Chó Shar Pei trưởng thành là một trong những giống chó độc đáo và được yêu thích nhất trên thế giới nhờ vẻ ngoài nhăn nheo đặc trưng cùng tính cách trung thành, trầm lặng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu về đặc điểm hình thái, tính cách, chế độ dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, cũng như cách nuôi dạy một chú chó Shar Pei trưởng thành một cách khoa học và hiệu quả.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Rụng Lông Lốm Đốm: Nguyên Nhân, Cách Nhận Biết Và Phương Pháp Xử Lý
Tổng quan về giống chó Shar Pei
Nguồn gốc và lịch sử
Chó Shar Pei có nguồn gốc từ Trung Quốc, cụ thể là vùng tỉnh Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc. Giống chó này đã có lịch sử hơn 2000 năm, được sử dụng ban đầu với nhiều mục đích khác nhau như: chó săn, chó trông nhà, và thậm chí là chó chiến đấu trong các trận đấu chó. Tên gọi “Shar Pei” trong tiếng Quảng Đông có nghĩa là “lông cát”, ám chỉ lớp lông ngắn, ráp như giấy nhám của chúng.
Vào những năm 1970, giống chó Shar Pei suýt bị tuyệt chủng do các biến động chính trị tại Trung Quốc. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực của một số nhà nhân giống tại Hồng Kông và Mỹ, đặc biệt là ông Matgo Law, người đã kêu gọi các chủ nuôi chó Shar Pei gửi hình ảnh của thú cưng của họ đến để quảng bá giống chó này, Shar Pei đã được “hồi sinh” và trở thành một trong những giống chó được yêu thích trên toàn thế giới.
Phân loại và đặc điểm chung
Shar Pei thuộc nhóm chó companion (chó bầu bạn) và được Hiệp hội Những người yêu chó Hoa Kỳ (AKC) công nhận vào năm 1992. Chúng thuộc nhóm chó có kích thước trung bình, với đặc điểm nổi bật nhất là làn da thừa và nếp nhăn phủ kín cơ thể, đặc biệt là ở vùng mặt và cổ.
Đặc điểm hình thái của chó Shar Pei trưởng thành
Kích thước và cân nặng
Khi trưởng thành, chó Shar Pei có chiều cao trung bình từ 41 đến 51 cm tính từ vai đến mặt đất. Cân nặng dao động từ 18 đến 27 kg, tùy thuộc vào giới tính và chế độ dinh dưỡng. Con đực thường lớn hơn và nặng ký hơn so với con cái.
Vẻ ngoài đặc trưng
Làn da nhăn nheo
Điều làm nên thương hiệu của Shar Pei chính là làn da nhăn nheo phủ kín cơ thể. Những nếp nhăn này không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn có chức năng bảo vệ cơ thể trong các cuộc chiến đấu hay săn mồi. Khi bị kẻ thù cắn, lớp da thừa có thể trượt đi, giúp Shar Pei dễ dàng thoát thân mà không bị thương tích nghiêm trọng.
Lưỡi màu đen
Một đặc điểm độc đáo khác của Shar Pei là lưỡi màu đen hoặc tím than, giống như giống chó Chow Chow. Đây là một đặc điểm di truyền hiếm gặp và được coi là dấu hiệu nhận biết chuẩn của giống chó này.
Mắt và tai
Shar Pei có đôi mắt nhỏ, hơi lồi và thường có màu nâu sẫm. Tuy nhiên, do cấu tạo da thừa quanh mắt, nhiều cá thể Shar Pei có nguy cơ mắc các bệnh về mắt như entropion (lông mi quặm vào trong), điều này cần được theo dõi và điều trị kịp thời.
Tai của Shar Pei nhỏ, dày, có hình tam giác và cụp xuống hai bên đầu. Tuy nhiên, không phải tất cả các chú Shar Pei đều có tai cụp; một số ít có thể có tai bán cụp hoặc tai đứng.
Bộ lông
Bộ lông của Shar Pei ngắn, cứng và nằm sát cơ thể. Chúng có nhiều màu sắc khác nhau, bao gồm: đen, nâu, đỏ, kem, xám, và xanh dương. Lông của Shar Pei không rụng nhiều, nhưng cần được chải chuốt định kỳ để loại bỏ lông chết và bụi bẩn.
Tính cách và hành vi của chó Shar Pei trưởng thành
Tính cách trung thành và bảo vệ
Có thể bạn quan tâm: Chó Con 3 Tuần Tuổi Ăn Gì? Hướng Dẫn Chăm Sóc Dinh Dưỡng Toàn Diện
Shar Pei là giống chó cực kỳ trung thành với chủ nhân. Chúng thường chỉ gắn bó với một hoặc vài thành viên trong gia đình và có thể tỏ ra e dè, cảnh giác với người lạ. Điều này khiến Shar Pei trở thành một giống chó canh gác tuyệt vời, luôn sẵn sàng bảo vệ chủ nhân và tài sản của mình.
Tính cách độc lập và trầm lặng
Khác với nhiều giống chó khác thích vui chơi, sủa nhiều và đòi hỏi sự chú ý, Shar Pei có tính cách trầm lặng, độc lập. Chúng không thích bị làm phiền và có thể tự娱乐 (giải trí) một mình trong thời gian dài. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Shar Pei không cần sự quan tâm từ chủ nhân. Ngược lại, chúng rất nhạy cảm và có thể cảm thấy buồn bã nếu bị bỏ rơi hoặc không được quan tâm đúng cách.
Mối quan hệ với trẻ em và vật nuôi khác
Shar Pei có thể sống hòa thuận với trẻ em nếu được nuôi dạy từ nhỏ và được giới thiệu một cách phù hợp. Tuy nhiên, do bản tính bảo vệ và có phần đề phòng, Shar Pei có thể không thích những đứa trẻ quá hiếu động hoặc nghịch ngợm. Việc giám sát các tương tác giữa Shar Pei và trẻ nhỏ là điều cần thiết để tránh những tai nạn không mong muốn.
Với các vật nuôi khác, Shar Pei có thể tỏ ra hung hăng, đặc biệt là với những con chó cùng giới tính. Chúng có bản năng thống trị mạnh mẽ và không dễ dàng nhường nhịn. Việc xã hội hóa từ nhỏ là yếu tố then chốt để Shar Pei có thể sống hòa thuận với các vật nuôi khác trong nhà.
Chăm sóc sức khỏe cho chó Shar Pei trưởng thành
Các vấn đề sức khỏe phổ biến
Shar Pei là giống chó có nguy cơ mắc một số bệnh lý di truyền và bẩm sinh cao hơn so với các giống chó khác. Dưới đây là một số vấn đề sức khỏe phổ biến mà chủ nuôi cần lưu ý:
1. Bệnh da
Do lớp da nhăn nheo dày đặc, Shar Pei rất dễ mắc các bệnh về da như viêm da, nhiễm trùng da, và dị ứng. Các nếp nhăn là nơi tích tụ bụi bẩn, vi khuẩn và độ ẩm, đặc biệt là ở vùng mặt, cổ và đuôi. Việc vệ sinh da hàng ngày, đặc biệt là làm sạch các nếp nhăn, là điều cần thiết để ngăn ngừa các bệnh về da.
2. Bệnh về mắt
Như đã đề cập, Shar Pei có nguy cơ cao mắc các bệnh về mắt, đặc biệt là entropion (lông mi quặm vào trong), ectropion (lông mi lộ ra ngoài), và cherry eye (lồi mắt đỏ). Các bệnh này có thể gây đau đớn, viêm nhiễm và thậm chí là mất thị lực nếu không được điều trị kịp thời. Chủ nuôi nên đưa Shar Pei đi kiểm tra mắt định kỳ và can thiệp phẫu thuật nếu cần thiết.
3. Bệnh về khớp
Shar Pei có thể mắc các bệnh về khớp như loạn sản hông (hip dysplasia) và loạn sản khuỷu tay (elbow dysplasia). Các bệnh này thường xuất hiện ở những chú chó có trọng lượng cơ thể lớn hoặc vận động quá mức. Việc kiểm soát cân nặng và chế độ vận động phù hợp là cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh về khớp.
4. Hội chứng sốt Shar Pei
Đây là một bệnh lý di truyền đặc trưng chỉ có ở giống chó Shar Pei. Các triệu chứng bao gồm sốt cao đột ngột, sưng khớp, và đau bụng. Bệnh thường xuất hiện ở độ tuổi từ 6 tháng đến 3 tuổi. Nếu không được điều trị kịp thời, hội chứng sốt Shar Pei có thể dẫn đến suy thận và tử vong. Chủ nuôi cần đưa chó đi khám ngay khi phát hiện các triệu chứng bất thường.
5. Dị ứng thực phẩm và môi trường
Shar Pei rất nhạy cảm với các loại thực phẩm và dị nguyên trong môi trường như bụi, phấn hoa, ve chó, bọ chét… Các triệu chứng dị ứng bao gồm ngứa ngáy, viêm da, nôn mửa, và tiêu chảy. Việc xác định và loại bỏ dị nguyên là cách tốt nhất để kiểm soát dị ứng ở Shar Pei.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp
1. Thức ăn cho chó Shar Pei trưởng thành
Shar Pei cần một chế độ ăn cân bằng, giàu protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Các loại thức ăn phù hợp bao gồm:
- Thức ăn khô (dry food): Là lựa chọn phổ biến và tiện lợi nhất. Nên chọn các loại thức ăn cao cấp, không chứa ngũ cốc (grain-free) để giảm nguy cơ dị ứng.
- Thức ăn ướt (wet food): Giàu độ ẩm, phù hợp với những chú chó có vấn đề về tiêu hóa hoặc răng miệng.
- Thức ăn tự nấu: Nếu chủ nuôi có thời gian và kiến thức về dinh dưỡng, có thể tự nấu thức ăn cho Shar Pei với các thành phần như thịt gà, thịt bò, cá, rau củ, và ngũ cốc (nếu chó không dị ứng).
2. Lưu ý về lượng thức ăn
Shar Pei có xu hướng tăng cân nếu được cho ăn quá nhiều hoặc không được vận động đủ. Một chú Shar Pei trưởng thành cần khoảng 1.500 đến 2.000 calo mỗi ngày, tùy thuộc vào mức độ hoạt động, tuổi tác và kích thước cơ thể. Nên chia nhỏ bữa ăn thành 2-3 bữa mỗi ngày để tránh tình trạng đầy bụng và khó tiêu.
Có thể bạn quan tâm: Chó Vẫy Đuôi Sang Trái: Ý Nghĩa, Nguyên Nhân & Cách Xử Lý Khi Chó Lo Lắng
3. Nước uống
Luôn đảm bảo Shar Pei có đủ nước sạch để uống mỗi ngày. Nước giúp duy trì chức năng tiêu hóa, bài tiết và điều hòa thân nhiệt.
Vận động và luyện tập
Shar Pei không phải là giống chó cần nhiều vận động như Border Collie hay Labrador. Tuy nhiên, chúng vẫn cần được đi dạo và vận động nhẹ nhàng mỗi ngày để duy trì sức khỏe và tinh thần ổn định. Một buổi đi dạo 30-60 phút mỗi ngày là đủ để đáp ứng nhu cầu vận động của Shar Pei.
Các hoạt động phù hợp bao gồm:
- Đi dạo nhẹ nhàng
- Chơi các trò chơi trí tuệ như tìm đồ vật, giải đố
- Tập các bài tập nghe lời, phục tùng
Tránh cho Shar Pei vận động quá mức, đặc biệt là trong thời tiết nóng bức, vì chúng có nguy cơ bị sốc nhiệt cao do lớp da dày và lông ngắn.
Vệ sinh và chăm sóc
1. Làm sạch các nếp nhăn
Đây là bước chăm sóc quan trọng nhất đối với Shar Pei. Chủ nuôi nên làm sạch các nếp nhăn trên mặt, cổ và đuôi mỗi ngày bằng khăn ẩm hoặc bông gòn. Sau đó, lau khô kỹ để tránh ẩm ướt, gây viêm nhiễm.
2. Chải lông
Mặc dù lông của Shar Pei ngắn và không rụng nhiều, việc chải lông 2-3 lần mỗi tuần giúp loại bỏ lông chết, bụi bẩn và kích thích tuần hoàn máu dưới da. Nên sử dụng bàn chải lông mềm hoặc găng tay chải lông để tránh làm tổn thương da.
3. Vệ sinh tai và mắt
Tai của Shar Pei cần được kiểm tra và làm sạch hàng tuần để tránh tích tụ ráy tai và vi khuẩn. Mắt cũng cần được lau sạch bằng khăn mềm nếu có tiết dịch.
4. Cắt móng
Cắt móng chân mỗi 3-4 tuần một lần để tránh móng quá dài, gây khó khăn trong di chuyển và có thể dẫn đến biến dạng chân.
5. Tắm rửa
Shar Pei không cần tắm quá thường xuyên. Tắm 1-2 lần mỗi tháng là đủ, trừ khi chó bị bẩn hoặc có mùi hôi. Nên sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, không chứa hóa chất mạnh để tránh kích ứng da.
Huấn luyện và giáo dục chó Shar Pei trưởng thành
Tính cách và thách thức trong huấn luyện
Shar Pei là giống chó thông minh nhưng cũng rất độc lập và cứng đầu. Chúng không dễ dàng服從 (phục tùng) mệnh lệnh nếu không cảm thấy hứng thú hoặc bị ép buộc. Do đó, việc huấn luyện Shar Pei đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán và phương pháp tích cực.
Phương pháp huấn luyện phù hợp
1. Huấn luyện tích cực (Positive Reinforcement)
Phương pháp này dựa trên việc khen thưởng khi chó làm đúng và bỏ qua khi làm sai. Các phần thưởng có thể là đồ ăn, đồ chơi, hoặc lời khen. Tránh sử dụng hình phạt thể xác hoặc la mắng, vì điều này có thể khiến Shar Pei trở nên sợ hãi, hung hăng hoặc đóng kín bản thân.
2. Xã hội hóa từ sớm
Việc xã hội hóa là cực kỳ quan trọng đối với Shar Pei. Chủ nuôi nên cho chó tiếp xúc với nhiều người, vật nuôi, và môi trường khác nhau từ khi còn nhỏ. Điều này giúp Shar Pei trở nên tự tin, thân thiện và giảm nguy cơ hung hăng hoặc sợ hãi.
3. Huấn luyện cơ bản
Các lệnh cơ bản mà Shar Pei cần học bao gồm: ngồi, nằm, ở lại, đến, đi bên cạnh (heel), và không sủa bừa bãi. Nên huấn luyện mỗi ngày trong thời gian ngắn (10-15 phút) để chó không bị mệt mỏi hoặc mất tập trung.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Tiêu Chảy Có Nên Tắm Không? Hướng Dẫn Chăm Sóc Khoa Học & An Toàn Tuyệt Đối
4. Kiểm soát bản năng thống trị
Shar Pei có bản năng thống trị mạnh mẽ, đặc biệt là với các con chó khác. Chủ nuôi cần khẳng định vị trí lãnh đạo của mình thông qua việc thiết lập quy tắc rõ ràng, nhất quán trong huấn luyện và không để chó chiếm ưu thế trong các tình huống (ví dụ: không để chó chiếm chỗ ngồi của chủ, không để chó đòi ăn khi đang ăn).
Shar Pei có phù hợp với bạn không?
Ưu điểm của chó Shar Pei trưởng thành
- Trung thành tuyệt đối: Shar Pei chỉ trung thành với một vài người và sẽ bảo vệ họ đến cùng.
- Ít rụng lông: Bộ lông ngắn, ít rụng, phù hợp với người dị ứng lông chó.
- Ít sủa: Shar Pei không phải là giống chó sủa nhiều, phù hợp với sống trong căn hộ hoặc khu dân cư.
- Vệ sinh dễ dàng: So với các giống chó lông dài, Shar Pei dễ chăm sóc hơn.
- Độc đáo và ấn tượng: Vẻ ngoài nhăn nheo và lưỡi đen làm nên sự độc đáo, thu hút ánh nhìn.
Nhược điểm của chó Shar Pei trưởng thành
- Chi phí chăm sóc cao: Do dễ mắc các bệnh về da, mắt và khớp, chi phí chăm sóc sức khỏe của Shar Pei có thể cao hơn so với các giống chó khác.
- Cần chăm sóc da kỹ lưỡng: Việc làm sạch các nếp nhăn hàng ngày là bắt buộc.
- Tính cách độc lập, khó huấn luyện: Shar Pei không dễ dàng nghe lời nếu không được huấn luyện đúng cách.
- Có thể hung hăng với chó khác: Đặc biệt là với các con chó cùng giới tính.
- Cần được ở gần chủ: Shar Pei không thích bị bỏ một mình quá lâu, có thể dẫn đến hành vi phá phách hoặc buồn bã.
Ai nên nuôi chó Shar Pei?
Shar Pei phù hợp nhất với:
- Người có kinh nghiệm nuôi chó.
- Gia đình có người lớn, không có trẻ nhỏ hiếu động.
- Người có thời gian chăm sóc da và vệ sinh hàng ngày.
- Người sống trong căn hộ hoặc nhà có sân nhỏ.
- Người yêu thích giống chó độc đáo, trung thành và trầm lặng.
Shar Pei không phù hợp với:
- Người mới nuôi chó.
- Gia đình có trẻ nhỏ hiếu động.
- Người bận rộn, không có thời gian chăm sóc.
- Người muốn nuôi chó sủa nhiều, vui vẻ, hay đùa giỡn.
Những điều cần biết trước khi nuôi chó Shar Pei trưởng thành
1. Mua chó Shar Pei ở đâu uy tín?
Nên mua Shar Pei từ các trại chó uy tín, có giấy tờ đầy đủ (giấy khai sinh, tiêm phòng, kiểm dịch). Tránh mua chó từ các chợ chó hoặc người bán không rõ nguồn gốc, vì nguy cơ mua phải chó bệnh, lai tạp là rất cao.
2. Giá chó Shar Pei trưởng thành
Giá chó Shar Pei trưởng thành tại Việt Nam dao động từ 15 đến 35 triệu đồng, tùy thuộc vào nguồn gốc, màu lông, và chất lượng ngoại hình. Chó có giấy tờ VKA, bố mẹ champion có thể có giá từ 40 đến 70 triệu đồng hoặc cao hơn.
3. Chuẩn bị đồ dùng cần thiết
Trước khi đón Shar Pei về nhà, chủ nuôi cần chuẩn bị:
- Giường ngủ
- Khay vệ sinh hoặc tã giấy (nếu nuôi trong căn hộ)
- Đồ ăn, nước uống
- Sữa tắm, bàn chải lông
- Dây dắt, vòng cổ
- Đồ chơi
4. Tiêm phòng và tẩy giun
Shar Pei cần được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin cơ bản như: Care, Parvo, Viêm gan, Parainfluenza, và Dại. Tẩy giun định kỳ 3-6 tháng/lần để phòng ngừa giun sán.
Lời kết
Chó Shar Pei trưởng thành là một giống chó độc đáo, trung thành và đầy quyến rũ. Tuy nhiên, để có thể nuôi và chăm sóc một chú Shar Pei khỏe mạnh, hạnh phúc, chủ nuôi cần có kiến thức, thời gian và sự kiên nhẫn. Việc hiểu rõ đặc điểm, tính cách, và nhu cầu của Shar Pei sẽ giúp bạn trở thành một người chủ responsible, yêu thương và tận tụy.
Nếu bạn đang tìm kiếm một người bạn bốn chân trung thành, độc đáo và đầy cá tính, thì Hanoi Zoo hy vọng rằng Shar Pei có thể là lựa chọn phù hợp dành cho bạn. Hãy luôn nhớ rằng, mỗi chú chó đều xứng đáng được sống trong một mái nhà yêu thương và được chăm sóc đúng cách.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Thanh Thảo
