơi, thảm, chăn, nệm và bất kỳ vật dụng nào chó con thường tiếp xúc bằng nước nóng để tiêu diệt trứng giun.
Điều Trị Bằng Thuốc Tẩy Giun
1. Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc tẩy giun về cho chó uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ thú y. Mỗi loại thuốc chỉ có tác dụng với một số loại giun nhất định. Việc dùng sai thuốc không những không diệt được giun mà còn có thể gây hại cho sức khỏe của chó con.
2. Tham khảo ý kiến bác sĩ thú y: Bác sĩ sẽ dựa trên loại giun, độ tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe của chó con để chỉ định loại thuốc tẩy giun phù hợp. Các loại thuốc tẩy giun phổ biến thường chứa các hoạt chất như Febantel, Pyrantel, Praziquantel, Milbemycin… có tác dụng diệt nhiều loại giun khác nhau.
3. Tuân thủ liều lượng và lịch dùng thuốc: Việc dùng thuốc đúng liều, đúng lịch là rất quan trọng. Thông thường, thuốc tẩy giun cần được dùng theo liệu trình, có thể cần dùng nhắc lại sau 2-3 tuần để diệt hết ấu trùng đã phát triển thành giun trưởng thành. Không tự ý ngưng thuốc khi thấy chó đã hết giun trong phân.
4. Theo dõi sau khi dùng thuốc: Sau khi dùng thuốc, giun sẽ bị liệt và tống ra ngoài theo đường phân. Bạn có thể thấy chó đi ngoài nhiều hơn hoặc có giun chết trong phân, đây là hiện tượng bình thường. Tuy nhiên, nếu chó có biểu hiện nôn mửa, tiêu chảy nặng, bỏ ăn hoặc các dấu hiệu bất thường khác, cần liên hệ ngay với bác sĩ thú y.
Phòng Ngừa Nhiễm Giun Ở Chó Con
Lịch Tẩy Giun Định Kỳ
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc tẩy giun định kỳ là cách hiệu quả nhất để bảo vệ chó con khỏi các loại ký sinh trùng đường ruột.
Đối với chó con: Chó con cần được tẩy giun lần đầu tiên khi được 2 tuần tuổi, sau đó lặp lại mỗi 2 tuần cho đến khi được 8-12 tuần tuổi. Sau đó, tiếp tục tẩy giun hàng tháng cho đến khi được 6 tháng tuổi.
Đối với chó trưởng thành: Nên tẩy giun định kỳ từ 3-4 lần mỗi năm (tức là khoảng 3-4 tháng một lần). Tuy nhiên, lịch tẩy giun có thể thay đổi tùy theo lối sống của chó (chó hay đi dạo, chó hay ăn thức ăn sống, chó ở khu vực có nguy cơ cao…). Nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để có lịch tẩy giun phù hợp nhất.
Tẩy giun cho chó mẹ: Chó mẹ cần được tẩy giun trước khi mang thai và sau khi sinh để giảm nguy cơ lây nhiễm giun cho chó con qua nhau thai và sữa.
Vệ Sinh Môi Trường Sống
Môi trường sống sạch sẽ là yếu tố then chốt để ngăn chặn sự lây lan của trứng giun.
Dọn dẹp phân chó hàng ngày: Không để phân chó tồn tại trong sân vườn hoặc khu vực sinh hoạt quá lâu. Thu dọn phân và bỏ vào thùng rác kín.
Vệ sinh khu vực sinh hoạt: Thường xuyên lau chùi sàn nhà, đặc biệt là những khu vực chó thường nằm, ăn, đi vệ sinh bằng chất tẩy rửa phù hợp. Với sân vườn, có thể dùng nước nóng để rửa qua khu vực chó hay đi vệ sinh.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Đặt Vòng Tránh Thai Cho Chó: Phương Pháp An Toàn & Hiệu Quả
Kiểm soát bọ chét: Vì bọ chét là vật trung gian truyền sán dây, nên kiểm soát và diệt bọ chét là một phần quan trọng trong việc phòng ngừa nhiễm sán dây ở chó. Sử dụng các sản phẩm phòng trừ bọ chét theo chỉ định của bác sĩ thú y.
Hạn chế cho chó ăn thức ăn sống: Thịt sống hoặc nội tạng có thể chứa ấu trùng giun hoặc các ký sinh trùng khác. Nên nấu chín thức ăn cho chó để đảm bảo an toàn.
Giáo Dục Thành Viên Trong Gia Đình
Rửa tay sạch sẽ: Dạy trẻ nhỏ rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi chơi với chó. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh lây từ động vật sang người.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp: Tránh để trẻ nhỏ hôn chó, cho chó liếm lên mặt hoặc chơi đùa trên những khu vực đất cát mà chó hay đi vệ sinh.
Tập cho chó thói quen đi vệ sinh đúng chỗ: Huấn luyện chó đi vệ sinh tại một khu vực cố định để dễ dàng kiểm soát và dọn dẹp.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Tẩy giun cho chó có an toàn không?
Tẩy giun cho chó là an toàn khi được sử dụng đúng loại thuốc, đúng liều lượng và đúng lịch trình theo chỉ định của bác sĩ thú y. Một số chó có thể có biểu hiện mệt mỏi, nôn mửa hoặc tiêu chảy nhẹ sau khi dùng thuốc, nhưng các triệu chứng này thường tự hết sau 24-48 giờ. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng, cần đưa chó đến bác sĩ thú y.
2. Có thể dùng thuốc tẩy giun của người cho chó không?
Tuyệt đối KHÔNG nên dùng thuốc tẩy giun của người cho chó và ngược lại. Thuốc tẩy giun cho người và cho động vật có công thức và liều lượng khác nhau, việc dùng sai có thể gây ngộ độc và nguy hiểm đến tính mạng.
3. Làm thế nào để biết chó đã hết giun sau khi tẩy?
Thông thường, sau khi dùng thuốc tẩy giun, giun sẽ bị tống ra ngoài theo đường phân trong vòng 24-48 giờ. Tuy nhiên, để chắc chắn chó đã được diệt giun hoàn toàn, bạn nên đưa chó đi xét nghiệm phân sau khi kết thúc liệu trình tẩy giun. Bác sĩ thú y sẽ soi phân để kiểm tra xem đã hết trứng giun hay chưa.
4. Chó đã được tẩy giun định kỳ có còn nguy cơ bị nhiễm giun nữa không?
Có. Việc tẩy giun định kỳ chỉ giúp loại bỏ giun đã ký sinh trong cơ thể chó tại thời điểm dùng thuốc, nhưng không ngăn chặn chó bị nhiễm giun mới từ môi trường. Đó là lý do tại sao việc vệ sinh môi trường sống, dọn dẹp phân chó hàng ngày và tẩy giun định kỳ là những biện pháp cần được kết hợp để kiểm soát hiệu quả.
5. Bệnh giun sán ở chó có lây sang người không?
Có, một số loại giun ở chó có thể lây sang người, đặc biệt là trẻ em, qua đường miệng khi nuốt phải trứng giun có trong đất, cát hoặc trên tay sau khi tiếp xúc với chó hoặc khu vực bị nhiễm phân chó. Các bệnh zoonosis do giun sán gây ra có thể rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến gan, phổi, mắt và các cơ quan khác. Do đó, việc tẩy giun định kỳ cho chó và giữ gìn vệ sinh cá nhân là rất quan trọng để phòng ngừa lây nhiễm cho con người.
Kết Luận
Hiện tượng chó con ị ra giun là một vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách. Hiểu rõ về các loại giun, dấu hiệu nhận biết, tác hại và các biện pháp điều trị, phòng ngừa sẽ giúp bạn bảo vệ tốt hơn cho thú cưng của mình cũng như các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ. Hanoi Zoo luôn khuyến khích người nuôi thú cưng nâng cao kiến thức về chăm sóc sức khỏe động vật, thực hiện tẩy giun định kỳ và duy trì vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để góp phần bảo vệ sự an toàn cho cả cộng đồng.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Thanh Thảo
