Khi chó bị ngộ độc thuốc xịt muỗi, việc nhận biết sớm các triệu chứng và xử lý kịp thời có thể cứu sống thú cưng của bạn. Thuốc xịt muỗi chứa các hóa chất như Permethrin và Pyrethroids – những chất cực độc với chó, đặc biệt là các giống nhỏ hoặc có hệ miễn dịch yếu. Bài viết này cung cấp hướng dẫn toàn diện về cách phát hiện, sơ cứu, điều trị và phòng ngừa ngộ độc thuốc xịt muỗi ở chó, dựa trên các khuyến cáo từ chuyên gia thú y và tổ chức bảo vệ động vật.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Care Có Tắm Được Không? Hướng Dẫn Chăm Sóc Khi Nhiễm Bệnh
Tóm tắt nhanh: Các bước cấp cứu khi chó bị ngộ độc thuốc xịt muỗi
1. Ngừng tiếp xúc ngay lập tức – Đưa chó ra khỏi khu vực có thuốc, mở cửa thông gió.
2. Rửa sạch mắt và miệng – Dùng nước ấm rửa nhẹ nhàng trong 2–3 phút.
3. Cho uống than hoạt tính (nếu có) – Hấp thụ độc chất trong dạ dày.
4. Theo dõi triệu chứng – Nôn mửa, co giật, khó thở là dấu hiệu nguy hiểm.
5. Đưa đến bác sĩ thú y ngay – Không được chậm trễ, kể cả khi triệu chứng nhẹ.
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Hôi Miệng Bỏ Ăn: Nguyên Nhân, Chẩn Đoán Và Cách Xử Lý Khoa Học
Dấu hiệu nhận biết chó bị ngộ độc thuốc xịt muỗi
Ngộ độc thuốc xịt muỗi ở chó thường khởi phát nhanh, từ vài phút đến vài giờ sau tiếp xúc. Các triệu chứng phụ thuộc vào liều lượng, đường tiếp xúc (hô hấp, da, miệng) và thể trạng của chó.
Triệu chứng tiêu hóa
Nôn mửa và tiêu chảy là hai dấu hiệu đầu tiên dễ nhận biết. Chó có thể nôn liên tục, đôi khi kèm theo bọt hoặc dịch trong. Tiêu chảy thường xảy ra sau đó, có thể dẫn đến mất nước nhanh nếu không được bù dịch kịp thời. Hệ tiêu hóa của chó bị kích ứng mạnh do các hóa chất như Permethrin xâm nhập qua đường miệng hoặc được nuốt phải khi liếm vào lông.
Triệu chứng hô hấp
Khó thở, thở dốc, ho là những biểu hiện khi chó hít phải thuốc xịt muỗi. Các hạt hóa chất nhỏ lơ lửng trong không khí có thể bám vào niêm mạc đường hô hấp, gây viêm, co thắt phế quản. Nếu chó thở hổn hển, há miệng thở hoặc có tiếng rít khi thở, cần xử lý ngay.
Triệu chứng thần kinh
Rung cơ, co giật, mệt mỏi, mất thăng bằng là dấu hiệu nghiêm trọng, cho thấy độc chất đã xâm nhập vào hệ thần kinh. Permethrin và Pyrethroids hoạt động bằng cách làm rối loạn kênh natri trong tế bào thần kinh, dẫn đến kích thích quá mức. Co giật có thể kéo dài và gây tổn thương não nếu không được điều trị kịp thời.
Phản ứng da và dị ứng
Một số chó có thể xuất hiện ngứa, phát ban, sưng tấy tại vùng da tiếp xúc. Dù không phổ biến, phản ứng này có thể gây khó chịu và tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát do chó gãi, cắn.
Mức độ ngộ độc và cách đánh giá
Việc xác định mức độ ngộ độc giúp quyết định phương án xử lý phù hợp, từ sơ cứu tại nhà đến điều trị cấp cứu.
Ngộ độc mức độ nhẹ
Chó chỉ có nôn mửa nhẹ, tiêu chảy đơn次, thở dốc thoáng qua. Không có dấu hiệu thần kinh. Trong trường hợp này, có thể thực hiện sơ cứu tại chỗ nhưng vẫn cần theo dõi sát trong 24 giờ. Nếu triệu chứng không thuyên giảm, cần đưa đi khám.
Ngộ độc mức độ trung bình
Chó xuất hiện nôn mửa nhiều lần, tiêu chảy kéo dài, khó thở, mệt mỏi rõ rệt. Có thể có rung cơ nhẹ. Đây là giai đoạn nguy hiểm – cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay, ngay cả khi chưa có co giật.
Ngộ độc mức độ nặng
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Gãy Móng Chân: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Xử Lý Đúng
Là khi chó có co giật, mất thăng bằng, hôn mê, khó thở nặng. Đây là cấp cứu thảm khẩn – mỗi phút trôi qua đều làm tăng nguy cơ tử vong hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Cách xử lý cấp cứu khi chó bị ngộ độc thuốc xịt muỗi
1. Ngừng tiếp xúc ngay lập tức
Đưa chó ra khỏi khu vực có thuốc. Nếu trong nhà, mở cửa sổ, dùng quạt để đẩy không khí nhiễm hóa chất ra ngoài. Không để chó quay lại khu vực đã xịt thuốc ít nhất 2–3 giờ, hoặc cho đến khi không khí hoàn toàn trong lành.
2. Rửa sạch cơ thể chó
Dùng nước ấm hoặc nước sạch rửa mắt, mũi, miệng trong 2–3 phút. Nếu thuốc dính vào lông, có thể tắm nhẹ bằng nước ấm và dầu gội dịu nhẹ. Tránh dùng xà phòng mạnh có thể làm tăng hấp thu hóa chất qua da.
3. Cho uống than hoạt tính (nếu có)
Than hoạt tính có khả năng hấp thụ độc chất trong dạ dày. Liều lượng thông thường là 1–2 gram/kg thể trọng. Pha than với nước thành hỗn dịch và cho chó uống ngay. Lưu ý: chỉ dùng khi chó còn tỉnh, không nôn liên tục. Không dùng nếu chó đã mất phản xạ nuốt.
4. Không tự ý dùng thuốc khác
Không cho chó uống sữa, dầu, hoặc bất kỳ chất trung hòa nào khác mà không có hướng dẫn của bác sĩ thú y. Một số chất có thể làm tăng hấp thu độc tố.
5. Đưa đến bác sĩ thú y ngay
Dù triệu chứng nhẹ, vẫn cần được kiểm tra chuyên môn. Bác sĩ có thể:
- Truyền dịch để giải độc và bù nước
- Dùng thuốc chống co giật (diazepam, phenobarbital)
- Hỗ trợ hô hấp nếu cần
- Theo dõi chức năng gan, thận
Các hóa chất độc hại trong thuốc xịt muỗi
Có thể bạn quan tâm: Chó Bị Chảy Máu Tai: Nguyên Nhân, Cách Xử Lý Và Phòng Ngừa Hiệu Quả
Permethrin – Kẻ thù số một của chó
Permethrin là một loại Pyrethroid tổng hợp, có hiệu lực cao diệt côn trùng nhưng cực độc với chó. Trong khi mèo nhạy cảm nhất, chó cũng dễ bị ảnh hưởng, đặc biệt là các giống nhỏ như Chihuahua, Poodle, hoặc chó con.
Cơ chế độc tính: Permethrin làm rối loạn kênh natri trong tế bào thần kinh, gây kích thích liên tục, dẫn đến co giật, rối loạn nhịp tim và suy hô hấp.
Pyrethroids – Nhóm hóa chất nguy hiểm
Ngoài Permethrin, các Pyrethroid khác như Cypermethrin, Deltamethrin, Alpha-cyhalothrin cũng có nguy cơ gây ngộ độc. Chúng thường có trong các sản phẩm xịt diệt côn trùng gia dụng, thuốc trừ sâu vườn.
Tại sao chó dễ bị ngộ độc?
Chó có khả năng chuyển hóa Pyrethroid kém hơn người và côn trùng. Gan của chó không đủ enzym để phân giải nhanh các hợp chất này, dẫn đến tích tụ và gây độc. Ngoài ra, chó thường liếm lông, làm tăng nguy cơ nuốt phải hóa chất.
Cách phòng ngừa ngộ độc thuốc xịt muỗi
1. Chọn sản phẩm an toàn cho thú cưng
Ưu tiên các sản phẩm ghi rõ “an toàn cho chó” hoặc không chứa Permethrin/Pyrethroid. Các sản phẩm dùng cho chó có thể chứa d-Phenothrin – loại ít độc hơn, nhưng vẫn cần dùng đúng liều.
2. Xịt thuốc khi chó không có mặt
Xịt thuốc vào buổi sáng hoặc khi chó đang ở ngoài. Đảm bảo thông gió ít nhất 2 giờ trước khi cho chó vào lại. Lau sạch các bề mặt chó thường tiếp xúc như sàn, thảm, nệm.
3. Bảo quản thuốc xa tầm với
Để thuốc xịt muỗi trong tủ kín, tránh xa chó và trẻ em. Chó tò mò có thể cắn, mở nắp và tiếp xúc trực tiếp.
4. Dùng biện pháp tự nhiên đuổi muỗi
- Trồng sả, húng quế, bạc hà quanh nhà
- Dùng nến sả, tinh dầu khuynh diệp (tránh để chó liếm phải)
- Mắc màn, dùng lưới chống muỗi
5. Tạo khu vực an toàn cho chó
Có một không gian riêng (sân, phòng) mà bạn không bao giờ sử dụng hóa chất. Đây là nơi chó có thể ở an toàn khi bạn cần xử lý côn trùng.
Chăm sóc và theo dõi sau điều trị
1. Theo dõi triệu chứng tái phát
Ngay cả khi chó đã ổn, vẫn cần theo dõi 24–72 giờ tiếp theo. Một số trường hợp triệu chứng có thể tái phát do độc chất còn lưu lại trong cơ thể.
2. Chế độ ăn dễ tiêu
Sau ngộ độc, hệ tiêu hóa chó bị tổn thương. Cho ăn gà luộc, cơm trắng, bí đỏ, khoai lang trong 2–3 ngày đầu. Tránh thức ăn dầu mỡ, xương, đồ sống.
3. Bù nước đầy đủ
Mất nước do nôn và tiêu chảy là nguy cơ hàng đầu. Đảm bảo chó luôn có nước sạch. Có thể bù oresol dành cho chó (theo hướng dẫn thú y).
4. Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Sau ngộ độc nặng, nên cho chó kiểm tra gan, thận, thần kinh sau 1–2 tuần. Một số tác động có thể không biểu hiện ngay nhưng ảnh hưởng lâu dài.
Khi nào cần gọi cấp cứu thú y?
Gọi ngay nếu chó có:
- Co giật, mất ý thức
- Khó thở, há miệng thở, tím tái
- Nôn mửa liên tục, không ngừng
- Tiêu chảy ra máu
- Tim đập nhanh hoặc bất thường
Lưu ý khi sử dụng dịch vụ diệt muỗi
Nếu bạn thuê dịch vụ diệt muỗi, hãy:
- Thông báo có chó trong nhà
- Hỏi rõ thành phần hóa chất sẽ dùng
- Yêu cầu dùng sản phẩm an toàn cho thú cưng
- Hỏi thời gian an toàn để chó quay lại
Một số công ty có dịch vụ xử lý muỗi an toàn cho thú cưng, sử dụng các chế phẩm sinh học hoặc vi sinh (như Bacillus thuringiensis).
Kết luận
Ngộ độc thuốc xịt muỗi ở chó là một cấp cứu thường gặp nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Nhận biết sớm, xử lý đúng cách và đưa đi khám kịp thời là chìa khóa cứu sống thú cưng. Hãy luôn ưu tiên các biện pháp an toàn, tránh dùng hóa chất độc hại trong môi trường sống của chó. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về chăm sóc động vật và các tình huống cấp cứu thường gặp, hãy truy cập Hanoi Zoo để tham khảo các bài viết chuyên sâu về sức khỏe và bảo vệ động vật.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 28, 2025 by Thanh Thảo
